Văn hóa Tiểu tư sản, ... Vô sản

 

hoànglonghải

 

 

Cách nay hai tuần, thằng cháu nội tôi, rủ thêm một thằng cháu ngoại tôi, hai thằng lái xe về đón ông (nội/ ngoại) đi ăn phở. Vừa ăn vừa nói chuyện. Thằng cháu nội hỏi:

 

- Ông nội hay nói “Văn hóa Tư sản” với “Văn hóa Vô sản” khác nhau. Cháu mơ hồ hai cái nầy. Học ở Mỹ, cháu chỉ thấy “Văn hóa Mỹ” là nói chung, đâu có tư sản, vô sản gì đâu.

 

Tôi nói đùa:

- “Tụi bây” chẳng lưu tâm gì cả. Nói “Văn hóa Mỹ” là nói chung, người Mỹ, trong cái “melting pot”. Có những cái không “melt” được thì nó nằm riêng ra. Cái nằm riêng đó, nó không phải là “Văn hóa Mỹ”, cũng không phải là văn hóa của nhân loại.

 

- Vậy thì nó là văn hóa gì?

 

- Văn hóa “Epstein”, văn hóa của bọn nhà giàu, bọn tư bản, của bọn “thừa cơm rửng mỡ”, bọn ngồi trên đầu trên cổ thiên hạ, bóc lột nhân loại ...

 

- Cái đó không thể gọi là “văn hóa” được ông nội. Đó là “vô văn hóa”.

 

- Cháu nghĩ bọn “Epstein” có làm việc gì không?

 

- Có người làm cho nó. Nó thuê người ta làm cho nó.

 

- Ví dụ?

 

- Chẳng hạn như “Tập đoàn sản xuất/ buôn bán vũ khí”, tức là tập đoàn chế súng chế đạn, tàu bay tàu bò. Không ai tiêu thụ, chúng nó lỗ vốn sao! Vậy phải gây ra chiến tranh chứ. Bán một viên kẹo đồng lời bằng trăm bán viên kẹo đường. Lợi ích cháu à! Làm sao hàng bán cho chạy. Bọn chúng tính toán làm sao thế giới nầy không được yên: Nay đánh nhau ở chỗ nầy, mai đánh nhau chỗ kia: ở Đông Dương, ở Triều Tiên, ở Afghanistan, ở Iraq, Iran, ở Middle East, phải tiêu thụ vũ khí, phải có máy bay bỏ bom, phải nổ súng đại bác... thì chúng mới có “tiền vô như nước”.

 

- Ông nội nghĩ sao về giá xăng hiện giờ. Đổ xăng ngán quá!

 

- Dầu lửa là “máu của kinh tế”. Nếu máu chảy đều, bác sĩ, bệnh viện làm sao có tiền. Vậy phải có bệnh. Máu chảy không đều, xăng bị nghẻn, ở Hormus, ở các ống dẫn dầu bên châu Âu, bên Trung Á. Giá xăng lên, mấy tay đầu sỏ của “Tập đoàn Dầu lửa” rung đùi...

 

Dân nghèo chết. Dân Mỹ nghèo cũng chết luôn. Thằng giàu là sướng.

 

- “Thôi! Cháu muốn hỏi ông nội về văn hóa vô sản kia.”

 

- “Văn hóa khác nhau là lẽ thường. Mỗi tầng lớp trong mỗi một dân tộc, dân tộc nầy với dân tộc kia, văn hóa cũng khác nhau. Nước Mỹ là nước của nhiều dân tộc, nên phải có cái “pot” để “melt” văn hóa lại với nhau là vậy.

 

- “Thành ra Mỹ không thể có “một dân tộc”?

 

- “Mỹ mà! Nếu Mỹ chỉ có “một dân tộc” thì nó không còn là Mỹ nữa. Ở Mỹ không thể có “Chủ nghĩa dân túy”. Populism ở đây là sai.

 

- “Vậy mà có người chủ trương “Proud White”, “White Supremacy”?

 

- “Nó là tàn dư của 3 K (“KKK” Ku Klu Klan). Thật ra, bọn trắng bây giờ muốn lợi dụng cái “hồn ma” của 3K để độc tranh quyền lợi chứ có gì đâu. Quyền lợi cả cháu à. “Da trắng tự hào”, “Da trắng thượng đẳng” là có ra cái gì đâu. Dân Canada nó coi dân Mỹ có ra gì đâu?        

 

- “Sao ông nội lại nói vậy?”

 

- “Sau khi ông Christophe Colomb tìm ra châu Mỹ, người châu Âu tìm qua đây vì nhiều lý do khác nhau: Tôn giáo: người theo đạo Tin Lành bị đàn áp. Chính trị: chế độ thần quyền, phong kiến, độc tài ở châu Âu, người đấu tranh đòi Tự do, Dân chủ, nhất là sau khi châu Âu được “Thế kỷ ánh sáng” soi sáng, hoặc “tỵ nạn chiến tranh”... Cũng không thiếu người đói khổ “tha phương cầu thực”. Con vua cháu chúa cũng có, chân lấm tay bùn cũng có; học hành giỏi giang cũng có, nửa chữ cắn không bể cũng có. Họ khác với người tỵ nạn Canada!

 

- “Khác? Cháu không hiểu.

 

- “Từ thế kỷ 19 trở về trước, người châu Âu di cư qua Mỹ là qua nước Mỹ, hoặc Trung Mỹ, Nam Mỹ, ít ai qua Canada. Canada còn thuộc Anh. Khi “Thế giới Chiến tranh thứ hai” nổ ra, người châu Âu chạy giặc, phần đông người Anh, người Pháp, giàu có, khá giả, giai cấp “thượng lưu” ... chạy qua Canada. Họ coi thường người Mỹ phần đông thuộc giới “bình dân”. Hồi qua Canada chơi, ông nội có nghe người bên đó kể câu chuyện cười mà mai mỉa người Mỹ.

 

- “Ông nội kể chuyện đi.

 

- “Một hôm, có lẽ là một cơ quan hành chánh Mỹ, gọi dân trong “town” đến khai hộ tịch. Dân chúng dốt, họ có những cái tên Áo, tên Đức, tên Thụy Điển, Thụy Sĩ, tên Nga... khó đọc, nên “anh di dân” nào cũng lấy cái tên “Smith” cho xong, một cái tên Mỹ rất phổ biến trong giới di dân Mỹ.

 

Hộ tịch hỏi: “Tên gì?”

 

- “Tên Smith.

 

- “Họ gì? (last name)

 

Bối rối. Thường ngày gọi nhau bằng tên, ai hỏi họ làm gì? Dân “lưu linh lạc địa” mà.

 

Biết rồi. Hộ tịch gợi ý:

 

- “Nhà gần cái gì?”

 

- “Gần cầu”.

 

-“Vậy họ là Bridge. Đầy đủ là “Bridge Smith” nghe không?

 

- “OK.

 

Người kế: “Tên gì?”

- “Smith

 

-“Họ gì?”

 

Ngập ngừng, “Không nhớ”. Hộ tịch biết tỏng rồi, gợi ý:

- “Nhà ở đâu?”

 

- “Gần nhà thờ.” “anh di dân” trả lời.

 

Hộ tịch nói:

- “Vậy “Church Smith” nhé.

 

 “Anh di dân Mỹ” mừng rơn. OK/ OK liên hồi.

 

Vậy đó. Người Canada cười người Mỹ như vậy đó.

 

- “Vậy nên tất cả đều “melt” trong một cái “pot”. Ông nội có nghĩ, một ngày nào đó, cái “pot” nầy sẽ bị bể.

 

- “Không! Cho tới bây giờ, ông nội nghĩ rằng không!”

 

- “Ông nội có chủ quan không?”

 

- “Không, bởi vì “Hiến pháp Mỹ” còn được tôn trọng. Bể là vì xã hội thiếu “Tự do” và “Bất bình đẳng”. “Tự do” và “Bình đẳng” là nền tảng của “Hiến pháp Mỹ”. Hai cái đó là hai cái “niềng”  giữ cho cái pot không bể được. Trong ý nghĩa đó, chủ nghĩa Cộng Sản không có đất sống ở Mỹ.”

 

- “Vậy ông nội nghĩ sao về Angela Davis?

 

- “Một thời người ta ngưỡng mộ bà ta lắm. Ông nội cũng vậy. Đòi nhân quyền, chống phân biệt chủng tộc, người ta hoan hô, nhưng chống chủ nghĩa tư bản, ủng hộ Cộng Sản là bà ta thua. Ông nội cũng không hoan nghênh. Nhưng khi bà ta ló mòi Cộng sản, người dân Mỹ dang ra. Chủ nghĩa Cộng Sản chỉ có đất sống khi xã hội có giai cấp, có bất bình đẳng.

 

- “Xã hội Mỹ cũng có bất bình đẳng vậy, cũng có giàu, nghèo...

 

- “Nhìn kỹ lại đi. Cháu sai rồi. Ở Mỹ, ai cũng có thể làm governor, senator, làm tổng thống được hết, miễn là được bầu. Obama làm tổng thống được thì mai mốt đây, liệu có một người Mỹ gốc Việt làm tổng thống được không? Ai biết được! Bình đẳng là vậy. Ngay như nước VN bây giờ, một người không có đảng, ngoài đảng, có làm chủ tịch nước hay làm thủ tướng được không. Ngay một người lính thôi, lính quèn, “đơ dèm cùi bắp”, người lính miền Bắc Cộng Sản, với một người lính VNCH cũng khác nhau, về căn bản, về văn hóa.

 

- “Ông nội cho một ví dụ đi. Dễ hiểu hơn.

 

- “Dễ lắm, từ thực tế của cuộc chiến tranh mà ông nội lớn lên với nó, với chiến tranh, “đi” trong chiến tranh, và “sống sót” sau chiến tranh nên ông nội hiểu rõ cuộc chiến tranh đó lắm. Ví dụ...

 

- “Ông nội nói đi!!!

 

- “Ngoài mặt trận, khi xung phong về phía địch, người lính miền Nam nghĩ gì? Người lính miền Bắc nghĩ gì? Cháu biết không?

 

- “Nghĩ gì? Cháu nội hỏi:

 

- “Trong trí người lính miền Bắc là: “Vì bác, vì đảng, vì “Tổ quốc Xã hội chủ nghĩa, xung phong, xung phong...”

 

- Còn người lính miền Nam?

 

- Trong trí người lính miền Nam là “Vì dân tộc, vì đất nước, vì miền Nam Tự do...” xung phong, xung phong...”

 

Văn hóa khác nhau là vậy! Văn hóa của người lính miền Bắc là Cộng Sản, Vô Sản... Văn hóa của người lính miền Nam là Dân tộc, Tự do...”  Điểm căn bản là khác nhau xa lắm.

 

- “Điều nầy, chắc cháu cần nhớ. Cháu nội nói.

 

- “Văn hóa vô sản là văn hóa của “giai cấp đấu tranh”, của hận thù. Có hận thù mới có đấu tranh.

 

- “Còn miền Nam?”

 

- “Văn hóa của người miền Nam là văn hóa dân tộc, của tình thương. Người miền Nam ổn định cuộc sống rồi, có cơm ăn, có áo mặc rồi thì “Thương người xa xứ lạc loài tới đây.”

 

 

hoànglonghải