Tṛ Chuyện với Nhà văn Hạo Nhiên Nguyễn Tấn Ích

 

 

LTS: Nhà Văn Hạo Nhiên không xa lạ với độc giả Mạch Sống. Chuyện kể về những ngày tháng tù đày trong nhà lao cộng sản được trích đăng thường xuyên. Mời quư độc giả xem buổi tṛ chuyện của cô Hoàng Lan Chi, Chủ Bút Nguyệt San Mạch Sống với nhà văn Hạo Nhiên.

 

 

Lan Chi: thưa nhà văn, tuổi đời gần “thất thập” nhưng sức th́ không thất thập tí nào. Ông vẫn hăng say viết văn làm thơ. Xin cho hỏi từ bao giờ thơ văn “rón rén” bước vào đời ông và rồi không bao giờ rời xa nữa?


Hạo Nhiên: Thưa chị Hoàng Lan Chi, chị dùng chữ “rón rén” thật dí dỏm nhưng cũng thật đúng với tâm trạng của tôi khi viết bài thơ đầu tiên rất ngô nghê thuở mười bảy, nó đă “rón rén” vào hồn ḿnh cùng với bóng dáng cô gái tóc dài láng giềng:

 

Áo em cánh mỏng viền tà

Khép ngoan lớp học thướt tha đường về

Đêm tàn, gối mộng, cơn mê

Ru em dài sợi tóc thề mạ non

Hồn tôi trong cặp sách ṃn

Vô tư em nhốt thuở c̣n ngu ngơ…”

 

Đấy là bài thơ đầu tiên trong đời tôi viết cho một cô bé học tṛ có mái tóc dài và khuôn mặt rất “liêu trai”. Tôi đă gởi đi mảnh giấy có chép bài thơ bằng chiếc ná cao su bắn qua cửa sổ nhà nàng. Không ngờ lại lọt được vào “cặp  mắt xanh”.

  
Lan Chi: Thật thú vị, với chiếc ná cao su bắn t́nh thơ mà ông đă lọt được mắt xanh giai nhân. Xin chúc mừng ông “ra quân” lần đầu và đă “toàn thắng về ta”. Thưa ông, được biết ông từng là Sĩ Quan Chiến Tranh Chính Trị (CTCT) và Trưởng Ban Biên Tập Bán Nguyệt San Quyết tiến /TKQN trước 75, cho hỏi v́ sao ông nhập ngũ và chọn ngành CTCT?


Hạo Nhiên: Tôi chỉ là một giáo chức động viên vào trường Sĩ quan Thủ Đức. Sau được đơn vị cho  theo học các khóa CTCT từ Căn Bản cho đến Trung Cấp rồi  khóa Cao Cấp CTCT tại Đại Học CTCT Đà Lạt. Tôi được đề cử giữ chức Trưởng Biên Tập BNS Quyết  Tiến / TKQN  từ ngày vị tiền nhiệm thuyên chuyển đi nơi khác vào năm 1967.


Lan Chi: thích văn thơ và được trông coi Bán Nguyệt San Quyết Tiến, ông đă có những đóng góp ǵ để bây giờ, nh́n lại quá khứ để có thể tự hào về những đóng góp ấy?


Hạo Nhiên: Chẳng có ǵ để gọi là tự hào. Tôi xem những đóng góp trong quá khứ  chỉ  là thi hành nhiệm vụ của một quân nhân được cấp trên giao phó. Tuy nhiên, niềm vui của người làm báo là khi được chiến sĩ đóng quân tại các tiền đồn vui mừng đón nhận món ăn tinh thần hàng nửa tháng trời chờ đợi. Tiếc một điều là truyện dài “Nhật Kư Bích Phương” của tôi viết đăng nhiều kỳ trong BNS Quyết Tiến  về “Tết Mậu Thân”tôi lưu giữ trong tủ sách gia đ́nh  đă bị tịch thu và thiêu hủy sau ngày 30 tháng 4/75.


Lan Chi: Xin chia buồn cùng ông. Hy vọng bài phỏng vấn này đến độc giả và biết đâu, vâng- biết đâu, ai đó c̣n lưu trữ Quyết Tiến để bây giờ châu về hợp phố và Bích Phương của Mậu Thân sẽ là một chứng tích lịch sử. Thưa ông, Lưu Dấu Ngày Xưa, tập truyện kư xuất bản năm 2004 mà Giáo sư Lê Hữu Mục đă nhận xét ” ..Quê Quảng Ngăi, tức Liên Khu 5, Hạo  Nhiiên có nhiều chất liệu thật nhưng ông đă gọt bớt những xù x́ thô nhám để đưa những sống động vào trang sách của ḿnh. Vài nhà văn khi thoát ra nước  ngoài, đă từ chối căn cước nhà binh của ḿnh, c̣n Hạo Nhiên th́ không. Ông xông xáo, dấn thân một cách thầm lặng, không ồn ào”. Ông nghĩ ǵ về những nhận xét trên và ông có  tiếp tục ǵn giữ tư cách của một nhà văn tỵ nạn cộng sản ?


Hạo Nhiên: Thưa chị Hoàng Lan Chi, như tôi đă bày tỏ với độc giả rằng tôi chỉ là người kể chuyện b́nh thường, kể những điều dưới mắt tôi trông thấy, vừa là chứng nhân, vừa là nạn nhân. Người thực việc thực tôi ghi lại cho con cháu tôi, cho thế hệ mai sau nhận biết đâu là chính nghĩa đâu là gian tà. Tôi xem tác phẩm của tôi như một giọt nước góp vào ḍng sông lịch sử của dân tộc những chứng liệu trung thực của một giai đoạn cực kỳ bi thảm của đất nước. Tôi không dám nhận là một nhà văn nhưng tôi măi măi là một quân nhân của Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa sẵn sàng khi có tiếng gọi của Tổ Quốc.

 

Lan Chi: Điều ông thố lộ làm tôi rất cảm động, thưa nhà văn. Vâng, xin chúc mọi quân nhân Việt Nam Cộng Hoà sẽ sẵn sàng khi Tổ Quốc lên tiếng gọi. Thưa ông,  phải chăng, là truyện kể có giá trị từ một người vừa là chứng nhân vừa là nạn nhân nên ông đă nhận được 2 giải thưởng, một giải của UBCNVB vaø Nguyet San Ky  Nguyen Mới  về truyện kể những ngày tù đày trong nhà  lao cộng sản và một giải thưởng của Việt Báo cũng về truyện kể loại trên?

Hạo Nhiên: Vâng, tôi đă nhận được 2 giải thưởng ở Hoa Kỳ, nhưng nội dung hai bài viết khác nhau. Một viết về những trại tù Cộng Sản sau 1975, một viết về “Một Góc Đời Tỵ Nạn” trên đất tạm dung.

 
Lan Chi: Một Góc Đời Tỵ Nạn, Ông đặt tựa rất khéo, thưa nhà văn. Vậy góc đời ấy tỵ nạn từ  năm nào, trường hợp ǵ và từ bao giờ th́ người biên tập của “Quyết Tiến” năm xưa lại quyết tiến trở lại thưa ông?


Hạo Nhiên: Cuối tháng 7 năm 1991, tôi và vợ tôi cùng 4 con sang tỵ nạn ở Mỹ đợt HO8. Hồi c̣n ở quê nhà, tôi là bạn thân của anh Trần Dũ Chiêu  là em ruột của nhà văn Thinh Quang người Thu Xà Quảng Ngăi. Ông đang làm chủ bút Tạp Chí Văn Học Viễn Xứ ở Nam California. Vào khoảng 1995- 1996 khi cuộc sống tạm thời ổn định, tôi được nhà thơ Mộng Đài giới thiệu với đường đệ của ông là nhà văn Thinh Quang gởi thơ mời tôi cộng tác với Viễn Xứ. Đó là tờ báo đầu  tiên làm nhịp cầu  tôi bước vào sinh hoạt văn học ở hải ngoại.


Lan Chi: Ngoài Viễn Xứ, ông có cộng tác với Tạp Chí Văn Học Nghệ Thuật Tinh Hoa. Hiện nay Tinh Hoa ra sao rồi, thưa ông?


Hạo Nhiên: Anh Mạc Ly Hương là chủ nhiệm kiêm chủ bút Tạp chí Tinh Hoa. Mạc Ly Hương là em ruột nhà báo Mạc Ly Châu, anh Châu  đă tự tử ngay giữa Sài G̣n sau ngày mất nước. Mạc Ly Hương là chiến hữu với tôi cùng phục vụ trong ngành CTCT tại tiểu khu Quảng Ngăi.  Khi anh quyết định ra tờ Tinh Hoa đă mời tôi cộng tác. Về h́nh thức tờ báo tŕnh bày rất giản dị nhưng nội dung lại khá phong phú, tập họp được nhiều cây viết nổi tiếng. Tinh Hoa đă tạm thời đ́nh bản v́ vị chủ nhiệm kiêm chủ bút được một thượng nghị sĩ ở TB Minnesota nhờ anh tiếp tay vận động cho đảng Cộng Ḥa.


Lan Chi: Xin được nghiêng ḿnh trước sự tuẫn tiết của nhà báo Mạc Ly Châu. Cũng xin chia buồn v́ Tinh Hoa đă phải tạm ngưng. Nếu vậy hẳn là đường lối của Tinh Hoa rất rơ ràng?


Hạo Nhiên: Vâng,  Tinh Hoa chỉ thuần về văn học nhưng có đường lối rơ ràng là bảo vệ chính nghĩa Quốc Gia và tranh đấu cho một đất nước Việt Nam  không cộng sản.

 
Lan Chi: Được biết ông sắp ra mắt tác phẩm thứ ba tại hải ngoại  “Hương Bồ Kết?

Hạo Nhiên: Thưa chị, đúng như thế. Buổi giới thiệu Tác Phẩm Hương Bồ Kết đã được tổ chức hôm Chúa Nhật vừa qua  tại Khu Hội Cựu Tù Nhân Chính Trị Bắc California

 
Lan Chi: Nghe Hương Bồ Kết, tôi h́nh dung môt câu chuyện t́nh vùng thôn quê miền bắc v́ thuở nhỏ, gia đ́nh chúng tôi vẫn có thói quen gội đầu bằng nước bồ kết. Vậy HBK của ông gửi gấm điều ǵ thưa ông?


Hạo Nhiên: Trái bồ kết, theo tôi nghĩ, ngày xưa , phái nữ cả ba miền Bắc,Trung, Nam đều dùng nó để gội đầu. V́ vậy mà trong lời tựa của nhà văn Diệu Tần Nguyễn Tinh Vệ đă gọi đó là “Mùi Hương Dân Tộc”. “Hương Bồ Kết” là tên một truyện ngắn trong số 23 truyện mà  tôi lấy làm tựa đề tác phẩm. Hương bồ kết đă thấm sâu vào kư ức tuổi thơ từ mái tóc mẹ hiền, mái tóc của những người chị thân thương và của người yêu đầu đời. Người con trai lưu lạc bất cứ nơi đâu, khi thoảng nghe hương bồ kết bay trong gió là kỷ niệm một thời nơi chôn nhau cắt rốn của ḿnh hiện về. Hương bồ kết là mùi của quê hương, là mùi của tuổi thơ và là hương thơm t́nh yêu chất ngất một đời. Hương bồ kết là mùi của  kỷ niệm, tôi nghĩ như thế có đúng không, thưa chị Lan Chi?


Lan Chi: Hoàn toàn đồng ư với ông. Hương bồ kết là hương tóc của mẹ, chị và người yêu, vợ ..Do đó chỉ phảng phất hương bồ kết là cả một trời yêu thương, một đời thơ ấu sẽ trôi về. Xin chúc mừng ông và cũng xin được trân trọng giới thiệu đến độc giả của Mach Sống, tập truyện Hương Bồ Kết của nhà văn Hạo Nhiên. Tôi trộm nghĩ, đây sẽ là một món quà thanh nhă đầy ư nghĩa mà chúng ta nên mua để cho, để tặng, để biếu và để dành làm kỷ niệm v́ Hương Bồ Kết là  hương kỷ niệm của thời đă qua. Xin cảm ơn Ông về buổi tṛ chuyện này. Xin chúc sức khoẻ và Hương Bồ Kết sẽ tẩm ướt mái tóc của nhiều người mỗi đêm tại vùng đất tự do này để cùng tưởng nhớ một bồ kết Lưu Dấu Ngày Xưa ở Sài G̣n ….

 

 

Hoàng Lan Chi

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính