Những căn bệnh phổ biến của MAGA

 

Hoai Linh Ngoc Duong

 

 

Nếu xem mạng xã hội Mỹ vài năm trở lại đây, người ta sẽ thấy một hiện tượng kỳ lạ: phong trào MAGA (Make America Great Again) do Donald Trump dẫn đầu đang ngày càng giống với các đội quân dư luận viên trong những chế độ độc tài như Việt Nam, Trung Quốc hay Nga.

 

Họ cùng mắc một thứ “bệnh chính trị lây nhiễm” – thứ virus khiến con người không còn phân biệt được đâu là quốc gia, đâu là lãnh tụ; đâu là lý trí, đâu là sùng bái.

 

1. Đánh đồng chính quyền với quốc gia

 

Một trong những đặc tính của chế độ độc tài là đánh đồng người lãnh đạo với Tổ quốc.

 

Ở Việt Nam, những ai chỉ trích Đảng Cộng sản lập tức bị chụp mũ “phản quốc, phản dân tộc”.

 

Còn ở Mỹ, MAGA áp dụng cùng chiêu bài: “Ai chống Trump thì sang Canada hay về Việt Nam mà sống.”

 

Trong logic đó, Trump chính là nước Mỹ, và chỉ có những kẻ “phản Mỹ” mới dám chất vấn ông ta.

 

Đây chính là mầm bệnh độc tài trong lòng một nền dân chủ: khi người ta coi quyền lực cá nhân là bản thể của quốc gia, nền dân chủ đã mất đi linh hồn của nó.

 

2. Ngụy biện cảm xúc thay cho lý trí

 

Một luận điệu quen thuộc khác: “Ai ghét Trump là vì ghen ăn tức ở, vì ông ấy giàu, vì ông ấy nói thật.”

 

Đây là dạng ngụy biện cảm xúc (emotional fallacy) – thứ mà mọi chế độ độc tài đều sử dụng.

 

Thực tế, người ta không chống Trump vì đố kỵ, mà vì ông ta phá bỏ nền tảng của nền cộng hòa Mỹ:

• Gây áp lực lên Tòa án để phục vụ mục đích chính trị,

• Dùng quyền lực hành pháp để trừng phạt đối thủ,

• Và kích động đám đông tấn công Quốc hội – biểu tượng cao nhất của quyền lực nhân dân.

 

Chống Trump không phải vì “ghét người đàn ông ấy”, mà vì bảo vệ Hiến pháp và nền dân chủ mà hàng triệu người Mỹ đã chết để gìn giữ.

 

3. Nhầm tưởng lãnh đạo lạm quyền là yêu nước

 

Giống như những người tôn sùng “lãnh tụ vĩ đại” ở các quốc gia độc tài, MAGA luôn tin rằng càng lạm quyền càng chứng tỏ mạnh mẽ.

 

Nhưng một nhà lãnh đạo thật sự vĩ đại không cần quyền lực để khuất phục người khác; họ cần trí tuệ và đạo đức để thuyết phục người khác.

 

Trump không làm nước Mỹ vĩ đại hơn – ông ta chỉ làm quyền lực và tài sản của chính mình vĩ đại hơn.

 

 

Khi một tổng thống biến quyền lực công thành công cụ tư, quốc gia không hùng cường hơn, mà trở thành vương quốc của một cá nhân.

 

4. Xem đảng đối lập là kẻ thù

 

Một nghịch lý trớ trêu: nhiều người Việt ủng hộ MAGA từng lên án chế độ độc đảng ở Việt Nam, đòi hỏi “đa đảng và tam quyền phân lập”.

 

Nhưng chính họ lại suốt ngày mạt sát Đảng Dân chủ là “thổ tả”, “cộng sản”, “phản quốc” — tức là lặp lại đúng mô hình độc tài mà họ từng căm ghét.

 

Họ quên rằng đảng đối lập là linh hồn của Hiến pháp Hoa Kỳ.

 

Không có đối lập, không có tam quyền phân lập, không có tư pháp độc lập – và khi đó, nước Mỹ chẳng còn là Mỹ nữa.

 

Kẻ thù thật sự của nước Mỹ không phải là Đảng Dân chủ, mà là tinh thần độc đảng đang được MAGA cổ vũ.

 

5. Tin rằng Trump chống Trung Quốc

 

Đây là một ảo tưởng khổng lồ.

 

Mọi nhà độc tài đều cần một “kẻ thù giả tưởng” để kích động tinh thần dân tộc và che giấu thất bại trong nước.

 

Hitler có Do Thái, Stalin có “bọn phản động tư sản”, còn Trump có “Trung Quốc”.

Nhưng hãy nhìn thực tế: trong nhiệm kỳ của ông ta, thâm hụt thương mại với Trung Quốc vẫn tăng, hàng hóa Trung Quốc vẫn tràn vào Mỹ, và chính con gái ông – Ivanka Trump – còn được cấp hàng chục bằng sáng chế tại Trung Quốc.

 

Chống Trung Quốc chỉ là một vở kịch chính trị, nơi khán giả là những người tin rằng tiếng hét là bằng chứng của sức mạnh.

 

6. Tiêu chuẩn kép – khi chân lý nằm ở phe ta

 

Một đặc điểm kinh điển của DLV cũng xuất hiện trong MAGA: bất kỳ điều gì lãnh tụ làm cũng đúng.

 

Khi Trump bị tòa án truy tố, đó là “cuộc săn phù thủy”.

 

Khi Tòa Tối cao do Trump bổ nhiệm xử có lợi cho ông ta, đó là “chiến thắng pháp lý vĩ đại”.

 

Họ không còn tin vào pháp quyền, chỉ tin vào phe ta thắng là công lý.

 

Đó chính là khởi đầu của mọi nền chuyên chế.

 

7. Lẫn lộn giữa cấp tiến và bảo thủ

 

Trớ trêu thay, phần lớn người MAGA đang sống nhờ các chính sách cấp tiến mà họ thóa mạ:

 

• Sử dụng an sinh xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp hưu trí, công trình công cộng – tất cả đều do các chính phủ Dân chủ khởi xướng.

 

Nhưng họ lại ca tụng chủ nghĩa bảo thủ cực đoan, thứ đòi cắt giảm chính sách phúc lợi mà chính họ đang hưởng.

 

Đó là sự mâu thuẫn nội tâm phổ biến trong mọi chế độ tuyên truyền – khi con người sống bằng thành quả của điều họ phủ nhận.

 

 

Kết luận:

 

Phong trào MAGA, giống như mọi hình thức tuyên truyền độc tài, không được xây dựng trên lý trí mà trên nỗi sợ hãi và ngụy tín.

 

Nó biến công dân tự do thành tín đồ chính trị, biến đối thoại thành công kích, biến lòng yêu nước thành công cụ để phục vụ cá nhân.

 

Và giống như mọi đế chế sùng bái quyền lực trong lịch sử, nó sẽ sụp đổ – không vì bị đánh bại từ bên ngoài, mà vì bị bào mòn từ bên trong, khi sự thật cuối cùng trở lại và con người nhớ rằng:

Nước Mỹ không cần lãnh tụ vĩ đại – nước Mỹ chỉ cần công dân sáng suốt.

 

 

Hoai Linh Ngoc Duong