Chuyện cục gạch của “bác Hồ”

 

Huy Phương

 

 

Liên tưởng là nhân sự việc, hiện tượng nào đó mà nghĩ tới sự việc, hiện tượng khác có liên quan, có khi tương đồng nhưng có khi tương phản. Mấy hôm nay trời California trở lạnh, tôi nghĩ đến những ngày tuyết giá ở miền Đông, nơi mà tôi đă sống một thời gian mấy năm, nhưng đồng thời tôi cũng nghĩ đến một cái ǵ nóng và ấm. Th́ ra tôi đang nhớ đến chuyện cục gạch của “Bác Hồ” mà tôi đă được nghe qua ở đâu đó.

 

 

Chuyện cục gạch này không phải là huyền thoại, nó cũng không là chuyện tiểu thuyết hư cấu, mà chính là chuyện thật của đời “Bác,” do chính “Bác” kể, và chính “Bác” viết thành sách, th́ đương nhiên phải là chuyện thật. Tên cuốn sách là: “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ Tịch,” và tác giả là Trần Dân Tiên, không sai vào đâu, đó chính là “Bác.” Khổ nỗi, không ai nói cho bọn trẻ dưới chế độ XHCN biết Trần Dân Tiên “chính mi,” Hồ Chí Minh.

 

Câu chuyện Trần Dân Tiên viết ở trang 36 về “cục gạch của Bác” như sau:

 

“Ông trọ ở một pḥng nhỏ trong một khách sạn rất rẻ tiền ở xóm lao động. Pḥng chỉ vừa kê một cái giường sắt chật, một cái bàn nhỏ và một cái ghế. Chỉ thế thôi, không có ǵ khác. Về mùa Đông lạnh, mỗi buổi sáng trước khi đi làm, ông để một viên gạch vào ḷ bếp của khách sạn. Chiều đến ông lấy viên gạch ra, bọc nó vào trong những tờ báo cũ, để xuống nệm cho đỡ rét.”

 

Câu chuyện Trần Dân Tiên viết, có thể xem qua rồi bỏ, nhưng khổ thay các con cháu của “Bác” lại cứ nhặng xị lên, làm như thật, v́ cái ǵ của “Bác” lại không thơm tho, vĩ đại. Không rơ câu chuyện thực hư thế nào, các văn công thi sĩ cứ vung bút ca tụng lên cho có lập trường cái đă, rồi mọi chuyện tính sau.

 

Chế Lan Viên, chuyên viên nịnh bợ, đă viết một câu thơ chẳng ra thơ:


“Có nhớ chăng hỡi gió rét thành Ba Lê

Một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa băng giá!”

 

Tố Hữu không quên “nghề của chàng” nhưng câu cuối xuống “xề” quá vụng:

 

“Muôn nỗi đời như ảnh trắng đen

Bâng khuâng đêm lạnh, thức bên đèn

Một ḥn gạch nóng nung tâm huyết

Mẩu bánh ḿ con nuôi chí bền.”

 

Sách “Bác” ghi rơ ràng là viên gạch, trước khi đi làm “Bác” bỏ vào ḷ bếp khách sạn, nhưng đời sau, sợ bếp khách sạn không đủ nóng, người ta lại nói “Bác” đem gửi cục gạch ở ḷ bánh ḿ. Con cháu đời sau, có người minh chứng rằng một “cục gạch hồng” không thể gói bằng tờ giấy báo đem lên lầu hai nơi “Bác” ở được, tờ báo sẽ cháy và “Bác” sẽ bị phỏng tay. Một cục gạch nếu được đốt nóng cũng không giữ nhiệt được quá một tiếng đồng hồ.

 

Bác ở nhà số 9 ngơ Compoint từ ngày 14 Tháng Bảy, 1921 đến 14 Tháng Ba, 1923, măi đến 56 năm sau, hơn nửa thế kỷ, kể cũng lạ, là khi phái đoàn Cộng Sản Bắc Việt đến Paris, t́m đến thăm nơi “Bác” ở, mà tất cả hăy c̣n nguyên vẹn: “Một chiếc la- va- bô treo tường, có ṿi nước chỉ để rửa mặt, ngay cạnh đó là một chiếc tủ quần áo làm bằng gỗ tạp. Sát tường bên trái là một chiếc giường sắt đơn vừa đủ một người nằm. Đầu giường có một chiếc tủ con để sách vở và vài đồ lặt vặt. Phía trên có một ngọn đèn nhỏ vừa đủ để thắp sáng gian buồng...”

 

Báo Giáo Dục và Đào Tạo c̣n phịa chuyện: “Ta c̣n phải học Bác ở tinh thần vượt gian khổ để học tập. Thời gian Bác sống ở Paris, rất cực khổ. Bác thuê pḥng trọ nhỏ trong một khách sạn rẻ tiền, mỗi buổi mai nấu cơm trong một cái sanh nhỏ đặt trên ngọn đèn dầu. Cơm ăn với một con cá mắm hoặc một ít thịt, ăn một nửa c̣n một nửa dành đến chiều. Có khi một miếng bánh ḿ với một miếng phó- mát là đủ ăn cả ngày.”

 

Ở Paris vào năm 1921, chưa có dân Việt tị nạn Cộng Sản chạy sang đông như dân Little Saigon ngày nay, mà “Bác” đă kiếm ra cá mắm để xơi nửa con, và gạo Ông Địa để nấu cơm, mà nấu cơm trên một ngọn đèn dầu, ḷng tôi không thấy chút nào khâm phục “Bác” mà khâm phục người viết báo thối tha nào đă bịa chuyện kinh hoàng đến mức này.

 

Ông Nguyễn Trường Phú, chuyên viên Bảo Tàng Hồ Chí Minh, c̣n bạo gan nói rằng “hiện vật viên gạch hồng” cùng với nhiều đồ vật khác mà người thanh niên Nguyễn Ái Quốc sử dụng khi ở ngôi nhà số 9, ngơ Công- poăng, quận 17, thành phố Pa- ri (Pháp) nằm trong bộ sưu tập quư của Bảo Tàng Hồ Chí Minh.” Nhưng sau đó, thấy chuyện vô lư, ông này đă nói lại là viên gạch trưng bày ở đó hiện nay là viên gạch được phục chế trên cơ sở viên gạch đồng thời, đồng loại do ông tổng lănh sự Pháp tại Sài G̣n tặng viện bảo tàng!

 

“Năm 1974, chiếc tủ đựng quần áo, tủ con để đầu giường đă được đại sứ quán nước ta tại Pháp tổ chức lực lượng vận chuyển qua Béc- lin (Đức) bằng xe lửa, rồi gửi về nước!” Thật quá rắc rối!

 

Cũng không hiểu sao với chuyện nhà cửa đắt đỏ ở một thành phố lớn như Paris, mà bà chủ nhà Jammot lại để nguyên đồ đạc trong căn pḥng của “anh Nguyễn” hơn nửa thế kỷ, để chờ phái đoàn Việt Cộng đi hội đàm ở Paris đến thăm và đ̣i mua lại. Hồ Chí Minh sinh năm 1890, hoạt động ở Paris đến năm 1921, tức là lúc ông đă 31 tuổi. Nếu bà cụ Jammot trẻ lắm th́ phải trạc hay hơn tuổi “Bác,” như vậy năm 1974, bà đầm này cũng đă 84 tuổi, c̣n ở nguyên căn nhà ấy, c̣n minh mẫn để nhớ, kể chuyện vanh vách và dẫn lên tầng 2, nơi “anh Nguyễn” ở. Giá mà Bộ Chính Trị chở được bà này về Hà Nội trưng bày trong viện bảo tàng th́ hay biết mấy!

 

“Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ Tịch” “là cuốn sách kể lại những mẩu chuyện về đời hoạt động của Chủ Tịch Hồ Chí Minh từ lúc ra đi t́m đường cứu nước cho đến những năm đầu trong cuộc kháng chiến thần thánh của nhân dân ta chống thực dân Pháp xâm lược,” của chính một người viết để đánh bóng thân thế và sự nghiệp của chính ḿnh. Chính “Bác” trong cuốn sách này đă tự tả vẻ “đẹp lăo”của ḿnh (vào năm 1946) “Tóc người đă hoa râm, trán rộng và cao, đôi mắt sáng ngời, mũi thẳng ...”

 

Thế giới từng có chuyện suy tôn lănh tụ, cũng có văn, thi sĩ đặt thêm bút hiệu để tự ca tụng ḿnh, nhưng quả thật trên đời này, không ai vô liêm sỉ bằng “Bác!”

 

Trở lại huyền thoại “cục gạch hồng” của “Bác” người ta kể lại một câu chuyện “tếu” như sau:

 

“Một phái đoàn Hà Nội được thành lập, lên đường đi Paris, quyết tâm cao t́m cục gạch. Đến Pháp, họ tới ngơ làm bánh ḿ ngày xưa, thăm hỏi, lục lọi nhiều nơi, nhiều ngày, nhưng không ai nghe nói đến cục gạch của 'Bác.' Cuối cùng họ gặp một bà đầm đầu tóc bạc, móm mém ở một góc phố. Kiên nhẫn, nhân viên trong phái đoàn lập lại những câu hỏi về cục gạch.

 

- Các ông nói là các ông đi t́m cục gạch để sưởi ấm những đêm Đông tại nhà trọ, ngơ này của ông Nguyễn?

 

- Vâng ạ, chúng cháu đang t́m cục gạch đó ạ.

 

- Thế th́: Cục gạch, mà các ông đang đi t́m chính là... tôi đây!

 

Đừng tin những ǵ “Bác” nói và những chuyện chúng ca tụng về “Bác.”

 

Chân lư ấy không bao giờ thay đổi.

 

Người miền Bắc gọi “bốc phét.”

 

Người miền Nam kêu “ba xạo!”

 

 

Huy Phương

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính