Chiếc bánh vẽ việc bán tàu ngầm Mỹ cho Úc

 

Ngô Ngọc Diệp

 

 

Chắc mọi người còn nhớ “ Hợp đồng thế kỷ “vào ngày 11.2.2019 việc Úc mua 12 tàu ngầm tấn công của Pháp trị giá 50 tỷ đôla Úc qua 2 vòng đấu thầu, mà Mỹ đã bị loại ngay từ vòng đầu, vào vòng 2 còn có Nhật, Đức và Pháp và cuối cùng Úc đã chọn nhà sản xuất Pháp.

           

 

Dù chưa có bằng chứng cụ thể, nhưng không thể nào qua bàn tay lông lá của TRUMP nhúng vào khi lập ra AUKUS chiêu dụ thêm Anh và Úc tham gia và trãi qua thời gian vài năm sau khi tin tức bị rò rỉ bại lộ, Thủ tướng Úc tuyên bố hủy hợp đồng mua tàu ngầm của Pháp và sẽ mua tàu ngầm hạt nhân của Mỹ, đẫ làm cho quan hệ Anh - Úc Pháp trở nên căng thẳng, Úc đành phải đền bù hợp đồng bị hủy 583 triệu đô (tức 555 triệu Euro) cho phía Pháp vào ngày 11.6.2022.

 

 

Từ đó cho đến nay cái hợp đầu mua tàu ngầm hạt nhân mà Úc mua của Mỹ vẫn còn lơ lủng trên mây, nên nhớ Úc chưa có kinh nghiệm ứng dụng hạt nhân vào nền kỹ nghệ của đất nước, chưa có cơ sở tinh luyện các thanh phóng sạ...... 

 

Liệu Úc có bị các đồng minh Aukus lừa dối? Một báo cáo mới từ Quốc hội Mỹ, được công bố vào ngày 26 tháng 1 và được tờ The Guardian đăng tải, mở ra một thách thức lớn đối với thỏa thuận quân sự này được ký kết năm 2021 giữa London, Washington và Canberra sau nhiều tháng đàm phán bí mật sau lưng Paris:

 

 

Úc có thể sẽ không bao giờ nhìn thấy màu sắc của các tàu ngầm của mình. 

 

Tuy nhiên, theo báo cáo này từ Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội (CRS), Washington có thể sẽ không bán những tàu ngầm đã hứa để duy trì quyền kiểm soát tối đa đối với hạm đội tàu ngầm của mình, một tài sản sẽ vô cùng quý giá trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc về Đài Loan. Washington lo ngại điều này sẽ làm suy yếu khả năng răn đe và chiến đấu của họ.

 

Do đó, báo cáo của Quốc hội Hoa Kỳ đưa ra một phương án thay thế được mô tả là “phân công lao động quân sự”: các tàu ngầm dự định bán sẽ vẫn nằm dưới sự chỉ huy của Hoa Kỳ và sẽ hoạt động từ các căn cứ của Úc, cùng với các tàu quân sự khác của Mỹ và Anh.

 

Rủi ro an ninh mạng

 

Một lý do cho sự thay đổi lập trường này dường như là việc chính phủ Úc không đưa ra bất kỳ cam kết nào với Hoa Kỳ trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc. CRS dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles, người tuyên bố rằng Úc sẽ “không hứa hẹn... hỗ trợ Hoa Kỳ” trong kịch bản đó.

 

Các tác giả của báo cáo cũng nhấn mạnh các rủi ro về an ninh mạng: việc chia sẻ các công nghệ nhạy cảm với một quốc gia khác sẽ “làm tăng bề mặt tấn công” cho Moscow hoặc Bắc Kinh. Họ nêu rõ rằng “các hacker có liên hệ với Trung Quốc hoạt động rất tích cực” thường xuyên cố gắng xâm nhập vào hệ thống máy tính của chính phủ Úc.

 

Báo cáo cũng đề cập đến những hạn chế công nghiệp đã biết của hiệp ước Aukus. Đằng sau ý chí chính trị mạnh mẽ được thể hiện, mỗi bên dường như đang thận trọng vượt qua những khó khăn. Đặc biệt, các xưởng đóng tàu của Mỹ đang phải vật lộn để giao tàu cho hải quân nước mình đúng hạn. Lạm phát, thiếu hụt lao động và các vấn đề về nguồn cung càng làm phức tạp thêm mọi nỗ lực kiểm soát ngân sách và tiến độ.

 

Báo cáo của CRS không thể hiện lập trường chính thức của chính quyền Mỹ, mà chỉ là một công cụ phân tích do các chuyên gia biên soạn và dành cho các nghị sĩ. Trong bất kỳ trường hợp nào, nó cũng có thể làm gia tăng sự thất vọng ở phía Úc: “Chúng ta không nhận được tàu chiến, nhưng lại có thể cho phép tàu ngầm hạt nhân của Mỹ neo đậu. Tạm biệt mọi ý niệm về một nước Úc có chủ quyền”, cựu Thủ tướng Úc Bob Carr bức xúc viết trên X.

 

Liệu Úc có thay đổi quyết định và lại quay sang mua tàu ngầm của Pháp hay không? Đó là khuyến nghị của Viện Chiến lược Chính trị Úc công bố hôm 05/12/2024. Nhóm nghiên cứu cho rằng sau khi quay lưng lại với Paris và ký hiệp ước AUKUS với Washington và Luân Đôn, Canberra đang rơi vào tình thế khó khăn và đứng trước nguy cơ không đổi mới được hạm đội tàu ngầm của mình.

 

Rõ các đồng minh Mỹ - Anh - Úc này khó chơi thiệt !!!

 

 

Ngô Ngọc Diệp

Feb.9.2026