Những chuyện “tầm phào”
 

Huy Phương

 


http://i0.wp.com/ww2.kqed.org/news/wp-content/uploads/sites/10/2013/01/abigail-van-buren.jpg

'Dear Abby' columnist Pauline Phillips

 

Quán rằng: “Ghét việc tầm phào,

Ghét cay, ghét đắng, ghét vào tận tâm.”

Nguyễn Đ́nh Chiểu (Lục Vân Tiên)

 

Một tờ nhật báo hay tuần báo, nhất là một tờ báo dành cho phụ nữ phải có ba mục quan trọng: “tử vi,” “t́m bạn tri âm” và “gỡ rối tơ ḷng.” Ngày này truyền h́nh và phát thanh cũng vào cuộc.

 

 

 

Thật t́nh tôi không rơ tác giả mấy chữ “Gỡ Rối Tơ Ḷng” trên báo chí này do ai sáng tác, nhưng nghe qua, bốn tiếng này ngân nga như một câu vọng cổ rất mùi. Th́ ra ḷng chúng ta kết hợp bằng những sợi nho nhỏ như tơ, khi êm đềm song suốt, mượt mà th́ chẳng nói làm chi, khi lo lắng, rối nùi, gỡ chẳng ra như mớ ḅng bong, hay như thành ngữ “rối như tơ ṿ,” không biết giải quyết cách nào, để cuối cùng phải nhờ đến một nhân vật lần mối gỡ giúp chúng ta.

 

Đă lâu lắm, miền Nam hồi thập niên 50, trên tuần báo Thẩm Mỹ, một tờ báo bán rất chạy trên toàn miền Nam, “Gỡ Rối Tơ Ḷng” đă là một mục rất ăn khách. Phải chăng báo chí miền Nam Việt Nam đă có sáng kiến tiên phong, v́ từ năm 1953 trên báo Saigon Mới đă có mặt mục “Gỡ Rối Tơ Ḷng,” trong khi chuyên mục “Dear Abby”của bà Pauline Friedman Phillips chỉ mới xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1956 trên Chicago Sun-Times, và sau đó tràn lan trên hơn 1.000 tờ báo ở Hoa Kỳ, cả những nơi xa xôi như Brazil và Thái Lan. Có lúc, chính con gái bà là Jeanne đă thay thế vai tṛ của bà. Một người em song sinh của bà, Esther Friedman Lederer cũng giữ mục gỡ rối với bút hiệu”Ann Landers,” đă từng là địch thủ của bà.

 

Người phụ trách trang báo này thường được ḷng tin ở độc giả, những người đă đem hết tâm t́nh, gan ruột của ḿnh để bày tỏ cho một người qua đường chưa hề biết mặt, để câu chuyện riêng tư của ḿnh có người quan tâm tới, có khi là tên tuổi ḿnh được lên mặt báo, có khi với mục đích gián tiếp bày tỏ tâm sự với một đối tượng nào đó cũng đủ vui rồi.

 

Tôi nghĩ chỉ cần một chút thông minh và khôn ngoan, một chút tâm lư, một chút đạo đức, một ông hay một bà nào đó cũng có thể tham gia gỡ rối tơ ḷng cho thiên hạ.

 

Tôi nói một chút đạo đức, là v́ không lẽ khi một người đàn bà mới than thở chuyện chồng con, người gỡ rối đă vội vàng khuyên người ta ly dị, hay mới nghe gia đ́nh bất ḥa đă vội nói những lời chia rẽ.

 

Câu chuyện này làm tôi nhớ lại một câu ca dao ngày trước trách móc một ông thầy bói:

“Thầy ơi! thầy đạo đức chi, thầy coi quẻ bói cho đôi này xa nhau!”

 

Không phải là mấy bà chuyên gỡ rối cho người ta chuyện t́nh cảm, bồ bịch, vợ chồng mà cả chuyện giao tế, chuyện hùn hạp làm ăn, chuyện sex, chuyện xích mích trong gia đ́nh, nói chung là đủ mọi mặt. Khi gặp những chuyện rắc rối, khó xử đáng lẽ chúng ta cần gặp các cố vấn tâm lư, cố vấn tài chánh, cố vấn pháp luật... th́ chúng ta lại t́m đến các “cố vấn gỡ rối...” để làm cho câu chuyện càng rối thêm.

 

Đàn bà vẫn bị các cụ chúng ta ngày xưa dè bỉu: “Đàn ông nông cạn giếng khơi, đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu,” nhưng không hiểu sao, việc gỡ rối, cố vấn cho chuyện thiên hạ đều do quư bà đảm trách? Phải chăng phụ nữ nhiều... chuyện, thích ngóng chuyện của thiên hạ, và cũng thường muốn bày tỏ, than thở tâm sự của ḿnh với người khác, kiểu “ba bà đi bán lợn sề,” nôm na là chuyện thị phi, nên có chuyện ǵ, t́m hỏi quư bà là phải! Nắm vào yếu tố này, quư bà trên mục “Gỡ Rối Tơ Ḷng” của tất cả tờ tuần báo đều thường là phụ nữ.

 

Một nam kư giả cũng có thể “hóa thân” thành một bà, mang một cái tên phụ nữ, giữ mục “Gỡ Rối Tơ Ḷng” cho một tờ báo. Đó là trường hợp bà Kiều Diễm Hồng ngày trước.

 

Các câu giải đáp trong mục “Dear Abby” thường ngắn gọn tóm tắt, hóm hỉnh chứ không kể lể dài ḍng hay trả lời lê thê của các bà phụ trách trên báo Việt, có khi chỉ một chuyện đă choán hết một, hai trang báo.

 

Khi không có ai gửi tơ ḷng về đ̣i gỡ rối, th́ bổn phận người phụ trách phải “sáng tác” ra một câu chuyện lâm ly, ai oán, một tay hỏi, tay bên kia đáp. Nhiều tờ báo vô lương tâm lại phịa ra những chuyện “ăn khách” nhưng vô luân như chồng tôi ngủ với em gái tôi, hay vợ tôi ngủ với anh họ tôi, bây giờ tôi phải làm sao? Tâm lư của nhiều người là thích lắng nghe chuyện người khác, ví như chuyện nhà hàng xóm, nên trang “Gỡ Rối Tơ Ḷng” là trang báo được nhiều người đọc nhất!

 

Tối nay trên đường về nhà tôi bật radio, t́nh cờ nghe một mục “Gỡ Rối...” Tôi đă nghe hết chương tŕnh để có thể hoàn tất bài viết này. Mục này theo thông lệ, là người phụ trách chương tŕnh đọc một bức thư tâm t́nh, éo le của một thính giả và yêu cầu những người đang nghe chương tŕnh này góp ư. Đây là một h́nh thức không phải là chỉ có một người gỡ, mà cả chục ông bà xúm vào gỡ rối kiểu “bề hội đồng,” nhưng “ông nói gà bà nói vịt,” cuối cùng làm cho người trong cuộc đă rối lại càng rối thêm.

 

Người xướng ngôn viên phụ trách chương tŕnh đă đọc một bức thư của một nữ độc giả nào đó, than thở được một chàng “Việt Kiều” về nước cưới làm vợ đem qua Mỹ. Nhưng qua đây rồi, cô nàng bất như ư v́ chồng không giàu có, không có khả năng đùm bọc, lo lắng cho vợ, chỉ lo ăn chơi, đàn đúm bạn bè. Câu hỏi nhờ chư vị chỉ giáo: “Vậy bây giờ em phải làm sao?”

 

Trong ṿng chưa đầy 20 phút đă có hàng chục thính giả, nam có nữ có, gọi vào phê b́nh, góp ư, b́nh luận loạn cả lên. Người th́ khuyên cô nên đi kiếm “thằng” khác, người th́ nhắc cô phải mang ơn ông chồng, người th́ suy luận cô ả này lo làm tiền dành dụm để gửi về cho gia đ́nh ở Việt Nam, bây giờ bắt đầu chán chồng. Hết giờ “tâm t́nh,” cũng chưa thấy ai gỡ rối được cho người trong cuộc, mà c̣n làm cho câu chuyện rối rắm thêm, trong khi người gọi điện thoại vào vẫn c̣n đông, đèn vẫn c̣n chớp, người phụ trách chương tŕnh đành xin hẹn kư sau nhờ quư vụ “gỡ” tiếp.

 

Tôi nghĩ: “Làm ǵ có cô nào to gan đem chuyện riêng tư của ḿnh gửi gắm lên đài phát thanh.” Đây rơ ràng là một câu chuyện phịa! Điều tôi thắc mắc, là vào giờ cao điểm, người ta đi làm về, giờ sửa soạn bữa cơm tối hay đang cùng nhau quây quần với gia đ́nh, v́ sao nhiều người “huỡn” để bao đồng lo góp ư cho thiên hạ quá vậy? Có người cho biết, kiên nhẫn gọi năm lần bảy lượt mới “dô” được đài.

 

Tục ngữ Việt Nam có câu: “Đèn nhà ai nấy sáng!” và thiên hạ cũng nên cầm đuốc “rê” lại chân ḿnh một chút coi, bớt chạy theo những chuyện tầm phào vô bổ! Người đời hay thích bàn tán, phê b́nh, tọc mạch nhiều lời về chuyện của người khác, gọi là chuyện “tào lao thiên địa” hay chuyện thị phi. Những người thích nói chuyện thị phi hay “hóng” chuyện thị phi là những người thích thú theo dơi chuyện người khác và luôn luôn t́m cách để loan truyền chuyện này với những người quen biết hay không quen biết. Đó là thói xấu “ngồi lê đôi mách.”

 

Việc đem chuyện gia đ́nh người khác lên mặt báo hay đài phát thanh là khuyến khích những ông bà “rỗi việc” chồm vào đời sống riêng tư của người khác, thích làm “thầy đời,” “thầy bàn” hay cố vấn là một thói xấu rất... Việt Nam.

 

 

Huy Phương 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính