Ma Xun trn đỉnh bnh yn

 

Nguyễn Hiếu Lim

 

 

Xun về Xun về Ma Xun đến khi những cơn mưa xa dần v gi chướng thổi từng cơn đem lại ci mt mẻ lnh lạnh lm dịu ci nng oi bức của ma nắng miền Nam. Ci lạnh chưa đủ để người dn co ro, run rẩy phải khoc thm tấm o rt dầy như trong ma rt ở miền Bắc nhưng người dn miền Nam phải mặc thm một lớp o cho khỏi bị lạnh, ci lnh lạnh hiếm hoi ở miền đất mưa nắng hai ma chỉ thấy khi Tết sắp trở về v cc c gi lại c dịp chưng diện khoc ln mnh những chiếc o len đủ mu vốn được cất kỹ trong ngăn ko. Thnh phố như đang khoe mnh với chiếc o mới mu sắc sặc sở như một đn bướm tung tăng bay lượn khắp nơi.

 

Ma Xun đến bo hiệu bằng tiếng khua rầm rĩ của mi tn run rẩy đập ln sườn nh theo từng cơn gi chướng thổi qua lm bửa cơm chiều gia đnh quy quần bn nồi cơm gạo mới thơm ngt vừa chn tới v bt canh rau ln hơi nghi ngt thm phần đậm đ ấm cng.

 

Ma Xun đến với bầy chim n đậu thnh hng trn đường dy điện trong thnh phố chu cht ku vang v nghing đầu nhn xuống những người qua lại, lũ chim mang tin Xun trở về lc sang ma bay l đ tm mồi trn đồng cỏ, ao hồ.

 

Xun về trn con ao nhỏ, nước ao cạn nhiều v trở nn trong vắt lm nổi bật mu xanh thẩm của đm rong đui chồn; những con sng nhỏ vổ lch tch vo chn chiếc cầu gổ bắt trn mặt nước lm con ao giống một nhnh sng nhỏ. Bầy c lm km nổi bập bềnh theo sng nước v vội ẩn mnh dưới đm rong mỗi khi c người đến gần. Trn bờ ao cy bnh bt nghing mnh trn mặt nước, một vi tri chn cn st lại tỏa mi thơm ngt.

 

Xun về trn cnh đồng la chn vng ối, hạt la căn phồng bo hiệu một ma gặt tốt đẹp, từng đn chim dng dọc, trao trảo, cu ngi đủ loại x xuống ruộng ăn lấy ăn để những hạt la đầy nhựa vừa chn. Trn những đm ruộng vừa gặt xong cn trơ những cuống rạ, nước cạn dần đọng thnh từng vủng giam hảm bầy c đang cố tm đường thot thn. Những con c trắng khng bỏ lở cơ hội, sục sạo săn mồi bn cạnh bầy vịt đang rt mỏ dưới nước cố tm những con c nhỏ đang lẩn trốn dưới bn. Dọc hai bn lề đường la chn vừa đập xong được phơi di trn những chiếc đệm đan bằng lt, mu vng tươi của la chn bn cạnh đm cỏ xanh um nổi bật ln mu đen thẩm của nhựa đường như một bức tranh .

 

Xun về với bầu trời xanh thẳm v trong vắt, khng một gợn my, gi Xun hy hy, mơn man mang yu thương trn ngập nhn gian, tiết Xun thanh thot du dương ho hợp vủ trụ, con người v vạn vật. Khng gian phảng phất mi rạ ẩm quyện lẩn mi la chn, ha cng tiếng chim cu gy vang từng hồi trn ngọn tre đu đy, hương Xun lng lng, thơm nồng của thuở thanh bnh nước Việt ngy no, men Xun ngy ngất, bng bạc đất trời lm rạt ro lng lữ khch đang rảo bước trở về thăm lng cũ.

 

Trong sn trường, những người trẻ tuổi e ấp trao nhau những tấm thiệp Xun đủ mu, cc em chc nhau những g đy khi ma Xun tới ? C phải cc em cầu chc nhau sự thnh đạt trong năm mới hay gởi đến nhau những niềm mơ ước, hi vọng, một tương lai sng lạn ma Xun sẽ đem lại ? Ma Xun chnh l ma hi vọng trn trề, ma mơ mộng một ngy mai tươi đẹp của tuổi học tr.

 

Trn con đường qu dẩn về nh, bc nng dn đang đnh chiếc xe b chở đầy la vo sn, hai con b cố ko chiếc xe một cch nặng nhọc chở đầy thnh quả của một năm cật lực lm việc của người v vật. Trn chiếc sn đất kh rộng , một cy rơm cn ẩm ướt được  chất cao nghệu, pha dưới chn, một bầy g đang bươi xới cố tm những hạt thc cn st lại, chng c vẻ sung sướng v đy l ma chng được ăn uống đầy đủ nhất. Bc nng dn sau khi trt hết la vo vựa, hả h đứng nhn đống la chất cao dần, đốt điếu thuốc r bay mi kht lẹt v lim dim thả hồn theo khi thuốc, bc đang mong ước g đy khi ma Xun tới ? C phải bc hi vọng một cuộc sống ngy mai được sung tc hơn ?  Năm tới lại được mưa thuận gi ha để gặt hi nhiều hơn ? C phải bc đang hi lng v bao cng lao kh nhọc khng bị hoang ph ? Những mong ước của bc chỉ nhỏ b v khim tốn, mong ước của lớp người sản xuất những hạt cơm nui sống ton dn. Ma Xun chnh l ma no ấm, ma gặt hi thnh quả của giới tay lấm chn bn.

 

Trn đường phố, những gian hng chợ Tết by la liệt hng ha, bnh kẹo đủ mu, những phong bnh in bọc giấy bng xanh đỏ bn cạnh những vin kẹo đậu phộng bọc đường trắng, hồng chen lẩn những thỏi kẹo m đen m  người dn miền  Nam vẫn quen gọi tho lo cứt chuột ; những gi mứt b trắng phao nổi bật bn mu vng nhạt của mứt gừng. Ở đy khng kh Tết lại mang hương vị của chất ngọt của kẹo mứt pha lẩn tiếng cho hng n o, tiếng cười ni xn xao của những người đi sắm chợ Tết. Những chiếc loa phng thanh của những gian hng thịt kh cao nguyn được vặn lớn, người đi từ xa đ nghe r hng quảng co :Kh nai nhậu lai rai, kh c thiều nhậu nhiều nhiều hoặc ăn chơi đ thấy ngon đừng ni chi ăn thiệt, ăn thiệt lại cn ngon hơn. Người thương gia bận rộn cho đn,  mời mọc khch hng, sung sướng nhn thấy sự mua bn được pht đạt, thu nhập lợi tức dồi do vo dịp Tết. Người thương gia mong ước g khi ma Xun đến ? C phải họ hi vọng năm mới sẽ mang lại những thương vụ tốt hơn v cng cuộc kinh doanh sẽ cng ngy cng pht triển ? Ma Xun chnh l ma thịnh vượng, ma thu hoạch lớn nhất trong một năm của giới thương gia.

 

 

Xun về trn tiền đồn nhỏ b nằm bn bờ sng vắng vẻ, l cờ vng ba sọc đỏ treo trn cao cy cột tre dựng trn nc đồn được bao phủ bằng một lớp bao ct dầy đang tung bay phần phật trong gi. Người chiến sĩ vẫn ghm tay sng canh gt cho sự an ton của người dn hậu phương, dường như ma Xun chỉ l giy pht của một niệm no đ ; ngy no ton dn chưa được yn vui, ngy đ người lnh vẫn tiếp tục chiến đấu, hi sinh hạnh phc ring của mnh để người người được an tm lm lụng. Năm nay khng biết l năm thứ mấy, người lnh phải ăn một ci Tết xa gia đnh, xa bạn b ; khng c dịp ngồi quy quần bn nồi bnh tt si sng sục k trn ba cục gạch đỏ v chụm bằng vỏ dừa phơi kh tỏa khi trắng nghi ngt cay nồng mi dừa, mi miệt vườn thn yu miền Nam nước Việt ; thưởng thức miếng mức gừng cay cay bn ly nước tr nng hổi, ni chuyện bng quơ chờ đn tiếng pho đm Giao thừa. Người lnh phải chấp nhận sự gian khổ, sự gnh vc trch nhiệm như hnh trang cuộc sống v sự sống cn của đất nước, v sự yn ấm của ton dn trong đ c những người thn của mnh ; anh nghĩ g khi ma Xun đến ? C phải anh mơ ước một ngy mai thanh bnh trở lại trn qu hương, người dn nước Việt lại c cơ hội sống một cuộc sống hiền ho, xy dựng xứ xở thn yu ? C phải anh đang mơ ước cuộc sống m đềm bn mi gia đnh ấm cng sau bao năm xa cch ? Ma Xun chnh l ma thanh bnh, ma ấm m, hạnh phc của ton dn, ma hy vọng xy dựng một quốc gia ph cường của người chiến sĩ Việt Nam Cộng Ha.

 

Xun về trn vng tm thức Sau bao năm tranh đấu, lm lụng cực nhọc, xy dựng của cải sự nghiệp ; sau bao thăng trầm của cuộc sống ; trong một lc no đ con người bổng suy nghĩ v tự hỏi : Ta  sống để lm g ? Mục đch của sự sống l g ? Thế no l nghĩa của sự sống ? Cu hỏi m con người khng hề đặt ra lc cn tuổi trẻ cn đầy nhiệt huyết, tham vọng ; giờ đy con người mỏi mệt sau bao năm vất vả chạy theo đam m, tham vọng v trong tuổ trung nin khi sức khoẻ bắt đầu phai tn con người mới nhận thấy rằng ta cũng chẳng c hưởng thụ được bao nhiu với những g đ tạo được v trong lc tuổi xế chiều, lc sắp phải ra đi, phải bỏ lại tất cả những g đ tạo được, kể cả ci thn xc tạm bợ ph du nầy, con người mới cảm thấy c đơn, hiu quạnh. Sự c đơn đ bng bạc trong tm thức khng phải v khng c người thn gần gủi, nhưng đ chnh l sự c đơn của nội tm, khng thể chia sẻ được với người khc. Khi ta nằm trn giường bịnh, chnh ta phải gnh chịu sự đau khổ của thể xc, khng người no khc c thể chia sẻ với ta v đến lc ta phải la bỏ thn xc nầy, ta phải ra đi một mnh, khng người no c thể gip ta v đồng hnh với ta ; ta sinh ra một mnh v phải ra đi một mnh. Thế th con người cn giử được g cho mnh lc ra đi ? V cuộc sống tạm bợ như thế kia l v ch lắm sao ? Con người vo đời với hnh trang hai bn tay trắng v để thỏa mản những tham vọng của mnh, con người chạy theo vật chất ho nhong bn ngoi v tim nhiễm những tnh hư tật xấu, những tnh ch kỷ, yếu hn ; đnh mất phần tm thức trong sng trước khi vo đời. Con người phải bị dằn vặt, đau khổ triền min khng lc no yn trong cuộc sống cho đến lc no tự đặt cu hỏi : Tại sao ta lại đau khổ như thế nầy ? Hạnh phc nằm ở đu ? v lc đ mới truy tm nguồn gốc của hạnh phc. Con người dần dần thức rằng hạnh phc thật sự khng phải nằm ở trong thế giới vật chất của cuộc đời nhưng chnh trong nội tm, đ l sự thanh tịnh hằng hửu của tm thức, đ l sự sống đời đời ẩn tng trong tm mọi người. M nếu đ l tnh chất hằng hửu trong ta th tại sao ta lại phải đi tm n ? Đ l v tnh chất đ đ bị bao phủ bởi sự trần trượt, tăm tối m ta đ thu ht trong mấy chục năm sống tại thế, lm n khng thể chiếu nh sng hạnh phc ra ngoi soi sng cho con người. Khi con người thức rằng sự hạnh phc đ tiềm tng trong ta, lc đ mới vun bồi, xy dựng, pht triển n cng ngy cng lớn mạnh hơn bởi v n thuộc về ta, khng ai c thể tranh ginh, cướp giật n được v ta khng bao giờ bị mất n ; ta vẫn giử n sau khi la đời;  hạnh phc đ chnh l ma Xun trong tm thức, ma Xun bất diệt đời đời. Ma Xun tm thức hay ma hồi sinh của tm linh bừng tỉnh sau một cơn m ngủ lu di.

 

Đời sống của con người cũng giống như bốn ma Xun, Hạ, Thu, Đng ; ma Xun cy cỏ đm chồi nẩy lộc l lc mới cho đời, lc đ con người cn giử tnh thiện lnh trong sng chưa bị nhiểm ci hồng trần ; ma Hạ cy cối pht triển đơm bng kết tri cũng giống như tuổi hoa xun lc cn đầy nhựa sống con người chỉ biết ăn chơi, tiu mn sinh lực ; ma Thu l vng rơi rụng tn a giống như tuổi trung nin khi cơ thể bắt đầu suy yếu do sự tiu hao sinh lực lc cn tuổi trẻ ; ma Đng cy cối chỉ cn cnh l trơ trụi l lc tr c suy lo, tn tạ cho đến lc ra đi.

 

Khi con người phải tiển đưa một người thn vỉnh viển ra đi, cảm thấy động lng thương cảm trước cảnh sinh ly tử biệt ; bi ngi trước tnh chất tạm bợ ph du của cuộc sống tại thế ; con người lại bng khung tự hỏi : Bao giờ lại đến phin ta ? V ta phải lm g từ đy đến ngy đ ? Con người dần dần thức r gi trị của mỗi giai đoạn của cuộc sống, của sinh, của lo, của bệnh, của tử ; mỗi giai đoạn đều đang gio huấn con người học hỏi v thức cũng như người vừa ra đi, cũng đang học giai đoạn cuối cng của cuộc sống : nghĩa của sự chết. Con người sẽ nhận thức rằng rốt cuộc ta phải quay trở về với chnh ta, vun bồi sự thanh tịnh v sng suốt của nội tm để thăng hoa ln ci thanh nhẹ đời đời vẫn chờ đợi ta.

 

Ma Xun của tm thức đến khi chơn tm con người bừng sng ; thức đm chồi hướng về nội tm v khng cn chạy theo những biến động của bn ngoi ; con người mới nhận thức rằng chnh ta mới l người gip ta, chnh ta l người c bổn phận đưa ta ra khỏi đm my m đang bao phủ, m hoặc, nhận chm sự sng suốt nơi chốn hồng trần ; lc đ con người mới can đảm chấp nhận bơi ngược sng sng m quay về bờ gic ; tm lại sự thanh tịnh trong tm m ta đ qun n từ lu, đ l đỉnh bnh yn đang ngự trị trong tm ta. Ma Xun thế gian c đến, c đi ; c sinh, c diệt nhưng ma Xun tm thức khng sinh, khng diệt, ma Xun đời đời, trường cửu.

 

Ma Xun trn đỉnh bnh yn l tn một bản nhạc Xun được nhiều người biết đến, được tạm mượn để diển tả về một ma Xun khc đang bng bạc trong tm thức của mỗi chng ta m ta phải tự truy tm v khm ph để đạt đến đỉnh bnh yn vẫn tiềm tng trong tm ta v vẫn đợi chờ sự thức tm của con người tại thế.

 

 

Nguyễn Hiếu Lim

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh