Cách xử sự của kẻ sĩ xưa và nay

“…nếu Nguyễn Xuân Nghĩa c̣n có lương tri.”

 

Lăo Móc

 

 

Tương truyền, năm 1905, cuộc thi thơ Tổng vịnh Truyện Kiều ở Hưng Yên có mời cụ Tam Nguyên Yên Đỗ tức Nguyễn Khuyến làm Giám khảo. Chu Mạnh Trinh là nhà thơ yêu Truyện Kiều và yêu cả nàng Kiều đă gửi bài tới dự thi và đoạt giải nhất.

 

Nguyễn Khuyến khen thơ Chu Mạnh Trinh là khá; tuy nhiên khi đọc hai câu vịnh Sở Khanh:

 

“Làng Nho người cũng coi ra vẻ

Bợm xỏ ai ngờ mắc phải tay” 

 

Liền phê:

 

“Rằng hay th́ thực là hay

Đem “nho” đối “xỏ” lăo này không ưa”.

 

Khi làm Án sát Hưng Yên, nhân ngày Tết, Chu Mạnh Trinh có gửi tặng cụ Nguyễn Khuyến một chậu hoa trà, ngụ ư chê cụ Nguyễn Khuyến lúc ấy mắt đă ḷa.

 

Cụ Nguyễn Khuyến đă làm bài thơ “Sơn Trà” – Tạ Lại Người cho Trà” như sau:

 

Xuân lai khách tặng ngă sơn trà

Túy lúy mông lung bất biện hoa

Bạch phát thương nhan ngô lăo hĩ

Hồng bào kim đái tử chân da?

Tầm thường tế vũ kinh xuyên diệp

Tiêu sát thần phong oán lạc dà

Cận nhật tương khan duy kĩ tị

Liễu vô lương khí nhất kha kha.

 

Và cụ tự dịch ra như sau:

 

Tết đến người cho một chậu trà

Đương say ta chẳng biết rằng hoa

Da mồi tóc bạc ta già nhỉ

Áo tía đai vàng bác đó a

Mưa bụi những kinh phường xỏ lá

Gió to luống sợ lúc rơi già

Xem hoa ta chỉ xem bằng mũi

Đếch có mùi hương một tiếng khà 

 

Tương truyền, Chu Mạnh Trinh đọc được bài thơ vừa thán phục vừa ân hận.

 

*

 

Tháng 5 năm 2020 tức 115 năm sau câu chuyện thơ văn của hai kể sĩ Nguyễn Khuyến, Chu Mạnh Trinh ở Hưng Yên, Việt Nam, tại Quận Cam, miền Nam tiểu bang California đă xảy ra chuyện ông kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa trong một youtube do ông ta thực hiện đă “chê” danh sư Chu Văn An cũng “cà chớn” và “thường thôi”, nếu không muốn nói là “rất tệ”.  

 

Lập tức, những âm thanh cuồng nộ của dư luận đă nổi lên trước những lời tuyên bố làm nổ đôm đốm con mắt về danh sư Chu Văn An của “kinh tế gia” Nguyễn Xuân Nghĩa.

 

Hàng mấy chục thông báo của các Hội Chu Văn An khắp nơi đă lên tiếng đ̣i kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa phải công khai xin lỗi v́ đă buông lời xúc phạm đến danh sư Chu Văn An là biểu tượng văn hóa của Việt Nam từ mấy trăm năm nay.

 

Có người là sử gia, có người là bác sĩ, luật sư đă công khai viết bài mắng chửi Nguyễn Xuân Nghĩa là “thằng khốn nạn” và những ngôn từ nặng nề khác không tiện kể ra đây.

 

Có cả một ông bác sĩ đ̣i đánh lộn với Nguyễn Xuân Nghĩa chỉ bằng… hai chân.  

 

Chuyện có vẻ oái oăm là có ông nhà văn Huy Phương ở Quận Cam lại “khen” “kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa là người phong lưu, hào khí…” 

 

Theo tôi, bài viết “Ít điều cần biết vê nhà giáo dục Chu Văn An” của tác giả Từ Mai Trần Huy Bích là phản ứng “trên cả tuyệt vời” của một kẻ sĩ. Theo dư luận th́ ông này là Giáo sư, Tiến sĩ và đă từng giao thiệp với “kinh tế gia” Nguyễn Xuân Nghĩa.

 

Xin mời đọc giả đọc đoạn cuối của bài viết của Giáo sư, Tiến sĩ Từ Mai Trần Huy Bích, như sau:


“…Trở lại với YouTube trong đó Chu Văn An bị miệt thị, ta có thể thấy ngay người thực hiện YouTube ấy đă có một ngộ nhận quan trọng. Tưởng rằng Chu Văn An quyền chức cao, trong khi ông chỉ là một học quan ở Ngũ phẩm. Chê ông không biết bày mưu lập kế chia rẽ bọn gian thần, trong khi ông là một nhà giáo dục thẳng tính với tâm hồn cao khiết. Lầm lẫn ấy đưa tới một hậu quả đáng tiếc. Với phẩm cách cao quư, Chu Văn An rất được kính ngưỡng, đă trở thành một biểu tượng về văn hóa của dân tộc từ bao đời. Buông lời hỗn xược đối với ông trong khi không nêu được lư do là một hành động dại dột, rất khó được dư luận tha thứ.

 

Phân tích nguyên động lực khiến người thực hiện YouTube có hành động như thế, một số người cho rằng đây là chỉ là “một phần trong một kế hoạch lớn, nhằm soi ṃn, triệt hạ những giá trị tinh thần của dân tộc Việt.” Đánh tan uy tín của vị “vạn thế sư” sẽ khiến dân Việt bị hoang mang, tan ră hết niềm tin, hầu “dễ bị đồng hóa.” Có người cho rằng Chu Văn An tiêu biểu tinh phần sĩ phu khảng khái của dân tộc Việt Nam. Đập tan uy tín của Chu Văn An là ư hướng của một nhóm cầm quyền độc tài, muốn dân Việt không ai là người khí khái nữa, sẽ dễ chịu khuất phục. Người viết những ḍng này chưa thấy vấn đề trầm trọng đến mức ấy. Cách hành xử của nhà giáo dục Chu Văn An quang minh chính đại, sáng rực rỡ như ánh mặt trời, khó ai có thể  xuyên tạc. Dân tộc Trung Hoa có thành ngữ, “chó Đạo Chích sủa vua Nghiêu.” Uy tín của vua Nghiêu không thể tổn hại khi bị chó [của] Đạo Chích sủa.

 

Có người cho rằng đây là hành động của một người cao ngạo, kiêu căng, luôn luôn nghĩ rằng ḿnh hơn đời, vậy cần phải “độc sáng,” khác đời. Nếu đúng thế, đây là một việc làm quá táo bạo, dựa trên một nhận thức thiếu chính xác của Nguyễn Xuân Nghĩa. Việc làm ấy sẽ khiến mức tín nhiệm c̣n lại bị sụp đổ. Danh vọng, uy tín của một vĩ nhân như Chu Văn An bền vững đă trên 600 năm nay. Một người ở thời chúng ta, dù thông minh tới cỡ nào, làm sao lay đổ được?” 

 

Tưởng không c̣n nhận xét nào thấu lư, đạt t́nh và vô cùng chính xác về “kinh tế gia” Nguyễn Xuân Nghĩa bằng nhận xét trên của giáo sư, tiến sĩ Từ Mai Trần Huy Bích. 

 

Theo Lăo Móc, câu “Uy tín của Vua Nghiêu không thể tổn hại khi bị chó (của) Đạo Chích sủa” là câu có thể làm kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa phải “thổ huyết lương tri”; nếu anh ta c̣n có lương tri.

 

 

Lăo Móc

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính