Ba lần rơi nước mắt ở toà

 

Huệ Ngô 

 

 

Trong phiên toà từ ngày 1 tháng 7 đến 10 tháng 7 vừa qua, tôi đă 3 lần rơi nước mắt. Bạn bè tôi hỏi tôi v́ sao mà rơi nước mắt? Ra toà phải cứng cơi, phải chai sạn, phải đấu với phe bên kia tới cùng chứ? Holly hồi nào tới giờ đâu có thấy rơi nước mắt đâu?

 

Tôi muốn chia sẽ với bạn bè của tôi nguyên nhân v́ đâu mà nước mắt rơi ngay tại phiên toà khi đang bị ngồi trên ghế nóng, đang bị hỏi cung bởi luật sư của tôi cũng như luật sư của bị đơn.

 

Lần thứ nhất trong ngày thứ hai của phiên toà. Luật sư của tôi hỏi tôi về nghề nghiệp của tôi từ lúc ở Việt Nam rồi qua Mỹ đi học, đi làm ra sao? Khi nào th́ làm consultant và tại sao không làm consultant nữa mà lại trở về làm programmer ở Nam Cali. Tôi nhắc lại công việc làm Information technology consultant của tôi từ năm 1999 đến 2001, mỗi tuần tôi đều lên máy bay để bay đến một tiểu bang ngoài Cali, làm việc 5 ngày rồi lại bay về nhà để nghĩ ngơi 2 ngày cuối tuần. Bạn bè consultant của tôi cũng có thời khóa biểu giống như tôi. Tôi có 1 người đồng nghiệp người Ấn Độ mới có 30 tuổi. Anh ta vừa mới về Ấn Độ cưới vợ và đem qua Mỹ. Đáng lẽ anh ta đă đáp chuyến bay ngày Sep 10, 2001 từ Boston về Los Angeles sau khi hoàn thành công việc. Nhưng v́ lo làm việc cho xong, anh ta ra phi trường trễ 30 phút và hăng máy bay không cho anh lên máy bay và sắp xếp cho anh chuyến bay sớm nhất vào sáng thứ ba Sep 11, 2001 từ Boston Về Los Angeles. Và thế là trong chuyến bay định mệnh ấy, anh bạn đồng nghiệp của tôi đă hy sinh v́ không tặc chiếm máy bay và cho nổ tung. Nhắc lại sự việc này, tôi vẫn c̣n cảm thấy đau xót cho người bạn đồng nghiệp vắn số này. Hăng consultant của tôi bàng hoàng khi nghe tin này.. Và nước mắt của tôi đă rơi khi phải nhắc lại những kỷ niệm không được vui này. Và từ đó, tôi giă từ nghề làm consultant dù lương được trả rất cao, nhưng có lẽ tôi không dám đem sinh mạng của ḿnh ra đánh cá với những chuyến bay mỗi tuần nữa.

 

Lần thứ hai, khi luật sư bên bị đơn đưa ra bài thơ con cóc của tôi “Tử tế ở đâu” và họ đă cho dịch tiếng Anh sẵn. Tôi không hiểu tại sao bài thơ con cóc này của tôi lại được ông Nguyễn Đ́nh Thắng đưa vào hồ sơ của ṭa? Bài thơ này tôi viết ra khi trong tâm trạng chán nản tột độ và tôi ngao ngán cho thân phận của những thiện nguyện viên của BPSOS trong những chuyến đi giúp người tị nạn và nạn nhân buôn người ở Thái Lan và Mă Lai. Tháng 11 năm 2012, tôi đă gây quỹ online được nhiều bạn bè ở Nam Cali ủng hộ để giúp người tị nạn ở Thái Lan. Tôi lấy thêm tiền nhà và cộng với tiền đóng góp được khoảng 10000 USD, tôi lên đường một ḿnh đi Thái Lan. Tôi đă ra vô phi trường Bangkok cả thảy 7 lần trong 2 tuần ở Thái Lan. Từ Bangkok tôi đi Mă lai thăm nạn nhân buôn người, đi dự phiên toà xử buôn người. Về lại Bangkok được vài ngày, tôi lại bay đi ChiangMai để giúp dân tị nạn. Sau đó về lại Bangkok vừa kịp lúc để giúp 1 em gái người dân tộc thiểu số sinh đứa con đầu ḷng trong một hoàn cảnh rất ngặt nghèo.

 

Sau khi tôi gặp hơn 700 người tị nạn, phát tiền và thuốc tây, tôi đi về. Nhóm cuối cùng mà tôi gặp gồm có 8 người trong 1 quán cà phê do anh N và anh P đưa tôi đến gặp. Tôi hoàn toàn không biết địa điểm đó. Cho đến lúc tôi chia tay ra về, 8 anh em vẫn an toàn. Sau đó 2 người ra về trước và 2 người c̣n ở lại trong quán cà phê th́ không sao.  4 người khác trên đường về  th́ bị cảnh sát di trú chận bắt. Sau khi tôi hay tin 4 người bị bắt, tôi đă lập tức email cho ông Thắng để xin ư kiến nhưng ông  Thắng không trả lời. An ninh và tính mạng cá nhân của tôi cũng bị đe dọa nhưng ông Thắng không giúp tôi ǵ cả. Sau khi về Mỹ, tôi đă nhờ luật sư của BPSOS gửi vào nhà tù di trú IDC tổng cộng 3000 USD từ tiền cá nhân tôi để giúp hơn 50 đồng bào đang bị giam ở IDC.

 

Có ai hiểu được thiện nguyện viên BPSOS phải tự trả tiền máy bay và ăn ở khi t́nh nguyện qua Thái giúp đồng bào tị nạn, chấp nhận mọi nguy hiểm khi dấn thân làm việc giúp người. Khi bị nguy hiểm hay bị bắt cùng với người tị nạn, BPSOS không chịu trách nhiệm.

 

Khi ông luật sư Tàu của bị đơn đưa cho tôi bài thơ ấy bằng tiếng Anh và bắt đầu đặt câu hỏi, tôi đă xin phép ṭa cho tôi đọc bài thơ ấy. Đọc tới đoạn này, tôi xúc động và cảm thấy thương cho chính ḿnh quá.. Tôi rơi nước mắt khi thấy h́nh ảnh của tôi 7 năm về trước:

 

Đến Thái Lan rồi Mă Lai

Ngược xuôi ra vô phi trường

Bangkok, Chiang Mai đến KL

Va li nặng trĩu thuốc men

Quần áo chỉ c̣n mấy  bộ

Đầu tóc rối bù lếch thếch

Mặt mày cháy nắng đen thui

Cuối cùng c̣n suưt bị bắt

Vào tù cùng với anh em

 

Và tôi thấy ḿnh bị bỏ rơi, “hên xui may rủi kệ tui”  khi tôi phải một ḿnh đối diện với nguy hiểm đến tính mạng và an toàn bản thân khi người tị nạn bị bắt v́ những thù oán tố cáo lẫn nhau giữa những nhóm tị nạn Việt Nam khác nhau ở Thái.

 

 

Email xin người ư kiến

Dạy tôi là phải làm ǵ?

Không có một tiếng trả lời

Không có một lời an ủi

Hên xui may rủi kệ tui

 

Và tôi tự an ủi ḿnh:

 

 

Nhiều lần tôi hỏi tại sao

Điều ǵ  làm tôi tiếp tục

Tự móc túi ḿnh chưa đủ

Cầu xin thiên hạ giúp thêm

Bao nhiêu bà bầu sinh nở

Bao nhiêu lần xin cứu đói

 

 

Rồi ông luật sư Tàu của bị đơn hỏi tôi bài này có phải là bài thơ về t́nh yêu (love poem) không?

 

Tôi chưa bao giờ dám nghĩ

Ḿnh  cầm lon đi xin tiền

Đi xin một  chút t́nh người

Để giúp người đang khốn khổ

 

Ông luật sư Tàu dịch câu 3 “Đi xin một chút t́nh người” thành “Begging for a little love” (Đi xin một chút t́nh yêu) và gán cho tôi đang làm thơ về t́nh yêu.

 

Đến lúc này th́ tôi buộc ḷng phải căi rồi. Tôi gào lên “Ông có biết thế nào là t́nh người, human love, love for people, love for country không? Ông phải đọc câu trước đó và câu sau đó th́ mới hiểu được ư nghĩa câu thơ của tôi chứ? Đâu phải ông chỉ thấy chữ LOVE là ông có thể kết luận đó là t́nh yêu giữa nam và nữ”. Và lúc ấy tôi hiểu ra rồi. Họ chỉ muốn mạ lỵ phỉ báng tôi, và kết cho tôi cái tội quấy nhiễu (stalking) thành viên nam trong tổ chức của BPSOS. Tôi tự hỏi tại sao con người ta có thể tráo trở lật lọng, dở những tṛ tiểu nhân bẩn thỉu như vậy được. Tại sao họ có thể  vu khống, chụp mũ tôi, gây chuyện thị phi, đặt điều, rỉ tai mọi người  những lời châm biếm cay độc, nhạo báng, cố t́nh hạ phẩm giá của tôi, biến trắng thành đen, biến tốt thành xấu, cố t́nh gây nghi ngờ nhân cách của tôi chỉ v́ tôi đ̣i BPSOS phải rơ ràng minh bạch chi thu cho mạnh thường quân biết những tiêu xài của họ cho chương tŕnh tị nạn, giúp nạn nhân buôn người và cho ACF (Asian Century Foundation, sau này họ đổi định nghĩa ACF  thành nhóm Hào Kiệt The Assembly of the champion for freedom). Tại sao những đàn anh của tôi lại có thể đánh phủ đầu tôi bằng những tṛ hạ lưu như vậy được nhỉ?

 

Khi tôi gào lên và nói trong nước mắt, tôi thấy mọi người tham dự đều im lặng xót xa, 2 nhà báo và đài TV khi nghĩ trưa đều nói tôi làm mọi người xúc động. Luật sư của tôi th́ an ủi tôi và kêu tôi bớt xúc động. Ông luật sư Tàu th́ tắt đài và đổi qua đề tài khác ngay. 

 

Và bây giờ tới ngày cuối cùng July 10, 2019, bồi thẩm đoàn đă vào pḥng họp để quyết định kết quả vụ kiện được 3 giờ. Sau đó, bồi thẩm đoàn ra khỏi pḥng họp và đưa kết quả cho bà  chánh án người Đài Loan. Bà chánh án đưa cho thư kư toà đọc kết quả Jury Verdict.

 

Sau khi xác nhận câu mạ lỵ phỉ báng của Nguyễn Đ́nh Thắng viết ra là nhắm vào Holly Ngo, ṭa xác nhận câu mạ lỵ phỉ báng dưới đây là SAI SỰ THẬT

 

“Sau khi tham gia nhóm được một thời gian, Bà Huệ Ngô bắt đầu liên lạc riêng để quấy nhiễu (stalking) một vài thành viên nam trong nhóm và gây phiền hà cho gia đ́nh của họ. Một số anh chị em, khi biết chuyện này, đă không chấp nhận sự tham gia tiếp tục của Bà Huệ Ngô trong nhóm.”

 

 

Were the statements substantially FALSE?  ANSWER: YES

 

 

Was the statement a substantial factor in causing Holly Ngo actual harm?   ANSWER: NO

 

 

Tới đây th́ luật sư của tôi giơ tay phản đối và yêu cầu bà chánh án và luật sư Tàu bên bị đơn vào họp gấp để điều chỉnh lại JURY VERDICT. Sau khi họp khoảng 10 phút, bà chánh án và nói XIN LỖI ĐĂ VIẾT JURY INSTRUCTION không rơ ràng. Bồi thẩm đoàn phải trả lời 2 câu hỏi về tiền bồi thường cho nguyên đơn dưới đây trước:

 

What are Holly Ngo’s actual damages for:

 

Harm to Holly Ngo’s reputation?             $_______________

Shame, Mortification, or Hurt Feelings?       $________________

Harm to Holly Ngo’s occupation? $________________

 

What are the damages you award to Holly Ngo for assumed harm to her reputation and for shame, mortification, or hurt feelings? You must award at least a nominal sum.

 

Sau đó mới trả lời câu:

 

Was the statement a substantial factor in causing Holly Ngo actual harm?   ANSWER:  YES

 

Thế là bồi thẩm đoàn lại lục tục vào họp tiếp trong 20 phút và sau đó ra phán quyết bị đơn phải bồi thường cho tôi 170,000 USD

 

Tôi thật sự bàng hoàng v́ kịch tính của kết quả phiên toà. Bà chánh án viết một jury verdict instruction (hướng dẫn bồi thẩm đoàn quyết định phán quyết)  không rơ ràng, sai lên sai xuống. Nếu luật sư của tôi không bắt được lỗi lầm nghiêm trọng này th́ có lẽ kết quả phiên toà đă khác rồi. Tôi cảm nhận được có một cái ǵ đó không ổn, không giải thích được. Ngay từ ngày đầu tiên của phiên toà, tôi đă bị bất lợi nhiều thứ. Bên bị đơn được đưa vào 16 email làm exhibits, bên tôi bị gạt ra hết v́ lư do luật sư của tôi v́ lo tang lễ của mẹ nên nộp trễ.  Vào ngày thứ 5, luật sư bên tôi xin đưa vào được 3 email nhưng cũng rất khó khăn để được nhận. Bên bị đơn có danh sách 10 nhân chứng được chấp thuận hết, bên tôi là nguyên đơn có 4 nhân chứng bị chận lại hết. Rốt cuộc bên bị đơn chỉ có 1 nhân chứng xuất hiện, 9 người kia không thấy ai ra. Bên nguyên đơn là bên tôi cuối cùng cũng xin vào được 1 nhân chứng. Trong quá tŕnh phiên toà, nhiều lúc tôi ngồi nghe mà ngao ngán và không hiểu công lư ở xứ Mỹ này ra sao. Bồi thẩm đoàn toàn là người ngoại quốc không hiểu văn hóa Việt Nam. Bà chánh án định nghĩa tôi là người của công chúng một cách giới hạn  (limited purpose public figure) mặc dầu tôi chẳng có nổi tiếng ǵ hết. Bà ấy nói tôi đă nhờ các nhà báo lên tiếng việc uất ức của tôi nên tôi trở thành người của công chúng. Luật sư của tôi căi với bà nhưng không thành công. Điều đó giúp cho bên bị đơn được thoát yếu tố ÁC Ư, CỐ Ư được thành lập.

 

Khi bà chánh án ra xin lỗi BỒI THẨM ĐOÀN v́ viết  JURY INSTRUCTION không ṛ ràng và bồi thẩm đoàn phải vào họp lại lần thứ hai để ra phán quyết, tôi đă bật khóc lần thứ ba. Tôi ngán ngẩm công lư ở xứ Mỹ này rồi các bạn ạ. Vô phúc đáo tụng đ́nh. Ở Mỹ này không có tiền trả luật sư 350 USD/giờ th́ đừng nói kiện thưa ai cho mất công. Có tiền trả luật sư rồi, th́ c̣n vài chục thứ phải chi ở toà nữa. Chưa kể luật sư đối phương sẽ tỉm đủ mọi cách tŕ hoăn phiên toà vài năm để cho ḿnh nản chí v́ trả tiền luật sư, tiền toà nhiều quá. Ra đến toà, gặp chánh án thiếu kinh nghiệm, bồi thẩm đoàn không cùng ngôn ngữ và văn hóa với ḿnh, có khi khả năng Anh ngữ của họ cũng giới hạn, nên những yếu tố rủi ro có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Không có ǵ là chắc chắn cả. Ra ṭa, bên đối phương sẽ t́m đủ mọi cách, mọi thủ đoạn để nói xấu ḿnh, hạ gục ḿnh mà không cần biết họ có bị bắt về tội khai gian hay không? Tôi thật sự ngán ngẩm và không dám tin vào công lư ở xứ Mỹ này một cách tuyệt đối 100 % nữa.

 

Thôi th́ tôi tự an ủi ḿnh rằng không có ǵ là PERFECT hoàn hảo 100 %. Ḿnh tạm chấp nhận với nền dân chủ và công lư ở xứ Mỹ này đi, v́ so với Việt Nam, nó cũng khá hơn nhiều rồi.

 

 

Huệ Ngô

 

Xin gửi lại bài thơ và các link nói về chuyến đi thiện nguyện  2012 của tôi đến Thái Lan và Mă Lai

 

Tử tế ở đâu?

 

Xem lại phim Chuyện tử tế

Của đạo diễn Trần Văn Thủy

Bộ phim này xa xưa lắm

Nhưng sao tôi vẫn xót xa

V́ tôi không được đối xử

Tử tế như tôi thường nghĩ

Tôi chưa bao giờ dám nghĩ

Ḿnh  cầm lon đi xin tiền

Đi xin một  chút t́nh người

Để giúp người đang khốn khổ

Vậy mà tôi làm liên tục

Gần như là nhà chuyên nghiệp

Giọng của tôi nghe phát chán

Trên radio,  đến TV

Trên email, facebook, google

Có  chút tiền tôi lên đường

Đến Thái Lan rồi Mă Lai

Ngược xuôi ra vô phi trường

Bangkok, Chiang Mai đến KL

Va li nặng trĩu thuốc men

Quần áo chỉ c̣n mấy  bộ

Đầu tóc rối bù lếch thếch

Mặt mày cháy nắng đen thui

Cuối cùng c̣n suưt bị bắt

Vào tù cùng với anh em

Email xin người ư kiến

Dạy tôi là phải làm ǵ?

Không có một tiếng trả lời

Không có một lời an ủi

Hên xui may rủi kệ tui

Tử tế hay không  tử tế

Không cần ai biết ai hay

Tôi đi về ḷng nặng trĩu

Nhiều lần tôi hỏi tại sao

Điều ǵ  làm tôi tiếp tục

Tự móc túi ḿnh chưa đủ

Cầu xin thiên hạ giúp thêm

Bao nhiêu bà bầu sinh nở

Bao nhiêu lần xin cứu đói

Bánh xe cứ lăn, lăn măi

Người phong cho tôi hào kiệt

Vắt kiệt sức tàn của tôi

Vét tôi đến đồng cuối cùng

Người nói đến ḷng yêu nước

Hết tâm huyết đến chiều sâu

Đạo đức lan man trừu tượng

Khẩu hiệu gây quỹ thật hay

Tôi như quay cuồng chóng mặt

Đến khi tôi tỉnh táo hơn

Thắc mắc hỏi này hỏi nọ

Tôi không c̣n ngoan ngoăn nữa

Tôi không c̣n là hào kiệt

Không yêu nước như mọi người

Nên được mời đi ra thôi

Tử tế hay không tử tế

Chẳng qua cũng một chữ đồng

Dùng tay mặt chặt tay trái

Người hăy an tâm đi ngủ

Không ai hỏi tới hỏi lui

Tử tế ở đâu,  khi nào?

Khi nào người  ta  tôn trọng

Bạn bè chiến hữu bên nhau

Đồng đô la không mua được

Hy sinh v́ nghĩa đồng bào

Vận nước lao đao sắp mất

Ai cũng muốn hô khẩu hiệu

Để  kéo thêm người ủng hộ

Không ai muốn theo pḥ tá

Một người không đắc nhân tâm

Không trân quư t́nh đồng đội

Sẵn sàng cắt đứt bạn bè

Viết một đường làm một nẻo

Ai muốn tin th́ cứ tin

C̣n tôi th́ ngồi làm thơ

Ngán ngẩm t́nh nghĩa kim bằng

Đất nước ḿnh sẽ ra sao

Biết ra sao nữa  người ơi!

 

 

Nhật Kư Tị Nạn

http://www.vietbao.com/D_1-2_2-349_4-201109_5-50_6-1_17-187907_14-2_15-2/

 

Tôi Dự Phiên Ṭa Xử Buôn Người

http://www.vietbao.com/D_1-2_2-349_4-200889_5-50_6-1_17-187907_14-2_15-2_19-634903488000000000/

 

Hành Tŕnh Của 1 Công Nhân Lao Động Xuất Khẩu

<http://www.vietbao.com/D_1-2_2-70_4-201090_5-15_6-1_17-17820_14-2_15-2/>

 

Gặp Gỡ Công Nhân VN Ở Mă Lai

<http://www.vietbao.com/D_1-2_2-70_4-200973_5-15_6-1_17-17820_14-2_15-2/>

 

Những Người Tị Nạn Cuối Cùng Ở Mă Lai

<http://www.vietbao.com/D_1-2_2-349_4-201162_5-50_6-1_17-187907_14-2_15-2/>

 

Một Mùa Giáng Sinh Ấm Áp Với Người Tỵ Nạn

<http://www.vietbao.com/D_1-2_2-349_4-201161_5-50_6-1_17-187907_14-2_15-2/>

 

Noel mẹ con đoàn tụ

http://vietbao.com/D_1-2_2-282_4-201813/

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính