Giải mă cái chết non yểu của nền Đệ nhất Cộng Ḥa miền Nam

-Phần 1-


Nguyễn Văn Lục

 

 

Kể từ năm 1970, các buổi lễ chính thức để tưởng niệm nền Đệ nhất Cộng Ḥa -tưởng niệm cố Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm- đă được tổ chức công khai ở Saigon. Kể từ đó cho đến nay, các buổi lễ trên đă trở thành một thông lệ tại nhiều nơi trên thế giới.

 

Nhưng ngược lại đă không có những buổi “lễ kỷ niệm cuộc Cách Mạng 1963 thành công”.

 

Điều đó chỉ ra hai điều:

Một, việc triệt tiêu nền Đệ nhất Cộng Ḥa là một thất bại về nhiều mặt. Ngoài những mặt như chính trị, quân sự, xă hội. Theo tôi, cái mất mát lớn nhất là uy quyền Quốc Gia không c̣n nữa. Tính hợp pháp (Legitimacy) của một vị tổng thống cũng mất luôn. Uy tín người lănh đạo đất nước cũng không c̣n nữa.

Hiểu theo cách của người Á Đông như Geoffrey Shaw đă dùng trong tựa đề cuốn sách mới đây của ông, The lost Mandate of Heaven . Nghĩa là ngoài vấn đề pháp lư đă đành. Chúng ta c̣n mất đi cái thẩm quyền cao quư nhất là thẩm quyền luân lư, thẩm quyền tinh thần mà đạo lư Đông phương thường nh́n nhận như một sứ mạng thiết yếu của người lănh đạo đất nước.

 

Hai, càng ngày càng có nhiều người nh́n lại biến cố bi kịch này. Ngoài những người đă từng sống và trải nghiệm qua hai chế độ Đệ nhất và Đệ nhị Cộng ḥa. Có rất nhiều người Mỹ từng là người trong cuộc đă sớm lên tiêng kết án chính sách sai lầm của Kennedy. Đó là TT Nixon, TT Johnson, đại sứ Nolting sau nay ông đă xin từ chức rút ra khỏi ngành ngoại giao. Đại tướng Harkins, những trùm mật vụ như Rufus Phillips, William Colby, Thượng Nghị sĩ Eugene Mc Carthy, v.v. Sự nh́n nhận như thế là một thái độ chính đáng mà nay không thể gán ghép là một thái độ hoài Ngô, hoặc tham vọng dựng lại một “chế độ Diệm không Diệm”.

 

Nếu có tham vọng ǵ th́ đó là là tham vọng nhin lại đâu là sự thật. Một cách nói khác là nền Đệ nhất Cộng Ḥa đă chôn, nhưng chưa chết!

Phục hồi lại chế độ Đệ nhất Cộng Ḥa là gián tiếp phục hồi và trả lại cho quân đội cũng như thể chế miền Nam vai tṛ chính trị, quân sự của nó.

 

Sự chưa chết ấy được cắt nghĩa là thế hệ các nhà viết sử thứ hai tại Mỹ đă có cơ hội để nh́n lại lịch sử miền Nam trước 1975 một cách công bằng hơn.

Những người như các nhà sử học Edward Miller, Robert Tracinski và đặc biệt giáo sư Mark Moyar với tác phẩm Triumph Forsaken, The Vietnam War 1954-1965 mà người ta thường dịch là Một chiến thắng bị bỏ lỡ.

 

Tiếp nối các tác giả trên th́ gần đây nhất có hai tác phẩm mới được xuất bản: Cuốn The Politics of Deception của Patric J. Slovan, 2015 và mới đây nhất -tháng 11-2015- cuốn The lost Mandate of Heaven của Geoffrey Shaw.

 

Chính hai cuốn sách của Slovan và G. Shaw đă thúc dục tôi viết lại và viết thêm về một số mặt của nền Đệ nhất Cộng Ḥa.

 

Tuy nhiên cái yếu tố làm cho tôi hiểu rơ và đưa đến một thái độ dứt khoát là nhờ sống và trưởng thành trong nền Đệ nhị Cộng ḥa giúp tôi hiểu rơ những thành quả của nền Đệ nhất Cộng Ḥa.

 

Có thể nói, Đệ nhị Cộng Ḥa là cơ hội tốt nhất để hiểu được Đệ nhất Cộng ḥa.

Theo ư kiến riêng của người viết, những đề tài viết vế chế độ Đệ nhất Cộng Ḥa thường là những ‘đề tài quá khứ nh́n lại’, nhưng xem ra nó không bao giờ là cũ dù đă hơn 50 mùa xuân đă đi qua. Quá khứ ấy vẫn được hâm nóng trở lại v́ nó có quá nhiều ư kiến trái chiều. Đă có 1200 cuốn sách viết về chiến tranh Việt Nam và nền Đệ nhất Cộng Ḥa.

 

Vậy mà cho đến nay, nhiều vấn đề vẫn chưa được khai thông.

 

Nhiều sự kiện lịch sử do chính người Mỹ che dấu v́ những lư do quyền lợi đảng phái, nhất là các kỳ bầu cử tổng thống. Các chính sách của người Mỹ thường được hoạch định hoặc thay đổi theo các nhu cầu tranh cử.

 

V́ thế nay nh́n lại ta mới hiểu được những nguyên do sâu xa của nó. Sự thay đổi đường lối, kế hoạch ấy nó biến trở thành những sự kiện lịch sử đầy kịch tính, dàn dựng và thiếu lương thiện.

 

Ta thường dựa trên căn bản đạo đức để gọi sự thay đổi ấy là một phản bội.

Nhưng muốn hiểu tại sao chính sách của Mỹ thay đổi?

 

 

Bích chương quảng cáo 3 ngày Đại hội Woodstock ở New York,tháng 8, năm 1969. Nguồn: OntheNet

 

Theo tôi, sự thay đổi này khởi đi từ thập niên 60 mà người ta gọi là: Những năm 60 (Les années 60). Tôi có dịp nh́n lại những năm tháng này ở Mỹ cho thấy nó như một chấn động lịch sử mà người ca tụng th́ gọi đó là một Cuộc Cách mạng tinh thần với ba chủ đề: Tự Do – Đàn Bà – và Ma túy. Nó giản lược cuộc sống vào chuyện tự do làm t́nh – x́ ke ma túy – và nhạc Rock-n-Roll với chủ yếu là cây đàn guitar.

 

Nhạc là cây đàn Guitar đánh tới tấp như gió, như mưa băo, cúi gập người xuống hay ngă ngửa người, giật như người mắc bệnh kinh phong – dập d́nh phấn khích đến cực điểm th́ xé toang quần áo, cởi trần và bất kể người chung quanh, nhảy múa cuồng lọan. Đỉnh điểm của nó là Festival de Woodstock tụ họp trên 200.000 giới trẻ -sống hoang dă-vào rừng-làm t́nh-ca hát nhảy múa đêm ngày-sống bất cần ngày mai-chống chiển tranh.

 

 

Nguyễn Văn Lục 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính