Phiếm Luận,

 

Con TRÂU nghịch nhĩ

 

Nguyễn Minh Thanh



Chuyện về Trâu, Năm Sửu có rất nhiều người viết và viết rất hay. Riêng có câu chuyện Con Trâu Nghịch Nhỉ liên hệ Con Trâu chưa thấy ai đề cập, nên xin góp vài ḍng ngắn gọi là.


VN ta, nước nông nghiệp nên sự liên hệ giữa người và trâu rất ư mật thiết. Nên chi có quá nhiều ca dao, tuc ngữ để mô tả t́nh cảm của nông dân với Con Trâu. T́nh cảm rất chân thành mộc mạc chan chứa thương yêu và thân thiết:


Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta

Cấy cày vốn nghiệp nông gia

Ta đâu trâu đấy ai mà quản công

Bao giờ ngọn lúa c̣n bông

Th́ c̣n ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn

 

Hay là:

 

 Rủ nhau đi cấy đi cày

 Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu

 Trên đồng cạn dưới đồng sâu

 Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa...

   
Nói cho đúng, liên hệ t́nh cảm giữa nhà nông và trâu rất đậm đà. Như câu:

 

“Bao giờ ngọn lúa c̣n bông,

Th́ c̣n ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn”.

 

Chứng tỏ nông dân đă lo nghĩ đến sự đói no của trâu, cũng v́ thế ta thấy vào mùa không đủ cỏ cho trâu ăn, người ta đă chất những cây rơm (đống rơm) to đùng để dành cho trâu ḅ, tốt lành thay, t́nh cảm thay...!!


Duy có Con Trâu Nghịch Nhĩ ở chỗ nầy, cũng xuất phát từ ca dao về Con Trâu:


Con trâu có một hàm răng

Ăn cỏ đất bằng uống nước bờ ao

Ngày nào mầy ở với tao

Bây giờ mầy chết cầm dao xẻ thịt mầy

Thịt mầy xào nấu linh binh

Da mầy làm trống tụng kinh trong chùa

Sừng mầy tao làm con cờ

Cán dao cán mác lược thưa lược dầy

........................................................


Từ thuở nhỏ đến giờ tôi cứ nghĩ vớ vẩn hoài những câu ca dao vừa nêu trên.
Ḷng người tệ đến thế ư!! Những t́nh cảm dành cho Trâu ở những ca dao trong hai phần trước không c̣n hiện hữu một tí ti nào cả, bị nước lụt cuốn trôi hết rồi chăng? Đồng ư, nông dân nuôi trâu, ḅ, khi khoẻ mạnh th́ dùng vào việc đồng áng, nông tang. Khi có chuyện: tai nạn chết, bịnh... cách giải quyết thực tế của nông dân là: thịt và đánh chén... Nhưng trong tŕnh tự “ cằm dao xẻ thịt mầy”...có vẻ phũ phàng quá v́ không phảng phất một chút t́nh thương cố hữu với Trâu, và rất là cạn tàu ráo máng. Cho nên, nếu như có quyền đề nghị, tôi sẽ đề nghị điều chỉnh bài ca dao đă dẫn như vầy:

 

Con trâu có một hàm răng

Ăn cỏ đất bằng uống nước bờ ao

Ngày nào mầy ở với tao

Bây giờ mầy chết tao (buồn) cầm dao xẻ mầy

Thịt mầy xào nấu linh binh

Da mầy làm trống tụng kinh trong chùa

 (Mong rằng chuông trống sớm trưa

Cho mầy siêu thoát hồn đưa về trời....)


 Được vậy mới có cái T́nh trong cái Lư, và gọi là “Thông T́nh Đạt Lư”, đó cũng là cách giải quyết mọi vấn đề của Ông Bà ta xưa nay.


Tiếp theo, nhân dịp Năm Sửu cũng xin gởi đến quí độc giả bài thơ Con Trâu của nhà thơ xưa thuộc xứ Nam Kỳ Lục Tỉnh: Ông Học Lạc. Ông tên Nguyễn Văn Lạc (1842 - 1915), biệt hiệu Sầm Giang, sinh quán làng Mỹ Chánh, tỉnh Mỹ Tho Người đời sau xếp Ô. vào các nhà thơ có khuynh hướng trào phúng, châm biếm: Trần Tế Xương, Nguyễn Khuyến... Để châm biếm những người đương thời bợ đỡ bọn cầm quyền thân Tây, làm tay sai cho giặc Tây, Ô. có bài thơ Con Trâu sau đây:


CON TRÂU

 

Mài sừng cho lắm cũng là trâu

Ngẫm lại mà coi thật lớn đầu

Trong bụng lam nham ba lá sách

Ngoài cầm lém đém một cḥm râu

Mắc mưu đốt đít* tơi bời chạy

Làm lễ bôi chuông** nhớn nhác sầu

Nghé ngọ già đầu quen nghé ngọ

Năm dây đàn gẩy biết chi đâu

 

       HỌC LẠC

 

*Tướng Điền Đan nước Tề dùng nhiều trâu cho mang giáo mác trên sừng, cột chất cháy ở đuôi trâu. Đúng lúc, lệnh đốt lửa đuôi trâu. Trâu nóng đít chạy sảng vào giặc và phá tan hàng ngũ giặc.

** Để cho chuông ngân được xa, người xưa giết trâu lấy máu tô chuông mới đúc.
  Tiện đây, người viết cũng xin mạo muội hoạ vận bài thơ Con Trâu của Ô. H.L. như sau:

    

CON TRÂU

 

Nông dân cần thiết nhất: đôi trâu

Mưa nắng công lao tạo bước đầu

Dưới nước bừa lung rầu mỏi cẳng

Trên bờ cày ruộng mệt phờ râu

Tan đàn kiếm bạn la inh ỏi

Lạc nghé t́m con rống thảm sầu

Ăn cỏ ngoài đồng không tốn kém

Thế mà công trả: đáng ǵ đâu...!!

 

NGUYỄN MINH THANH cẩn hoạ


 Tới đây, tạm ngưng. Xin có lời chúc vui, mến gởi qúi đồng hương:

                 

CHÚC LÀNH NĂM MỚI CON TRÂU

ANH CHỊ EM MẠNH KHỎE CÀY LÂU... NHIỀU TIỀN...

 


Nguyễn Minh Thanh biên soạn

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính