30-4 nhớ về thế hệ trẻ năm xưa


Nguyễn Nhơn



Ti sanh ra từ lng qu Bưng Cầu, xứ Thủ Một cy Dầu. Ba lm Thầy k dưới chợ Thủ. M lm nội trợ ở nh. Khi chưa tới tuổi đi học, ở nh nghe lời mẹ dạy hai điều: Một l khng được dối tr. Hai l sống cho c Nghĩa, c Nhn. Nhn l lng thương người. Thương người như thể thương thn. Nghĩa l lẽ phải ở đời. Giữa người với ngưới đối đi nhau với tnh thương v lẽ phải, xm lng ấm m.


Năm 6 tuổi bắt đầu đi học trường lng. Cậu sắm cho cặp đệm mới tinh, cn thơm mi l ci. Lại dạy chu: Quốc l nước. Gia l nh. Ơn tấc đất, ngọn rau. Phải rng lo học, mai sau bo đền. Học vừa xong lớp Đồng ấu, chiến tranh 1945 ko tới. Chạy tản cư mất một năm học.


1946 học lớp Nh trường lng, tức lớp hai trường Tỉnh, biết cht t tiếng Ty. Thầy dạy: Mnh l người Việt Nam. Ty khinh thị ku l Anamite. Như vậy l khng được. Phải xưng l Vietnamien.


Một bữa Ty đi bố. Dừng qun ở vườn me trước trường. Thằng Đực thấy cy sng Mas 36 ngồ ngộ, mới men lại dm ng. Thằng lnh Ma rốc ngoắt lại kẹp cổ hỏi: Es-tu Vietminh? Thằng nhỏ sợ lắm m nhớ lời thầy dạy, dng dạc đp: Non, je suis Vietnamien. Thằng lnh Ma rốc thất học, biết cc g l Vietnamien. N chỉ biết tiếng Anamite theo Ty ni. N trợn mắt trắng d, rt dao găm kề cổ thằng nhỏ, lặp lại cu hỏi. Thằng Đực biết r rng: Chỉ ni, je suis Anamite l yn. Nhưng nhứt định hổng chịu ni như dzậy. N vừa khc vừa la: Je suis Vietnamien! Thằng Ma rốc đnh h: Va t'en!


1947 ra Tỉnh học lớp ba. Năm năm, mỗi lần nghe h tới. Khi tiếng ve sầu rả rch bn song cửa lớp, trn tng cy di ngựa (Huỳnh đn?). Cội điệp gi trổ bng đỏ ối, rụng đầy sn. Lng trẻ thơ bồn chồn. Mong sớm tới ngy bi trường. Xem cc chị diễn kịch Hai b Trưng, cỡi voi, rượt giặc T Định chạy về Tu. Xem cc anh diễn Hội nghị Din Hồng: Ton dn nghe chăng? Sơn h nguy biến!... Trước nhục nước nn ha hay nn chiến? Quyết chiến. Thế nước yếu lấy g lo chiến chinh? Hy sinh!


Thời gian nước chảy qua cầu. Đực lng Bưng Cầu nay đ l thiếu nin. Tuổi thanh xun mơ mộng. C những buổi chiều t. Bn bờ sng Thủ, bng khung ngắm trời my. C những chiều học bi khng thuộc. V nhớ con nhỏ ngỗ ngo, ngồ ngộ. Học đệ lục buổi chiều. Mới mon men qua lớp. Lấp l nơi cửa sổ, ln nhn. Chỉ mong ai đ, đang cặm cuội chp bi, ngẩng mặt ln cho nhn cht xu. Mi mi m khng được. Thơ thẩn, quay bước về, buồn hiu!


1956 chng trai tuổi mười tm, trn chiếc xe kiệu hoa, mừng ngy thnh lập Đệ nhất Cộng ha, vung mạnh tay chm rắn ba đầu Phong - Thực - Cộng.


Từ đ m đi, chng trai trẻ hăm hở học hnh. Quyết xy dựng tương lai.


1959 thi đậu vo Học viện Quốc gia Hnh chnh Saigon. Cu đầu tin thầy dạy: Tin thin hạ chi ưu nhi ưu. Lm sao gip cho người dn được An cư, lạc nghiệp. Đ l nghĩa vụ của người cng bộc Quốc gia.


Học hnh tuy vất v, nhưng vẫn l trai trẻ tuổi yu đương. Lm sao khng lng mạn. Đu phải l lnh đi php về thăm, mới Bng nhỏ, đường chiều . Anh sinh vin QGHC đi thực tập xa nh, vẫn nhớ người yu quay quắt chớ sao khng?! Xứ Mn xa tắp chiều mưa. Lng nhớ ai thắp thm, lẩm nhẩm cu ca:

Chiều mưa bin giới, anh đi về đu? Cờ về chiều tung bay phất phới. Gợi lng nầy... thương thương... nhớ nhớ... Đường về xa lơ...


Nhớ thuở mới quen nhau. Thẹn thuồng h hẹn ven sng vắng. Nng ngắt hoa dại kết vng nguyệt quế. Đội cho chng lm ch rễ ngy tn hn. Kết nghĩa phu th trong mơ ước. Cũng c lần, dưới trăng mờ Đ Lạt, tay cầm tay nhẹ bước. Chiều Hậu Giang gi lộng. Nng o trắng vượt đường xa. Em đến thăm anh, chiều tắt nắng. V...qun đường về.


Khi đất nước lm nguy, hầu hết bạn b trang lứa đều vo lnh. Nơi chiến trường mu đổ, thương vong.


Những ngy về php hiếm hoi, gặp lại người yu. Bng nhỏ đường chiều. Ta nhẹ du nhau như tiếng thở. Thương nầy, thương cho bỏ lc đợi chờ!


Tuổi trẻ Miền Nam, một thời oanh liệt, một thuở yu đương!


Ngy 30 thng tư, 1975, đất bằng dậy sng. Bọn giặc cọng o vo cướp ph. Saigon từ đy lạc mất tn.


Người Saigon tan tc! Lớp t đy, lớp đi Kinh Tế Mới.


Nơi trại t khổ sai Nh Đỏ, qu nh Bnh Dương. Tay khng gỡ mn bẩy. Đốn cy, lăn sc trong rừng. Anh L Văn X, Ph Ty Thuế Bnh Dương, bị cy đ vong mạng!


Ra Bắc thượng Hong Lin Sơn. Ma đng lạnh buốt c, nhức tim. Đỉnh Fansipan tuyết phủ một mu. Ma xun đến. Hoa ban nở trắng ni đồi.


Ma h dưới chn rặng Trường Sơn. Nắng như đổ lửa. Đm về gi lo thổi hun ht như hơ. Bc t gi hen suyển. Đứng tựa song sắt thở ph ph. G tuổi trẻ trăn trở mơ mng.


Mội Thầy Thơ trong vắt. Cội trăm gi rợp bng.


T trong vừa mới mn. T ngai Kinh tế mới liền theo. Ngy ngy, gạo cng nhn, mt luộc chấm muối. Thn xc trơ gầy. Bịnh lao phổi honh hnh. Mu đo, ha nước mắt. Cu kinh Phật vỗ về. Lng bnh yn, qun đi lạnh, qun thn. Vong ng l đy!


Rốt rồi cũng Qui m.


 Bao nhiu năm sống trn đất Mỹ. Bung khung nhớ qu nh. Em chu sống lăn lc ra sao? Mội Thầy Thơ nay c cn khng? Cội trăm gi nay cn hay mất? Con suối bưng hiền ha nước đục hay trong? Tin nh đưa sang, lng buồn rười rượi. Lng Bưng Cầu nay c cn đu! By giờ l Đng đ Đại phố chệt Tu. Hảng xưởng Hn, Đi mọc ln thay chỗ. Mội Thầy Thơ chỉ cn trơ một lỗ. Suối Bưng Cầu chỉ cn l con lạch bn lầy hi thối!


Ngy nay, ti c một ước mơ. Trước khi rời bỏ trần thế nầy, được thấy: Ngy tn của cộng sản hung tn. Giải đất hnh chữ S, qu ti bn kia bờ Đại Dương. Chấm dứt đm trường cộng sản. Nước Việt Nam trở lại huy hong, rạng rỡ bn bờ Biển Đng!


Nguyễn Nhơn

 

 

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh