Hào Kiệt Kiên Giang Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn

 

  

 

 

Oằn nặng đôi vai cuộc chiến tranh

Trận tiền hiển lộ nét tinh anh

Vào sanh lẫm liệt đời trai tráng

Ra tử hào hùng mái tóc xanh

Bảo Quốc núi sông cơn khói lửa

An Dân làng xóm thuở đao binh

Tang thương dồn dập đè sông núi

Trước giặc thản nhiên... tỏ bất bình...!!

 

Nguyễn Minh Thanh kính bút

 

*  Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn sinh năm 1938 tại xã Vĩnh Thanh Vân, Rạch giá, Kiên Giang. Thân phụ là hạ sĩ quan trong Quân đội Quốc gia Việt Nam.

 

Năm 1945, HNC bắt đầu đi học Tiểu học.

 

Năm 1951, Ông nhập học trường Thiếu sinh quân. Năm 1956, Ông chính thức gia nhập Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa cấp bậc Binh nhì.  

 

Năm 1959, HNC được thăng cấp Trung sĩ I. Năm 1961 HNC nhập học khóa 2 Nhân Vị ở trường Hạ Sĩ Quan Đồng Đế, Nha Trang.

 

Năm 1962 mãn khóa tốt nghiệp Chuẩn úy hiện dịch. Trong quân ngũ, Hồ Ngọc Cẩn can trường và thao lược. Ông lần lượt được vinh thăng đến cấp Đại Tá năm 1972. Và làm Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Tiểu khu Chương Thiện Nhiệm kỳ 11/1973 – 30/4/1975.

 

Ông có:

- Bảo quốc Huân chương đệ tứ đẳng

- Hai mươi lăm Anh dũng Bội tinh với nhành Dương liễu

- Ba Chiến thương Bội tinh

- Hai Huy chương Hoa Kỳ.

 

* Ngày 14.8.1975, tại sân Vận Động Cần Thơ, dân Cần Thơ đã chứng kiến giây phút lìa đời cao cả của anh hùng Hồ Ngọc Cẩn. Đại Tá Cẩn bị giải lên chỗ hành hình. Trước khi bắn, tên chỉ huy cho phép Ông được nói.

 

Đại Tá Cẩn trong chiếc áo tù với lời khẳng khái: “Nếu tôi thắng trong cuộc chiến, tôi sẽ không kết án các anh như các anh kết án tôi. Tôi cũng không làm nhục các anh như các anh làm nhục tôi. Tôi cũng không hỏi các anh câu mà các anh hỏi tôi. Tôi chiến đấu cho tự do của người dân. Tôi có công mà không có tội. Không ai có quyền kết tội tôi. Lịch sử sẽ phê phán các anh là giặc đỏ hay tôi là ngụy. Các anh muốn giết tôi, cứ giết. Nhưng xin đừng bịt mắt, và xin được mặc quân phục chào quốc kỳ của tôi lần cuối”.  

      

Dĩ nhiên lời yêu cầu của Ông không được thỏa mãn. Đại Tá Cẩn còn muốn nói thêm nữa..., nhưng Ông đã bị bọn họ xông tới đè xuống và bịt miệng. Tên chỉ huy ra lệnh hành quyết người anh hùng. Điều duy nhất mà chúng thỏa mãn cho Ông là không bịt mắt. Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn được nhìn quốc dân đồng bào lần cuối, rồi ngạo nghễ ra đi...

 

 

Phần phụ:

 

Phu nhân Đại Tá  HNC:

 

Nhũ danh: Nguyễn Thị Cảnh sinh năm 1941 (?) tại Thủ Đức, Tôn giáo: Công giáo, sinh sống tại Thủ Đức. Bà kết hôn với ông Hồ Ngọc Cẩn vào mùa xuân năm 1959 trong một lễ cưới bình thường tại họ đạo Thủ Đức. Khi đó Bà 18 tuổi, Ông Cẩn là trung sĩ huấn luyện viên Trường Bộ binh Thủ Đức. Bà được cho là phụ nữ hiền lành, đạo đức, đảm đang, mỗi tuần đi giúp lễ và làm công tác thiện nguyện trong Nhà Thờ.

 

- Cuộc đời Bà sau 1975

Sau khi Đại tá Hồ Ngọc Cẩn bị xử bắn ngày 14/8/1975, Bà trở thành người góa phụ trung kiên. Bà đã tìm cách đem tro cốt của phu quân Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn sang Hoa Kỳ. Bà được cộng đồng Việt Nam hải ngoại nhắc đến với sự kính trọng .Bà sống tại Hoa Kỳ trong những năm cuối đời.

 

Bà qua đời ngày 30/8/2024 tại Stevenson Ranch, Nam California. Nhiều bài viết từ cựu quân nhân VNCH tiếc thương và tưởng niệm Bà.

 

Phần Kết: với lòng kính mến sâu sắc ÔNG - BÀ HỒ NGỌC CẨN, hậu sinh có câu đối trân trọng tưởng niệm:

     -  Kiên Giang xuất hào kiệt thao lược dốc tâm nghiệp binh nhung tròn ân Tổ Quốc.

     -  Thủ Đức sinh thuyền quyên hiền thục cật lực phần gia đạo trọn nghĩa phu thê.

 

 

Nguyễn Minh Thanh bái bút

(GA  tháng 2 ngày 9 năm 2026 - biên soạn và hiệu đính)