Khi Sức Mạnh tự nhận là Công Lý

 

Nguyễn Xuân Tùng

 

 

Chiến tranh luôn bắt đầu bằng những tuyên bố chính nghĩa. Nhưng lịch sử cho thấy: Khi bom rơi xuống khu dân cư thành phố, khi đồn cảnh sát trở thành mục tiêu, khi căn cứ quân sự bị kéo vào những cuộc tấn công vượt biên giới — thì điều đầu tiên chết đi không phải là một phe phái. Đó là nguyên tắc.

 

 

Tây Ban Nha: Chủ quyền không phải là hình thức

 

Khi Tây Ban Nha tuyên bố không cho phép Hoa Kỳ sử dụng căn cứ của mình để tấn công Iran, Madrid không đứng về phía Tehran. Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles thậm chí gọi chế độ Iran là độc tài. Nhưng bà đồng thời khẳng định: mọi hành động phải nằm trong khuôn khổ luật pháp quốc tế.

 

Thủ tướng Pedro Sánchez đi xa hơn khi mô tả cuộc tấn công là vi phạm luật pháp quốc tế.

 

Ở đây có một thông điệp lớn hơn Trung Đông: đồng minh không đồng nghĩa với tuân phục vô điều kiện. Chủ quyền quốc gia không phải là nghi thức ngoại giao; đó là giới hạn đạo lý đặt lên sức mạnh quân sự.

 

Nếu một cuộc tấn công không có sự ủy quyền quốc tế rõ ràng hoặc không đáp ứng điều kiện phòng vệ tức thời, thì dù được thực hiện bởi siêu cường, nó vẫn đối diện với câu hỏi về tính chính danh.

 

Nga và Iran: Đồng minh hay đối tác giao dịch?

 

Sau các cuộc tấn công khiến Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng, phản ứng của Nga chỉ dừng ở mức ngoại giao.

 

Dù Iran từng cung cấp máy bay không người lái và đạn dược cho Putin trong cuộc chiến xâm lược tại Ukraine, Moscow không can thiệp quân sự để bảo vệ Tehran. Phân tích từ Institute for the Study of War cho rằng quan hệ hai nước mang tính giao dịch hơn là liên minh phòng thủ.

 

Địa chính trị hiện đại không vận hành bằng lòng trung thành, mà bằng lợi ích. Khi lợi ích thay đổi, lời hứa biến thành tuyên bố chung vô hại.

 

Điều này không chỉ là câu chuyện của Nga và Iran. Nó là lời nhắc nhở cho mọi quốc gia: Liên minh xây dựng trên vũ khí sẽ phụ thuộc vào cán cân lực lượng; liên minh xây dựng trên nguyên tắc mới có thể tồn tại trước biến động.

 

 

Không ai độc quyền chính nghĩa

 

Nga bị cáo buộc sử dụng chiến thuật khủng bố.

 

Hoa Kỳ bị chỉ trích vì hành động quân sự đơn phương.

 

Iran bị lên án vì chính sách đối đầu và hỗ trợ lực lượng ủy nhiệm.

 

Châu Âu bị đặt câu hỏi về tính nhất quán trong lập trường.

 

Trong vòng xoáy đó, không phe nào hoàn toàn vô nhiễm.

 

Chính nghĩa không thuộc về quốc gia mạnh nhất.

 

Luật pháp quốc tế không thể chỉ áp dụng cho kẻ yếu.

 

Và bạo lực không tự động trở thành hợp pháp chỉ vì nó được biện minh bằng “an ninh của nước mạnh”.

 

Nếu nguyên tắc Hiến Pháp, Luật Pháp, Luật Nhân Quyền Quốc Tế của Liên Hiệp Quốc không được áp dụng phổ quát, thì chúng chỉ là công cụ của kẻ mạnh.

 

 

Ánh sáng của lẽ phải

 

Dưới ánh sáng lương tâm, luân lý, đức tin, chiến tranh chỉ có thể được xem là biện pháp cuối cùng, khi mọi con đường hòa bình đã cạn kiệt và khi mục tiêu là bảo vệ sinh mạng vô tội, không phải để áp đặt ý chí cá nhân.

 

Giết một lãnh tụ không tự động tạo ra hòa bình.

 

Đánh bom một thành phố không tạo ra ổn định.

 

Tuyển mộ dân thường làm công cụ phá hoại cưỡng bức người dân không tạo ra chiến thắng.

 

Hòa bình không phải là kết quả của việc làm cho đối phương kiệt quệ, bị bức tử như Việt Nam Cộng Hòa.

 

Hòa bình là trật tự được xây dựng trên công lý — và công lý đòi hỏi cùng một tiêu chuẩn cho tất cả kẻ mạnh người yều, nước mạnh nước yếu.

 

Trong thời đại mà sức mạnh thường tự nhận là công lý, lẽ phải bắt đầu bằng việc dám nói: Không có quốc gia nào đứng trên luật pháp. Không có mục tiêu chính trị nào cao hơn phẩm giá con người.

 

Đó không phải là lập trường phe phái.

 

Đó là điều kiện tối thiểu để nhân loại còn có thể chung sống với nhau.

 

 

Nguyễn Xuân Tùng

Diễn Đàn Kitô-hữu

04/03/2026

(Không giữ bản quyền)

 

*Ghi chú:

 

Vì có một số quý độc giả yêu cầu trích đăng Bản Tin và bài viết, nên Diễn Đàn Kitô-hữu xin trân trọng phúc đáp: Diễn Đàn Kitô-hữu không giữ bản quyền bất cứ điều gì. Ước mong quý độc giả cùng quan điểm phổ biến, trích đăng, chuyển ngữ, rút ngắn tùy ý, không cần nói tới Diễn Đàn Kitô-hữu và tên người viết cũng đều trân trọng cảm tạ: Vì Chân Lý Sự Thật là của chung Thượng Đế ban cho nhân loại, chứ không là của riêng ai.

 

Từ nay, Diễn Đàn sẽ dùng định dạng Ngày/Tháng/Năm cho phù hợp với truyền thống dân tộc.