Những người trung thành nhất thường là những người bị hy sinh đầu tiên

 

Hoai Linh Ngoc Duong

 

 

Có một quy luật đau đớn lặp đi lặp lại trong lịch sử nhân loại.

 

Những người yêu nước chân thành không phải lúc nào cũng là những người được chế độ độc tài bảo vệ.

 

Ngược lại, trong rất nhiều trường hợp, chính những người trung thành nhất với chế độ lại là những người đầu tiên được đưa ra chiến trường, được huy động vào các cuộc chiến tranh, các chiến dịch chính trị hay những cuộc thanh trừng để bảo vệ quyền lực của một thiểu số cầm quyền.

 

Đó là bi kịch lớn nhất của lịch sử.

 

Từ lòng yêu nước đến sự đồng nhất với quyền lực

 

Không có dân tộc nào sinh ra đã yêu một đảng phái hay một vị lãnh tụ.

 

Con người sinh ra yêu gia đình, yêu quê hương và yêu Tổ quốc.

 

Nhưng các chế độ độc tài luôn tìm cách biến tình yêu tự nhiên đó thành lòng trung thành tuyệt đối với người cầm quyền.

 

Ngay từ trường học, trẻ em được dạy rằng:

- Lãnh tụ là hiện thân của dân tộc.

- Đảng là Tổ quốc.

- Chính quyền là đất nước.

 

Khi ba khái niệm hoàn toàn khác nhau này bị đánh đồng, thì phản biện lãnh đạo sẽ bị xem là phản bội đất nước.

 

Đó là nền tảng của mọi chế độ sùng bái cá nhân. Các nền quân chủ chuyên chế

 

Trong thời phong kiến, nhà vua thường tuyên bố mình là “Thiên tử” - người nhận mệnh trời.Khi chiến tranh xảy ra, hàng vạn nông dân cầm giáo mác ra trận.

 

Họ tin mình đang bảo vệ đất nước.

 

Nhưng rất nhiều cuộc chiến thực chất nhằm bảo vệ ngai vàng hoặc mở rộng lãnh thổ cho một triều đại.

 

Khi chiến tranh kết thúc, người nằm lại trên chiến trường là dân thường.

 

Người tiếp tục ngồi trên ngai vàng vẫn là nhà vua.

 

Các chế độ phát xít thế kỷ XX

 

Ở nước Đức dưới thời Hitler, hàng triệu thanh niên được giáo dục rằng Hitler chính là nước Đức.

 

Họ hô vang “Heil Hitler” với niềm tin tuyệt đối.

 

Đến cuối chiến tranh, Hitler vẫn kêu gọi chiến đấu đến người lính cuối cùng.

 

Cả một thế hệ thanh niên Đức bị đưa vào cối xay chiến tranh.

 

Khi Berlin sụp đổ, hàng triệu người chết, đất nước tan hoang.

 

Hitler tự sát trong boong-ke.

 

Những người trung thành nhất lại là những người trả giá đắt nhất.

 

Liên Xô dưới thời Stalin

 

Hàng triệu người tin tưởng tuyệt đối vào Stalin.Nhưng các cuộc Đại thanh trừng đã không chừa bất kỳ ai.

 

Không ít đảng viên trung thành, tướng lĩnh, cán bộ từng góp phần xây dựng chế độ lại bị kết tội phản quốc, bị xử bắn hoặc đưa đi các trại lao động.

 

Trong chế độ toàn trị, lòng trung thành hôm nay không bảo đảm sự an toàn ngày mai.

 

Cách mạng Văn hóa ở Trung Cộng

 

Hàng triệu Hồng vệ binh được huy động với niềm tin rằng họ đang bảo vệ cách mạng. Họ đấu tố giáo viên, trí thức, thậm chí cả cha mẹ mình.

 

Nhưng khi phong trào kết thúc, rất nhiều Hồng vệ binh lại bị đưa về nông thôn, mất tương lai và trở thành nạn nhân của chính cuộc cách mạng mà họ từng phục vụ.

 

Họ không còn là “người hùng cách mạng”.

 

Họ chỉ còn là những quân cờ đã hết giá trị.

 

Vì sao điều đó luôn lặp lại?

 

Bởi mục tiêu cao nhất của chế độ độc tài không phải là hạnh phúc của nhân dân. Mà là sự tồn tại của quyền lực. Muốn bảo vệ quyền lực, chế độ cần:

- tạo ra một kẻ thù,

- nuôi dưỡng nỗi sợ,

- xây dựng lòng trung thành tuyệt đối,

- và huy động quần chúng bảo vệ mình.

 

Người càng tin tưởng tuyệt đối càng dễ chấp nhận hy sinh.

 

Đó là lý do những người trung thành nhất thường là lực lượng được huy động đầu tiên. Lòng yêu nước không đồng nghĩa với lòng trung thành vô điều kiện

 

Trong một nền dân chủ trưởng thành, người lính tuyên thệ trung thành với Hiến pháp và quốc gia, chứ không với một cá nhân.

 

Chính phủ có thể thay đổi. Đảng cầm quyền có thể thất cử. Tổng thống có thể mãn nhiệm. Nhưng Hiến pháp và đất nước vẫn tồn tại.

 

Sự phân biệt đó giúp người dân hiểu rằng bảo vệ Tổ quốc không đồng nghĩa với bảo vệ bất kỳ lãnh tụ nào.

 

Ngược lại, trong nhiều chế độ độc tài, người dân được giáo dục để tin rằng lãnh tụ là hiện thân của quốc gia.

 

Khi hai khái niệm này bị hòa làm một, việc bảo vệ quyền lực của người đứng đầu dễ bị đồng nhất với bảo vệ đất nước.

 

Bài học lớn nhất của lịch sử

 

Lịch sử không thiếu những người yêu nước. Điều lịch sử thiếu là những công dân biết đặt câu hỏi với quyền lực.

 

Một quốc gia mạnh không được xây dựng trên sự phục tùng tuyệt đối.

 

Mà được xây dựng trên pháp quyền, trên Hiến pháp, trên quyền tự do ngôn luận và khả năng buộc người cầm quyền phải chịu trách nhiệm.

 

Khi một người lính hiểu rằng mình chiến đấu để bảo vệ Hiến pháp chứ không phải để bảo vệ một cá nhân, khi một công dân hiểu rằng chỉ trích chính quyền không đồng nghĩa với phản bội Tổ quốc, khi một xã hội phân biệt được giữa đất nước và người đang nắm quyền, thì quyền lực sẽ không còn dễ dàng biến lòng yêu nước thành công cụ để duy trì chính nó.

 

Bởi bài học lớn nhất mà lịch sử để lại không phải là có bao nhiêu đế chế đã hưng thịnh hay sụp đổ, mà là một sự thật giản dị: mọi quyền lực đều có thể thay đổi, nhưng quốc gia và nhân dân phải được đặt cao hơn bất kỳ cá nhân, triều đại hay đảng phái nào. Chỉ khi sự trung thành được dành cho Hiến pháp và lợi ích chung, thay vì cho một con người hay một tổ chức chính trị, xã hội mới có thể hạn chế nguy cơ quyền lực bị lạm dụng và tránh lặp lại những bi kịch mà lịch sử đã nhiều lần chứng kiến.

 

 

Hoai Linh Ngoc Duong