V́ sao Trump luôn thoát tội? Tài năng của một cá nhân hay lỗ hổng của cả hệ thống?

 

Hoai Linh Ngoc Duong

 

 

Lịch sử Mỹ chưa từng chứng kiến một nhân vật nào phạm nhiều tội danh, đối mặt nhiều cáo buộc, vướng nhiều bê bối như Donald Trump — từ trốn thuế, trốn lính, gian lận kinh doanh, mua sự im lặng, lật kèo bầu cử, kích động bạo loạn Quốc hội, chiếm giữ tài liệu mật, hiếp dâm, và bây giờ có thể là liên quan đến đường dây ấu dâm Epstein — nhưng vẫn tồn tại, trụ vững và thậm chí giành lại quyền lực.

 

Hiện tượng này buộc nước Mỹ phải đặt câu hỏi căn bản:

Trump đặc biệt v́ ông có “tài”, hay v́ hệ thống pháp luật Mỹ đầy kẽ hở không thể đụng vào giới thượng lưu?

 

 

I. TRUMP KHÔNG THOÁT TỘI V̀ TÀI — MÀ V̀ ÔNG HIỂU RẤT RƠ ĐIỂM MÙ CỦA LUẬT PHÁP MỸ

 

Trump không phải thiên tài pháp lư. Ông chỉ cực kỳ giỏi một điều:

sử dụng mọi kẽ hở pháp luật, mọi sự chậm trễ thủ tục và mọi điểm yếu của hệ thống để tŕ hoăn vô hạn.

 

Những “chiêu” Trump dùng suốt 40 năm qua đều có mẫu số chung:

 

1. Luôn kéo dài thủ tục đến vô tận

Ông kiện lại, kháng cáo, tŕ hoăn, tŕ hoăn rồi lại tŕ hoăn.

Không cần chiến thắng.

Chỉ cần câu giờ đủ lâu.

 

2. Luôn chơi trên “vùng xám” của luật

Mỗi hành vi đều nằm ở ranh giới mờ nhạt giữa:

• sai trái đạo đức,

• vi phạm dân sự,

• và vi phạm h́nh sự nhưng khó chứng minh.

 

Luật Mỹ trừng phạt rất nhanh người nghèo ăn cắp hộp sữa 20 USD.

Nhưng đứng trước “tội ác 20 triệu USD”, luật pháp lại chập mạch v́ quá phức tạp.

 

3. Luôn dùng luật như vũ khí

Trump không sợ bị kiện.

Ngược lại, ông kiện người khác trước để tạo “khói mù” pháp lư.

 

4. Luôn tạo nghi ngờ trong dư luận để làm yếu công tố

Một hệ thống bồi thẩm đoàn dựa vào 12 con người b́nh thường rất dễ bị chia rẽ chỉ cần gieo một nghi ngờ nhỏ.

Trump luôn nói: “Đây là bức hại chính trị!”

Chỉ cần 1 trong 12 người tin, vụ án… đứng lại.

 

 

II. VẤN ĐỀ LỚN NHẤT: LUẬT PHÁP MỸ KHÔNG ĐƯỢC THIẾT KẾ ĐỂ TRỪNG PHẠT GIỚI QUYỀN LỰC

 

Nước Mỹ có nền pháp trị mạnh, nhưng cũng có một nghịch lư:

 

** Hệ thống pháp luật Mỹ trừng phạt rất giỏi những người yếu, nhưng gần như bất lực trước tầng lớp giàu, quyền lực, có khả năng mua luật sư và tác động dư luận. **

 

V́ sao?

 

1. Luật Mỹ ưu tiên “thủ tục” hơn “bản chất”

 

Muốn buộc tội ai, công tố phải:

• chứng minh động cơ

• chứng minh yếu tố cố ư

• chứng minh hậu quả

• chứng minh đủ tiêu chuẩn

• vượt qua vài chục thủ tục trong giai đoạn tiền xét xử

Trump chỉ cần đánh sập một bước là toàn bộ quy tŕnh tan vỡ.

 

2. Hệ thống bồi thẩm đoàn dễ bị thao túng bằng chính trị

 

Trump chỉ cần biến phiên ṭa thành đấu trường MAGA,

biến công tố thành “kẻ thù của nước Mỹ”,

biến mọi phán xét thành vấn đề chính trị.

Chính trị đă giết chết công lư.

 

3. Tối cao Pháp viện quá mạnh và bị chính trị chi phối

 

Một quyết định của 6 thẩm phán có thể:

• xoá bỏ quyền truy tố của công tố liên bang,

• mở rộng quyền miễn trừ của Tổng thống,

• làm tê liệt mọi nỗ lực điều tra,

• và bẻ ngược kết quả của cả chu tŕnh pháp lư.

Khi Trump kiểm soát được Tối cao Pháp viện, ông đứng trên đỉnh của hệ thống pháp quyền.

 

4. Luật miễn trừ tổng thống là chiếc ô hộ mệnh cho Trump

Một tổng thống phạm tội trong nhiệm kỳ gần như không thể bị truy tố.

 

Trump tận dụng điều này triệt để:

• Bắt buộc các vụ kiện phải chờ,

• hoặc chuyển sang cơ chế đặc biệt,

• hoặc rơi vào vùng tranh chấp quyền hạn.

 

 

III. VỤ 6/1, TÀI LIỆU MẬT, GIAN LẬN THUẾ — TẤT CẢ ĐỀU RƠI VÀO BẪY “TR̀ HOĂN”

 

Nhiều người tưởng vụ 6/1 sẽ kết liễu Trump.

 

Nhưng tất cả đều quên một điều:

 

Luật pháp Mỹ không được thiết kế để giải quyết nhanh một lănh đạo lật đổ chính hệ thống.

 

Muốn kết tội tổng thống:

• phải điều tra,

• phải khởi tố,

• phải tranh tụng,

• phải xét xử,

• phải vượt qua Tối cao Pháp viện,

• và phải không bị ảnh hưởng chính trị.

 

Chỉ cần tŕ hoăn đủ lâu, Trump sẽ:

• tranh cử,

• thắng cử,

• và khi đă ngồi lại vào Nhà Trắng — mọi vụ án lập tức biến mất.

 

Và đúng như dự đoán:

Trump đă dùng thời gian như vũ khí để leo trở lại ngai vàng.

 

 

IV. PHẢI CHĂNG TRUMP LÀ “THIÊN TÀI SỬ DỤNG LỖ HỔNG HỆ THỐNG”?

 

Ở một mức độ nào đó, đúng.

 

Trump không phải người thông minh xuất chúng.

 

Nhưng ông có một “tài năng” hiếm có:

Tài phá hoại hệ thống bằng chính những nguyên tắc mà hệ thống đặt ra.

Trump không hiểu luật theo nghĩa học thuật.

Ông hiểu luật theo nghĩa “khai thác kẽ hở”.

 

Và suốt 40 năm, nước Mỹ đă để một con người như thế:

• làm ăn gian dối,

• phá luật thuế,

• mua chuộc truyền thông,

• quỵt nợ nhà thầu,

• kiện ngược người tố cáo,

• và cuối cùng… vào Nhà Trắng.

 

 

V. KẾT LUẬN: VẤN ĐỀ KHÔNG PHẢI CHỈ LÀ TRUMP — VẤN ĐỀ LÀ NƯỚC MỸ

 

Nếu hệ thống pháp luật Mỹ mạnh mẽ, minh bạch, công bằng như người ta vẫn nghĩ… th́ một cá nhân như Trump không bao giờ có cơ hội leo lên đỉnh cao quyền lực và đứng trên công lư suốt 8 năm qua.

 

Trump không phải hiện tượng của thiên tài.

 

Trump là sản phẩm lỗi của một hệ thống:

• quá sợ đụng tới giới thượng lưu,

• quá tôn trọng thủ tục,

• quá phụ thuộc bồi thẩm đoàn dễ bị chia rẽ,

• quá chậm chạp,

• và quá dễ bị chính trị chi phối.

 

** Trump không phá hủy nước Mỹ.

 

Ông chỉ phơi bày điểm yếu chết người của nước Mỹ mà lâu nay người ta cố che giấu.**

 

Không phải Trump giỏi.

 

Mà là hệ thống tồi.

 

Trump chỉ là người đầu tiên dám tận dụng mọi điểm yếu ấy đến tận cùng.

 

 

Hoai Linh Ngoc Duong

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính