“Ai cũng gù, ḿnh thẳng lưng sẽ thành khuyết tật”: Một câu nói vô liêm sỉ

 

Nguyễn Văn Nghệ

 

 

Vào ngày 13/5/2020 tại phiên ṭa xử vụ án gian lận điểm thi THPT năm 2018 tại tỉnh Ḥa B́nh, bị cáo Diệp Thị Hồng Liên- Cựu Trưởng Pḥng Khảo thí Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Ḥa B́nh đă biện luận cho hành vi của ḿnh: “Ai cũng gù, ḿnh thẳng lưng sẽ thành khuyết tật”[1]. Câu nói này chúng ta có thể hiểu: Trong một tổ chức hay một tập thể toàn người xấu, ḿnh là người tốt sẽ bị coi là người xấu.


Thật là ngỡ ngàng khi nghe câu nói đó từ một người hoạt động trong ngành giáo dục và càng ngỡ ngàng hơn khi nhiều người công nhận đây là một thực tế phổ biến trong xă hội hiện nay.


Qua câu nói của bị cáo Diệp Thị Hồng Liên khiến chúng ta liên tưởng đến câu chuyện “Say, tỉnh, đục, trong” trong Cổ học tinh hoa: Khuất Nguyên làm quan Đại phu dưới thời vua Sở Hoài vương bên Trung Quốc, ông bị các quan gièm pha, nhà vua tin lời các quan và loại Khuất Nguyên ra khỏi triều đ́nh. Một ông lăo đánh cá thấy Khuất nguyên thân tiều tụy đi trên bờ sông, ông lăo đánh cá hỏi: “ Ông có phải là Tam lư Đại phu đó không? Sao mà đến nỗi khốn khổ như vậy? ”. Khuất Nguyên đáp: “Đời đục, một ḿnh ta trong; người say có một ḿnh ta tỉnh cho nên ta mới bị ruồng rẫy”. Ông lăo đánh cá nói: “Thánh nhân không câu nệ việc ǵ, lại hay tùy thời. Có phải đời đục cả, sao không khuấy thêm bùn, vỗ thêm sóng cho đục một thể; loài người say cả, sao ông không ăn cả bă, húp cả hèm cho say một thể? Việc ǵ mà phải lo xa, nghĩ sâu, để cho đến nỗi phải bị ruồng bỏ? ”.


Con người ngày nay đa số chuộng triết lư sống của ông lăo đánh cá: Đời đục th́ xúm vào khuấy thêm bùn, vỗ thêm sóng cho đục một thể; loài người say th́ xúm vào ăn cả bă húp cả hèm cho say một thể. Lối sống như vậy gọi là lối sống “về hùa”, “lên đồng” tập thể.


Triết lư sống của ông lăo đánh cá hoặc câu nói của bà Diệp Thị Hồng Liên là triết lư sống của kẻ vô liêm sỉ. “Liêm sỉ là tính rất hay của loài người, v́ người không liêm th́ cái ǵ cũng lấy, không sỉ th́ việc ǵ cũng làm. Người mà đến thế là người bỏ đi, không khác ǵ giống vật”.


Nh́n thấy bọn vô liêm sỉ ngày càng phát triển nhanh và mạnh như nấm, bà Cựu Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan thốt lên: “…Đến tiền của các dân tộc thiểu số mà hiệu trưởng cùng với một số cán bộ biển thủ đến gần ba tỷ vừa rồi mới khởi tố. Cái liều vacxin, tiêm cho một cháu lại san ra tiêm cho hai cháu ngay tại Hà Nội. Tôi càng đi càng thấy buồn, “ăn” của dân không từ một cái ǵ”. Cấp lớn th́ “ăn” lớn, cấp nhỏ th́ “ăn” nhỏ.


Trong cơn Đại dịch COVID- 19 vừa qua, toàn xă hội cùng góp sức chung tay chống dịch, nhưng lại xuất hiện một bọn vô liêm sỉ. Bọn ấy là một số lănh đạo ngành y tế của các tỉnh thành đă đẩy giá mua máy Realtime PCR xét nghiệm COVID-19 gấp nhiều lần giá thị trường.


Bị cáo Nguyễn Thị Hồng Nga (chuyên viên Pḥng Khảo thí và quản lư chất lượng Sở Giáo dục& Đào tạo tỉnh Sơn La) trong phiên ṭa ngày 26/5/2020 xét xử vụ án gian lận điểm thi THPT Quốc gia năm 2018 đă nói: “Nếu không làm th́ sẽ không tồn tại được”[2]. Làm cán bộ mà không biết “ăn” của dân, không biết “ḅn rút” công quỹ th́ bị chê là “dại”, không trước th́ sau cũng bị loại ra khỏi sân chơi hoặc bị “té lầu”.


Một số bị cáo bị ra ṭa hôm 13/5/2020 về vụ gian lận điểm thi, khi bước ta khỏi ṭa án đă không biết xấu hổ về hành vi của ḿnh đă phạm. Ngược lại họ c̣n dương dương tự đắc, tươi cười vui vẻ.


Do đâu mà hiện nay nhiều người lựa chọn kiểu sống “gù”, sống “đục”, sống “say”? Suy cho cùng th́ cũng bởi xă hội đề cao chủ thuyết duy vật mà ra. Cụ Trần Trọng Kim viết: “Cộng sản giáo ngày nay th́ hoàn toàn duy vật, nghĩa là ngoài vật chất ra, không có sự tin tưởng nào khác nữa, cho thiên đường không phải ở cơi trời mà chính ở cơi trần gian này…C̣n về đường tín ngưỡng, th́ đạo Cộng sản hoàn toàn duy vật, tất không ai thờ phụng thần thánh nào khác nữa”; “Vậy những tín đồ Cộng sản phải là những người cuồng tín và chỉ biết đời sống vật chất mà thôi, ngoài ra không có ǵ nữa. Sống có một đời rồi hết, nên ai nấy chỉ lo làm cho ḿnh được mọi điều thắng lợi, sá chi những điều phúc họa thiện ác”; “ Về đường thực tế, cái đặc sắc của Cộng sản là không nhận có luân thường đạo lư, không biết có nhân nghĩa đạo đức như người ta vẫn tin tưởng. Người Cộng sản cho cái điều đó là hủ tục của xă hội phong kiến thời xưa, đặt ra để lừa dối dân chúng, nên họ t́m cách xóa bỏ hết”[3].


Để tạo ra những con người dám sống “thẳng lưng” không phải một sớm một chiều mà có. Trong lá thư của Giám mục Giuse Đinh Đức Đạo gửi cho học sinh, sinh viên Công Giáo đầu năm học 2018-2019 có lời nhắn nhủ: “V́ vậy các con đừng măn nguyện làm những con giun con dế, nhưng hăy nuôi ước vọng cao thượng, có chí lớn, tung cánh như chim đại bàng, bay lên cơi trời mênh mông bát ngát. Mỗi khi các con luồn cúi, hay gian dối để được điểm cao, được lợi lộc ích kỷ hay các con dùng bạo lực để giải quyết vấn đề là các con trở thành con giun con dế. Ngược lại khi các con dám trung thực cho dù có bị thiệt tḥi và dám quên lợi ích riêng của ḿnh v́ lợi ích của tha nhân là các con đang tung cánh đại bàng để bay bổng lên cơi mênh mông của Thiên Chúa”[4].


Từ xa xưa, ông bà ta đă biết hướng về Ông Trời (Thượng Đế), và xem Ông Trời là cứu cánh, là cùng đích của cuộc sống. Sách Trung Dung viết: “Cố quân tử bất khả dĩ bất tu thân. Tư tu thân, bất khả dĩ bất sự thân. Tư sự thân, bất khả dĩ bất tri nhân. Tư tri nhân bất khả dĩ bất tri Thiên” ( Cho nên bậc quân tử cần phải tu thân. Muốn tu thân cần phải biết phụng dưỡng cha mẹ. Muốn biết phụng dưỡng cha mẹ, cần phải biết đến người khác (tha nhân). Muốn biết đến tha nhân cần phải biết đến Ông Trời).


“Lễ nghĩa liêm sỉ là bốn cái giềng mối để duy tŕ giữ vững quốc gia. Bốn giềng mối ấy nếu không căng lên được, nghĩa là người trong nước phải vô lễ, vô nghĩa, vô liêm sỉ th́ quốc gia phải sụp đổ và diệt vong ” – Quản tử

 


Nguyễn Văn Nghệ

Diên Khánh- Khánh Ḥa


Chú thích:

[1]-tuoitre.vn/ai-cung-gu-minh-thang-lung-la-dang-quy-20200523080709828.htm
[2]-soha.vn/bi-cao-vu-gian-lan-diem-o-son-la-neu-khong-lam-se-khong-ton-tai-duoc-20200525161630936.htm
[3]-Lệ Thần Trần Trọng Kim, Một cơn gió bụi (Kiến văn tiểu lục), Việt Books-2010, tr. 114-115

[4]-http://vietcatholic.org/Media/18thu.pdf Thư gửi các sinh viên, học sinh Công Giáo dịp đầu năm học 2018

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính