Con ch vện v người t cải tạo 
 

Nguyễn Vĩnh Long Hồ

 

 

 

 

 

Trn bước đường lưu đy của những người t chnh trị Miền Nam đầy mu v mồ hi trn chnh qu hương của mnh, đ c bao nhiu người sinh Nam, tử Bắc v trong số nầy c anh L Xun Đo l cnh chim la đn rất sớm.


Giữa thng 10 năm 1976. Một nhm t chnh trị Miền Nam khoảng 100 người, từ nh t Sơn La lu đời, nằm trn vng ni cao đo heo ht gi của tỉnh Sơn La, pha bắc gip Yn Bi - Lo Cai, pha ty gip Lai Chu, pha đng gip Ph Thọ - Ha Bnh, pha Nam gip Lo, chng ti được di chuyển về Hong Lin Sơn (Nghĩa Lộ) v ti gặp anh bạn t L Xun Đo tại Trại 6, Lin trại 2, một vng ni non hiểm trở c ci tn thật mộng mơ: Khe Thắm thuộc huyện Văn Chấn.


Khe Thắm l một thung lũng nhỏ hẹp, nằm giữa hai dy ni trng điệp. Trại 6 gồm c bốn ln, dựa lưng vo dy ni bn nầy, bn kia thung lũng l một bản Thi Trắng gồm mươi căn nh sn, dưới gầm nh sn l chuồng nhốt tru b. Chỉ c một con đường độc đạo vo Trại 6. Về sau, khi chng ti chuyển sang trại khc, trại nầy được st nhập vo nng trường Bản Hẻo. Dạo chng ti vừa chuyển đến, dn lng đ cấy xong vụ la Đng - Xun. Trong thung lũng Khe Thắm, mạ non ln xanh phơi phới. Ngay khi vừa mới đến trại, chng ti được pht ngay mỗi người hai bộ đồ rằn ri của binh chủng Biệt Động Qun, thế nầy l hết hy vọng trốn trại! Ring ti vớ phải ci quần rộng thng thnh. Cng tc đầu tin l đo thủy lợi để dẫn nước từ một con suối gần đ vo ruộng la. Ti v L Xun Đo ở chung ln 3, cn Trương Đăng Sỹ ở ln 4.


Ma đng năm 1976 l một ma đng với ci lạnh khắc nghiệt, lạnh th thảm chưa từng xảy ra ở miền Bắc Việt Nam. C nhiều đm, hn thử biểu rơi xuống chỉ cn một độ bch phn, mặt nước ao hồ đng vng, c chết hằng loạt v lạnh. Tuy củi rừng nhiều v số kể, nhưng bọn cn bộ cấm t cải tạo đốt l sưởi v sợ chy ln trại? Nửa đm về sng, chng ti phải thức dậy ngồi đu lưng hoặc nằm st vo nhau cho ấm. Bản Thi bn kia thung lũng, dn lng phải đốt rơm hoặc củi để sưởi ấm gia sc. Lm thn tru b cn sướng hơn t cải tạo l ci chắc! C bao nhiu quần o, chng ti cũng li hết ra mặc, nhưng khng sao đủ ấm v ci lạnh cắt ruột từ trong xương lạnh ra. 


Đi tắm vo ma đng đối với t cải tạo l một hnh thức tra tấn. Mỗi tuần, ti chỉ ra bờ suối tắm giặt một lần vo xế trưa cha nhật, sau khi ngồi trước sn phơi nắng hng giờ cho ấm. Ngồi bn cạnh ti l Nguyễn Minh Thanh vừa phơi nắng vừa ngm thơ Tao Đn đi thấy mẹ m hắn cn lm thơ được thế mới ti. Nếu như chiều cha nhật no rơi vo ngy mưa l xin hẹn lại tuần sau...mới đi tắm. Như vậy l đạt tiu chuẩn nếp sống văn minh, văn ha mới lắm rồi! 


Hầu như lề lối sinh hoạt của tất cả trại t cải tạo thuộc đon 776 do bộ đội CSBV quản l đều giống như nhau. Sau một ngy ăn đi, thực phẩm chnh l khoai, sắn, bo bo, bắp hột m mỗi khẩu phần của người t đếm được khoảng 700 ht v lao động khổ sai 10 tiếng một ngy kể cả lc trời mưa bo. V mỗi tuần chỉ được nghỉ nửa ngy cha nhật để tắm giặt. Tối đến l giờ sinh hoạt chnh trị, ngồi đồng hằng giờ ngay trn chỗ ngủ để nghe đọc bo Nhn Dn hoặc Qun Đội Nhn Dn, những loại tin tức dng để tuyn truyền chủ nghĩa Cộng Sản v chế độ ưu việt x hội chủ nghĩa.


Sau khi nghe đọc bo l phần bắt thăm nhận cng tc ln rừng đốn đủ loại gỗ: gỗ lm cột nh, gỗ lm đn tay, gỗ lm ko nh...v một ton chặt nứa dng để lợp mi nh. Gỗ v nứa từ trn rừng ko về tập trung trn một bi đất trống bn cạnh con suối dưới chn ni, cn bộ quản gio của đội đến kiểm nhận vo mỗi buổi chiều. Sng hm sau, ton thợ mộc vc về xưởng mộc cưa, đục, đẽo... để dựng nh. L Xun Đo thường đổi cng tc với những anh em khc để cng đi rừng với ti, v cải thiện linh tinh để mưu sinh l nghề của chng. Hắn rất chịu những phi vụ to bạo của ti. Hắn l dn Nha Trang, lc bnh thường th giọng ni dễ nghe, nhưng lc khẩn trương, nghe lời hắn l một tai họa kh lường...


Bn kia thung lũng, đối diện với trại 6 l dy nh sn của dn tộc thiểu số Thi Trắng. Tụi cn bộ quản gio hoặc quản chế thường h dọa l đồng ch B thư x c vũ trang sng trường AK47. Pha sau dy nh l ruộng ma v hằng ngy n trở thnh mục tiu đầy sức hấp dẫn v cm dỗ nhưng cũng rất nguy hiểm. Những lần chng ti qua dy ni bn kia đốn nứa, chỉ tiu một ngy l 100 cy với tiu chuẩn: phải l nứa gi, thẳng đốt, chiều di từ 3 thước trở ln, sau khi vạt bỏ ngọn. Thường th buổi sng đốn xong, b lại từng b 20 cy, dấu đu đ ở trn rừng. Giờ lao động buổi chiều, chỉ lo việc chuyển về trại. Những cy nứa được mấy anh bạn t cao nin, chặt khc v đập giập ra để lợp mi nh.


*


Một ngy trn đường vc mấy b nứa chuyển về trại. Chng ti ngồi nghỉ mệt bn dng suối vắng. Đo nhn qua đm ruộng ma, sau dy nh sn bn kia dng suối, hắn thm đến nhỏ di, trng thật tội nghiệp. Hắn ni:

- , mầy! Khng biết lc nầy, bỗng dưng tao thm ngọt qu trời! Từ ngy di chuyển ra miền Bắc đến giờ, gần cả năm trời tao chưa hề thấy cục đường tn n trn, n mo ra lm sao! Tao chịu hết nổi rồi nghe mậy, Đo tiếp. Thi, mầy ngồi ở đy chờ tao!

 

Ti hỏi:

- Vậy chớ, mầy định đi đu?

Hắn vừa trả lời, vừa nuốt nước bọt ừng ực:


- Qua bn kia ruộng ma, chặt vi cy, chia nhau ăn đở thm! Mầy cn phải hỏi li thi!


Nghe hắn ni, ti cười ngất, ni:

- Thi đi cha nội ơi! Coi bộ tướng của mầy ka! Ốm nhom, ốm nhch như con cng gi, rủi ro bị họ bắt gặp, mầy lm sao chạy cho thot? Nếu họ c sng hoặc nỏ l mầy chết chắc!


Đo quả quyết ni:


- Tao đ nghin cứu kỹ lưỡng tnh hnh rồi! Trong nh khng c đn ng m chỉ c một người đn b. Tao cn biết chắc, giờ nầy b ta trn đường đến trường, đn con đi học về nh.


Ti nghi ngờ, hỏi:

- Sao mầy biết chắc chắn như vậy chớ?


- Mầy nhớ khng? Xế trưa hm qua, lc tụi mnh trở qua đy, vc mấy b nứa về trại. Tao thấy b ta dẫn con đi học vừa về tới nh!


- Phi vụ nầy mầy lo hay để tao? ti hỏi.


Đo ni, giọng quả quyết:

- Mầy nht bỏ mẹ! Phi vụ nầy mầy để tao lo! Mầy ngồi đ chờ tao!


Ti cười, ni:

- Thi được rồi, cha nội! Vụ chm chỉa nầy mầy để tao lo! Cứ ngồi đ canh chừng. Hễ nghe động tỉnh g th la bo động cho tao biết để tao chuồn!

Ni xong, ti đứng ln, đi một mạch ra bờ suối, xăn ống quần ln khỏi gối, tay cầm con dao dng để chặt nứa, lội băng qua dng suối. Ti hnh qun theo đng bi bản, lnh bộ binh m. Trước hết, ti bm lấy bờ suối, ngẩng đầu ln quan st trận địa, thấy bn trong ruộng ma hon ton yn tỉnh, ti trườn su vo trong, giữa hai giồng ma. Ti chọn một thật thẳng, trn mập, vỏ mu vng hực thật hấp dẫn, lia một nht, cy ma đổ xuống. Ti đứng lom khom, vừa vạt ngọn ma xong. Bỗng ti nghe hắn la bi hi bn kia dng suối:


- Chờ tớ! Chờ tớ! Chờ tớ...



Tưởng hắn đi lội qua suối, ti bn đứng thẳng người ln, lấy cy ma vẹt l rồi nhn qua bn kia bờ suối. Ti thấy hắn nhảy dựng ln như khỉ mắc phong, tay chỉ chỏ về pha ti thật khẩn trương. Hắn tiếp tục go ln:


- Chờ tớ! Chờ tớ...


Ti thiệt bực mnh, cầm cy ma đưa ln khỏi đầu, ni lớn:
- Xong rồi! Qua lm g chớ! Thi, ngồi đ chờ tao!

 


Nhưng, hắn vẫn tiếp tục go to hơn nữa. V lần nầy, ti nghe ci giọng Nha Trang của n thật r rng:


- Ch tới! Ch tới...


Thi bỏ mẹ rồi! By giờ ti mới hiểu ra lCh tới! chớ khng phải Chờ tớ! th đ muộn. Một con ch vện to lớn dng để đi săn, xồng xộc lao tới v chỉ cn cch ti vi mươi thước. Ti thật sự hồn va ln my, quăng dao, quăng lun cy ma, bỏ của chạy lấy thn, phng như bay về pha bờ suối...Nhưng, con ch vện nhanh hơn ti một bước, n nhảy chồm ln, phập trng ci đy quần, gh lại lm ti t nằm xấp xuống đất. Hai ci răng nanh bn nhọn của n đ xuyn thủng đy quần. Con vện gầm gừ, mm của n gh chặc lại, giằng x như muốn li tuột ci quần của ti ra thế mới khiếp! Cũng may, nhờ trời thương mấy thằng t cải tạo ốm đi. Chng ti phải chm chỉa để mưu sinh. Nếu hai ci răng nanh của con vện nhch ln vi phn định mệnh nữa th by giờ ti đ trở thnh quan thi gim l ci chắc!

Ti tht ln, cầu cứu:

- Tao bị con ch vện tp trng rồi Đo ơi! Cứu tao với...


Đến giờ pht nầy m hắn cn hỏi đa được:


- Trng chỗ no vậy cha?


Ti bực qu tht:

- N tp lủng đy quần rồi, tao bị n gh lại, khng chạy được!
- Chỉ tp trng đy quần thi hả? hắn mch nước. Tụt quần ra, vọt cho lẹ, thằng mắc dịch!


Thi th cng tất biến, biến tất thng! Ti ln tay xuống hng nt quần, cởi thật nhanh hng nt. Nhờ ci quần rộng thung thnh, con vện tụt ci quần thật dễ dng, một chn n chận ci ống quần, đầu giằng mấy ci thật mạnh để ci quần vuột ra khỏi ci răng nanh. Ti chỉ chờ c thế, vừa rt chn ra khỏi ci quần rằn ri l ti phng như bay về pha hng cy bn bờ suối, chỉ cch đ mươi thước. Ti tro ln cy nhanh như con sc, chưa bao giờ ti leo tro nhanh như vậy. Thế l thot nạn!


Con vện phng mnh ln cy mấy lần, nhưng lần no n cũng bị t đau. V thế n tức tối, ngồi bệt xuống đất, nghểnh mm nhn ln một cch hậm hực; thỉnh thoảng, n le ci lưỡi di thượt liếm mp. Ti phải lấy vạt o che phần dưới lại, sợ n nhn thấy thịt tươi thm nhỏ di tội nghiệp! 


Đứng trn cy nhn xuống mới thấy r hnh th con vện, mu lng hơi vng v c vằn như da cọp, trn lưng c xoy như giống ch hoang d ở Ph Quốc. Hn chi n dữ dằn qu l phải! Th thật, trong suốt 13 năm qun ngũ, vui buồn đời lnh bộ binh, đi giy saut của ti đ từng ch xt ln cc mật khu lừng danh của Việt Cộng ở Miền Ty từ Thất Sơn, Mỹ An, Sầm Giang, Năm Căn, Ci Nước...nhưng chưa c lần no ti phải bỏ chạy t khi như lần nầy. Kể ra th cũng nhục thật đ!

Ti đứng trn cy, trợn mắt nhn n, rủa thầm trong bụng: May cho mầy, nghe đồ ch vện! Nếu mầy gặp tao ba năm về trước l tao vặn họng mầy, lm thịt ch bảy mn nhậu chơi! Thế mới biết, chỉ sau một thời gian ngắn, ci gọi l lao động cải tạo, con ch vện đối với ti by giờ n đ trở thnh con cọp. Nhưng m thi, trnh cọp chẳng xấu mặt no!


Nhn thấy con ch vện đang nhe nanh vuốt, hầm hừ dưới gốc cy, Đo đứng bn kia bờ suối, ni lớn:

- Mầy cứ đứng ở trn cy chờ tao qua! Đừng c tuột xuống!
Vừa ni, hắn vừa xăn quần ln khỏi gối. Thấy hai ống quyển khẳng khiu của hắn, ti nản lng hết sức. Hắn c vẽ muốn lội qua suối cứu bồ thật, ti lật đật can:

- Thi đi cha nội! Cứ ở yn bn đ đi! Tao nhảy xuống suối, lội qua bển được rồi m!

Hắn đp c vẻ rất tự tin:

 Mầy yn ch đi! Tao c cch trị con vện nầy cho mầy coi!


Ti miễn cưỡng ni:

- Thi được, mầy c ti g thi thố cho tao coi!

 

Con vện thấy hắn đang lội b bm, băng ngang qua dng suối. N rời gốc cy, đứng chực trn bờ suối, sẵn sng vồ hắn. Đo đứng dưới suối, hai tay chống nạnh, vẻ mặt tỉnh bơ. Cn con vện nhn hắn lườm lườm, chn sau quo dưới đất ct ro ro trong tư thế chuẩn bị vồ mồi. Ti thấy cn pht ớn xương sống. Nhưng, Đo chẳng nao nng cht no cả thế mới l lạ. Bất ngờ, hắn hut so miệng bản nhạc Bc cng chng chu hnh qun một cch ung dung. Con ch vện vừa nghe m điệu phần mở đầu của bi ht: Đm nay trn đường hnh qun ra mặt trận... n lầm tưởng hắn l phe ta nn bỏ hẳn thi độ th nghịch, ngoe nguẩy ci đui, chờ welcome đồng ch Đo. Mẹ kiếp! Sống ở Miền Bắc XHCN nầy, đến con ch cn bị tuyn truyền m hoặc đừng ni chi l con người.


Đo leo ln bờ, hắn vỗ đầu con vện, vuốt đầu n mấy ci. Đồng ch vện chồm ln, vật ng hắn xuống rồi liếm cng mặt. Thế rồi, người t cải tạo v đồng ch vện kết thnh đi bạn sống chết c nhau từ dạo đ! Hắn m chặc con vện cho ti leo xuống. Ti vội v lủi v ruộng ma, lấy quần mặc vo rồi đi kiếm con dao v cy ma. Hai đứa ti lội trở qua bn kia bờ suối, con ch vện cũng lội suối qua theo. Ngồi dưới bng cy chia nhau từng lng ma. Ti chỉ ăn 2 lng, phần cn lại của hắn v Đo thm ngọt. Cn ti, ti thm thứ khc hấp dẫn hơn nhiều: Thịt! Thịt! Thịt!... Ti nhn con vện, tưởng tượng đến dĩa rựa mận đang bốc khi, lm ti thm đến nhểu nước miếng. Bất chợt, con vện ngước ln nhn ti. Bốn mắt u yếm nhn nhau...te khi; hnh như, ci gic quan thứ su của n, nhn thấy đồ bất chnh của ti v bo cho n biết rằng: Coi chừng thằng cha t ốm đi nầy, hắn sẽ thịt mnh đấy! V vậy, con ch vện chỉ quấn qut bn cạnh anh Đo v lc no cũng đề cao cảnh gic với ti. Cứ mỗi lần ti xp lại gần, định lm quen l n đứng dậy đi chỗ khc chơi v nhn ti với tư thế sẵn sng chiến đấu.


Cch đy ba hoặc bốn thng g đ. Tn thiếu t Khot trại trưởng c tuyn bố một cu lm cả trại hồ hởi, phấn khởi: Trại ta c kế hoạch nui lợn, cung cấp thịt tươi, cải tổ bữa ăn để cc anh c đủ sức thm canh, tăng năng xuất, chuẩn bị trồng sắn đại tr. Thế l cả trại thi đua vo rừng đốn gỗ dựng trại chăn nui. V chỉ trong vng hai tuần lễ, ba ci chuồng nui lợn được cất xong bn cạnh bờ suối, đối diện với nh bếp của ban chỉ huy trại. Nhưng, tn Quang chỉ mang về một cặp heo mọi, bụng ỏng, đt teo, mỗi con cn nặng khoảng 5 k l cng. Thế l, một anh bạn t cao nin ở ln 2 được giao cho nhiệm vụ chăn lợn. Mỗi ngy, anh c nhiệm vụ mang một ci s vo nh bếp cn bộ trại, gặp tn trung sĩ Ky để nhận cơm thừa, canh cặn mang về chuồng nui lợn. Khng biết nui heo bằng cch no m cặp heo mọi cng ngy cng gầy nhom. Ngược lại, trng anh cng ngy trn trịa ra.


Đm hm kia, chuồng nui lợn xảy ra chuyện rng rợn, kh tin nhưng c thật l hai con heo mọi bị bầy chuột rừng moi ruột cho đến chết. Nhờ vậy, trưa hm sau, cả trại được ăn cơm trắng với thịt heo kho với nước muối. Gần 2 thng nay, chng ti mới được ăn một chn cơm trắng v một miếng thịt heo to bằng hai lng tay t, cho đến by giờ miệng ti vẫn cn tm tm thịt tươi. V ti đang nghĩ kế hoạch thịt con vện...


Chng ti lần lượt chuyển hết mớ nứa về trại, con vện đưa hai đứa ti đến tận cổng trại. V từ đ, n trở nn người bạn trung thnh với anh Đo. Sng no n cũng nằm chờ trong buị cy gần cổng, rồi lẽo đẽo theo chng ti vo tận rừng su đốn gỗ. C mấy lần ti định thịt n, hưng Đo cương quyết ngăn cản. 

 

Hắn ni: 

- Mầy muốn thịt con vện nầy th phải bước qua xc chết của tao!


*


Nửa năm sau đ, những dy nh khang trang bằng gỗ được dựng ln chung quanh ban chỉ huy trại 6 đều do cng sức của những người t cải tạo. Nhưng, gỗ v nứa cng ngy cng khan hiếm, chng ti cng phải đi xa hơn, c khi phải đi băng qua thung lũng pha sau trại, lội vo khu rừng gi dưới chn ni bn kia, gần nng trường Bản Hẻo để kiếm gỗ.


Thế rồi một hm. Lần đầu tin chng ti đi theo con đường mn băng qua thung lũng vo lc hừng đng sng để kiếm gỗ lm đn tay. Khi những tia nắng ban mai mỏng manh, mu vng nhạt, như cố xuyn thủng ln sương mai trắng đục bao phủ cả khu rừng, nắng tạo thnh những chm nh sng lung linh, huyền ảo. Hai đứa ti lặng lẽ tiến kh su trong khu rừng rậm rạp, cy cối hoang vu, cn con vện biến đi đng no khng biết. Tiếng suối chảy rc rch khi len lỏi qua những gềnh đ rong ru, ha cng mun ngn tiếng ht lu lo của bầy chim rừng, trổi ln bản hợp tấu đầy sức quyến rũ của ni rừng Ty Bắc, thoang thoảng đu đy mi hương nhẹ nhng tỏa ra từ những đa phong lan, np kn sau những thn cy cổ thụ, pha lẫn mi hăng hắc của l rừng ẩm mốc. 


Tiếng gi lướt trn những tn cy rừng xo xạc, mang theo ci lạnh ti t từ dy ni đ chập chng của rặng Hong Lin Sơn thổi về. Gi lay những giọt sương mai đọng trn l cy rừng, sương rơi nhẹ nhng trn mi tc, trn vai o lm ti thấm lạnh. Đang mơ mng trong ci khng gian liu trai v ci tĩnh lặng mong lung ấy...Bỗng một tiếng tht chi tai của Đo đang đi pha trước, lm bầy chim rừng cũng phải giựt mnh, bay tn loạn: Con mẹ n! Coi chừng vắt ni! Chạy khỏi khu rừng nầy ngay! 


Vắt ni l một loại vắt mu xanh l cy, nhỏ hơn đầu đũa một cht v chiều di chỉ hơn một phn rưởi, khiếp nhất l khi n c chửa nn đặt cho n ci tn l vắt ni. Khi đnh được hơi người l n giương ln như cy anten, rồi bn mnh ln như ci l xo, bm vo đầu vo cổ người, th vật ht mu một cch m thắm, chn no rồi tự động rớt ra, mu từ vết cắn đ chảy ra khng ngừng, chỉ c nhai cỏ mực đấp vo vết cắn l tạm cầm mu được. C nhiều anh bạn bị nhiểm trng, vết cắn bị ngứa ngi, lở li trn bằng đồng tiền, nhức nhối tn bạo. Hai đứa ti vội vng lội băng qua con suối cạn, tm khoảng đất trống trải để kiểm sot lại đầu cổ, li ra cũng được bốn, năm con vắt xanh.

Bỗng c tiếng khn ro rắt, trầm bổng, văng vẳng từ đu đưa tới, m thanh ai on, no nng như khc như than. Tiếng khn tri bồng bềnh trong ln sương mai trắng đục. Ti t m rũ Đo đi ngược ln thượng nguồn con suối để tm người thổi khn. Đ l cụ gi thuộc bộ tộc Thi đen với mi tc trắng phau, chm ru bạc thả lỏng phất phơ trong gi. ng vận bộ quần o cộc mu chm đang ngồi dưới một gốc đại thụ, chừng đ mọc rễ cả trăm năm, cnh l sum s, vỏ cy sần si phủ ru xanh, những rễ phụ v dy leo bện nhau bm chằng chịt vo thn cy. Cch đ mươi thước l hai thanh nin để lưng trần đang cuốc một hố đất. Thấy c người đến, ng lo ngưng thổi khn, ngước mắt nhn chng ti, hỏi:


- Mấy ng đi đốn gỗ cho trại cải tạo đấy ? ng cảnh bo. Khu rừng nầy c rất nhiều rắn độc, mấy ng phải cẩn thận! Cch đy mấy hm, một người trong bản bị một con cạp nia mổ chết rồi đấy!
Ti ni:

- Cm ơn cụ đ chỉ bảo! Chng ti sẽ hết sức đề phng!

Đo ph cười khi nghe cụ gọi mnh bằng ng, hắn ni:

- Ti l L Xun Đo, gọi ti l Đo được rồi! Thế cn cụ?

- Ti tn Phạm cng Trừng, ng lo buồn rầu, than thở. Nh ti bị ốm nặng sắp chết đến nơi rồi, cc anh ạ! ng chỉ hai thanh nin, tiếp. Chng n đang đo huyệt, chuẩn bị chn mẹ chng đấy!

- Thưa cụ, b cụ bị mắc chứng bệnh g vậy? Đo hỏi.

ng cụ thở di, ni:

- Nh ti bị bệnh kiết lỵ đ hơn hai tuần nay! Uống đủ loại cy cỏ, nhưng khng thuyn giảm, đang nằm thoi thp trn giường chờ chết đấy, cc anh ạ!


Đo nghe ng cụ ni xong. Hắn suy nghĩ trong giy lt rồi nắm tay ti, ko ra bờ suối, hỏi:

- Tao muốn cứu b cụ! Mầy nghĩ sao?

 

Ti trợn mắt nhn hắn, hỏi:

- Mấy lấy ci g cứu b cụ chớ?

- Ni cho mầy biết, tao cn cất giấu được 10 vin Reostop, chn dưới sạp nứa chỗ tao ngủ, Đo lấy kiến ti lần cht. Mầy thấy tao c nn gip họ khng?

- Việc nầy c lin quan đến sinh mạng của mầy! Tự quyết định đi, đừng hỏi tao li thi! Ti ni.

- Tao quyết định cứu họ! Đo trả lời một cch dứt khot. Thấy người sắp chết m khng cứu l đắc tội với Trời Phật rồi! Hơn nữa, tao muốn lm sng tỏ ci bản chất v truyền thống tốt đẹp của người lnh Việt Nam Cộng Ha cho đồng bo miền Bắc thấy r điều nầy!


Nghĩ sao lm vậy, Đo trở lại chỗ ng cụ, ni:

- Ngy mai cũng vo giờ nầy, cụ đn chng ti tại đy để nhận 10 vin thuốc con nhọng chuyn trị kiết lỵ, đem về cho b cụ uống!


ng cụ nghe đến thuốc con nhọng, mắt cụ ngời sng tia hy vọng v cảm động đến rớt nước mắt. Cụ bảo hai người con trai vo rừng đốn gỗ đn tay cho chng ti, rồi mời chng ti về bản lng gần đ sơi nước tr xanh. Căn nh sn của gia đnh cụ gồm ba gian, nằm trong bản Thi, cch cy bờ suối đ khoảng 200 thước. Căn nh sn kh cao để trnh th dữ nhất l đn ch si thường hay ko vo bản, bắt gia sc. Đặc điểm những căn nh sn của dn tộc thiểu số như Thi, Mường, Mng...cng c một lối kiến trc như nhau l khng dng đinh, tất cả đều được lin kết với nhau bằng những con s gỗ v lạt buộc, sn nh được nối kết với nhau bằng những cy nứa gi được đập giập ra để lt sn. Leo ln mấy bật thang gỗ ọp ẹp, thấy ngay b cụ đang nằm trn ci chng tre đặt ở một gốc nh, trm chăn đến cổ. B cụ gầy lắm, ti chỉ thấy ci mềm bng mu đỏ phập phồng theo nhịp thở thoi thp, mỏng manh như sợi chỉ mnh treo chung.


Sau khi uống xong chung tr xanh, th hai người con cũng về tới nơi. Thấy mặt trời ln thấp thong ngọn cy, chng ti xin từ giả ra về. Cụ đi trước dẫn đường, dng dao vạt vo thn cy rừng để đnh dấu, cho chng ti biết đường trở lại. Tới ba rừng, họ chuyển 6 cy gỗ lm ko ln vai hai đứa ti v chng ti từ gi nhau ở đấy. Con vện đi sục sạo ở đu đ trong khu rừng cũng vừa chạy trờ tới, mm ngoạm một con chuột lng mu xam xm kh to, lm qu tặng anh bạn Đo. Trước khi trở về trại, Đo ra bờ suối lm thịt chuột một cch thnh thạo, rồi dng l chuối rừng gi lại cẩn thận, bỏ vo trong ti quần mang về trại. Buổi trưa, Đo ln ra khu nh bếp nướng một cch vội v, khi no c chiến lợi phẩm, hắn cũng chia phần cho ti một nửa.


Đm hm đ, đợi mọi người ngủ say sau một ngy lao động cật lực. Đo đo một lớp đất mỏng dưới ngay chỗ nằm lấy, ra một chai thuốc Reostop cn đủ 10 vin rồi dấu dưới gối.


Sng hm sau, chng ti trở lại vng nầy, tiếp tục đốn gỗ lm ko nh. Lần theo vết dao đnh dấu trn thn cy, hai đứa ti trở lại chỗ cũ rất dễ dng. Đến chỗ hẹn, chng ti thấy cụ đang ngồi dưới bng cy đại thụ, chờ chng ti tự bao giờ. Đo thn mật đặt ci lọ thuốc Reostop vo tay ng cu, rồi chỉ cch dng. ng cụ vừa mừng, vừa cảm động đến độ ni khng nn lời. Trước khi chia tay nhau, ng cụ dặn d:

- Tụi bộ đội của đon 776, thằng no cũng c n hết! Cc anh phải cảnh gic chng n đấy!


Khoảng một tuần sau đ. Chng ti trở lại vng nầy kiếm gỗ, nhn thấy ci huyệt đ được lấp đất lại bằng phẳng, cỏ dại đ bắt đầu bn rễ v chng ti biết chắc l b cụ đ được cứu thot khỏi bệnh kiết lỵ. Người t cải tạo L Xun Đo đ hon thnh cng tc dn vận một cch xuất sắc bằng chnh mạng sống của chnh mnh. V ba thng sau đ, anh từ gi cuộc đời v bịnh kiết lỵ v khng thuốc chữa cho chnh bản thn mnh. 

 

Bịnh kiết lỵ, tiu chảy v sốt rt rừng l ba căn bệnh rất phổ biến trong cc trại t cải tạo ở Miền Bắc XHCN. Một người bạn cng đơn vị l cựu thiếu t Trần Sỹ cũng gởi nắm xương tn tại một trại t khc vo năm 1978 v bệnh kiết lỵ v rồi cn biết bao nhiu người khc nữa? Trước khi chuyển trại từ trong Nam ra ngoi Bắc, chng ti dự trữ kh nhiều thuốc chuyn trị về cc chứng bệnh nguy hiểm nầy v nhất l trụ sinh để phng thn. Nhưng, sau khi chuyển đến trại 6 Khe Thắm, một người t cải tạo tn Phạm Thnh K. đ đm sau lưng chiến sĩ, anh ta bn kế hoạch chuyển trại giả với tn thiếu t Khot để lấy điểm. 


Vo một buổi sng tinh sương. Trong lc mọi người chuẩn bị xuất trại ln rừng đốn gỗ, bỗng c tiếng kẻng dồn dập khc thường, đch thn cn bộ quản gio đến từng ln, đn đốc mọi người khẩn trương đến tập trung trước sn cờ ban chỉ huy trại để nghe thiếu t Khot - trưởng trại - ban hnh lệnh hnh qun (chuyển trại) v mọi người được thng bo, chỉ cn c một tiếng đồng để chuẩn bị hnh l cần thiết mang theo người. V qu vội v, nn Đo khng kịp đo lấy 10 vin thuốc reostop chn dưới sạp nứa, ngay chỗ anh nằm.


Tại sn đ bng của x, trong khi ngồi chờ đợi xe vận tải đến chở đi một trại t cải tạo khc, bọn cn bộ quản gio v quản chế yu cầu tất cả t cải tạo by hnh l bn chợ trời - tiếng lng - một hnh thức kiểm sot hnh trang của t cải tạo để hi của. Sau đ, chng phn tn chng ti đứng ring rẽ từng nhm nhỏ vi ba người, t cải tạo cn phải trải qua một mn thot y vũ bất đắc dĩ để chng lục sot quần o t. Thế l, sau khi tịch thu ton bộ số dược phẩm của anh em mang từ trong Nam ra, chỉ cn st lại 10 vin Reostop của L xun Đo. Sau đ, bọn t cải tạo chng ti mặt my tiu nghỉu trở về ln trại, tiếp tục ln rừng đốn gỗ. Tn thiếu t Khot v tn t phản bội P. T. K. mặt my hớn hở v chuyến nầy thắng lớn... 


Bọn cn bộ trại đem số thuốc ty nầy ra H Nội v tỉnh Hong Lin Sơn bn lại cho cc con bun, rồi thay vo đấy một loại thuốc dm trị b chứng tn Xuyn Tm Lin để trị bịnh cho bọn t. Đến năm 1982, nh nước cộng sản khm ph loại thuốc nầy c độc tố ph vở cc tế bo no, tim v thận v ngưng sản xuất th đ muộn. Khng biết c bao nhiu t cải tạo sống dở, chết dở v uống phải loại thuốc nầy?

 

*


Vo ma thu năm 1977. Bạn L Xun Đo khng may vướng phải căn bệnh kiết lỵ hiểm ngho. Sang đến tuần lễ thứ hai, người anh cứ kh ho dần như cy kh thiếu nước, gầy đến nổi chỉ cn da bọc xương, rồi nằm liệt giường, tiểu v đại tiện một chỗ. Mỗi ngy tn y cng tn Lương pht cho vi vin Xuyn Tm Lin v một bt cho long như nước cơm chắt, tiu chuẩn trừng phạt những người t cải tạo bị ghp vo tội chy lười lao động. Qua đến đầu tuần lễ thứ ba, người anh tp xọp như bộ xương cch tr, được bọc lại bằng một lớp da nhăn nheo mu xm xịt, đi chn gầy guộc như hai thanh nứa, sờ vo lạnh ngắt như đồng. Anh chỉ cn thở thoi thp, mu hnh như bắt đầu đng lại trong cc động mạch, đi mắt thất thần, mở trao tro trong hai ci hốc mắt lm su. Đến buổi chiều, anh ln cơn m sảng gọi tn vợ, tn con, rồi khc rưng rức bằng những hạt lệ kh.Tối hm đ, ti ngồi bn cạnh anh cho tới giờ kẻng đổ, ti bỏ mng xuống cho anh, trước khi trở lại chỗ nằm. 


Kỳ lạ qu! Nửa đm về sng, tiếng c rc lin hồi trong một lm cy no đ, ngay pha sau ln 3 như tiếng gọi của thần chết lởn vởn đu đy, lm ti rng mnh. Gi từ dy Hong Lin Sơn thổi về o o lm rung chuyển cy rừng, lm tốc mi tranh nứa, gi thổi bật cnh mấy ci phn cửa... 


Trong ci khng gian lạnh lẽo ấy, vang ln những tiếng ngy kh kh khi trầm, khi bổng, c tiếng ngy cao vt như giọng nam tenor, những tiếng nghiến răng tro trẹo, tiếng trở mnh của bạn no đ trn ci sạp tre ọp ẹp vang ln kẽo kẹt, tiếng mớ ngủ lẫn tiếng thở di no nuột; đi khi, c anh đang nằm mơ thấy mnh đang đnh nhau với Việt Cộng, tiếng ht của anh đnh thức cả ln dậy: Diều hu! Diều hu! Đại Bng ghe r khng trả lời! Việt Cộng trn ngập căn cứ hỏa lực rồi! Rt pho x lng! Nổ chụp trn đầu chng ti! Lẹ ln đi mấy cha... v tất cả m thanh đ quyện vo nhau hợp thnh một bi trường khc đầy ấn tượng su sắc trong lng người t cải tạo. 


Bỗng ti nghe tiếng con vện tru từng chập bn bờ suối, tiếng tru buồn th thảm, ko di l th trong đm trường tĩnh mịch. Ti mệt mi, ngủ thiếp đi từ lc no cũng khng hay, cho tới khi tiếng kẻng bo thức vang ln, đnh thức mọi người dậy để chuẩn bị một ngy lao động khổ sai. Ti nghe cả lng hoảng hốt, tht ln: Đo chết rồi! Đo chết rồi!.... 


Ti ngồi bật dậy như ci l xo, nhn sang chỗ Đo nằm, hai ci chn như hai thanh nứa gi cỗi, kh khốc, bung thng xuống đất, bị gi thổi luồn dưới sạp nứa đnh đong đưa, cn thn người của anh nằm vất vưởng trong mng. Ti vội vng chạy đến, vn ci mng ln. Ti thấy đi mắt đi mắt của anh mở trợn trừng, hai giọt lệ khổ đau chắt chiu từ một kiếp người bị đy đọa trong tận cng đy địa ngục, ứa ra từ trong hai hốc mắt su hoắm, cn đọng lại chưa kh; hnh như, anh mới từ gi cuộc đời cch đy khng lu. Ti lấy tay vuốt mắt người bạn t...


*

 

Một ci chi l đơn sơ được vội v dựng ln, chỉ c mỗi mi nứa gần khu rừng sắn, bn cạnh con suối cạn, pha sau ban chỉ huy trại. Bốn ci cộc gỗ đng xuống đất chnh giữa căn chi, hai khc gỗ gc song song với nhau bn trn, vừa đủ k một tấm vn mỏng. Thi hi của Đo trong bộ qun phục Biệt Động Qun đ bạc mu, rch tơi tả, loang lỗ những vết mu kh v tai nạn lao động. Ti phủ kn hnh hi của anh bằng ci mềm mu đỏ. Ton mộc lo đng quan ti, ti trong bộ phận đo huyệt cn c Trương Đăng Sỹ v Nguyễn Minh Thanh... Chỗ anh nằm an nghỉ dưới bng cy cổ thụ dưới chn đồi bn cạnh dng suối, cch trại khoảng 2 cy số. Đến xế chiều, mọi việc đ hon tất. Sau khi tẩn liệm cho bạn Đo xong, chng ti trở về trại, khng ai được ở lại qua đm để canh giữ xc của anh.


Đm đ, c lẽ l đm di nhất trong 8 năm t cải tạo của ti. Vừa chợp mắt l ti thấy đi mắt của anh cn mở trợn trừng...Qu nửa đm về sng. Bỗng nghe c tiếng ch sủa, tiếng gầm gừ cấu x lẫn nhau thật dữ dội, tiếng tru tro từ pha ba rừng văng vẳng đưa về; hnh như, chng đang tranh ăn th phải. Điều nầy đ khiến ti phập phng lo sợ, khng biết chuyện g bất hạnh sẽ xảy ra cho anh Đo. Ti thầm cầu nguyện với ơn trn, đừng để bầy ch rừng tha xc của anh đi!


Trời vừa tờ mờ sng. Sau tiếng kẻng bo thức vo lc 6:45, ti đ thức dậy, cuốn mng mền, rồi vội v đi về pha cỏng trại. Tn lnh canh cho php ti xuất trại, ra ba rừng thăm xc bạn. Ti lật đật bước vo ci chi l, ci quan ti của Đo được ghp vội v bằng su tấm vn mỏng manh bị đẩy x lệch trn hai ci thanh ngang, sut cht nữa th đổ xuống đất, ci nấp o quan sẽ bung ra ngay. Sau khi đẩy ci o quan lại cho ngay ngắn, ti bước ra bn ngoi quan st hiện trường. Cả một vng cỏ dại chung quanh ci chi bị ng rạp xuống, loang lổ vết mu v lng th. Ti đon khng sai, tại ngay chỗ nầy, đm qua đ xảy ra trận c đấu thật quyết liệt giữa bầy ch rừng, tranh xc anh Đo để tha vo rừng.

 

C lẽ đnh được hơi người quen thuộc, con ch vện đang nằm bất động gần đ, n ngước đầu ln nhn ti, cố gắng chống hai ci chn trước xuống đất, gượng lết về pha ti, nhưng được vi bước rồi ng quỵ xuống, mồm rn ư ...ử v đau đớn. Ti vội vng chạy đến m chấm lấy n vo lng. Con vệt liếm vo mặt ti một cch tru mến, rồi mệt lả, nghẻo đầu ln vai ti. Đặt n nằm xuống đất để quan st: con mắt bn phải bị lột một mảnh da, cn b bết mu, ci chn trước bị tp gẫy xương v ci đi sau bị ngoạm mất một mng thịt to, vết thương cn rỉ mu m ỉ. Ti v cng xc động nhn n một cch cảm phục v thương mến. 


Thật vậy, khng một ai c thể ngờ rằng, con ch vện đ liều mạng sống của n, tả xung, hữu đột, quyết đấu một mất một cn với cả một bầy ch rừng hoang dại để bảo vệ ci xc thn của L Xun Đo, người bạn của n, đang nằm trơ trọi giữa bầy d th. Đối với ti, con ch vện l hiện thn của một dũng sĩ, tuy mang hnh hi của loi th bốn chn, nhưng c một tri tim rất người dm v nghĩa qun mnh, chiến đấu đơn độc, khng li bước trước kẻ th. Tinh thần quyết đấu của con ch vện, như một lời nhắn nhủ đầy kh phch với đồng loại của n: Tụi by muốn lm thịt L Xun Đo, phải bước qua xc chết của tao!. 


Ti bế con vện ra bờ suối, khuất sau đm sắn non, rửa vết thương cn đẫm mu của n m ứa nước mắt. Con vện liếm bn tay ti một cch thn i. Ti th thầm bn tai n: Nằm đy chờ tao; lt nữa, tao trở lại tm cch đưa mầy về nh chủ của mầy! Ti đứng dậy lui gt, nhn trong nh mắt lưu luyến của n v khi n đưa ci chn trước quo quo một cch yếu ớt trong khng kh như những ci vẫy tay cho vĩnh biệt, khiến ti c cảm tưởng; hnh như, n muốn trối trăn điều g đ với ti chăng?


Ti từ gi n, trở vo trại để cng với anh em lo việc mai tng L Xun Đo. Ton chung sự c bốn người: Minh Thanh, ti v hai bạn t nữa. Đng 8 giờ sng, chng ti đẩy ci xe cải tiến cũ kỹ đi ngang qua ban chỉ huy trại, gặp tn trung y Quang ln tịt, ngoắc chng ti dừng lại, ni: Ny, nhớ đấy nh! Giữ ci o quan lại, dnh cho những người kế tiếp! Cc anh phải biết bảo vệ ti sản x hội chủ nghĩa đấy! Sẽ khng c ci o quan thứ hai đu!


Sau khi đặt quan ti của L Xun Đo ln xe cải tiến. Hai anh cầm cng, ti v Minh Thanh phụ đẩy. Chiếc xe từ từ lăn bnh trn con đường đất gồ ghề cn đẵm hơi sương. Hai ci bnh xe kh nhớt, một ci nghing bn nầy, một ci ng bn kia, pht ra những tiếng kt kt rn rỉ một cch mệt nhọc, đau khổ. Hai anh bạn pha trước gồng mnh, ấn ci cng xe xuống, cn ti v Minh Thanh vừa đẩy, vừa nng phần sau xe ln, v sợ hai ci bnh xe bung vnh, văng ra khỏi ci xe cải tiến bất cứ lc no. Chng ti phải đẩy ci xe tang lăn qua ba ci dốc cao mới đến bờ suối.


Sau vi pht nghỉ giải lao, chng ti cng nhau k vai, khing quan ti ln lưng chừng đồi, chỗ an giấc ngn thu của anh, rồi chia nhau v rừng kiếm dy rừng bện lại như hai sợi dy thừng. Đặt quan ti ln trn hai sợi dy đ, rồi mỗi người nắm một đầu dy, thả từ từ xuống đy huyệt. Xong rồi, chng ti lấp đất lại, vun thnh một nấm mộ đơn sơ. Bốn anh em đứng trước mộ, ci đầu mặc niệm m trong thổn thức, bồi hồi. Ti hi một t hoa rừng đặt ln nấm mồ của bạn. 

Bạn Nguyễn Minh Thanh cảm khi lm một bi thơ với tựa đề NẤM MỒ HOANG để tưởng nhớ bạn L Xun Đo, người bỏ cuộc giữa đường.

 

Một nấm mồ hoang cảnh lạnh lng

Lơ thơ cỏ a l chiều rung

Quạnh hiu vằng vặc vy quanh mộ

Rn rỉ bầy ve tiếng no nng


Gởi xc ốm nhom tận chốn nầy

Bao la rừng ni, suối trời my

Người đi vĩnh viễn đ yn phận

Ngn dặm người thương đu c hay!


Sương khi hong hn dọc mỗi đời

Cng danh ph qu l vng rơi

Than i! Thnh bại đều chung cuộc

Tuần tự rồi ai cũng thế thi!


Trn đường trở về trại, khi đi đến gần ban chỉ huy, ti tch rời anh em, lẻn vo khu rừng sắn, ra bờ suối kiếm con vện. Ti v cng sững sờ nhn thấy con vện bị ai đ treo ngược đầu xuống đất, bốn chn bị căng ra, buộc chặt vo hai ci cộc gỗ, cổ bị cắt tiết, mu đỏ nhỏ từng giọt xuống ci ci chậu bằng thau đặt dưới đất. Ti quỳ xuống nng đầu của n ln, cả thn mnh con vện khẻ run ln lần cuối cng, rồi duỗi thẳng ra bất động. Ci chết đau đớn của n lm ti rớt nước mắt. Tn trung sĩ Ky đứng sau lưng ti từ lc no cũng khng hay. Hắn ln tiếng lm ti giật mnh:


- Trong giờ lao động, anh ra đứng đy lm g thế?


Ti nhanh tr, đp:

- Vừa mới mai tng anh L Xun Đo xong, ra suối rửa tay chn.


Hắn ni:

- Ti nhờ anh gip hộ một tay.


- Được, việc g thế? ti hỏi.


Hắn ni như ra lệnh:

 Anh tho dy, mang con cầy vo nh bếp cho ti!
Ni xong, hắn mang ci thau tiết đi trước. Ti tho sợi dy rừng, m con vện vo lng như m thi thể một chiến hữu vừa nằm xuống sau một trận đấu...ti thất thểu m xc con vện vo khu nh bếp m lng quặn đau.


Hm sau, được phn cng lm vệ sinh khu nh bếp, ti nhặt những mảnh xương vụn của con vện, đặt ln vo những tấm l chuối, gi lại cẩn thận. Nhn lc đi rừng đốn gỗ, ti gh thăm mộ bạn Đo, rồi dng dao đo một ci hố nhỏ, chn bộ hi cốt của con ch vện, nằm bn cạnh bạn L Xun Đo cho c bạn.


*


Bắt đầu từ cuối thng chạp ko di đến thng ging năm sau. Ni rừng Hong Lin Sơn, bầu trời ảm đạm v rt mướt, mưa bụi giăng giăng khắp nơi gần như bất tận. Mỗi buổi chiều, người t trm chăn kn mt, ngồi co ro trong ln, nhn những cơn mưa bụi bay bay trong hong hn, ai nấy đều chạnh lng nhớ qu hương, nhớ cha, nhớ mẹ, nhớ con, nhớ vợ da diết. Gọi l mưa bụi v lượng nước mưa qu yếu khng thể rơi thẳng xuống mặt đất, bị gi thổi bay đi, tỏa ra thnh những cơn mưa bụi. 


Bước sang thng ging. Hạt nước mưa kết tinh lớn hơn một cht c thể rơi thẳng xuống mặt đất, nhưng bị gi tạt nghing nghing, tạo thnh những cơn mưa phn bo hiệu đất trời sắp giao ma. Sợi mưa phn mong manh như sợi tc rối, đan nhau thnh những mn nước trắng đục, giăng kn ni rừng, đồng ruộng, thung lũng, sng hồ ... Trời đất nhạt nha trong những cơn mua phn dai dẳng, ko di l th trn vng đất kh. Trong bầu kh hậu ẩm thấp ấy, cy cỏ đang m thầm nẩy lộc, đm chồi, chờ trỗi dậy tưng bừng khi ma xun đến. Chỉ tội cho bọn t cải tạo phải lao động khổ sai trong rừng su, tay chn t cng v đi v lạnh đến rt run. 


Thượng tuần thng 2 năm 1978. Trại chuẩn bị ăn mừng Tết Nguyn Đn Mậu Ngọ vi ngy sau đ. Ti được phn cng vo đội cắt l dong dng để gi bnh chưng. L dong thường mọc hoang ở những vng đất ẩm ướt. Ti đi vo rừng, lang thang trong thung lũng một mnh để tm l dong. Ti nhớ qu anh bạn Đo v con ch vện thn thương.


Mới hừng đng sng m ti đ nghe tiếng ching, tiếng trống vang ln rộn r từ bản lng của dn tộc Thi Đen. Động tnh hiếu kỳ, ti lần theo con đường mn dọc theo con suối chảy rc rch để đi vo bản Thi. hay! Trước mắt ti l cả một rừng hoa mu trắng tinh khiết như hoa bưởi m ti chưa từng thấy bao giờ. Từ những thn cy khẳng khiu, uốn khc d bm vo vch ni đ cheo leo vẫn trổ những chm hoa trắng muốt, hoa nở rộ khắp ni rừng, dọc theo suối, hoa c năm cnh, nhụy mu hồng, gn mu tim tm. Mỗi cơn gi nhẹ nhng lướt thoảng qua khu rừng l những cnh hoa rung ln như hng vạn cnh bướm đang vỗ cnh chấp chới trong khng kh. 


Ti đi lần theo con đường mn tm gia đnh cụ Trừng khng mấy kh kăn. Ti đon, hm nay l ngy hội lng th phải. Trước sn nh của cụ cc bếp đỏ lửa, rực than hồng, họ c mươi người, chia ra lm hai phi: phi nữ đang lo nấu thức ăn, cn pha nam đang chơi nhạc cụ dn tộc như thổi khn, khua ching, trống...rất vui nhộn. Thấy ti đường đột bước vo sn, tất cả đều dừng tay, nhn ti trn trối. Chỉ cần nhn thấy bộ đồ rằn ri của ti đang mặc, họ đ biết ti l ai rồi. Một thiếu phụ vội v chạy đến cầu thang, ln tiếng gọi:


- Bố ơi! C thằng lnh ngụy n xng vo nh mnh nầy! Con tống cổ n đi nh!


C tiếng qut vọng xuống:


- Khch qu nh mnh đấy! Đừng hỗn lo, con ạ!


Đứng trn cầu thang, nhn thấy ti, cụ Trừng c vẻ mừng lắm. Cụ quay vo trong căn nh sn, gọi b cụ ơi ới:

- B nầy, theo ti xuống đy nhanh ln!


Cụ vội v chạy xuống cầu thang trước, cụ b nối gt theo sau. Cụ m chầm lấy ti, trước con mắt ngơ ngc của mọi người. Cụ Trừng ni với vợ:
- B cn sống đến ngy hm nay l nhờ người t cải tạo nầy đấy!


Ti vội vng đnh chnh ngay:

- Khng phải ti cứu b cụ đu! Anh L Xun Đo đấy cụ !


Cụ Trừng vỗ trn một ci thật mạnh, ni:

- , ti nhớ ra rồi! Anh L Xun Đo đu?


Ti bung thỏng một cu:

- Đo chết rồi!

 

Cụ Trừng bng hong trong giy lt, rồi hỏi gằn:

- Bọn quản gio đnh chết anh Đo,, phải thế khng?

 

- Khng phải vậy, anh Đo chết v bệnh kiết lỵ!

 

B cụ ni:

- Ti thot khỏi bệnh kiết lỵ l nhờ 10 vin thuốc con nhọng của anh ấy biếu! Sao anh Đo khng dng thuốc ấy để chửa bệnh cho mnh nhỉ?

 

Ti buộc lng phải th thật, ni:


- Đ l 10 vin thuốc cuối cng m anh Đo đ biếu cho cụ!


B cụ nghe ti ni, v cng xc động, giọng run run:


- Anh Đo đ hy sinh ci mạng của mnh để cho ti được sống! Thế mới r trắng đen, đồng bo dn tộc chng ti ở ngoi nầy đều bị lũ chng n bưng bt, tuyn truyền lừa bịp cả! Chng n cn bảo lnh ngụy cc anh tn c lắm! Mổ bụng, moi gan người ăn sống, uống cả mu tươi! Bọn chng n ngậm mu phun người, giỏi thật đấy!


Đm thanh nin nghe b cụ ni, xem chừng đ hiểu biết mọi chuyện, họ bỏ hẳn thi độ th nghịch khi vừa mới gặp ti. Một anh bạn trẻ đến nắm tay ti mời mọc rất chn tnh:

 

- Anh ở lại dng cỗ với chng em nh! Hm nay, mới bắt đầu ma lễ hội Kin Ching Bk May của dn tộc Thi chng em!

 

Ti hỏi:


- Ma lễ hội Kin Ching Bk May l lễ hội g vậy?

 

Cụ Trừng giải thch:


- Đ l ngy Hội Hoa Ban trn vng cao Hong Lin Sơn để đn ma xun đến. Hoa ban chỉ nở rộ vo tiết lập xun, phủ trắng cả ni rừng trn cc bản Thi. Đặc điểm của loi hoa nầy l mu trắng, tượng trưng cho sự trong trắng, tinh khiết của tnh yu v hạnh phc lứa đi! Một cht nữa đy, sau khi ăn uống no say, bọn họ sẽ chạy vo hi những hoa ban thật đẹp tặng cho nhau lm qu. Mấy c gi sẽ thay đổi xim y, đầu cht khăn piu, c đi hng cc hnh bướm trn chiếc o cm, thu tua ở vai, ci quần sin (giống như x-rng) vải xanh thắt ngang lưng để ma xe, cụ Trừng cố mời. Anh ở nn lại đy chơi với chng ti. 


Mặt trời đ ln kh cao. Rất tiếc l ti phải từ gi họ để cn kịp đi cắt l dong. Bỗng c ai khều nhẹ vo vai, ti quay đầu lại nhn, đ l một c b Thi cn rất trẻ, độ chừng đi tm, mắt c m lt, mũi hơi cao, nước da bnh mật, trong giống người Ấn hơn l người Kinh. C ta trao cho b hoa ban nới nở, vừa mới hi vội ở trong rừng về tặng ti, lm mn qu trong ngy Hội Hoa Ban. By giờ ti mới biết loại hoa mu trắng nn n đ chnh l hoa ban. C b thỏ thẻ, ni đa:


- Bao giờ anh về Si Gn, cho em đi theo với nh!


Ti v cng ngạc nhin khi một c b Thi miền sơn cước, cn biết chối bỏ ci tn Thnh phố Hồ Ch Minh do tập đon Lnh đạo Cộng Sản p đặt sau khi cưỡng chiếm Miền Nam, m vẫn gọi ci tn cũ Si Gn, thủ đ thn yu của người Miền Nam. 


Sau khi cắt xong một mớ l dong, trn đường đi về trại, ti gh viếng thăm mộ bạn L Xun Đo. Ti đặt b hoa ban trn nấm mồ, rồi th thầm bo co với hắn: Vinh quang nầy thuộc về mầy! Chớ khng phải của tao! Nghĩ cho cng, ci chết tức tưởi của bạn L Xun Đo khng đến nỗi v ch. Ti phải gọi đ l một sự hy sinh. Những người lnh QLVNCH thuộc mọi Qun, Binh chủng đ anh dũng hy sinh ngoi mặt trận trong thời chiến. V những người lnh m thầm nằm xuống trong lao t cộng sản, đều c gi trị cao qu như nhau! Thật vậy, anh nằm xuống để thắp ln một nh đuốc lẻ loi, soi thủng mn đm tăm tối đầy hận th bn kia bức mn sắt, do bọn CSBV dựng ln tại Miền Bắc XHCN, bằng những thủ đoạn tuyn truyền cực kỳ dối tr v bẩn thỉu. Ci chết của L Xun Đo đ lm sng tỏ chn gi trị đch thực của người lnh thuộc QLVNCH. Họ cầm sng để nối nghiệp tiền nhn, tận tụy ngy đm đi gn giữ qu hương, đem xương trắng mu đo để bảo vệ sự ton vẹn lnh thổ của Tổ Quốc. 

 

*


Sau Tết Mậu Ngọ 1978. Tất cả anh em chng ti khăn gi ln đường, di chuyển đến một trại t cải tạo khc, lần nầy th di chuyển thật. V chng ti tiếp tục lm nhiệm vụ khai quang, dựng nh, trồng hoa mu ở những vng rừng ni hiểm trở khc để đồng bo miền xui về đ, xy dựng nng trường. Lc vượt qua đỉnh đo Lủng L, Trương Đăng Sỹ, Nguyễn Minh Thanh v ti dừng lại giy pht ngắn ngủi, chng ti cng hướng về rặng ni Phu Lung cn phảng phất sương m, vẫy tay cho vĩnh biệt người bạn t thn mến, anh L Xun Đo: NGƯỜI Ở LẠI HONG LIN SƠN!

 


Nguyễn Vĩnh Long Hồ 

 

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh