Rưng rưng nhớ lại những kư ức đẹp đẽ về tấm ḷng người Sài G̣n…

 

 



Nhị Nguyên

 


Lần đầu tiên tôi lên Sài G̣n là để đi thi đại học. Tôi và một thằng bạn thi chung trường nên đi chung với nhau. Ở th́ không lo v́ đă có nhà người quen ở bên kia cầu chữ Y, bọn tôi chỉ lo cái chuyện ăn uống giữa hai buổi thi.

 

Ngay sau khi thi xong môn đầu tiên, hai đứa kéo nhau ra quán cơm cạnh trường kêu hai dĩa (đĩa) cơm sườn. Cầm cái muỗng, cái nĩa để ăn cơm dĩa mà cứ lọng cọng. Ăn hết dĩa cơm, uống cạn mấy ly trà đá tự múc ở trong cái xô để ở góc quán mà bụng vẫn trống không. Nhỏ tới lớn ở quê, khi nào đi đâu xa th́ cơm đùm cơm bới mang đi theo chứ có khi nào ăn cơm tiệm để mà biết kêu cơm thêm. Kêu thêm dĩa nữa th́ không dám v́ sợ không đủ tiền ăn cho ngày mai, ngày kia…


Hai đứa ngó quanh ngó quất, thấy bàn nào cũng để một nải chuối, mọi người ăn xong cứ thuận tay bẻ, người một trái, người hai trái. Thế là hai đứa sáng mắt, chuối này chắc người ta cũng cho không như trà đá. Vậy là, chỉ một loáng nguyên cả nải chuối để trên bàn chỉ c̣n đống vỏ.


Khi tính tiền, thấy phụ quán cứ đếm đi đếm lại mấy cái vỏ chuối để trên bàn rồi nh́n chằm chằm, thi thoảng lại liếc qua bà chủ quán đang đứng gần đó cười mỉm chi th́ hai đứa đâm lo, không biết tiền mang theo có đủ để trả không.


Nh́n hai đứa gom từng đồng bạc để bỏ lên bàn, bỗng nhiên chủ quán bước lại: “Thôi, tính hai dĩa cơm thôi. Phần chuối chắc là không biết có tính tiền nên lỡ ăn chị không tính. Ngày mai ăn có thiếu th́ cứ kêu cơm thêm mà ăn, để bụng đói không làm bài được đâu”.


Chỉ có nải chuối đă cho thấy tính cách người Sài G̣n.


Cuộc sống không thẳng tắp. Bon chen lên Sài G̣n không phải lúc nào cũng dễ kiếm tiền. Cũng trong những năm 1960, có lần, tôi thử sức ḿnh với nghề đạp xích lô. Mượn chiếc xe của ông chú vào buổi sáng, lúc ấy chú cho xe ở nhà để ngủ sau một đêm chạy mối chở hàng.

 


Lần đầu tiên chạy xích lô, chỉ có chạy xe không từ bên này sang bên kia cầu chữ Y đă muốn hụt hơi. Thế nhưng vẫn ráng v́ trong túi không c̣n tiền. Chạy ḷng ṿng Sài G̣n cả tiếng đồng hồ, ngang qua rạp Quốc Thanh (đường Nguyễn Trăi), thấy một đôi nam nữ đi ra, tay ngoắt, miệng kêu: “Xích lô!”.


Luồn tay kéo thắng ngừng xe lại, tôi hỏi:


– Anh chị đi đâu?


– Cho ra bến xe Miền Tây. Nhiêu?


Dân miền Đông mới lên Sài G̣n tập tành chạy xe kiếm sống, biết bến xe Miền Tây đâu mà cho giá. Thôi đành chơi tṛ may rủi: “Dạ, em mới chạy xe chưa rành đường, anh chị chỉ đường em chở. Tới đó cho nhiêu th́ cho”. Tưởng không biết đường th́ người ta không đi, ai dè cả hai thản nhiên leo lên. Người con trai nói: “15 đồng mọi khi vẫn đi. Cứ chạy đi tui chỉ đường”.


Sức trẻ, thế mà vẫn không chịu nổi đường xa, đạp xe chở hai người từ rạp Quốc Thanh đến chân cầu Phú Lâm th́ đuối, liệu sức không thể nào qua khỏi dốc cầu đành tính bỏ của chạy lấy người. Tôi xuống giọng: “Em mới chạy xe, đi xa không nổi. Anh chị thông cảm đi xe khác giùm”. Ai ngờ người con trai ngoái đầu lại: “Tui biết ông đuối từ hồi năy rồi. Thôi leo lên đằng trước ngồi với bà xă tui. Đưa xe đây tui đạp cho. Tui cũng từng đạp xích lô mà!”. Thế là, vừa được khách chở, lại vừa được lấy tiền. Không phải 15 đồng mà tới 20 đồng. Chắc cũng chỉ có người Sài G̣n mới khoáng đạt như vậy!


Người Sài G̣n tốt bụng, chia sẻ không từ những chuyện riêng, người nơi khác vào Sài G̣n hỏi đường thật dễ chịu. Già trẻ lớn bé, gặp ai hỏi người ta cũng chỉ dẫn tận t́nh. Có nhiều người c̣n bỏ cả công việc để dẫn kẻ lạc đường đi đến đúng địa chỉ cần t́m. Có những địa chỉ nhiều người hỏi quá, thế là người Sài G̣n nghĩ cách viết hoặc bỏ tiền ra đặt làm một cái bảng đặt bên lề đường, gắn vào gốc cây. Đôi khi, kèm theo một câu đùa, câu trách rất Sài G̣n ở cái bảng này khiến ai đọc cũng ph́ cười. Như cái bảng viết trên nắp thùng xốp trên đường mới đây: “Bà con nào đi phô-tô th́ qua bưu điện bên đường. Hỏi hoài mệt quá!”.


Đi xe ôm, ta-xi, gặp đúng dân Sài G̣n th́ mười người hết chín không lo bị chặt chém, vẽ vời. Đôi khi, kêu giá là vậy, nhưng khách không có tiền lẻ hoặc hết tiền người ta c̣n bớt, thậm chí cho thiếu mà không cần biết khách ở đâu, có trả hay không. Với người Sài G̣n, đó là chuyện nhỏ.


Ở Sài G̣n, cho tới bây giờ vẫn c̣n nhiều nhà để một b́nh nước trước nhà kèm thêm một cái ly, một cái bảng nước uống miễn phí. Và b́nh nước này không bao giờ cạn, như ḷng tốt của người Sài G̣n. Có người đă phát hiện, khi bạn chạy xe trên đường phố Sài G̣n, nếu có ai đó chạy theo nhắc bạn gạt cái chân chống hay nhét lại cái ví sâu vào túi quần th́ đích thị đó là người Sài G̣n.


Năm 1978, khi ra tù “cải tạo”, tại ga xe lửa đường Lê Lai, một anh xích lô đến hỏi tôi: “Về đâu?”, nhưng rồi chợt anh nói một câu mà tôi nhớ đời: “Lên đi ông nội, tui chở về… Không có tính tiền đâu”. Làm sao tôi quên được câu nói đó. Người Sài G̣n là như vậy!

 


Nhị Nguyên

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính