T vc x nghĩa vs. T VNCH

 

Nguyễn Nhơn

 

 

Ở t dưới chế độ XHCN tại Việt Nam cũng c nhiều "kiểu ở t".

 

Những người CS "sa cơ lỡ vận" như Đinh La Thăng, Trịnh Xun Thanh, Phan Văn Vĩnh, Nguyễn Thanh Ha v.v... d mang tiếng "ở t", họ vẫn sống sung sướng với "nh l" đầy đủ tiện nghi, với người phục dịch hầu hạ (tức l những "t mồ ci" khng c hoặc bị thn nhn bỏ rơi) nhằm đổi lại việc được "nui ăn". Thn nhn v bạn b [1] c thể ln thăm bất kỳ lc no v nhiều ưu đi khc.

 

Khng chỉ ring người cộng sản "cao cấp - trung cấp", ngay cả người CS "cấp thấp" cũng vậy. Hoặc giả, chỉ cần bất kỳ người t no c... tiền, đều đồng nghĩa, cuộc đời "t đy" của họ khng hề c cht trải nghiệm no, để c thể tạm gọi l "sm hối" tội c v sai lầm đ gy ra cho x hội.

 

"Tiền l tất cả" trong nh t trn ton ci nước CHXHCNVN hiện nay. 

 

"Khổ nh" l những người "t ngho". "Khổ nhất" l những người t bị kết n cc loại "tội xm phạm an ninh quốc gia" ("XPANQG").

 

Khổ đủ kiểu. Vật chất lun thiếu thốn, tinh thần lun bị dy v, bị c lập v bị hăm dọa "biệt giam" cũng như "đi cm" thường trực, người t "XPANQG" cn phải đối ph với sự đầu độc lun chực chờ [2]

 

T dưới chế độ Việt Nam Cộng Ha

 

Ba ti - một người m muội đi theo cộng sản v bị nh nước VNCH bắt vo đầu năm 1972.

 

Tối hm giao thừa, thật bất ngờ, ba ti được về ăn tết trong vi giờ đồng hồ trước khi ra xe về lại trại giam (lc chưa bị ku n chnh thức). Ngy ba ti ra t, ng vẫn mạnh khỏe. Về đến nh chỉ một tuần sau l ng c thể bắt tay trở lại cng việc lm ăn.

 

Anh ti - một người cộng sản thuộc "cnh" Trần Hải Phụng (thiếu tướng cộng sản, "binh chủng" biệt động thnh Si Gn - Gia Định) - được ci vo QLVNCH với lớp o sĩ quan Hải Qun - ở t Cn Đảo với mức n 20 năm khổ sai. Ngy trở về đất liền vẫn mạnh khỏe, d ốm o đen đa, nhưng khng hề mang thương tật g cả.

 

Lc sinh thời, ng L Hiếu Đằng đ từng cng khai cho dư luận biết, khi ng ở t dưới chế độ VNCH, ng vẫn được cho đi thi t ti II (tức l tốt nghiệp PTTH by giờ) trong bi viết "Suy Nghĩ Trong Những Ngy Nằm Bịnh" [4]

 

Anh rể ti - sĩ quan QLVNCH thuộc binh chủng Khng Qun - phải đi "học tập cải tạo" gần 3 năm. Lc đ, nếu ba ti khng bảo lnh ra, chắc chắn người anh ny sẽ chết!

 

( Nguyễn Ngọc Gi - Ti cng nhớ ơn Việt Nam Cộng Ha )

 

Nhn tc giả Nguyễn Ngọc Gi so snh t vc x nghĩa vs. t VNCH, ti cao hứng so snh cc kiểu đi t vc x nghĩa, t xưa t nay:

 

Cc Kiểu Đi T X Nghĩa

 

Nguyễn Nhơn

 

 

Nhn tấm hnh chị Bi Minh Hằng, nt mặt uất ức, đau buồn, dang đi tay ku cho đồng bạn biểu tnh, ngậm ngi nhớ lại thn phận mnh ngy trước! Ngy xưa ấy... khng phải những khi trăng mờ lối đi.... thơ mộng m l khi ta đi t vi xi, mệnh danh mỹ miều l đi học tập. Đừng tưởng rằng đi học tập ở trường cch mạng l dễ. Nội chuyện lm thủ tục v học cũng l gian nan lắm!

 

Ngy 2 thng 5 năm 1975 l ngy đầu tin đi lm thủ tục. Xe tới hội trường Tỉnh Bin Ha, bn cạnh cng trường Sng Phố, vừa bước xuống đ thấy anh chị em cng chức o ra, dẫn đầu l g Ba Soi, nhn vin Ty Nội An, lc nầy tay đeo băng đỏ, nghnh ngang bước lại hất hm h: Cho anh! Tui thấy pht ght, mc: Xưng h anh ti như vậy l hơi sớm, nghe! Cậu cận vệ thấy vậy, chẳng ni chẳng rằng, ci xuống dở tapis, rt ra khẩu colt. Thằng băng đỏ, mặt ti ngắt, bước giật li. Lc nầy, cậu nhỏ mới mỉm cười chế nhạo, chỉa nng sng ln trời, bấm cho băng đạn rớt xuống đất, tay ko cơ bẩm cho vin đạn trong nng sng văng ra, thản nhin quay b sng trao cho thằng vc 30/4 mất dạy, hn nht v h: Nạp sng! Tui bắt chước đứa em chơi ngon lnh, hất hm biểu: giao xe. Thằng băng đỏ vừa sợ vừa mắc cở, tht ln xe dong tuốt! Ni cho thật, ti vẫn mặc bộ đồ chức việc bốn ti, trong lưng cn lận khẩu Beretta ngon lnh. Hai thầy tr phủi đt đi da. Hm sau, rt băng đạn liệng xuống cống, cn cy sng v dụng mới đem nạp, rồi khng thm ng mặt thằng vc theo đui, đi thẳng lại Ty An ninh trnh diện vc thứ thiệt cho được việc.

 

THỦ TỤC NHẬP HỌC

 

Đy l Ty An Ninh. Ngồi trước mặt l Trưởng ban Điều tra Mười Dũng. Thằng cha nhỏ th m tiếng to ong ng. N hất hm hỏi: Đi trnh diện hả? Ti chẳng ni chẳng rằng, lẳng lặng mc bp, lấy ra hai tấm thẻ. Một l thẻ Hnh sự do Bộ Nội Vụ cấp, ghi r chức vụ: Ph Tỉnh trưởng Bin Ha. Thẻ kia l Chứng chỉ Tại ngủ ghi: Trung y Trừ bị Biệt phi Ngoại ngạch. N xem rồi, lắc đầu, ch bai, chế độ mấy anh thật l kỳ dị,Trung y chỉ huy cấp T! Tui chẳng đặng đừng, cải: Hổng phải, tui biệt phi ngọai ngạch. N coi bộ chẳng biết biệt phi ngoại ngạch l giống g nn ậm ừ, mần thinh, ko học tủ lấy tấm giấy v cy viết, biểu: Anh chp mẩu tờ khai. V tui chp. Xong, n biểu: Đem về nh khai cho kỷ, sng mai đem lại nạp.

 

Ci tờ khai của Ủy ban Qun quản Cch (ci) mạng nầy quả thiệt l khng giống ai. Thế thường, tờ khai l khai l lịch v qu trnh hoạt động của đương sự thi. Đng nầy, trn l l lịch v qu trnh hoạt động của cha mẹ. Dưới l l lịch v qu trnh hoạt động của vợ, con. Cho nn về sau, anh em ta khu nhau, khai bo cả Tam, Tứ đại l đng l.

 

Ci dzụ khai bo nầy di lắm xin nhảy lớp để khỏi nhắc lại những chi tiết tủi nhục, đau lng!

 

NHẬP HỌC

 

Thng co của Ủy ban Quản huấn Qun khu 7 (Miền Đng Nam phần) ấn định ngy đầu tin trnh diện đi học tập l ngy 25/6/1975. Thời gian hoc tập l một thng cho sĩ quan cấp T v tương đương. Mười lăm ngy cho cấp y v tương đương. Nh ti bn, ma mưa tới rồi, thi, đi học sớm, về sớm. Trưa ngy 25/6/75, sau khi cơm nước xong, b x lấy ra ci ti xch, xếp v hai bộ đồ, chp miệng biểu: Đi học một thng, hai bộ đồ để thay đổi cũng đủ rồi. Tui cũng bỏ v đy một tp Optalidon v chai dầu xanh phng khi cảm lạnh, nhức đầu. Thi ng sửa soạn ra Trường Ng Quyền trnh diện, Đi sớm, về sớm! Một bn vai, b mền chiếu, một bn vai ti quần o, g chồng trẻ cất bước ra đi, khng lng no ngoi đầu nhn lại!

 

Lớp học Trường Ng Quyền rộng, lơ thơ mươi mng chuẩn học vin gi, mỗi người ngồi một gc ủ rủ, đăm chiu. Ti đứng tựa cửa, bập điếu thuốc, nhn mng lung. Trời về chiều, my đen giăng mắc, người buồn, cảnh c vui đu bao giờ!

 

Chặp tối mới c chiếc GMC đến. Mười mấy mạng được la ln. Xe vừa lăn bnh, mưa rơi lấm tấm. Chưa mặc xong chiếc o mưa d thấy xe quẹo v cổng Trại t Tn Hiệp.

 

Dy phng giam di tăm tắp, mọi người lặng lẽ trải chiếu nằm. Đm đầu tin trong t thật th lương! Ngoi trời mưa rơi t tch, trong lng nghe như giọt vắn, giọt di. Anh em phần đng l người địa phương c t nhiều danh gi. Chỉ đầu hm sớm mai, cch mạng, đổi đời xộ khm, nghĩ cũng thảm.

 

TRƯỜNG HỌC TẬP CẢI TẠO NGỤY QUN NGỤY QUYỀN

 

Thằng cha ngục tn l Ba Phn, danh xưng l Gim hiệu ci trường n dịch ghi trn. N vốn l Trung y Phi cng nội tuyến vc, bị cho nằm ấp ở khm Tn Hiệp nầy cũng lu trước khi được phỏng gii cho ra lm cha ngục tại chỗ. Bọn n, vc nằm vng từ khm, xổ lồng ra. Anh em qun, cn, chnh VNCH thua trận vo, ku l đổi đời thời cũng phải. Cu đầu tin n ni, Cch mạng khng c bỏ t ai. Đy l trường học tập, cải tạo. Cc anh l cải tạo vin, chớ khng phải t. Ai ku l t, ti đưa qua khu t biệt giam, cm cho biết.

 

Chương trnh học gồm vn vẹn 6 bi học. Bi số một ku nghe rm rốp: Đất nước ta giu đẹp. Dn tộc ta anh hng. Học vin gi lần đọc, chuyện cổ tch Hai B Trưng, B Triệu dẫn tới bọn sc sinh gi hồ, xc ướp chưa chn. Bốn bi giữa lu gần 40 năm, qun mất. Bi cuối cng ci tựa di nhằng, khng dm chắc đng, hoặc do tui chế ra cũng chưa chừng, rằng: Cch mạng đnh đu, thắng đ, đnh nhỏ, thắng to. Ta nhất định thắng, địch nhất định thua!

 

Bi học thi đơn sơ vi trang. Bi lm, mỹ danh Thu hoạch, thực tế l tờ khai bo tội tnh suốt qu trnh phản cch mạng, kẻ t người nhiều năm, k ra cả xấp giấy. Anh no cậy văn hay, chữ tốt, viết cho cố v, những tưởng rằng đi tội, lập cng, chẳng ngờ rằng n vừa đnh vần vừa đọc, chữ tc thnh chữ tộ, n hỏi lại chi tiết, giải thch hổng tri, vậy l cm, v khai bo lo!

 

Nhưng m rốt rồi, 6,7 trăm mạng lm final exam đều pass. Mản kha l thuyết, rồi tới thực hnh.

 

TRẠI LAO ĐỘNG KHỔ SAI

 

Buổi sng ma h, trời nng nực, Ph tỉnh Bnh Dương ta cởi trần trng trục, ngang lưng quấn chiếc khăn rằn, mốt du kch thời khng chiến chống Ty. Tui với n, hai thằng dn Bnh Dương, xứ Thủ chnh gốc b lang trọc. Nhưng m từ nhỏ ch lớn chỉ biết cầm cy viết. Lần đầu tin hai chng thư sinh cầm cuốc, cuốc đất qu nh xứ Thủ, Bnh Dương cứng như lng ti ngho, đất cy ln sỏi đ. Thằng Vinh sức vc, cuốc xuống được vi phn. Thằng Nhơn rm, giang c lừ cuốc xuống...bụi văng m mịt. Thằng du kch thấy vậy chửi rm. Nhưng m cũng cn đở hơn anh Su Thanh, bo đệ tướng Đỗ Cao Tr. Anh đi đnh giặc bị thương, ruột đứt một khc. Lại thm tri tim lắt lẽo cheo leo. Anh cuốc một hồi t lăn ra xỉu! N khng tương m cn chửi, Đồ lm biếng, ăn mập thy, mới cuốc mấy cuốc nằm lăn ra đ, ăn vạ!?

 

Thi, cuốc đất khng đặng th đi dẩy cỏ. Cỏ ni đy khng phải thứ thường m l thứ dữ: Cỏ bi mn căn cứ hỏa lực Nh Đỏ của Mỹ ngy trước. Mới dẩy được vi cuốc, bỗng anh bạn dứng pha sau la: Anh Nhơn đứng yn, khng được nhc nht. Biết l c chiện nn dứng như trời trồng. Bạn mới từ tốn bảo: Nhn xuống gt chưn! i thi! Ba ci chia mn c nhn PM23 giương ln ngạo nghễ. G t tui cũng hồn bất phụ thể! Bạn mới dặn d: Anh nhắc chn cao ln, bước li lại. Vậy l thot chết.

 

May, trời cn thương! Gở sạch bi mn m khng nỗ tri no. Ba mươi lăm mạng, đội biệt lập Khu B, Nh Đỏ cn nguyn vẹn.

 

Gở mn giỏi cho nn n mới xua v khu rừng chồi, bị B52 thả bom trải thảm, pht quang. Thuở nhỏ, vẫn thường được khen l thằng c linh tnh m khng biết ra sao? Lần nầy l r mặt: Vừa giơ dao pht ln, bỗng nghe ớn xương sống, dạ bần dng. Con dao giữ ở tư thế giương cao, mắt trao tro d tm. Trn buội lm, tri bom bi nằm vắt vẻo. Ruột bom bi trn như tri qut, nhưng v ngụy trang như tri khế cũng mu xanh tiệp với l cy rừng. Mắt bnh thường chắc khng nhn thấy. Giờ thấy đy chắc l do linh tnh chớ khng phải mắt nhn? Sợ lắm nn chỉ ớ ku: Bom bi! Đy l lần thứ hai h hồn, h va.

 

Hết bom tới mn, giờ tới sc. Một bửa, ruột đau quặn thắt nn được cho nghỉ bịnh. Bất đồ được lịnh tập trung đi lấy sc trn rừng Ph Gio. Thằng du kch vừa bắn carbin M2 răn rắc vừa h: Thằng no lm biếng khng chịu khing cy đu? Bảy thằng t bịnh hong hốt xp v khing. Mạnh ai nấy lm khng lấy đng thế, khc cy vừa to vừa nặng rớt đng. Bc một tiếng, anh L Văn X, Ph Ty Thuế vụ Bnh Dương vở sọ qui thin!

 

Thảm thương nhiều chỉ kể bấy nhiu!

 

TRN ĐƯỜNG RA BẮC

 

L tui nhận lớp những ngy thng gieo neo trn Z30(?) Gia Ray, dưới chn ni Chứa Chang, Xun Lộc.

 

Ngy 6 thng 12 năm 1976, từ khm Thủ Đức, bc gi Đại t Hồ Đắc Trung, Cựu Tỉnh trưởng/ Dn biểu Ty Ninh v tui lần đầu tin nếm mi dy xch x nghĩa. Tay cng an từ ngoi Bắc v Nam lnh t, h: Anh nầy, anh nầy, một cặp đưa tay ra. Thay v cng số 8 Smith&Vesson th đy l dy xch x nghĩa x x. Một gi, một trẻ xch tay v một cặp, xua ln xe camion chở ra Tn Cảng.

 

Chiếc tu đưa khch viễn du tn l Hồng H, thật ra l chiếc Trực Lệ hay Nhật Tảo của Việt Nam Thương Tn cải danh. N chở than đ từ ngoi Bắc v, rồi chở t Miền Nam ra Bắc. Đừng tưởng rằng Miền Bắc ho hiệp, chi viện than đ cho miền Nam mới phỏng gii. Đy l trao đổi, một đổi lời gấp năm ba: Một tu than đ đổi mấy cabin bột ngọt, sửa đặc ng Thọ v m gi Vifon (?).

 

Hai ngn t Miền Nam bị nhồi nht vo hai khoan tu như bầy sc vật. Ra đi khi trời vừa sng. Mn đm bung xuống, tu ra tới biển. Đn đuốc lập le, bỗng nhn thấy pha trước mặt, một vị dng vẻ khc thường, xung quanh mnh dường như pht sng. Hỏi ra mới biết l đức Gim mục Nguyễn Văn Thuận. Anh em cng gio lần lượt b lại, lặng lẽ sờ tay ln chiếc nhẩn php Gim mục. Ti cũng bắt chước, b lại thăm hỏi: Lm sao m họ bắt Cha đi đy như vầy? Cha hiền từ đp: Th mnh hữu thần. Họ v thần, bắt mnh đi đy, đu c chi lạ! Nhn lại bn tay Đức Cha th thấy chiếc nhẩn lm bằng thiếc th sơ, biết l chiếc nhẩn thụ phong, chng tước đoạt mất rồi!

 

Ba ngy, ba đm lnh đnh trn biển cả, đi kht, vật vờ. C anh bị lao, sng vi, gi vập một hồi, thổ huyết lai lng. Bạn t cỏng ln, cỏng xuống, lắc la, lắc lẽo! Rốt rồi, tu cũng cặp v Bi Chy, Hải Phng.

 

TRN ĐỈNH HONG LIN SƠN

 

Tn cng cơm của nơi đến l: Trung Tm Cải Tạo Trung Ương Số 1 Lo Cai. Đy l nơi ngy xưa giam nhốt những người lm cch mạng chống Php, nỗi tiếng l rừng thing, nước độc. Bước đến nơi đy lc nửa đm về sng, đn đuốc lập le. Cảnh tr m u như địa ngục A Tỳ! Tiết đng hn, gi buốt căm căm. Sau ba ngy được cho nghỉ ngơi cho lại sức, sng ngy thứ tư, t tập họp nghe Gim Thị trưởng, Thiếu t Đặng Thn Thuần dặn d: Thi, qun chuyện cực khổ trn tu Hồng H đi để yn tm lao động! Vậy l đi cuốc đất trồng củ m. Trời rt buốt căm căm, băng đo, vượt suối, tới ngọn đồi trọc. Cả đội dn hng ngang từ dưới cuốc ln. Theo kỷ thuật thm canh, tăng vụ x nghĩa, mỗi hc m vung vức 4 tấc, su 3 tấc. Bỏ cnh l xuống, phủ đất vi ngy cho hoải mới bỏ hom m xuống. Lm như vậy, hom m mới bắt rễ nổi v đất cứng như đ chớ chẩng phải kỷ thuật x nghĩa giống g. Tiu chuẩn cho mỗi người, một buổi l 90 lỗ. G t ti cầm cuốc, run lập cập, cuốc mi m vẫn lẹt đẹt pha sau xa. Cậu cai t gốc người sắc tộc, xem ra tử tế, lắc đầu biểu: Anh cuốc như vậy tới Tết chưa xong. Thi, chạy đi gom ch, đốt lửa cho anh em nghỉ giữa buổi sưởi cho đỡ lạnh.

 

Trời cng về chiều cng thm gi buốt, sương m giăng mắc, gi thổi . Cm cảnh sanh tnh, tự đặt tn ngọn đồi nầy l Đỉnh Gi H. Đoạn đường về, bước đi thất thểu , m thầm như oan hồn vất vưởng!

 

Ban đầu trại cn một t dự trữ nn cn cht t cơm độn ng xay. Về sau chỉ cn ng xay rng. Rồi xoay ra bo bo Mng cổ. Hết bo bo rồi tới củ m chặt cục. Xoay tới, xoay lui, đi vẫn hon đi. Đng l đi mờ mắt m vẫn lao động nhọc nhằn. No l vc đất st nung gạch, no ln ni vc cy, vc nứa, trồng cuốc đủ nghề. Đi đến nỗi c bận trại cho đo cũ chuối kho muối cho t ăn. Chỉ một năm, đm 29 Tết 1977, bc gi Hồ Đắc Trung đau thắt ruột, cho chở đi bệnh viện Lo Cai cấp cứu. Người t ra đi biền biệt mi khng về!

 

Vậy đ, cuộc đời t trn đỉnh Hong Lin Sơn l như vậy đ!

 

DƯỚI CHN RẶNG HONG LIN

 

Thng 6 năm 1978 l đủ 3 năm trấn thủ lưu đồn, gọi l học tập cải tạo, theo thng co 9 điểm của MTDTGPMN trước khi giải tn, l mn hạn. T được lịnh tập trung di chuyển, nhưng khng phải cho da m l hạ sơn xuống chn rặng Hong Lin ở t tiếp.


Rời đỉnh Hong Lin trong đm h mưa rơi tầm tả. Trưa ngy hm sau, băng qua Thị x Vĩnh Yn. Đến bến Ấm Thượng lc trời xế bng. Vượt Sng Hồng, dổ bộ ln Bến Ngọc vo lc chiều t. Khi cơm chiều nh ai lơ lững trn mi rạ trng thiệt nhớ nh! Đằng trước mặt, nẽo mn lẫn khuất trong tăm tối, mịt mng. Lng người t khoắc khoải, đm nay biết về đu?

 

TRẠI TN LẬP, VĨNH PH

 

K3 Tn lập l phn trại nhỏ. La v đy lũ t tn đo độ 300. Phng giam l những gian nh lợp l ci lụp xụp. Giữa phng, ngọn đn đm le li, thn xc rả rời, lng th lương. Trại nầy vốn l trại t hnh sự địa phương mới được cải danh thnh trại trung ương nn lương thực dự trữ khng c.

 

DỊCH CHẾT ĐI: Sao gọi l dịch chết đi? Bởi v chết đi trn lan như chết dịch! Anh Ha (hay Qu (lứ) người Việt gốc Hoa, mấy bửa nay c triệu chứng như bị bịnh tả, nghĩa l ăn trn, ra dưới. Cũng c khi vừa ăn v l thổ ra. Phng ti đối diện phng anh. Chiều bửa trước cn thấy anh ngồi thở dốc trước cửa phng. Sng hm sau đ thấy bạn t bồng anh bỏ v su tấm đem đi! Ring ở K3, nối đui theo anh Ha chừng chục mạng. Cc K khc nghe ni nhiều hơn, nhất l K1, K2. Chết đến nỗi thấu tai Bộ Nội Vụ, phải cử phi đon y tế xuống điều tra. Kết luận l chết v Suy Dinh Dưỡng ?! Chữ nghĩa y khoa x nghĩa nghe thiệt l hay.

 

NGN DẶM THĂM CHỒNG

 

Vc đất st nung gạch được chừng ba thng. Thn gầy, đi, từ hầm su lặt l vc nặng bước ln, đường trơn trợt t ln, t xuống như cơm bửa. May, được chuyển qua K5, sung vo đội Rau Xanh, nghĩa l trở lại nghề cuốc đất. Thời gian lững lờ tri, tri bằng bặc tnh ra được hơn hai năm. Từ ngy ra Bắc đến nay đ bốn năm dư. Ngy ấy, bỗng nhin được lịnh chuẩn bị ra gặp mặt vợ hiền. Tiểu tựa: Ngn dặm thăm chồng khng phải l v von m l cn hơn sự thật, bởi nh từ tỉnh Bin Ha, xuống ga Bnh Triệu, chầu chực qua đm mới ln được tu hỏa Thống nhất viển du ra Bắc. Từ Saigon ra H Nội đường xa 1,772 Km, tức l đ trn ngn dặm. Từ ga Hng Cỏ mẹ v đứa con t 12 tuổi dắt du nhau ln xe lửa Lo Cai, đổ xuống ga Ấm Thượng, gồng gnh đồ đạc xuống đ ngang sang Sng Hồng, mi vo Bến Ngọc. Đổ bộ, vượt Dốc Phục Linh cao ngất nghễu rồi mới vo xm A Mai, tới trại. Đng l:

 

Tro đo, vượt suối, sang sng

Gnh gạo nui chồng nước mắt rơi rơi

 

Cảnh vợ chồng ngu gặp mặt nhau sau hơn bốn năm cch biệt mới thật l thảm! Chiếc bn tiếp tn thiệt di, ngồi hai bn được hơn mười cặp vợ chồng t. Chiếc bn lại rất rộng, chồng ngồi một bn, vợ bn kia, cch gần hai tầm tay với. Cả hai đng phải vươn hết tầm tay mới lần được tay nhau. Ngồi ngay đầu bn, trn ghế cao giống như trọng ti đấu tennis l ng chỉ biết cn đảng, cn mnh mắt dm lom lom theo dỏi. Cho nn bao niềm thương nhớ đnh nuốt vo gan ruột, khng ni nn lời! Chỉ biết lần tm tay nhau, mặt nhn mặt, cầm tay, bng khung khng ni một cu.... Đnh phải hỏi nghim trang việc con ci học hnh, lao động tốt cho đng nội qui, khng thi buổi viếng thăm bị cp! Thảm hơn hết l: Ngn dặm tm chồng, tro đo, vượt suối, sang sng để chỉ được nhn mặt nhau trong mười lăm pht ph du!

 

T XƯA GẪM T NAY

 

Đu phải đợi đến khi chị Minh Hằng vo cơ sở gio dục Thanh H mới biết việc đi học tập bằng quyết định hnh chnh, khng bản n. Ngy xưa ấy, dưới chn rặng Hon Lin đ thấy biết rồi. Khoảng giữa đường từ Bến Ngọc vo trại t Tn Lập l Trường Dạy Nghề Thiếu Nhi cũng giống như Cơ sở gio dục dnh cho người lớn hiện nay. C điều học vin người lớn chừng như may mắn hơn cc chu nhỏ thiếu nhi ngy ấy, bởi v trường của cc chu cũng c một l gạch đồ sộ. Cứ tưởng tượng cc chu nhỏ tuổi mười lăm, mười ba, thn hnh cm cỏi, vc khối đất st nặng như người lớn, ln xuống hầm su trơn trợt ngả t ngy ngy th mới thấy thật l thương.

 

Cn việc thăm nui thời cũng như vậy. Thời ấy, người t Miền Nam, mỗi 6 thng, thường khi di hơn, mới nhận được một gi qu 5 k từ gia đnh gởi. Khng t anh em thủy chung khng nhận được gi qu no, bn xưng l con b phước. nghĩa l mồ ci.


Ngy nay, chị Minh Hằng được con gặp mặt, tiếp tế hằng thng đ l qu ha rồi. Lại cn thấy mặt bạn b dẩu l từ xa vẫy gọi. Ring LS. H Vũ cn được cặp tay hiền nội, thong dong đi lại trong trại t, lại cn thong dong họa hnh tặng nội nhn nữa mới thật l bay bướm.

 

Cht hết l vấn đề quan trọng tử sinh: Thời hạn ở t. Ngy xưa, anh em chng ti khổ sai trong v vọng v khng biết ngy no mới that kiếp đoạn trường! Ngy nay d 24 thng hay 7 năm vẫn l hạn kỳ nhất định.

 

V vậy, cho nn mới c:

 

ĐI LỜI NHẮN GỞI

 

Đu phải viết bi nầy để tả on về kiếp t đy thuở trước bởi v chuyện ngy xưa ấy đ tri qua từ ngt 40 năm, thế kỷ trước rồi. Cũng khng phải để suy b g về tnh cảnh t đy ngy trước, ngy nay.

 

Đy l tm tnh để nhắn gởi cc bạn trẻ hiện nay đang dấn thn tranh đấu! Cc bạn coi đ, ngy xưa, chng ti cũng bằng tuổi cc bạn ngy nay, chỉ v thua trận lm cảnh t đy. Gian nan lắm, nhưng bằng ch v lng kin nhẫn, rốt rồi cũng vượt qua được. Cn như ngy nay, cc bạn tự nguyện tranh đấu v nghĩa lớn dn tộc th dẫu c sa cơ, lm vng lao l th vẫn l niềm hnh diện của tuổi trẻ. Huống chi tnh hnh đất nước ngy nay tiềm phục biết bao đột biến. Vậy th cứ hăng hi tiến ln. Ngy xưa những anh hng o vải Quang Trung, L Lợi dấy nghĩa lm nn sự nghiệp. Ngy nay, lớp trẻ nối nghiệp cha, ng quyết ch đạp đổ cường quyền, khng phải v ước mơ cng hầu khanh tướng m chỉ v cứu nước, cứu dn mới thật l ho hng, cương liệt.

 

Ngy nay, ti chỉ trng cậy vo giới trẻ chiến đấu bằng tấm lng trong trắng, ho hiệp xứng danh HO KIỆT.

 

 

Nguyễn Nhơn

 

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh