Sống và Chết, ranh giới mong manh*

 

Nguyễn Nhơn

 

 

Hồi đó, nơi trại tù Tân Lập dưới chân rặng Trường Sơn, cứ mỗi độ thu về, người tù ôm bụng rên rỉ từ đầu thu đến cuối đông. Một bữa, vừa chập tối, cơn đau trở nên gay gắt. Người tù rên rỉ thảm thương. Bạn tù thương, thầm th́ bảo: Tôi c̣n mấy viên stovarsol, thuốc kiết. Tôi cho anh một viên uống đỡ, nhưng nếu lỡ bị sóc thuốc, anh đừng khai ra tui, nghen. Tôi uống rồi càng đau dữ, mới lần ra cửa sổ hô hoán “bảo vệ” xin cho đi bệnh xá. Thằng bảo vệ bảo: Chờ đó, chờ nó ra báo pḥng trực xin mở cửa pḥng giam.

 

Tôi oằn oại rên rỉ ầm ỉ, cả pḥng giam náo động. Thằng lính gác nạt nộ, bảo im. Anh em sợ nên khuyên can ráng nhịn đau kẻo “nó” chửi bới, làm hung.

 

Tôi cắn răng chịu, rồi dường như bất tỉnh. Khi cơn đau xé ruột làm cho thức tỉnh, tôi lê lại song sắt, ḷn tay đưa ra ngoài, kêu cầu: Làm ơn cho xin một mũi Atropine, tôi đau quá! Thằng lính gác đâu biết trô pin, trô piếc cái ǵ, nạt: Cứ măi làm ồn. Gần sáng rồi. Hăy chờ đó, cửa mở, lên bệnh xá.

 

Tôi oằn oại, rên siết, rồi bất tỉnh. Măi đến khi có người bồng xốc lên, loáng thoáng biết có bạn tù bồng đi bệnh xá. Rồi kiệt sức, không biết ǵ nữa!

 

Chợt lại thấy đau đớn, rên rỉ. Anh bạn tù được cắt cử trông nom bệnh xá nghe thấy, bước lại, ôn tồn bảo: Bệnh xá chắt chiu măi mới được ba mũi Atropine. Từ sáng đến giờ, thấy anh đau đớn, rên siết quá, cầm ḷng không đậu, đă chích hết cho anh rồi. Bây giờ mà c̣n thuốc cũng không dám chích cho anh nữa! Thôi, cố gắng nhẫn nhục cho qua cơn. Lúc nầy đă quá nửa đêm.

 

Vài ngày sau, khi cơn đau dịu bớt, một buổi sáng, anh Lang phụ trách bệnh xá, tay cầm một ống thuốc đưa ra trước mặt, bảo: Ống thuốc nầy sức công phạt mạnh. Anh liệu kham nổi không, tôi chích cho. Tôi cùng đường, liều mạng, biểu: Chích th́ chích, sợ ǵ!?

 

Mũi kim tiêm vừa rút ra khỏi cánh tay gầy, nghe như ai vừa đập vào ngực một búa tạ, tức thở, tôi hoảng hốt kêu: Anh Lang ơi! Tôi mệt quá! Tiếng ḿnh kêu mà nghe xa xôi như tiếng của ai? Anh Lang lật đật bảo” Nằm xuống, nằm xuống. Tôi cố gượng, chống hai tay ra phía sau, nửa nằm , nửa ngồi, cố gắng hit thở v́ biết rằng, lúc nầy mà nằm xuống, buông xuôi là... vĩnh viễn ra đi! Hơi thở th́ nhẹ re, hầu như không có dưỡng khí. Trái tim th́ trái lại bừng bừng sóng vỗ, ào ạt sóng bổ ghềnh. Ḷng thầm uất ức: Cả đời không làm ǵ ác, tại sao đành bỏ thây nơi rừng núi xứ người, không thấy mặt cha mẹ, vợ con?! Đợt sóng nầy vừa dịu xuống, đợt khác lại lừng lên. Nghe chừng như sức sống tuôn chảy, thoát ra từ mười ngón tay, ngón chân. Nh́n trước mặt, dưới ánh nắng vàng mùa đông hiu hắt, đồi núi nhấp nhô như sóng vợn vũ điệu tử thần. Vẫn gắng gượng hít thở. Thầm nhủ: Phen nầy mà đợt sóng thứ ba ào tới, nhất bất quá tam là hủ hỉ! May sao, trời c̣n thương: Không phát động đợt ba. Nắng mùa đông không c̣n nhiễu loạn. Đôi núi cũng không c̣n nhăy múa. Cảnh trí buổi sáng mùa đông với nắng vàng hiu hắt, đồi núi trở về tĩnh lặng như thường hằng. Người tù bé mọn từ trên ranh giới mong manh giữa sống và chết như đường tơ, kẻ tóc, bước trở lại về phía sự sống!

 

Tôi nằm xuống, đi vào giấc ngủ cô miên, êm đềm như chưa từng thấy!

 

Sống và chết cận kề như đường tơ. Vậy tại sao ta bươn chải, nhọc nhằn t́m cầu danh lợi?

 

Ngày nay, tấm thân lưu lạc xứ người, những tưởng yên bề “lăo giả, an chi.” Nhưng mà nh́n về phía bên kia bờ Đại Dương, nơi chốn cũ, quê xưa, bao nhiêu oan trái chập chùng, ḷng không đành đoạn mà phải gắng gượng cưởng cầu.

 

Có người nói rằng loài quỉ dữ cọng sản vô phương trừ dứt. Thôi th́ cứ để khuyên nhủ chúng từ từ cải biến.

 

Gần 70 năm rồi chớ đâu phải ít, dân t́nh nhẫn nhục chịu khổ đă quá lâu. Nếu hàng thức giả không chịu đảm đương trách nhiệm, “Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách” th́ ai chịu?

 

Sống và chết có khi nặng tựa Thái Sơn. Nhưng khi cần cứu dân, cứu nước, “Gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao.”

 

Ai là kẻ sĩ, người trai Đất Việt, làm sao không biết lẽ trọng khinh?

 

Một khi tráng sĩ lên đường chiến đấu, ắt nhớ câu, “Cổ lai chinh chiến, kỷ nhân hồi,” coi cuộc đời thanh thản như, “sống gởi, thác về.”

 

Ước mong hàng thức giả trong, ngoài nước dơng mănh đứng lên v́ Đại Nghĩa Dân Tộc dẫn dắt toàn dân tiến bước, dứt trừ hoạn họa cọng sản tham tàn.

 

 

Nguyễn Nhơn

(Thu 2012)

 

(*) Nhân đọc bài viết “ Tắt thở rồi sống lại.”

 

--------------------------------------------------

 

 

 

 

Về Trong Tỉnh Thức

 

 

Em đừng măi loay hoay t́m chỗ đứng

Cần hỏi ḿnh rằng: “phải Sống làm sao?”

Vẫn có đấy, những người trong thầm lặng

Cúi xuống tận cùng mà hồn lại thanh cao!.

 

Đời lắm lúc vui cũng làm ta khóc,

Mà buồn tênh.. vẫn khiến rộ môi cười?

Hạnh phúc đến từ những điều b́nh dị

Trong chập chùng mưa nắng, giữa buồn, vui..

 

Đời đau khổ v́ biến thành nô lệ

Cho “hồn ma bóng quế”, những phù hư..

- Người nghèo khó dẫu tiền rừng bạc bể

C̣n ta giàu dù.. túi chẳng một xu.

 

Em đừng măi đi xa t́m hạnh phúc

Hăy yên ngồi nhận diện ở chung quanh..

Có đôi lúc thiên đường và địa ngục

Chỉ cách nhau bằng một sợi tơ mành..

 

Đời bể khổ - ta có quyền không khổ

Thân buộc ràng, ai nhốt được hồn mây?

Ḷng thanh thản niềm vui t́m bến đổ

Khổ v́ ưa ước hẹn kiếp lưu đày.

 

Thôi đừng măi băn khoăn t́m lẽ sống

Lư tưởng là... tưởng có lư thôi em!

Sống Tỉnh Thức giữa chập chùng ảo mộng

Hạnh phúc theo hơi thở đến bên thềm...

 

 

Như Nhiên - (Thích Tánh Tuệ)

 

 

 

Bài diễn thuyết chấn động của bác sĩ từng chứng kiến rất nhiều người chết: “Vinh hoa phú quư đời người rốt cuộc cũng chỉ là một đống rác mà thôi...”

28-06-2019 - 22:35 PM 

 

 

“Cá nhân tôi luôn nghĩ về cái gọi là “trải nghiệm cận tử”. Chỉ khi đối diện với cái chết, khi đứng trên ranh giới giữa sự sống và cái chết, người ta mới lại nh́n thấu được đời người là ǵ, ư nghĩa nhân sinh đích thực là ǵ?”, bác sĩ Kha Văn Triết nói.

 

Ngày 29/11/2014, bác sĩ Kha Văn Triết chính thức đắc cử Thị trưởng thành phố Đài Bắc – Đài Loan, vượt đối thủ chính của ḿnh hơn 200 ngh́n phiếu bầu. Dù là một thị trưởng đầy quyền lực nhưng ông vẫn thường nói: ”Vinh hoa phú quư đời người rốt cuộc cũng chỉ là một đống rác mà thôi”

 

Trong thời gian c̣n là bác sĩ ngoại khoa, ông Kha Văn Triết chính là người tạo ra quy tŕnh cấy ghép tạng tiêu chuẩn của Đài Bắc và đưa vào ứng dụng phương pháp cấp cứu Oxy hóa máu bằng màng ngoài cơ thể (ECMO).

Năm 2013, bài thuyết giảng “Trí tuệ và sinh tử” trên TED (buổi hội thảo của giới trí thức về công nghệ, thiết kế và giải trí) của Kha Văn Triết đă gây ấn tượng mạnh.

 

Dưới đây là toàn bộ bài diễn thuyết chấn động của ông: 

Có lẽ tôi là bác sĩ Đài Loan đă từng nh́n thấy người chết nhiều nhất, vậy nên rất thích hợp để bàn luận về vấn đề sinh tử. Hăy để tôi bắt đầu nói từ “Diệp Khắc Mạc” – Oxy hóa máu bằng màng ngoài cơ thể (ECMO).

 

Có một người nông dân chạy đến bệnh viện Ḱ Mỹ Liễu Doanh, nói muốn được gặp bác sĩ Diệp. Người ở pḥng cấp cứu nói, không có đâu, chỗ chúng tôi đây không có bác sĩ nào họ Diệp cả. Người nông dân nọ vẫn khẳng định chắc nịch tên bác sĩ ấy là Diệp Khắc Mạc (ECMO).

 

Diệp Khắc Mạc thật ra không phải là bác sĩ nào cả, nó chỉ là một phương pháp trị liệu. Vận hành của nó cũng rất đơn giản, chính là dẫn máu từ trong tĩnh mạch ra, trải qua một cái bơm huyết dịch (trái tim nhân tạo), rồi lại thông qua một thiết bị tạo ô-xy (buồng phổi nhân tạo), đưa vào cơ thể. Nó được dùng để thay thế chức năng tạm thời của phổi, tim.

ECMO chính là một máy chủ làm trái tim nhân tạo, bên cạnh là một buồng phổi nhân tạo, đưa máu trở về. Xác thực là có những trường hợp vô cùng thành công.

 

Bác sĩ Kha Văn Triết

 

Một vũ công trong nhóm múa của Châu Kiệt Luân, một ngày nọ bị viêm cơ tim đột ngột, tim không c̣n đập nữa. Lúc đó, con mắt của cô ấy mở to nh́n trừng trừng vào màn ảnh. Tín hiệu trên màn h́nh toàn bộ đều là một đường thẳng băng cả. Nhưng 9 ngày sau, cô ấy đă tiến hành cấy ghép tim và phổi. Chưa đến 1 tháng, đă có thể trở về tiếp tục nhảy múa rồi. Tất cả là nhờ ECMO.

 

Trong các tài liệu y khoa, thời gian hồi sức tim phổi dài nhất, c̣n có thể được cứu sống trở lại chính là trường hợp này. Mỗi lần nh́n lại tôi đều nói đây là thần tích của y học hiện đại. Một người đă trải qua hồi sức tim phổi trong 4 giờ đồng hồ, liên tục 9 ngày tim hoàn toàn không c̣n hoạt động mà vẫn có thể được cứu sống lại!

 

Lại có một thanh niên 26 tuổi, uống say rồi đi bơi, bị sặc nước đến viêm phổi nghiêm trọng (gọi là triệu chứng hô hấp cấp tính). Toàn bộ lá phổi của anh đều trắng xoá hết cả, không c̣n khả năng hô hấp. Anh ta đă điều trị ECMO trong 117 ngày. Trong khoảng thời gian gần 1 tháng, lượng khí thông phổi của anh ta chỉ không đến 100cc. Nhưng rồi cuối cùng anh vẫn dần dần hồi phục trở lại.

 

Điều này quả thật quá thần kỳ. Vậy nên, dưới sự đồn thổi của giới truyền thông, ECMO ở Đài Loan đă trở nên nổi tiếng như vậy, cũng xác thực là có một vài trường hợp rất thành công. Nhưng các kênh truyền thông chỉ đưa tin về những trường hợp thành công chứ không đả động ǵ đến những ca thất bại.

 

Thân là một bác sĩ, chứng kiến những ca thành công đương nhiên rất vui mừng, nhưng cũng không thể quên đi những ca thất bại. Nó thật sự ám ảnh tôi. Từng có một đứa trẻ vừa mới chào đời được nửa tháng đă mắc phải bệnh tim bẩm sinh. Sau khi phẫu thuật tim, sự sống hoàn toàn nhờ vào máy trợ tim phổi, vậy nên đă lắp đặt ECMO. Nhưng không đến 3 ngày sau, chân của bé đă chuyển sang màu đen.

 

Lúc này, bác sĩ phải đối mặt với một lựa chọn đau ḷng, hoặc phải cưa mất hai chân của bé rồi tiếp tục cứu chữa với cơ hội thấp, hoặc là chấm dứt điều trị tránh tổn thất, đau đớn. Đây chính là áp lực rất lớn, khiến bạn vô cùng khó xử, tiến thoái lưỡng nan.

 

Lại có một cậu bé 7 tuổi, mắc viêm phổi, ung thư máu khuẩn cầu đôi, khiến hô hấp vô cùng khó khăn, lại xuất hiện bệnh biến chứng, tứ chi đều đă chuyển sang màu đen.

 

Là một bác sĩ, bạn phải đối mặt với sự lựa chọn khủng khiếp này. Nếu muốn cứu bé, th́ bạn phải cưa bỏ tứ chi, c̣n như không cứu, th́ cần phải tháo các thiết bị đi. Nhưng đôi mắt long lanh của bé vẫn ngước nh́n bạn, ư thức vẫn c̣n rơ ràng, biết xin nước uống. Ai nỡ đành ḷng chấm dứt cơ hội sinh tồn của sinh linh bé nhỏ ấy đây?

 

Mọi người hăy thử nghĩ xem, trong thời khắc sinh tử, khi bệnh nhân thần trí vẫn rơ ràng, tôi làm sao nói được với họ rằng: “Cậu bé này, nếu như cậu muốn sống tiếp, chúng tôi cần phải cắt bỏ tứ chi của cậu, hoặc là thôi, cậu không cần sống tiếp nữa”. Bạn làm sao có thể nói chuyện sống chết này với một cậu bé 7 tuổi đây?

 

Ngoài 30 tuổi, tôi được làm chủ nhiệm, cảm thấy y học rất lợi hại, cái ǵ cũng đều có thể giải quyết. Sau khi tôi hơn 40 tuổi, thường có những ca lắp đặt ECMO thất bại, người nhà bệnh nhân hỏi tôi: “Tại sao người khác th́ cứu sống được, c̣n người nhà chúng tôi lại không thể cứu sống?”. Tôi không biết phải trả lời thế nào. Tại sao tứ chi của người bệnh lại chuyển sang màu đen? Nếu tôi biết được th́ đă có thể tránh được rồi, nhưng tôi thật sự không hiểu ǵ cả.

 

Khi ngoài 50 tuổi, cuối cùng tôi cũng đă nghĩ thông suốt. Bác sĩ là người chứ không phải là Thần, chỉ có thể tận hết sức lực, chỉ vậy mà thôi. Dù cho y học phát triển đến mức nào th́ vẫn là có giới hạn. Với khoa học kỹ thuật hiện tại, không có tim, phổi, thận người ta vẫn có thể sống được, nhưng lẽ nào cứ đeo bên ḿnh đống máy móc như vậy mà sống cả đời sao?

 

Trời đất có Xuân, Hạ, Thu, Đông, cây cỏ mùa Xuân th́ đâm chồi, nảy lộc, mùa Hạ th́ kết quả, ra hoa, mùa Thu bắt đầu thay vỏ, vàng lá, đến khi Đông về th́ trút lá xạc xào, cành khô, thân nứt. Người làm vườn có cách nào thay đổi được loại quy luật ấy hay không? Họ chỉ có thể tận sức chăm sóc vun trồng để những bông hoa kia khi nở rộ trông đẹp đẽ hơn, sống được thời gian dài lâu hơn mà thôi.

 

Một bác sĩ có cách nào thay đổi được quy luật “Sinh – Lăo – Bệnh – Tử” hay không? Điều này thực sự khó vô cùng. Bác sĩ chỉ là khiến cho người bệnh đang ở giữa ṿng tuần hoàn “Sinh – Lăo – Bệnh – Tử” ấy mà sống được dễ dàng hơn một chút, chỉ vậy mà thôi. Bác sĩ chỉ là người làm vườn trong vườn hoa của sinh mệnh, anh ta liệu có thể làm được ǵ khi đứng nh́n những cái cây đă khô héo, khi đối mặt với cái chết đây?

 

Một ngày nọ, trong lúc tôi đi thăm bệnh nhân, tôi đột nhiên hiểu ra đạo lư này. Kết cục của đời người chỉ có hai loại mà thôi: Cắm ống thở hay là không cắm ống thở. Nhưng rồi sau tất cả vẫn đều là cái chết.

 

Nếu có người hỏi tôi: ”Cái chết là ǵ?”. Đáp án của tôi là: ”Làm thế nào mới được coi là sống đây?”. Bởi v́ con người nhất định đều sẽ chết, vậy nên cái chết không phải là mục đích của đời người. Đời người, trái lại chính là một quá tŕnh. Chúng ta trong quá tŕnh này không ngừng theo đuổi một điều ǵ đó, đây chính là đời người. Và tôi nói: “Tất cả những thứ người ta theo đuổi, vinh hoa phú quư của đời người chẳng qua chỉ là một đống rác bỏ đi”.

 

Có một lần, tôi mời thầy giáo đă nghỉ hưu của ḿnh và lớp trưởng cùng đi dùng cơm. Ba người chúng tôi lên lầu hai của một nhà hàng Pháp, kết quả đă tiêu hết 26.000 Đài tệ (gần 20 triệu đồng), b́nh quân mỗi người là 9.000 Đài tệ (6,7 triệu đồng). Khi nh́n thấy hóa đơn, mặt mày tôi tái mét: ”Sao lại đắt đến vậy chứ!”. Tôi chưa từng đến dùng bữa ở nơi nào đắt đỏ như vậy cả, chỉ là chọn đại mấy món, cũng không hiểu đă dùng món ǵ mà mất đến 26.000 Đài tệ.

 

Cả ngày hôm ấy và hôm sau, tôi đă không ngừng suy nghĩ về chuyện này. Bữa cơm đă tiêu tốn của tôi mất 9.000 Đài tệ, so với một suất cơm b́nh dân ở bệnh viện ngày thường tôi vẫn ăn thật chẳng khác nhau chút nào. Dù là cao lương mỹ vị, dù là gan rồng, tuỷ phượng, ăn vào dạ dày rồi lại phải bài tiết ra ngoài. Vinh hoa, phú quư của đời người cũng thế, tranh đoạt cả đời, gom góp một kiếp, chết rồi lại chẳng thể mang theo. 

 

Tư tưởng Nho gia ảnh hưởng rất mạnh mẽ ở Á Đông nhưng đối với vấn đề sự sống – cái chết, họ cũng chỉ bàn đến một mức độ rất bề mặt. “Luận Ngữ” viết: “Vị tri sinh, yên tri tử” (chưa biết đạo lư của đời sống, sao lại thắc mắc về cái chết); hoặc như Khổng Tử cũng nói: “Triêu văn Đạo, tịch khả tử” (sáng nghe đạo, chiều chết cũng yên ḷng). Nói tóm lại chính là không thích luận đàm về sống chết.

 

C̣n cá nhân tôi th́ luôn nghĩ về cái gọi là “trải nghiệm cận tử”. Chỉ khi đối diện với cái chết, khi đứng trên ranh giới giữa sự sống và cái chết, người ta mới lại nh́n thấu được đời người là ǵ, ư nghĩa nhân sinh đích thực là ǵ?

 

Con người cuối cùng rồi sẽ phải chết, đời người chẳng qua chỉ là một quá tŕnh theo đuổi và t́m kiếm ư nghĩa của nhân sinh. Mà ư nghĩa nhân sinh đó đôi khi không thể dễ mà nh́n ra. Trên con đường trở về với giá trị gốc của ḿnh, người ta sẽ phải đi qua biết bao thống khổ, bơi qua một bể khổ vô bờ. Nghĩ lại th́ kiếp sống này thật quá ư mông lung, nhân sinh này chính xác chỉ là giấc mộng.

 

Tôi xin dùng câu nói dưới đây làm lời kết cho bài thuyết tŕnh hôm nay: Điều khó khăn nhất không phải là đối mặt với thất bại và sự đả kích, mà là khi phải hứng chịu những sự đả kích, dày ṿ, ta không hề đánh mất đi nhiệt t́nh đối với cuộc đời này”.

 

Bài diễn thuyết chấn động của tỷ phú Lư Gia Thành: “Tôi phản đối việc LÀM CÔNG CẢ ĐỜI, bởi v́ làm công là cách đầu tư ngu ngốc nhất”

Theo Ngọc Sương

 

Trí thức trẻ

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính