Ma Xun trong k ức

 

Hương Thủy

 

 

- Na, lấy cho n ci ghế đẩu chu!

 

Đang lm dở bi ton đố, Na bỏ viết xuống, lật đật bưng ghế chạy ra. Đằng trước hn non bộ, cạnh gốc mai gi lo, n nội đang nhặt l. Trn ci nền gạch tu đỏ sẫm, những l mai mu vng nu nằm rải rc.

 

- n nội nhặt l mai a?

- Ừ, hm ni rằm thng chạp rồi. Năm ni trời kh hanh, nhặt chừ mới hy vọng nở đng tết chu nờ. Khi m chu được nghỉ?

Ngy ng To về trời n ơi. C gio ni lớp của chu phải học nhiều mới hy vọng đậu v đệ thất trường cng.

- Ừ, rng v được trường Thnh Nội cho ba mi vui. Tội nghiệp, năm ni biết c về ăn Tết được khngNăm m cũng hứa hứa m m c thấy

 

n nội bỏ dở cu ni, đứng ln ci ghế thấp, vi tay bứt mấy nhnh l trn cao. Cy mai c tuổi đời bằng ba Na. n nội kể khi ba cất tiếng khc đầu tin trong tay b mụ cũng l lc n đặt bầu mai xuống hố. Qua thời gian, gốc cy s s như một con trăn lớn vươn ln năm cnh m n đ bỏ cng uốn theo thế ngũ thường: Nhn, lễ, nghĩa, tr, tn.

 

Na biết trong đầu n nội đang nghĩ đến ba, người con trai trưởng của dng họ H Thc đng qun tận đu trn Dakley, Dakpao Ci tn chi m đọc muốn trẹo quai hm. n hay cằn nhằn mỗi khi nhận thư ba từ tay người bưu t.


Na cũng nhớ ba lắm. Đứa con gi ln chn mười tuổi nhưng số lần gặp ba chỉ rải rc trn đầu ngn tay. Hai cha con gặp nhau qua thư từ nhiều hơn. Nhất l từ khi Na biết đọc, bao giờ ba cũng ginh cho Na một đoạn trong những l thư gởi về nh. Mạ thường thở di khi nghe o Hường bng gi Chị lo c con trai đi. Anh Nghĩa l trưởng tộc đ!.

 

Tht sự, ba mạ Na cũng sống bn nhau lin tục được ba năm. Đ l thời gian mạ theo ba sau ngy cưới. Đơn vị ba thuộc Lin đon II Biệt động qun. Mạ ln tận tỉnh Pleiku xa xi, thu nh ở, chờ ba về sau những cuộc hnh qun. Khi đ ba đng ở Suối Đi. Mạ kể lc bấy giờ Pleiku hoang sơ lắm, đn ng người Thượng cn mang khố v c răng căng tai. Những ngy cuối tuần , họ ra chợ với gi măng sau lưng, tay cầm thm những ch sc hoặc chim kt đủ mu bn lấy tiền mua gạo. V Na được hoi thai ở xứ nắng bụi mưa bn ny.

 

Nhưng đơn vị ba di chuyển lin min khắp vng Cao nguyn Trung phần. B nội đau yếu v mất, o Hường đi lấy chồng dưới An Cựu, mạ về Huế sinh nở vừa để chăm sc n nội v ổn định lu di. Hằng năm, những lần về php của ba khi c khi khng. Nhất l dịp tết nhất, bao giờ tiểu đon cũng trực chiến 100%. Biết chắc ba kh về nhưng Na vẫn chắp tay cầu khẩn Lạy trời! Cho ba về với con.

 

 

*  *  *

 

Ngy 27 thng Chạp, Na ngồi coi mạ vớt những lt gừng mới luộc qua một ci rổ cho ro nước. Trn l than bn cạnh, thau mứt b đang xn. Những thỏi b bằng ngn tay t trong ngần si lục ục, mi đường bốc ln thơm ngo ngạt. Năm no mạ cũng lm nhiều mứt để n nội uống nước tr sng v gởi cho ba ăn tết muộn.Thẩu dưa mn đang bung dần những cnh hoa đu đủ, c rốt mạ tỉ mỉ cắt tỉa hm trước. Ở nh trn, n nội li hi dọn bn thờ. Ngoi cổng, c tiếng lao xao rồi giọng o Thơ ni vi qua hng ch tu cắt hnh chim phượng:

- Mạ con Na ơi! Ba hắn về n! Ui cha, ci thằng đen như củ sng

 

Ba về? Hai mạ con lật đật chạy ra. Ba thiệt rồi! Ba đang đứng với ch Long hng xm, người bạn thời nhỏ cng đ dế bắn chim. Ch lm bn Ty Cảnh st Gia Hội. Ch ni:

- Thi v đi cho cả nh mừng. Thong thả hai đứa mnh nhậu nhẹt. Mồng một tau ra trực. Kỳ ni rng kiếm một thằng cu cho vui cửa vui nh.

 

Ba quay lại, bế xốc Na ln rồi một tay qung lưng mạ đi v. Ba cao to trong bộ qun phục da beo, ba l cộm sau lưng, mũ nu đội đầu, ba bng mai đen trn cổ o. Mạ nửa cười nửa khc: Anh về thiệt a!. n nội đứng trn thềm, mặt tươi ri, chm ru bạc phất phơ :

- Hn chi sng ni n nghe con chim ku Khch! Khch!

 

Mạ hốt hoảng :-  Ui trời! Ci thau mứt rồi lật đật xuống bếp.

 

Chiều nớ, nh Na vui như c hội. Cả ci xm nhỏ ko tới hỏi thăm thằng Nghĩa Cọp đen về php. Mạ chạy vội ra chợ Xp mua thm thức ăn. n Nội chm tr lin tục. Lng Na reo vang theo khc nhạc Xun trong Radio Mừng Xun nng chn ta chc nơi nơi

 

Từng ln mưa bụi rơi rơi. Na thiếp ngủ trong vng tay mạnh mẽ của ba .

 

*  *  *

 

Bao năm đ tri qua nhưng trong đầu Na vẫn nhớ như in những ngy Xun Mậu Thn ấy.

 

Ngy 28 ba gip n nội ch bộ lư đồng trn bn thờ sng bng, tỉa lại hng ch tu trước ngỏ. Na lẩn quẩn bn cạnh cho ba sai vặt, lu lu lại rc đầu vo để được hn ln m, để tận hưởng mi ba v để nghe ba hut so bi ca mun thuở Đường trường xa mun v cu bay dập dồn

 

Ngy 29 ba chở Na ra Phu Văn Lu coi chợ hoa v mua hai chậu cc đại đa về đặt hai bn bậc tam cấp. Buổi chiều, cả nh ngồi gi bnh tt trn ci phản dưới nh ngang. Ba khng qun gi hai ci bnh nhỏ ginh ring cho con gi yu.

 

Ngy 30 cả nh ln ni Ngự Bnh thắp nhang mộ b nội rồi về nh chuẩn bị cng Tất nin. Bữa tiệc cuối năm thật ấm cng. C nh o Hường bn An Cựu sang, c ch Long, bc Năm hng xmCả con đường ng ch Khim dưới chn cửa Thượng Tứ sực nức mi nhang trầm. Ch Long ni: - Ngy mồng hai, mnh rủ nhau chơi x lt coi đứa no hnNhớ hồi thằng Nghĩa chưa đi lnh, hắn chơi bi ăn cả xm rạt go. Cu chuyện ko di đến xế chiều. Đ nghe những trng pho nổ sớm. Ba cũng treo sẵn một dy pho trước cửa. Khng kh tết trn ngập mọi nh.Tiếng pho nổ đ đng.

 

Ngy mồng một, ba mạ thủ trại cho n nội đi thắp nhang nh thờ họ H v thăm b con. Ở Huế, con chu ngy mồng hai mới được ra đường. Cy mai bắt đầu bung cnh. Ba đếm được mấy chục ci hoa c su cnh. Ba mừng tuổi cho Na những đồng bạc mới trong phong bao đỏ v cười, ni với mạ: - Cn em l x cho anh một thằng cu. Mạ đỏ mặt xấu hổ

 

Buổi trưa cả nh ăn cơm chay. n nội khen năm ni trời hửng, chắc mưa thuận gi ha rồi ngm nga sấm Trạng Trnh Thn Dậu nin lai kiến thi bnh. Ba thưa với n ngy mai cho cả nh đi chc tết bn họ ngoại v bạn b cũ v ngy mồng năm hết php. n ni : Về ăn tết được l vui rồi. Đ l chỉ huy th phải lm gương cho lnh trng.

 

Đm mồng một trời tối thui, mưa xun rắc những hạt như bụi mỏng. n nội thắp thm nhang trn bn thờ v giục cả nh đi ngủ để ngy mai lấy sức đi chơi XunGiấc ngủ đến với Na m đềm, khng mộng mị

 

Na tỉnh dậy trong ci lay nhẹ của ba. Ba th thầm:  - m cổ, ba cng con!

 

Trong cơn ngi ngủ, Na vẫn nhận ra ba đưa mnh ra nằm trn chiếc chiếu dưới bộ ngựa g dy. Ba khng qun trải cho con gi ci chăn ấm. Tiếng nổ ran, lu lu lại nghe những tiếng ầm, ầm vang dội. - Ai đốt pho dữ rứa ba?  Tiếng sng đ con.

 

Căn nh chm ngập trong bng tối. Trn bn thờ vẫn cn chấm nhang đỏ le li. Mạ lo lắng: Đnh nhau anh? Hưu chiến m?. Ba khng trả lời, lẩm bẩm: Tiếng tiểu lin AK 47Tiếng thượng linChng n tấn cng Huế rồi

 

By giờ th tiếng sng vang đu mạn An Ha v Hữu ngạn thnh phố. Na nghe r cả tiếng rt của hỏa tiển 122 ly bay qua mi nh. Qua cửa bức bn, bầu trời le sng bởi những tia đạn đan cho. Căn nh rung ln. Na nắm chặt tay ba. Ba ni với mạ: Chắc anh phải lm một ci hầm cho nh mnh trước khi trả php.

 

 

Trời tờ mờ sng. Tiếng sng c ngớt hơn nhưng xm nhỏ yn lặng một cch đng sợ. Ngoi đường vắng ngắt. Nh ai cũng kn cửa. Mạ ni: Để con xuống bếp nấu nước cho n cng sớm. n gạt tay Để coi tnh hnh ra răng đ. Mạ cắt những lt bnh tt cho cả nh ăn với dưa mn nhưng ai cũng quấy qu cho qua bữa. Ba chất thm bộ bn ghế chắn chung quanh ci hầm bất đắc dĩ. Coi như hết tết!. Na nghĩ thầm.

 

Rồi bất chợt, xế chiều tiếng ầm ầm nổ vang bốn pha. Từ ngoi cửa Thượng Tứ, Đng Ba, trong Đại Nội, bn t sng HươngMi ngi hng xm rơi sn sạt. Ba ni với n nội: Ng bộ đnh lớn rồi nĐ l tiếng phng lựu B40 của chng nSao nghe tiếng sng Carbin M1 của mnh thưa thớt qu!. Điện tắt tối om. Khng ai dm thắp đn. Sau vườn nh Na nghe tiếng chn chạy rầm rập, tiếng chcchc của loại sng g nghe rất lạBa m chặt Na trong bng tốiGiấc ngủ của đứa b mới ln mười tuổi được một ngy lu lu lại giật thột v tiếng nổ

 

Na tỉnh dậy v tiếng tht tht của mạ : Lm răng by chừ anh. Tụi hắn chạy ngoi đường. Đng lắm, em thấy r rng. n thở di lo lắng : Nh Tết nhất m đnh nhau. Đồ v hậu!. Ba ni : Chắc anh phải tm cch v trại Trần Cao Vn trong Mang C. Mạ ni: Anh đừng đi. Nguy hiểm lắm. Em sợ. Một ngy di lại tri qua.

 

Sng mồng bốn, ngoi đường ồn o rồi tiếng loa vang ln: Đy l tiếng ni của Lin Minh Mặt trận Giải phng Miền NamQun ta đ hon ton lm chủ thnh phố HuếĐồng bo ai ở nh đn thất thanh Thi rồi con ơi!. Ba nghiến chặt răng.

 

Ba giờ chiều mồng năm, bn nh ch Long nghe c tiếng khc a. n nội dm qua ci chấn song :-  Chng hắn bắt thằng Long rồi. Chắc ai chỉ điểmCon ơi! Trốn đi. Mnh hổ nan địch quần hồ. Ba leo ln rầm thượng, tay cầm khẩu sng Colt. Mạ ni Em lạy anh, anh đưa cho em

 

Đm xuống. Cả nh hầu như khng ai ăn uống g. Mạ pha cho Na một ly sữa nhưng miệng Na đắng ngắt. C b hnh dung ra một ci g đ nghim trọng đang diễn ra với nh mnh, với mọi người, với Huế.

 

Ba nhảy xuống, đưa tay phủi mạng nhện trn o: Con phải đi thi n ! Ở đy thế no cũng bị bắt. Một liều ba bảy cũng liều Con đi tm đồng đội chơi lại tụi n. Mạ ni Lm răng anh đi được. Chỗ m cũng c tụi hắn. Anh sẽ lần v Ng tư m Hồn, qua đường Nguyễn Hiệu, qua hồ Tịnh Tm. Chắc chắn chng n khng bao giờ chiếm được Mang C, đầu no của Sư đon I. n thở di Biết như thế ni th chẳng mong con về . Ba mặc thm một ci o thun di tay, o khoc xanh bn ngoi. Mạ bịn rịn Thi anh ơi, ở lại đy sống chết c nhau. Ba cương quyết Anh khng thể ngồi một chỗ để chng bắ. Mạ nước mắt vng quanh.

 

Ba hn ln hai m Na hng chục ci rồi m mạ ni Đừng lo cho anh. Ở nh chăm n v con. Chuẩn bị sẵn một số vật dụng cần thiết. Nếu thấy khng an ton th chạy qua nh o Thơ, bn nớ c ci hầm bao ct. n nội mở cửa nh bếp, dm quanh năm pht rồi vẫy ba. Bng ba khuất vo đm tối sau vườn

 

Trưa mồng su, c tiếng ku mở cổng. Năm người xuất hiện trước hin nh. Họ đều mặc đồ vải T Chu đen, đội mũ tai bo, khoc sng, hai người đeo băng đỏ. Một người giọng Bắc ln tiếng: Thằng đại y Ngụy trốn đu? Mau ra trnh diện chnh quyền Cch mạng. n nội bnh tĩnh trả lời: Dạ, m c ai. Nh chỉ c ng gi con nt. Ngoan cố. C người thấy hắn về php mấy hm nay. Dạ, hắn c về. Nhưng đ đi cng nh thờ họ dưới La Chữ hm mồng một. Người cầm sng cắt ngang: Cc đồng ch v kiểm tra. Coi chừng. Lũ lnh rằn ri ny ngoan cố lắm!.

 

C ton ko v nh sục sạo. Mạ m Na đứng np một gc nh. Một tn leo ln tận trn rầm thượng kiểm tra. Hai tn ko xuống nh bếp, lui tận sau vườn dm ng.

 

Mười lăm pht sau họ ko đi sau khi nm vo mặt n nội ci nhn hăm dọa. Mạ thở ra: M Phật!.

 

Sng nổ dồn dập. C tiếng my bay trực thăng trn trời. Rồi những trng rốc kt bắn xuống dữ dội. n nội ni: Chạy qua nh o Thơ thi con!. Mạ dắt tay Na, tay khc m một ci bao băng qua sn. O Thơ ko hai mạ con v hầm th tho: Thằng Nghĩa thot khng? Chng bắt nhiều người lắm. Ti qua, tau thấy buộc cả dy trước đường. Ai ngờ thằng thợ cp l Việt cộng nằm vng. Gh thiệt.

 

Cả mấy ngy trời hai gia đnh ton ăn bnh tt nng cả ruột. Mạ lm liều ra khỏi hầm nấu cơm vắt thnh từng nắm nhỏ. O Thơ lui sau vườn vơ vội mấy cy cải nấu canh. O chạy v ni :-  Mạ cha ui! Hắn treo cờ trước cửa Ngọ Mn ng r mồn một. Chắc cn đnh nhau dữ. Cơ chừng ni biết chạy đi m trời!

 

Na dm ln cuốn lịch mấy ngy khng ai x tnh nhẩm: Hm ni l ngy mồng mười. Đng lẽ hm ni mnh đ đi học, đ khoe ci kẹp tc mới, khoe tiền mừng tuổi với tụi con Linh, con Chith bỗng nghe tiếng ầm ầm vang dội. Mấy ci ly trn bn lăn long lc, thằng T con o Thơ khc tht Mười lăm pht sau bc Năm chạy v Cầu Trường Tiền bị giật sập rồi. Bn Quốc gia sắp phản cng. Chạy mau . Ở đy bom thả chắc chết hết Chạy m chừ? Th cứ chạy đi rồi tnh

 

Cả hai gia đnh ko nhau ra đường. Mới c mười ngy m khung cảnh đ tan tnh, đổ nt. Những bng người lếch thếch tay xch nch mang, những nt mặt thất thầnTrn con đường ra chợ Xp, xc người chết nằm la liệt, Na nhắm chặt mắt khng dm nhn. Tiệm vải đầu đường Mai Thc Loan nghi ngt khi. Ra cửa Đng Ba, năm tay du kch ngăn lại nhưng o Thơ cứ đẩy mấy đứa nhỏ ra trước Cho tụi tui đi trnh đạn mấy ch nờ. Ba mấy đứa chết trong xm rồi. Ng ln đường Phan Bội Chu, dy phố sang trọng đổ sụp. Bc Năm chụp ci nn xuống mặt, hai tay bồng hai đứa con dẫn mọi người chạy ra Hng B đi xuống pha Bao Vinh

 

Lại gần mười ngy ăn nhờ ở đậu trong nh mạ o Thơ. Hai con mắt mạ trm lơ v lo cho ba khng biết by chừ ở đu. n nội cứ thở ra. My bay thả bom pha thnh phố, khi lửa bốc ln nghi ngt. Na hnh dung ra ba đang chiến đấu ở đ. Ngy 22 thng ging, pha An Ha vng v Bao Vinh xuất hiện những ton lnh da beo. n nội nghẹn ngo: Qun taQun taSống rồi Con ơi!

 

 

Những người lnh cọp đen thuộc tiểu đon 21 Lin đon I Biệt Động Qun o quần vương mi thuốc sng. Họ cung cấp cho dn chng những bịch gạo sấy, thịt hộp rồi ko qun đi. Bc Năm th tho: Lnh n V Vng đ. Lnh ni đnh c chiến lắm!. Nghe ni sau đ mấy ngy, chnh họ l những người ti chiếm Gia Hội v cắm những l cờ VNCH đầu tin ln pha Chi Lăng. Sau hơn hai mươi ngy, Na được ăn chn cơm c mi thịtL cờ VNCH phấp phới trn kỳ đi. Mạ thở ra Sắp được về nh rồi! Na nghe mừng hm.

 

Nhưng cũng phải mươi ngy sau đm người tản cư mới được trở v thnh phố. Mạ vừa đi vừa dm xem thử trong những ton lnh đang chốt ven đường c dng ba khng. Vạt chợ Xp gần như thnh bnh địa. Một đoạn thượng thnh đổ sụp. Nh bếp o Thơ tan nt, một quả bom rơi đng sau vườn. Nh n nội một mi sạt gc, hn non bộ giữa sn bể tan, tượng ng tin đnh cờ văng ra xa mất tiu ci đầu. i! Hn non bộ, thế giới kỳ b tuổi nhỏ của Na với những hang động, ng ngch. Cy lo mai bật gốc nhưng ở một nhnh nhỏ vẫn cn st lại mươi bng hoa. Một mu vng tn tạ trn sự hoang tn, đổ nt.

 

Vừa đặt ci bao xuống, mạ đ ni với n nội Để con v Mang C tm nh con!. n nội trấn an : Đang lc lộn xộn, đn b con gi biết chi việc qun sự. Thế m hắn cũng gh qua nh coi ng vợ con. Cả nh phụ nhau dọn dẹp tạm bợ cho gọn mắt. Mấy người hng xm cũng lần lượt trở về xm lại hỏi thăm tin tức. Thm Long khc a: Tụi hắn bắt chồng con lc chưa c một hột cơm v bụng. Chừ khng biết ở m m kiếmAnh i l anh. Bc Năm ni c một gia đnh xm m Hồn chết trụm cả nh, ch ko từng miếng thịt đi khắp xm. ng Tăng Duyệt giu nứt đố đổ vch bn đường Trần Hưng Đạo, chủ nh xuất bản Tinh Hoa, cũng nằm phơi thy trước chợ Đng Ba. Chuyến ni Huế e Mười người mất bảy cn ba. n nội chi sơ trn bn thờ rồi thắp b nhang cn st lại trong đống đổ nt. Mi hương thơm lm buổi chiều thm ảm đạm.

 

Hai ngy rồi ba ngy, bốn ngy bng ba vẫn m tăm. n nội khng giấu nổi sự bồn chồn. Mạ đứng ngồi khng yn, tất bật đi d la tin tức. Mạ cứ lần theo con đường ba ni hm trước. Từ ng ch Khim ra chợ Xp, vng qua Mai Thc Loan rẽ vo Đinh Bộ Lĩnh v Cầu KhoMạ đi v đi, mn đng chết cỏ, lầm lụi sng chiều rồi trở về ci mặt khc thầm. Đơn vị cử người ra hỏi thăm, ng Đại y xử l thường vụ nhn cảnh nh hoang vắng cũng chỉ biết thở di Mạ cn nghe lời người ta, dắt Na đi coi bi ở c Thanh Ron trong Thnh Nội. Người đn b ốm nhom ốm nhch thắp hương khấn vi trước bn thờ với những hnh ảnh kỳ b v mươi pht sau thở di nhn mạ con Na ni khẽ : Rồi sẽ c tin. Lnh t dữ nhiều. Chiều đ mạ bỏ cơm, nằm bệt. Hai tuần sau, một anh thanh nin đường Hn Thuyn gh tới ni c thấy ba trong đm người bị lũ o đen bắt giải đi. Anh ta nhận ra v ba l bạn của ng ch lc nhỏ hay qua leo cy nhn nh anh. Cả nh nghe nhưng khng ai muốn tin đ l sự thật

 

Huế đổ nt tang thương. Cng binh bắc cầu phao qua sng Hương. Cy cầu Trường Tiền gy nhịp đập vo mắt mọi người nhức nhối. Na đi học. Trong lớp nhiều bạn cht khăn tang. Một số bạn giu c theo gia đnh bỏ Huế m đi. Ngy đầu tin, c tr nhn nhau ngơ ngẩn.

 

Những ci hố chn người bắt đầu được pht hiện. Ở Ph Thứ, trn Cầu Ln, bn sn trường Gia HộiMạ tất tưởi đi theo thm Long , người đầy mi dầu khuynh diệp Bc sỹ Tn, lc về khng ăn nổi cơm, gầy rộc. n nội trở mnh với những tiếng thở di trong đmCả thnh phố ngập trong mu trắng của những bộ đồ x gai. Hương đn,vng bạc trở thnh mặt hng bn chạy. Nh no cũng c người chết, người mất tch

 

Mới sng sớm, o Thơ chạy v nh ku hớt hi : Chạy xuống Bi Du coi. Người ta mới đo ln mấy chục xc tề!. Mạ lật đật xỏ tay v o di chạy đi. Khng hiếu sao Na cũng chạy sau mạ. n nội đang cột lại cổng ngỏ cũng bỏ đ.

 

Ci trại d chiến được dựng ln bằng những tấm bạt qun đội. Đm đng vy quanh. Tiếng khc hờ thảm no của những người đn b vang th thiết. Một dy di xc người được đưa từ chiếc hố su nằm trn đất, mặt phủ những tờ giấy trắng. Mi tử kh bốc ln. Mấy ng phu đo huyệt đặt những di vật của người chết ở trn đầu cho thn nhn nhận dạng. Một chiếc bật lửa hiệu Zippo, một cy bt bic, một ci thẻ kiểm tra cu bẩnMạ nho v, lật từng tờ giấy che mặt rồi lại lao ra. Mặt mạ trắng bệch nhưng lạnh căm. Những ci xcrồi những ci xcTất cả đều bị tri thc k, bị đập sau gy chất chồng nhau trong hố.

 

Một n phu ku ln: C thẻ bi trn cổ xc o xanh tề! Lấy ra coi. i! Ci o khoc mu xanh ba mặc trong đm ra khỏi nh định chạy v trại Trần Cao Vn, ci thẻ bi c tn ba v số qun cng loại mu O Rh +. n nội, mạ v Na o tới.

 

Ba ứa mu. Dng mu đen kịt từ mũi, miệng tro ra chảy xuống nền ct ẩm. Mọi người chung quanh th tho: Gặp đng người thn rồi đ Mạ r ln: Anh ơi anh! rồi ng lăn ra, hai tay quơ quo v thức trn ct. Nước mắt đứa con gi chảy quanh nhưng Na khng khc lớn tiếng. Na nhn n nội mặt nhăn nhm, lặng lẽ phụ những người phu tho chiếc dy tri từ cổ tay, lau đất ct dnh trn người ba, chuyển ba v ci hm vừa được đưa tới. C Nữ trợ t qun đội du mạ ngồi dậy v cả nh cng ba được đưa đi trn một chiếc xe nh binh

 

 

*  *  *

 

Từ đ Na vĩnh viễn mất ba. Khng cn những dng thư ngọt ngo, khng cn ai để ngng đợi. Mạ cầm trong tay cuốn sổ quả phụ, ba thng một lần đi qua Ty Ngn khố lnh tiền tử tuất. n nội thỉnh thoảng vuốt tc Na: Tội nghiệp chu tui, mồ ci mồ ct

 

Mạ xin lm thư k bn Ta Hnh chnh Tỉnh, ngy ngy đi xe đạp qua cầu phao, chiếc khăn tang phất phơ trong gi. Cuối năm, Na thi đậu đệ thất trường Thnh Nội nhưng khng cảm thấy vui. n nội thắp nhang trn bn thờ : Con c linh thing, ph hộ cho chu.

 

Những ma Xun tiếp tục đến rồi đi. Cả thnh phố ngo ngạt hương khi trn bn thờ đặt ở trước nh, ngoi đường. C lẽ khng c nơi no trn đất nước buồn như Tết Huế. Nh m cũng cng, nh m cũng c tang. Cy cầu Trường Tiền được sửa lại nhưng khng cn nguyn vẻ đẹp cũ. Xc ch Long vẫn chưa tm ra Nhn ảnh ba trong bộ qun phục, nhn dng vẻ buồn b của mạ, Na quyết tm học thật giỏi. Năm no Na cũng được lnh phần thưởng danh dự ton trường. C Hiệu trưởng Tn Nữ Tiểu Bch tuyn dương em học sinh mồ ci học giỏi dưới cột cờ. Ba c biết để mừng cho Na?

 

Sức khỏe n nội ngy cng sa st. Thỉnh thoảng o Hường từ An Cựu ln thăm n rồi gh tai th tho chi đ. Na khng nghe r nhưng n nội c vẻ cu giận: Trai hay gi th cũng l chu tau, giọt mu của thằng Nghĩa. Đừng nhiều chuyện O Hường sầm mặt xuống, hy mắt nhn Na rồi bỏ đi. Cn cha gt đỏ như son. Một mai cha chết gt con đen s . Chưa bao giờ Na thấm tha cu ca dao đến thế.

 

Một buổi tối, n nội ku hai mẹ con lại gần bộ vn ngựa nơi n nằm rồi ni khẽ:-  Dạo ni n thấy trong người khng được khỏen cũng trn bảy mươi. Chết được rồi nhưng nghĩ thương du hiền chu thảo khng đnh. Mạ a khc: n đừng nghĩ bậy. n phải sống với mạ con con n rt trong ti o ra một gi nhỏ di vo tay mạ: C cht ni con giữ lại cho chu, cố gắng nui con ăn học nn người. Na ứa nước mắt thương n.

 

Rồi n nằm liệt như một cnh cy kh hết nhựa. Na ngồi bn n đt từng muỗng sm nhỏ. n thở những ln hơi nhẹ như gi thoảng. O Hường v chồng ln thăm, lấy cha kha trong ti n mở tủ lục lọi, tm ti V một buổi sng n nhẹ nhng ra đi trong những cơn mưa l th thng mười, trn khe cn vương hai giọt nước mắt.

 

Đm tang n hầu như cả xm đều c mặt. n nằm cạnh b nội trn vạt đất đ được chọn sẵn từ trước trn Ngự Bnh. Cn mộ ba Na lại ở Nghĩa trang Ba Tầng dnh ring cho những nạn nhn Tết Mậu Thn. O Hường khc ơi l khc, kể lể: Cha ui! Cha mất rồi lấy ai hương khi thờ tự khổ lắm cha ui!. Bc Năm nạt : Mi c cho n nằm yn khng? Đm tang m cn cạnh khe. Mạ lặng lẽ lau những giọt nước mắt.

 

Những buổi tối hai mạ con nằm m nhau trong căn nh rộng.Tiếng thằn lằn chắc lưỡi trn trần nh. Mạ th thầm: Gia ti của ba mạ l con gi. Mạ by chừ chỉ cn con rồi khấn thầm với n, với ba ph hộ cho hai mạ con mạnh khỏe, chn cứng đ mềmNhững nn nhang le sng trn bn thờ như chứng gim.

 

Thời gian nhanh như một ci chớp mắt. Na lớn ln, qua bn kia sng Hương học đệ nhị cấp trường Đồng Khnh. Mi tc bum b đ được để xa ngang vai. O Thơ trầm trồ: Mi giống hệt mạ mi thời con gi. Gắng học cho mạ nhờ. C nhiều mụ chồng chết ba bảy hăm mốt đ đi lấy chồng. Khng phải như mạ mi m đ. Na biết mạ cn đẹp. Bạn b hay khen ci dng nhẹ nhng, thanh thot của mạ. Tc mạ vẫn đen nhnh, đi ngoi đường c người tưởng hai chị em. Những ngy tết nhất, kị quảy, o Hường ln thắp nhang hay ni bng quơ: Khi m chị c chi vui, nhớ bo cho tui sắp xếp cng việc nh. Tui nghe người ta ni c n ni n t theo chị tề. Chị nhớ giữ tứ. Ch đu ch sủa lỗ khng Na ght cay ght đắng những cu chm chch của o Hường nhưng mạ cứ lặng yn.

 

Những lc rảnh rỗi, mạ thường kể cho Na nghe chuyện ba mạ gặp nhau, yu nhau như thế no. Ba lc nhỏ nghịch thấu trời.Từng bơi bn ni qua bn t sng Hương trước Phu Vn Lu, từng leo trộm nhn dọc hai bn đường trong Tử Cấm Thnh, từng lấy o di của mệ nội mặc nht ma mấy o đi gnh nước đmnhưng ba cũng nổi tiếng học giỏi nhất xm. Ba trốn n mệ tnh nguyện đi Sỹ quan Đ Lạt khi thi đậu t ti. Ra trường c mười ngy php về gặp mệ, bị mệ đấm thm thụp vo lưng cn ba nhấc bổng mệ nội trn hai tay đi một vng xm trong tiếng cười của b con. Ba chững chạc hẳn ln. Nhiều c ưng ba nhưng ba chỉ để đến mạ, người con gi nh ở bn hồ Tịnh Tm, c mi tc di ngang thắt lưng. Cu tỏ tnh của ba với mạ l: Lấy lnh cực lắm, em c chịu th tui về thưa với ba mạ đi dạm?. Na cười hỏi Rồi mạ ni răng?. By chừ kể lại m mạ cn đỏ mặt: Ni chi được m ni!. Trong lng Na ước mơ rồi tương lai cũng c một chng trai tuấn t, kiu hng như ba sẽ đến với mnhNhưng trước mắt l phải học cho giỏi như ước nguyện của ba mạ. Mỗi lần được c Tường Loan, c Ging Chu, thầy Chu Trọng Ng khen l Na lại nhớ  đến lời căn dặn của n ngy cn sống.

 

Nhưng c ai học được chữ ngờ! Ngy Na mười bảy tuổi, ngy Na m đỏ mi hồng, ngy Na học lớp 12 trn đầy sức sốngl ngy thin đường đổ sụp. Chỉ hai thng trời m đất nước đổi chủ thay ngi

 

Cả thnh phố trn ngập một mu đỏ gắt, những cu khẩu hiệu sắt mu được viết đầy trn bờ tường, những tay cn bộ nh qu h ht

 

Ngi trường Đồng Khnh cổ knh yu dấu của Na cũng đi xuống một cch tn tạ. Khng cn vẻ qu phi của c Hiệu trưởng Bch Đo mỗi sng thứ hai trn cột cờ, khng cn dng dấp m phạm của thầy Phạm Kim u dọc hnh lang với những trng tiếng Php bay như gi khi vo lớpThay vo đ l những khun mặt lưỡi cy, ăn mặc nhếch nhc, mở mồm ra l chủ nghĩa tư bản giy chết, phồn vinh giả tạo.

 

Thầy c v học tr ngưng học hnh, xch cuốc đi lao động, tăng gia sản xuất. Ngy đi trồng sắn trn ni Thin Thai, c Diệu Vn cn cắm lộn đầu v đui hom sắn bị một b răng vẩu mắng l tn dư Mỹ NgụyBuổi chiều chủ nhật trồng bạch đn trước trường Đại học sư phạm, nhn từng đon xe phủ bạt chở chiến lợi phẩm Honda, xe đạp chất chồng như ni ra pha Bắc, thầy L Qun Thụy ni bng quơ  Ngoi ta thiếu g! Ngy bắt buộc đi theo Đon Thanh Nin bi trừ nền văn ha phản động, Na ứa nước mắt nhn những tc phẩm văn học lớn bị chy bng trong tiếng vỗ tay của bọn Cch Mạng theo đui

 

Mạ mất việc, nấu một nồi cho trắng c kho kh ngồi bn dưới gốc cy trước cổng Đại Nội. Khch hng l những ch đạp xch l, anh ko xe bốn bnh, c thợ may nhưng khng kh để nhận ra vẻ tr thức một thời trn gương mặt đăm chiu của họ. Nhn mạ với gnh hng trn vai mỗi sng, Na muốn bỏ học nhưng mạ ni mạ lm tất cả miễn sao con v được Đại học đi lm bc sỹ chữa bệnh cho mạ khi tri gi trở trời Cuối năm Na đậu trường Y với số điểm L, Ha, Sinh cao ngất ngưỡng.

 

Nhưng lại một chữ nhưng c nghiệt-  l lịch của Na khi đi chứng trn Phường bị tay Chủ tịch xuất thn li heo Xt nhận: Con của Ngụy c nhiều nợ mu bị Cch mạng trừng trị trong tết Mậu Thn, khng đủ tiu chuẩn vo Đại học . Na về vi mặt vo gối khc hết ba ngy. Ba ngy mạ bỏ gnh cho ngồi bn cạnh Na, mạ sợ con gi thất vọng lm điều dại dột.

 

Ngy thứ tư Na ngồi dậy tỉnh to ni: Khng học được nữa, thi th mạ cho con theo o Thơ đi bun. Con khng muốn lm ci gnh nặng của mạ. Mạ thảng thốt: Hiền lnh như con đi bun răng được!. Na cả quyết: Mạ cứ để con đi.

 

Na theo o Thơ đi bun chuyến từ Huế ra Đng H v ngược lại. Hng đi ra l bột ngọt,vải vc; hng đi v l thuốc l Samith bun lậu từ bn Lo về. Hng họ phải thu giấu kỹ lưỡng, c khi phải buộc trong người để qua mắt bọn thuế vụ. Thot được th lời, bị bắt th khc lc van xin, mất nhiều lần th cụt vốn, thậm ch phải chịu những hnh động sm sỡCc trạm thuế như ci chợ, mấy tay quản l thị trường mặt hất ln trời hống hch. Người đi bun đa số l phụ nữ, một số c chồng đi cải tạo phải bươn chải để bới xch v nui con. Phần nhiều cc chị đều tận tnh gip đỡ, che chở cho nhau khi qua trạm. Mỗi người đều c chung bi kịch của thời đại. Nhưng đi được ba chuyến th o Thơ ni mạ cấm khng cho Na đi nữa, nhn cảnh chướng tai gai mắt n hư người đi. Na nhờ bc Năm lm ci tủ thuốc l ngồi cạnh mạ, kiếm mấy ho bạc Bắc qua ngy.

 

O Hường bn nh dưới An Cựu, mang chồng v ba đứa con ln nhập hộ khẩu. O ni: Nh rộng, hai người ở ph. Con Na mai mốt theo chồng th c hai thằng chu trai hương khi cho n. Chu ngoại m l chu trai th cũng tốt hơn l chu nội gi . O Thơ x một ci di: Ni rứa m cũng ni. Tụi nớ m phải họ H.Mạ cắn mi coi bộ suy tnh lung lắm.

 

Nghĩa trang Ba Tầng nh nước bắt di dời.Tấm bảng đ khắc lịch sử nghĩa trang bị đập bỏ. Bọn họ phủ nhận tội c đ gy ra trong Tết Mậu Thn cho người dn Huế. Mạ hốt cốt ba đem thiu v xin sư thầy trụ tr cho thờ trong cha Vạn Phước, nơi ngy xưa ba đ qui y. Mạ thầm th với ba lu lắm, hai dng nước mắt chảy di trn m.

 

Một chiều thng ba năm bảy tm, mạ xch chiếc ti nhỏ dắt tay Na ni với o Hường đi về chợ Mai mua gạo ruộng ln nấu cho cho rẻ. Hai mạ con xuống bến đ ở sau chợ Đng Ba. Nhưng đ khng dừng ở lng Chuồn, ở Mậu Ti m đi thẳng tuốt dưới Thuận An. Đm hm đ, hai mạ con ra khơi trn một chiếc gọ, đnh cược tnh mạng mnh với số phận

 

* * * * *

 

Mạ ơi! Rứa l mạ đ xa con vỉnh viễn. Cho đến trước lc nhắm mắt xui tay, trong đầu mạ con vẫn l đứa con gi b nhỏ của gần ba mươi năm trước. Ngy bỏ nh, bỏ nước ra đi, trong ti nhỏ mạ xch trn tay chỉ c ci thẻ bi của ba, tấm hnh ba đội mũ nu Biệt Động Qun, tấm ảnh ba mạ ngy cưới v ci chứng chỉ học trnh của con. Nhưng n l động lực để hai mạ con vươn ln trn đất khch qu người. Con khng qun hai bn tay nổi gn xanh của mạ khi hng ngy phải clean sn nh; cũng bn tay ấy đm khuya đ tỉ mẩn lm từng thau bnh bột lọc, bnh nậm bỏ mối cho nh hng Việt Nam. Con nhớ mi nh mắt mừng rỡ của mạ khi con được vo Đại học Berkeley danh gi; nhớ mn c kho thơm phức của mạ khi con khng hợp ci bnh Pizza bo ngậyCon nhớ lắm mạ ơi!

 

Nhờ ba lượng vng của n nội, nhờ sự liều lĩnh của mạ, mạ con ta đ thot khỏi ci nh t lớn ấy v con đ thực hiện được nguyện ước của n, của ba mạ, của ring mnh. Con đ c một gia đnh hạnh phc, một nghề nghiệp vững vng. Cc chu của mạ đ lớn ln trn một đất nước tự do, khng phải trải qua những vất vả về vật chất v khổ nhục về tinh thần như mạ con ta thuở ấy. Tc trn đầu con đ nhiều sợi bạc nhưng mỗi lần thức giấc nửa đm con vẫn thm được di đầu vo ngưc mạ, nghe mạ kể chuyện về ba, người cha thn yu đ bị giết vo ma Xun Mậu Thn.

 

Lm sao qun được khi mỗi lần Tết đến Xun về bn thờ nh ta lại nghi ngt khi nhang v hnh ảnh ba nằm trn nền ct ẩm, miệng ứa mu l một nỗi m ảnh trong con. Ngy ấy đ c lc con thề sẽ khng bao giờ về Việt Nam, về xứ Huế thương đau, về căn nh xưa dưới chn Thượng thnh đ cho con hạnh phc v nhiều đau khổ.

 

Nhưng mạ ơi, con sẽ về theo lời trăn trối của mạ lc lm chung. Con sẽ đem theo bnh tro cốt của mạ. Con sẽ vo cha Vạn Phước cng ba, xin sư thầy cho nhận bnh tro mạ gởi ngy ấy. Con sẽ thu một chiếc đ cho ra giữa dng Hương giang trước cha Linh Mụ. V ở đ, con sẽ nhập hai bnh tro cốt lm một rải xuống con sng qu hương để ba mạ mi mi bn nhau trong ci vĩnh hằng

 

 

Hương Thủy

 

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh