Câu chuyện Đài Loan sẽ nóng lên sau Hương Cảng

 

Nguyễn Chương MT

 

 

* Khi Đức Giáo tông Francis (Phan-xi-cô) rời Thái Lan để đến Nhựt Bổn, theo thông lệ Ngài đă gửi điện tín chúc mừng tới những nước mà chuyên cơ của Ngài bay qua: chúc mừng người dân Lào, Việt Nam, nước Trung, Hương Cảng, Đài Loan.

 

Theo Reuters, đức Giáo tông Francis đă gửi bức điện mừng bà Thái Anh Văn, gọi bà là Tổng thống Trung Hoa dân quốc (mà không gọi là “Đài Loan thuộc China”). Bản dịch tiếng Việt của Reuters ghi: “Đặc biệt, vị chủ chăn của Giáo hội đă coi Đài Loan là một thực thể riêng với Trung quốc”.

 

* Thực ra, Ṭa thánh Vatican đă thiết lập bang giao với Trung Hoa dân quốc (Republic of China) từ năm 1942 khi thực thể chánh trị này c̣n cầm trịch toàn thể Hoa lục, và duy tŕ mối bang giao này sau khi Trung Hoa dân quốc dời qua Đài Loan. Kể cả về sau này, trong khi nhiều quốc gia không c̣n đặt đại sứ quán tại Đài Bắc mà chuyển qua Bắc Kinh th́ Ṭa thánh Vatican vẫn “trước sau như một” là công nhận Trung Hoa dân quốc (cho tới hiện nay, Vatican vẫn chưa đặt bang giao chính thức với Bắc Kinh)!

 

Bang giao giữa Vatican với Trung Hoa dân quốc, như vậy, đă được 77 năm. Phó Tổng thống Trung Hoa dân quốc hiện nay là ông Trần Kiến Nhân (Chen Chien Jen 陳建仁), một tín hữu Công giáo, ông Trần cùng đảng Dân Tiến với bà Tổng thống Thái Anh Văn (Tsai Ing Wen 蔡英文). Ông Trần Kiến Nhân là người đặc trách mối bang giao giữa Trung Hoa dân quốc với Vatican.

 

* Như tôi đă có lần viết bài giải ảo, rằng: nhiều người VN đă và đang nhầm lẫn chính sách “ngoại giao loại trừ” với việc công nhận One China do Bắc Kinh đặt ra. Hiện nay có đến 3/4 số quốc gia (khoảng 75 nước) đặt đại sứ quán tại Bắc Kinh nhưng KHÔNG “recognize” (công nhận) về One China (chỉ có 1/4 số nước công nhận mà thôi).

 

“Ngoại giao loại trừ”? Là Bắc Kinh đặt ra yêu cầu nếu quan hệ ngoại giao chính thức với họ th́ không được đặt sứ quán tại Đài Bắc. Họ c̣n yêu cầu công nhận One China do họ vẽ ra. NHƯNG đa phần các nước chỉ chấp nhận “ngoại giao loại trừ” (nghĩa là không đặt đại sứ quán tại Đài Bắc, tuy nhiên vẫn đặt những Văn pḥng đại diện tại Đài Bắc mà trong thực tế là đảm đương chức trách hệt như một đại sứ quán), chớ không công nhận One China.

 

Để dễ h́nh dung, đó, như Mỹ đặt đại sứ quán tại Bắc Kinh nhưng họ chỉ “acknowledge” (ghi nhận/ nhận thức”) về One China. Chính v́ vậy mà Mỹ vẫn can thiệp, giúp đỡ Đài Loan (bởi v́, nếu “recognize” xem Đài Loan thuộc nước Trung theo chính sách One China, Mỹ đâu được quyền giúp đỡ Đài Loan v́ như vậy là can thiệp vào nội bộ chủ quyền China; nhưng Mỹ họ lấp lửng dùng thuật từ “acknowledge” chớ không công nhận “recognize” về One China).

 

* Ṭa thánh Vatican sẵn sàng bang giao với Bắc Kinh nhưng không chịu nổi cái lối “ngoại giao loại trừ” mang tính chất nước lớn ăn hiếp nước nhỏ. Vatican chủ trương “ngoại giao song hành” [kiểu như các nước đang áp dụng đối với bán đảo Cao Ly: vừa bang giao với B́nh Nhưỡng lại vừa bang giao với Hán Thành (Seoul)].

V́ lẽ đó, cho tới hiện nay Vatican không đành đoạn, bỏ rơi nửa chừng mà vẫn giữ mối bang giao với Trung Hoa dân quốc (Đài Loan).

 

Nếu xét về bối cảnh chánh trị quốc tế, Vatican được ví như “cái neo” để giữ Trung Hoa dân quốc. T́nh thế đang biến chuyển mạnh (sau biến cố Hương Cảng dậy sóng những tháng vừa qua)! Ṭa Bạch Cung - theo Kiến nghị trên web “We the People” và theo luật định, c̣n khoảng 30 ngày nữa thôi sẽ đưa ra câu trả lời Yes hoặc No về “công nhận chính thức” (formal recognize) đối với Trung Hoa dân quốc!

 

Nói cách khác là “công nhận trên danh nghĩa” hẳn hoi (de jure), bởi v́ trong suốt nhiều thập niên qua Mỹ vẫn công nhận trên thực tế (de facto) về nền độc lập của Đài Loan nên mới duy tŕ những đạo luật giúp đỡ / bảo vệ Đài Loan.

 

Hoặc nói chính xác hơn nữa, là “tái công nhận” - vào lúc này - về nền độc lập của Đài Loan (bởi v́ từ năm 1971 trở về trước, Mỹ đă công nhận rồi).

 

 

Nguyễn Chương MT


 


 

Mike Pompeo chỉ gọi Tập là “Tổng Bí Thư”, loại bỏ danh xưng “Chủ tịch nước”. Ngụ ư ǵ đàng sau cách gọi này?

 

 

* Gần đây nhứt, 28/11/2019, trên tờ Thời báo Hoa Thịnh Đốn (Washington Times) loan tin ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo phát biểu tại Viện Hudson, khi nhắc tới Tập Cận Binh th́ Mike Pompeo chỉ gọi là “General Secretary” (tổng bí thư) mà không hề nhắc ǵ tới chức danh “President” (chủ tịch nước) (*)! Giới ngoại giao vốn dĩ cẩn trọng trong phát ngôn, thành thử mỗi sự thay đổi trong danh xưng dù nhỏ, lại hàm chứa một sự thay đổi thái độ trong bang giao quốc tế.

 

 

“President”, về nguyên tắc, là do dân cử; trong khi đó “General Secretary” là do nội bộ trong đảng bầu lên. Đối với nền chánh trị Mỹ, vai tṛ “president” mới đáng trọng vọng hơn vai tṛ “general secretary”. Khi Mike Pompeo chỉ gọi họ Tập là “tổng bí thư”, tức mặc định không coi họ Tập thủ đắc vị trí “chủ tịch nước” theo thiết chế dân chủ.

 

Hàm ư của Mike Pompeo càng rơ hơn, khi ông nhấn mạnh:

“Chúng tôi có một truyền thống lâu đời về t́nh hữu nghị với người dân Trung Hoa. Nhưng tôi phải nói rằng nhà cầm quyền Bắc Kinh hiện nay không đồng nhứt với người dân Trung Hoa. Chính nhà cầm quyền cộng sản, chớ không phải người dân Trung Hoa, đang đe dọa an ninh nước Mỹ và an ninh toàn cầu”.

 

* Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn gọi Tập Cận B́nh là “President” (chủ tịch nước). Tuy nhiên, giới quan sát viên cho rằng ông Trump - thông qua phát ngôn của Ngoại trưởng Mike Pompeo - đang dọn đường dư luận cho những động thái sắp tới của Mỹ!

 

* Động thái của Mike Pompeo không khỏi khiến người ta nhớ lại câu chuyện của cố Tổng thống Ronald Reagan. Sinh thời, ông Reagan gọi Gorbachev là “President”, Tổng thống Liên bang Soviet. NHƯNG vào ngày 12/6/1987 tại cổng Brandenburg cạnh Bức tường Bá Linh (Berlin), Tổng thống Reagan không gọi Gorbachev là “Tổng thống” như thường lệ, mà chỉ gọi “Tổng bí thư” (General Secretary) trong bài phát biểu lừng danh:

“Tổng bí thư Gorbachev, nếu ông mưu t́m ḥa b́nh, nếu ông mưu t́m thịnh vượng cho Soviet và Đông Âu, nếu ông mưu t́m giải phóng, hăy đến nơi cổng này. Ông Gorbachev, ông hăy mở cổng này. Ông Gorbachev, ông hăy phá đổ bức tường này (tear down this wall)!”.

 

Kết quả, mấy năm sau đó, Gorbachev tuyên bố từ chức Tổng thống, Liên bang Soviet cáo chung, không c̣n trên cơi đời mà chuyển sang cơi âm (1991).

 

 

Nguyễn Chương MT

----------------------------------------------------------------

(*) Nguồn bài trên Washington Times: 

https://www.washingtontimes.com/news/2019/nov/28/xi-jinping-dubbed-china-general-secretary-shows-tr/?fbclid=IwAR3OIaTo1c5GMPVf-NYLhY82iLJuRLhy3ymQpclth5XkBR0K0WEJTHSP-HY 

https://www.washingtontimes.com/news/2019/oct/31/pompeo-communist-party-not-chinese-people-threaten/?fbclid=IwAR3ehTerqYiELWB7IRc2nWEaC8UgJXpG27J9SINd03BwPP9t9t9HbwDydfQ

 



 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính