Rồi sẽ có một ngày…


Lm. VĨNH SANG, DCCT


 

GNsP (07.11.2015) Có một sự trùng hợp hữu lư, ngày giỗ của cụ Gioan Baotixita Ngô Đ́nh Diệm, cố Tổng Thống Việt Nam Công Ḥa, cùng với bào đệ là cụ Giacôbê Ngô Đ́nh Nhu vào đúng ngày 2 tháng 11 hàng năm. Đây là ngày Giáo Hội Công Giáo dành riêng một cách đặc biệt để kính nhớ và cầu nguyện cho những người đă khuất.

 

Trong những ngày này (kể từ trưa ngày 1.11 đến hết ngày 8.11), Giáo Hội khuyên các tín hữu đến viếng các nghĩa trang, hay nhà đặt hài cốt các tín hữu đă qua đời, để cầu nguyện cho những người đă ra đi trước ḿnh, đặc biệt là những người thân yêu, trong đó cha mẹ, ông bà, tổ tiên… là thành phần ưu tiên số một.

 

Giáo Hôi cũng dành riêng tháng 11 để cầu nguyện cho các tín hữu đă qua đời, và khuyên con cái ḿnh thực hành việc hiếu thảo cụ thể đối với cha mẹ, ông bà, đă khuất bằng lời cầu nguyện và sốt sắng tham dự Thánh Lễ.

 

Một sự trùng hợp thuận lợi, v́ trong những năm tháng khó khăn, những người mến mộ cụ Ngô đă không thể công khai kính nhớ cụ, nhưng đă nương theo kỳ đại lễ này để tưởng niệm và cầu nguyện cho cụ. Trong những năm gần đây, ngay ở trong nước, nhiều người đă bày tỏ ḷng kính mến cụ công khai qua việc viếng mộ cụ trong kỳ đại lễ, thậm chí c̣n tổ chức Thánh Lễ cầu nguyện cho cụ và tưởng niệm cụ ngay tại “nghĩa trang nổi” (nhà Hài Cốt) của Giáo Xứ ḿnh.

 

52 năm, tưởng như các sự thật về cuộc đời và sự nghiệp của TT Ngô Đ́nh Diệm, một con người đă không c̣n góc khuất, biến cố lịch sử 1.11.1963 đă phơi bày ra cho moi người nhận biết, và lịch sử đă bắt đầu có những đánh giá trung thực về con người và biến cố.

 

52 năm qua rồi nhưng những ǵ xảy ra đối với tôi và hẳn với nhiều người có mặt trong biến cố lịch sử này thật khó phai nhạt. Ngày ấy, cha tôi chỉ là một viên công chức quèn, nhưng nhận nhiệm vụ gác gian (gardien) cho một cư xá công chức cao cấp nên được phân cho một ngôi nhà trong cư xá ấy, nhà số 384/50 đường Công Lư. Ở đây tôi được chứng kiến, một ngày cảnh sát dẫn về một tử tù để quay phim dựng lại hiện trường vụ gài bom dự định đánh sập cầu Công Lư, người tử tù này sống ở khu nhà sàn ven kênh Nhiêu Lộc, cũng ở đây tôi chứng kiến những cái gầu xúc bùn ầm ầm chạy cả ngày để xúc bùn dọn mặt bằng xây chùa Vĩnh Nghiêm, ở đây tôi được dạy dỗ giáo lư bởi các sư huynh Ḍng Kitô Vua sáng lập trường Sao Mai bên chân cầu Công Lư, ngôi trường này đă dạy dỗ tôi những năm cuối bậc tiểu học với bao nhiêu là t́nh cảm thân yêu…

 

V́ sống trong khu cư xá có rất nhiều vị công chức cao cấp, từ ông bộ trưởng bộ Thông Tin Phan Văn Toại đến ông chủ nhiệm tờ báo Dân Chúng (ngôi nhà đối diện nhà tôi qua một công viên nhỏ, cách đây một năm bị nổ do chứa chất nổ tạo cảnh cho phim), cha tôi dễ dàng t́m được việc làm cho nhiều người đồng hương lúc chân ướt chân ráo di cư vào Nam. Khi cuộc đảo chánh nổ ra, rồi tin báo cụ Ngô và ông cố vấn bị giết chết, nhóm người “con ăn đầy tớ” này tụ họp ở nhà tôi. Tôi c̣n nhớ gương mặt ướt đầm đ́a nước mắt của d́ Hai, một người đàn bà ở Giáo Xứ Tân Việt, gần nhà d́ tôi, được cha tôi lo cho đi làm, gương mặt thẫn thờ của chú Cỏn, người cảnh sát có nhiệm vụ giữ an ninh trật tự cho cư xá, cái h́nh ảnh ray rứt đứng ngồi không yên của bà Ba, người Sa Đéc mà chúng tôi nhận là bà ngoại trong những ngày tháng đến miền Nam không người thân thích. Họ xầm x́ to nhỏ với nhau rồi bảo nhau nguyện kinh cầu cho cụ Ngô, tiếng cầu kinh râm ran khe khẽ như sợ lọt ra ngoài sẽ có hậu quả xấu. Mẹ tôi cứ khóc nức nở măi nhiều ngày sau vẫn chưa nguôi.

 

Mấy hôm sau tôi đi học, vào lớp đă thấy khung h́nh của cụ treo ở giữa lớp phía trên bảng đen bị hạ xuống, người ta xé tan nát h́nh cụ rồi vứt vào sọt rác. Chú bé ngây thơ trong tôi ngày ấy nh́n quanh rồi nhặt vội mảnh h́nh con mắt của cụ đem về cất măi trong ngăn học của ḿnh. Từ ngày đó, mỗi thứ hai chào cờ, chúng tôi chỉ hát Quốc Ca, không hát bài suy tôn Ngô Tổng Thống nữa, tôi cảm thấy hụt hẫng và chán nản. Không biết măi sau này, tôi đă quen với cái cảm giác thiếu thiếu đó từ bao giờ.

 

Cha tôi có ba người bạn thân từ thời c̣n ở Hà Nội: bác Sâm, bác Phụng và bác Bất, họ gặp nhau lại ở giữa Sàig̣n sau cuộc di cư 1954. Ngày gặp bác Sâm ở công trường Ḥa B́nh (công trường Nhà Thờ Đức Bà), hai người ôm lấy nhau khóc. Bác Sâm làm ở Ṭa Phá Án ở đường Hồng Thập Tự (bây giờ khu đất ấy là nhà hàng cà phê ngay trước nhà Văn Hóa Thanh Niên "đường Nguyễn Thị Minh Khai") nên được phân cho căn nhà phía sau Ṭa Phá Án. Bác Phụng th́ làm cho Ṭa Đại Sứ Pháp (bây giờ là ngôi nhà của Ṭa Lănh Sự Pháp ở Sàig̣n), mỗi lần đi thăm bác th́ nhiêu khê lắm v́ phải qua cửa an ninh. C̣n bác Bất th́ ra Nhà Trang mở tiệm phở ở chợ Đầm.

 

Cha tôi cũng có hai người bạn thân trong quân ngũ, ông thượng sĩ Duyệt nhà ở Ḥa Hưng, trước cửa nhà có cái giếng, bọn trẻ chúng tôi thường ra đó chơi v́ nó rất mát dưới tàn cây lớn, và ông thượng sĩ Trê nhà ở Giáo Xứ An Lạc, trước cửa nhà có cây vú sữa xum xuê. Tất cả những người này đều không phải Công Giáo, trừ gia đ́nh ông Trê. Tôi dài ḍng như vậy để muốn chia sẻ rằng không chỉ những người Công Giáo mới mến mộ cụ Ngô. Ngày ấy, mỗi chiều thứ bảy hoặc Chúa Nhật, cha tôi dẫn chúng tôi đi chơi thăm nhà bạn bè, câu chuyện về cụ Ngô được người lớn ôn lại với nhau trong nghẹn ngào nước mắt, bọn con trẻ chúng tôi lẳng lặng im nghe.

 

Sau này qua một số tài liệu, người ta nói rằng các tướng lănh đảo chánh đă đánh lừa binh sĩ dưới quyền, họ nói với binh sĩ rằng về thủ đô để giải vây cho Ngô Tổng thống, họ sợ nói là đảo chánh th́ binh sĩ sẽ bất tuân lệnh, may cho họ là cuộc đảo chánh gần như không có tiếng súng, v́ Ngô Tổng Thống đă lặng lẽ ra đi ẩn ḿnh ở Nhà Thờ Cha Tam trong Chợ Lớn, rồi ngày hôm sau, vừa dự Thánh Lễ sáng xong, đă gọi điện thoại nộp ḿnh chịu chết, nếu cụ quyết tâm phản ứng th́ chưa biết cục diện sẽ ra sao v́ rất đông binh sĩ yêu mến và biết ơn cụ.

 

Cũng qua tài liệu đă tiết lộ, nhóm đảo chánh rất hèn, cái hèn giết người khi người ta đă đầu hàng, giết những người bị trói thúc ké hai tay bằng những nhát dao độc ác rồi kết thúc bằng những viên đạn súng lục, cái hèn của sự trả thù khi đạt được chiến thắng, tất cả nhân viên guồng máy hành chánh và quân sự của cụ đều bị trả thù, tài liệu đă kể nhiều lắm nhưng tôi chỉ xin kể những trường hợp rất cụ thể mà tôi biết.

 

Có hai người họ hàng nhà tôi là hai người trong nhóm cận vệ của cụ, sau ngày đảo chánh, hai ông bị chuyển ngay ra đơn vị tác chiến, vài tháng sau cả hai đều tử trận, cái chết bí hiểm để lại nỗi đau nhức nhối cho hai gia đ́nh. Ông Rong nhà ở đường xe lửa cổng số 6, Giáo Xứ Bùi Phát, và ông Thảo nhà ở cư xá Kiến Thiết, đường Huỳnh Quang Tiên, nay là "đường Đặng Văn Ngữ", Giáo Xứ Đa Minh, Ba Chuông. Đến như cha tôi, một viên tùy phái quèn kiêm gác gian cư xá, chỉ nửa năm sau ngày đảo chánh 1.11, chúng tôi bị đuổi nhà, anh em chúng tôi bồng bế nhau về đường Nguyễn Huỳnh Đức, nay là "Huỳnh Văn Bánh", mua một mảnh đất śnh lầy bên ḍng kênh Nhiêu Lộc. Tôi không bao giờ quên ngày theo các anh đi nhận đất, miếng đất śnh người ta c̣n đang trồng giàn mướp nở hoa vàng rực dưới nắng sớm. Tôi lớn lên bên ḍng kinh ấy rồi chứng kiến bao đổi thay của đất nước và thành phố này, đặc biệt từ những năm 1970 cho đến hôm nay.

 

Các “hèn tướng” sau khi giết được cụ Ngô, chia chác gia sản mà cụ và những người cộng tác đă khổ công gầy dựng suốt 9 năm nền Đệ Nhất Cộng Ḥa, họ chỉ lo bôi nhọ cụ và chế độ cũ, lo xóa dấu vết của cụ đă xây dựng, lo chứng minh rằng cụ sai, họ không đủ đức độ và tài năng để hy sinh như cụ, họ chỉ biết thỏa măn cơn khát khao quyền lực, tiền bạc và địa vị, họ t́m cách hưởng thụ, không làm nên cơm cháo ǵ mà c̣n xé nát tất cả, từ một “Việt Nam minh châu trời Đông”, hôm nay, sau 52 năm thành một đất nước tụt hậu, kém xa cả những nước chậm phát triển nhất trên thế giới.

 

Có người nói với tôi, cụ Ngô là người đạo đức tốt lành nhưng cụ không có tài, cụ không xây dựng được cho ḿnh một lực lượng khả dĩ đủ để bảo vệ ḿnh, tôi nghĩ nhận xét đó không đúng lắm. Chỉ trong ṿng 9 năm mà cụ b́nh định được đất nước, thu phục được các giáo phái, các lực lượng vũ trang, dẹp yên được giặc B́nh Xuyên, xây dựng đất nước đi lên, th́ chẳng thể nào là người không có tài mà chỉ có đức. Có lẽ phải nói, cụ là người có tài có đức nhưng không một chút gian ác và xảo quyệt, thiếu mưu mẹo và lưu manh, cuối cùng cụ chết v́ tất cả những thứ xảo quyết lưu manh ấy. C̣n đám đông, y hệt như đám đông thời Chúa Giêsu, hôm nay tung hô, ngày mai hạ bệ, và đó là định mệnh của những ai chọn con đường theo chân Chúa.

 

Rất nhiều nơi trên thế giới này đă tổ chức ngày lễ tưởng niệm cụ như một ngày lễ của người anh hùng vị quốc vong thân. Tôi nghĩ cũng chính đáng thôi, đất nước quê hương này phải có một ngày như vậy, rồi sẽ có một ngày như vậy…

 

 

Lm. VĨNH SANG, DCCT, đầu tháng 11.2015

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính