Mạc Đăng Dung và Thụ Hàng Thành

 

Nguyễn Minh Thanh

 

 

1 - Lược sử Mạc Đăng Dung:

 

Mạc Đăng Dung: ( 1483 - 1541 ) sáng lập triều đại Nhà Mạc trong lịch sử nước ta. Ông đóng vai tṛ quan trọng trong việc đánh dẹp các thế lực cát cứ, chống đối triều đ́nh. Đồng thời, ông loại bỏ ảnh hưởng những người ủng hộ Nhà Lê. Và ông cũng chống lại những thành phần pḥ vua Lê ở Thanh Hóa.

 

Xuất thân hàn vi, dân chài, lập thân bằng đường binh nghiệp.

 

Mạc Đăng Dung bước vào đường quan lộ sau khi thi đậu Vơ trạng nguyên trong cuộc thi tuyển vơ sĩ tại Giảng Vơ đường ở Thăng Long dưới triều Lê Uy Mục. Từ một vơ quan cấp thấp, nhờ tài thao lược và mưu trí, Mạc Đăng Dung đă vươn tới tột bậc quyền lực. Vào năm 1527 được thăng chức Thái sư, tước An Hưng vương thời Lê Cung Hoàng.

 

Việc ông phế bỏ vai tṛ vương quyền của họ Lê, cắt đất cầu ḥa, và tự trói mình quỳ lạy một viên quan Trung Quốc là Mao Bá Ôn, đă khiến ông trở thành tâm điểm chỉ trích của các sử gia, tri thức Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử cho đến ngày nay...

 

2 - Thụ Hàng Thành & Bài Thơ Thụ Hàng Thành:

 

Năm 1540, Mao Bá Ôn tên đại thần nhà Minh thiết lp Mc Ph thuộc cửa Nam Quan, về sau gọi là Thụ Hàng Thành.

 

Đến kỳ đă đnh, Mạc Đăng Dung… và cháu là Văn Minh cùng nhóm thuộc hạ là: Nguyễn Như Quế, Đỗ Chế Khanh, Lê Thuyên... hơn 40 người do đường Nam Quan đi sang tới Thụ Hàng Thành ra mắt, làm lễ hàng giặc...

 

Mọi người tự buc dây vào c, đi chân không vào Mc Ph tướng Minh, khúm núm, ph phc, khu đu ly, dâng t biu xin hàng, np tŕnh s sách dân đinh và điền thổ do Nhà Mạc đang cai qun...

 

Ông Ngô Th́ Nhm đời vua Cảnh Thịnh, năm 1793 trong dp đi s nhà Thanh, ngang qua Th Hàng Thành có bài thơ nói lên lòng công phn trước vic làm ca Mc Đăng Dung:

 

Th Hàng Thành

 

L kinh Mc ph nhp Bng Tường,

C Th Hàng thành th c cương.

Sơn t Lng Sơn, khê gio thiu,

Thch xưng H Thch lư thiên trường.

Thy xa chuyn trc lôi huyên ngn,

Ha hiu tiêu đài tuyết măn đường.

Đô thng Hàng Thành thành thm s,

Linh nhân thiên ti m Nghi Dương.

 

Ngô Thì Nhậm

 

Dịch Nghĩa:

(Đường đi qua Mc Phủ vào Bng Tường, Thành Th Hàng xưa là cương gii cũ ca nước ta. Núi non ging như Lng Sơn nhưng sui khe ít hơn. Đá th́ gi là H thch, riêng đường càng dài. Trc gung nước chuyn, tiếng nước đ như sm huyên náo bên b. Trên đài lửa hiu tàn bay như tuyết khp nhà. Đô thng, Thành Hàng là cái tṛ ǵ vy. Khiến người ta ngh́n năm c̣n chi mng k Nghi Dương)

Dưới đây là 3 bài thơ dịch:

 

Thành Thụ Hàng

 

Li qua Mc ph ti Bng Tường,

Thành Th Hàng xưa, du c cương.

Núi ta Lng Sơn, khe sui ít,

Mc nêu H Thch, dm đường trường.

Tuyết bay tàn pháo đn canh khp,

Sm chuyn gung xe, bến nước vang.

Đô thng xin hàng, tṛ khn nn,

Ngh́n năm bán nước tiếng Nghi Dương

 

Nguyn Sĩ Lâm dch

 

 

Thành Thụ Hàng

 

Đường qua Mạc Phủ tới Bằng Tường,

Thành Thụ Hàng xưa ấy cố cương.

Núi tựa Lạng Sơn nhưng ít suối,

Đá ghi Hạ thạch dặm đường trường.

Thủy xa chuyển trục ầm ầm sóng,

Lửa hiệu tàn bay tựa tuyết sương,

Đô Thống xin hàng tṛ tủi nhục,

Ngh́n sau nguyền rủa đất Nghi Dương.

 

TS Phạm Trọng Chánh dịch

 

 

Thành Thụ Hàng

 

Mạc Phủ Bằng Tường chung lối qua

Thụ Hàng Thành xưa cõi biên nhà

Đá tên Hạ Thạch đường dài dặc

Núi tựa Lạng Sơn suối nhạt nhoà

Chuyển trục nước guồng trời sấm nổ

Bay tàn lửa hiệu tuyết bông sa

Hàng Thành - Đô Thống trò hèn hạ

Nguyền rủa Nghi Dương mãi mãi là...!

 

Nguyễn Minh Thanh dịch

 

3 - Lời Phụ Bàn:

 

Thuở nhỏ học sử, xem hình ông Mạc Đăng Dung cởi trần trùng trục, ngực nở nang, mang dây nhợ tự trói lòng thòng..., đi chân đất... Thấy ngại ngùng, nhục nhã cho nhà vua...Thân phận một quân vương. Song nghĩ lại, có thể, vì gốc là dân chài thường xuyên ở trần, nên đối với ông ở trần là chuyện thường. Tiện đây xin có mấy lời phụ bàn...

 

Nhà Trần cũng giết vua và soán ngôi. Nhưng hậu thế chưa hề có lời nào chê trách Nhà Trần, trừ Trần Thủ Độ. Vì Nhà Trần 3 lần đánh thắng giặc Nguyên Mông, giữ yên bờ cõi, đem an bình thịnh vượng cho toàn dân.

 

Ngược lại, Nhà Mạc không cảm phục được quần thần nhà Hậu Lê, không thu phục được lòng quốc dân, không khả năng chống chọi giặc Bắc.

 

Rồi với cung cách thậm tệ trong việc hàng giặc, dâng đất...cuả MĐD càng làm cho quần chúng rời xa, mất nhân tâm, do đó Nhà Hậu Lê có thêm cái cớ để trung hưng.

Riêng Mạc Đăng Dung qua sự kiện " Thụ Hàng Thành ", năm sau 1541 thì ông mất. Người đời cho rằng ông bị mưa dầm thấm đất, vì tự cảm thấy quá nhục nhã...

Thầm hỏi, sao MĐD không để cho Mạc Phúc Hải vua đương nhiệm là cháu nội của ông đi thay. Đỡ nhục hơn không...?!

 

Xét thấy nước ta từ cổ chí kim, ngoài Mạc Đăng Dung, không có vị vua nào làm chuyện vô sỉ tồi tệ như vậy, chỉ vì bã vinh hoa phú quí cho bản thân và giòng họ nhà mình...

 

MĐD đã rơi vào câu thơ của cụ Phan Bội Châu:

 

"Sống tưởng công danh, không tưởng nước,

    Sống lo phú quư, chẳng lo đời"

 

và cũng chính cụ Phan nói:

" Sống mà như thế, đừng nên sống!

   Sống tủi làm chi, đứng chật trời"

 

Nhục nhã thay, mà cũng cảm thương thay...!!  

 

Tới đây, để kết thúc tiểu truyện lịch sử, người viết có bài thơ cảm khái về MĐD:

 

Mạc Đăng Dung (1483 - 1541)

 

Người huyện Nghi Dương, thuộc Hải Phòng

Dân chài, võ trạng khoẻ vô song

Đánh Nam dẹp Bắc bình thiên hạ

Giết Chúa hàng Minh tủi Lạc Hồng

Quì gối thốt lời xin tội lỗi

Cúi đầu dâng biểu hoại non sông

Tê Phù, Liễu Cát...giao cho giặc

Minh Đức làm chi tệ thế ông...!!

 

NMT

 

 

GA, Hạ hồng 15 - 7 - 2019, Nguyễn Minh Thanh

 

Phụ Chú:

Thành Th Hàng: nơi Mc Đăng Dung và hơn bn mươi thuc h tới đầu hàng nhà Minh. Trước có tên là Mạc Phủ do Mao Bá Ôn lập năm 1540 thuộc cửa Nam Quan, gần Bằng Tường. Bằng Tường cách Nam Quan hơn 20 dặm.

Nghi Dương: tên huyện, thuộc Hải Phòng, quê hương Mạc Đăng Dung.

Hạ Thạch: tên cột mốc bằng đá, trên đường đi Bằng Tường. Tương truyền do Mã Viện dựng.

Thy xa: xe guồng chuyển nước

Ha hiu: tức phong hoả đài, dùng đốt lửa truyền tín hiệu

Đô Thống: An Nam Đô Thống Sứ, chức nhà Minh phong cho MĐD

Tê Phù, Liễu Cát... địa danh MĐD cắt giao cho giặc Bắc

Minh Đức: niên hiệu vua Mạc Đăng Dung

Mạc Đăng Dung giết vua Chiêu Tông  năm 1526. Năm 1527 truất ngôi Lê Cung Hoàng. It lâu sau, MĐD ép vua và thái hậu tự tử, rồi lên ngôi hiệu MINH ĐỨC.

 

Tham khảo: Trang web:

Mạc Đăng Dung, Nhà Mạc, vua Cảnh Thịnh, Việt Báo.....

 

NGÔ TH̀ NHẬM (1746-1803): HOÀNG HOA ĐỒ PHẢ - KƯ SỰ ĐI SỨ BÁO TANG VUA QUANG TRUNG VÀ CẦU PHONG VUA CẢNH THỊNH NĂM 1793, TS Phạm Trọng Chánh.

 

Danh Nhân Từ Điển, GS Tṛnh Vân Thanh

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính