Phan Châu Trinh – Nhà Cách mạng vĩ đại nhất của VN hiện đại

 

Lưu Trọng Văn 

 


 

Hôm nay, 95 năm, ngày cụ Phan Châu Trinh ra đi (24.3.1926-24.3.2021).

 

Đám tang của cụ cách đây 95 năm tại Sài G̣n có hàng trăm ngàn đồng bào tham dự. Có lẽ trong lịch sử của VN cho đến năm 1926 chưa từng có một cuộc chia tay vĩ đại như thế của dân chúng đối với một nhà chính trị yêu nước.

 

Cụ Phan v́ sao lại được ngưỡng mộ như vậy?

 

Hăy đọc lại các diễn thuyết của cụ tại Sài G̣n. Có thể nói đến tận hôm nay – tức gần 100 năm sau, lịch sử chính trị VN chưa từng có các cuộc diễn thuyết thu phục công chúng như các diễn thuyết tư tưởng cách mạng của cụ.

 

Trong một diễn thuyết cụ đề cao thuyết Dân trí – Dân khí – Dân sinh. Dân không có trí, không có khí th́ quốc gia sẽ lụn bại.

 

Cụ phân tích nguyên nhân sâu xa v́ sao Dân tộc Việt lạc hậu vắng khí cường, vắng khát vọng là do cách đây cả ngàn năm các triều đại phong kiến v́ lợi ích ngai vàng của ḿnh tôn vinh thuyết “Trung quân ái quốc” của Khổng Tử.

 

Chính v́ ṿng kim cô coi “trung với vua là yêu nước” đồng nhất vua với Quốc gia, Dân tộc dẫn đến không c̣n phản biện của giới sĩ phu nữa. Điều này cũng đồng nghĩa giới sĩ phu trí thức rường cột của nước nhà bị triệt tiêu. Sĩ phu không c̣n khí th́ Dân không thể c̣n khí.

 

Bên cạnh đó cụ Phan cũng là người cổ vũ và hành động cho việc: một Quốc gia chỉ có thể hùng cường nếu có các nhà tư sản Dân tộc yêu nước.

 

Những chủ thuyết, tư tưởng của cụ Phan đă là làn gió mới mang tính cách mạng – Tinh thần Dân tộc cho hàng triệu Dân Sài G̣n và Dân cả nước. Chính v́ vậy sự ra đi của cụ Phan đă nhanh chóng trở thành Dân tang, sự kiện tự giác chưa từng có trong lịch sử VN.

 

Tưởng nhớ cụ Phan Châu Trinh là tưởng nhớ và ghi công Nhà Cách mạng, yêu nước vĩ đại nhất của VN hiện đại.

 

 

Lưu Trọng Văn

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính