NGUYỄN THÁI HỌC &
NGUYỄN THỊ GIANG
Dũng nam, họ Nguyễn tên Thái Học
Liệt nữ, họ Nguyễn tên Thị Giang
Đời trai, dốc ḷng v́ dân tộc*
Phận gái, bền dạ thác theo chàng**
Hai tám tuổi đầu đă hùng anh
Khởi nghĩa thực dân tuy bất thành
Vị quốc vong thân, đời vang vọng
Trai trung gái tiết, sử lưu danh.
Vntvnd
(29/04/2003)
Phụ chú :
* Việt Nam Quốc Dân Đảng dưới sự lănh đạo của anh hùng Nguyễn Thái Học, đă khởi nghĩa chống thực dân tại Yên Báy. Cuộc khởi nghĩa không thành, nhưng đă khơi động trong từng con người Việt Nam, nhất là trong giới thanh niên, một tinh thần yêu nước mănh liệt. Phương châm "Không thành công th́ cũng thành nhân" của Nguyễn Thái Học đă như ngọn đuốc sáng, soi đường cho bao thế hệ sau này đạt tới thắng lơị Ngày 17 tháng 6 năm 1930, Nguyễn Thái Học và 12 đồng chí đă lần lượt kiêu hùng bước lên máy chém với tiếng hô cuối cùng "Việt Nam muôn năm" vang dậy non sông. Năm đó, Nguyễn Thái Học cũng vừa 28 tuổi.
Đương thời, NTH thường có câu nói bất hủ với các đồng chí của ông :
Đại hà chi thanh, nhân thọ kỷ hà? có nghĩa là :
Đợi sông Hoàng Hà trong trở lại, đời người thọ là bao ?
** Một ngày sau khi chồng cùng 12 đồng chí bị xử trảm, tức ngày 18 tháng 6 năm 1930, Nguyễn Thị Giang (18 tuổi) đă quyên sinh theo chồng, để lại một lá thư tuyệt mệnh trong đó có đoạn bà viết :
Sống nhục sao bằng sự thoát vinh
Nước non vẹn kiếp chung t́nh
.........
Cuộc đời xá kể chi thành bạiTrai trung th́ gái phải trinh