Vũ Hoàng Chương: Thơ say - Thơ tỉnh

 

Hàn Giang Trần Lệ Tuyền

 

 

Như nhiều người từng biết: Vũ Hoàng Chương, với những bài Thơ say và Thơ tỉnh. Thế nhưng, duy nhất, chỉ một lần, trước một Đại Hội lớn, chính thi sĩ Vũ Hoàng Chương đă nói, đă tự đọc một bài thơ của ḿnh, và đă xác định:

 

“Xưa tôi làm thơ say nay tôi làm thơ tỉnh”.

 

 Và, bài thơ ấy, đă được chính thi sĩ Vũ Hoàng Chương đă đứng lên và tự đọc ngay trong ngày Đại Hội Văn Hóa Toàn Quốc từ ngày 06 đến 15 tháng 01 năm 1957, tại Trụ Sở Quốc Hội, Sài G̣n.  Đây là một Đại Hội lớn, nên ngoài phái đoàn Việt Nam, th́ đă có nhiều phái đoàn của các nước đến tham dự như: Phái đoàn Thái B́nh Dương Tự Do của Đức Cha Raymond De Jeager cuả Pháp quốc, phái đoàn văn hóa Trung Hoa Dân Quốc, Đại Hàn, Phi Luật Tân.

 

   Tưởng cũng nên nhắc lại, trước khi ngâm bài thơ của chính ḿnh, thi sĩ Vũ Hoàng Chương đă nói:

 

 ”Xưa tôi làm thơ say, nay tôi làm thơ tỉnh. Tại Đại Hội Lịch Sử này, tôi xin đọc một bài thơ. Tôi làm bài này để cảm tác thời cuộc, nhân có cuộc Trưng Cầu Dân Ư Suy Tôn Ngô Chí Sĩ”.

 

Và đây là nguyên văn của bài thơ của cùng tác giả bài “Lửa Từ Bi”:

 

“Lá phiếu trưng cầu, một hiển linh

Đốt ḷ hương, gửi mộng b́nh sinh

Từ nay trăm họ câu an lạc

Đàn khúc đầm Dao, rượu chén Quỳnh!

Có một ngày ta trở lại Cố Đô

Lưỡi lê no máu rửa Tây Hồ

Trên tầng Chí Sĩ bàn tay vẫy

Đại định Thăng Long, một bóng cờ!”

 

Vũ Hoàng Chương

 

C̣n sau này, khi mắt nhắm, mắt mở, bên chiếc bàn đèn, v́ nghiện thuốc phiện rất nặng, và trong cơn say túy túy, thi sĩ Vũ Hoàng chương đă “sản xuất” ra bài “Lửa từ Bi”. Nhưng lần này, không do chính  thi sĩ Vũ Hoàng Chương đọc, mà người ta chỉ biết đến qua những lời truyền tụng  như sau:

 

 

“Lửa, lửa cháy ngất ṭa sen, 
Tám chín phương nhục thể trần tâm hiện thành thơ, quỳ cả xuống 
Hai vầng sáng rưng rưng 
Đông Tây nḥa lệ ngọc 
Chắp tay đón một mặt trời mới mọc 
Ánh Đạo vàng phơi phới đang bừng lên, dâng lên 
Ô đích thực hôm nay trời có mặt 
Giờ là hoàng đạo nguy nga 
Muôn vạn khối sân si vừa mở mắt 
Nh́n nhau: t́nh huynh đệ bao la 
Nam mô Đức Phật Di Đà 
Sông Hằng kia bởi đâu mà cát bay.

Thương chúng sinh trầm luân bể khổ 
Người rẽ phăng đêm tối đất dày 
Bước ra ngồi nhập định về hướng Tây 
Gọi hết lửa vào xương da bỏ ngỏ 
Phật Pháp chẳng rời tay 
Sáu ngă luân hồi đâu đó 
Mang mang cùng nín thở 
Tiếng nấc lên từng nhịp báng xe quay 
Không khí vặn ḿnh theo, khóc ̣a lên nổi gió 
Người siêu thăng… giông bảo lắng từ đây 
Bóng người vượt chín tầng mây 
Nhân gian mát rượi bóng cây Bồ đề. 

Ngọc hay đá, tượng chẳng cần ai tạc 
Lụa hay tre, nào khiến bút ai ghi 
Chỗ người ngồi: một thiên thu tuyệt tác 
Trong vô h́nh sáng chói nét từ bi. 

Rồi đây…rồi mai sau…c̣n chi ? 
Ngọc đá cũng thành tro, lụa tre dần mục nát 
Với thời gian, lê vết máu qua đi
C̣n măi chứ, c̣n trái tim Bồ tát 
Dội hào quang xuống chốn A t́ 
O? ngọn lửa huyền vi… 

Thế giới ba ngh́n, phút giây ngơ ngác 
Từ cơi vô minh 
Hướng về cực lạc 
Vần điệu thi nhân chỉ c̣n là rơm rác 
Và cũng chỉ nguyện được là rơm rác 
Thơ cháy lên theo với lời kinh 
Tụng cho nhân loại ḥa b́nh 
Trước sau bền vững t́nh huynh đệ này 
Thổn thức nghe ḷng trái đất 
Mong thành quả phúc về Cây 
Nam Mô Thích ca Mưu Ni Phật 
Đồng loại chúng con nắm tay nhau tràn nước mắt 
T́nh thương hiện tháp chín tầng xây”.

 

Thi sĩ Vũ Hoàng Chương 
(viết tại Sàig̣n ngày 15 tháng 7 năm 1963) 

 

 

Hai bài thơ trên, là “nỗi ḷng” của thi sĩ Vũ Hoàng Chương. Chỉ khác nhau, là bài thơ trước, chính ông đọc trước một Đại Hội lớn, có những người ngoại quốc nữa. C̣n bài thơ sau, th́ không nghe ông nói là Thơ say hay là Thơ tỉnh.

 

Nhưng dẫu tỉnh hay say, th́ thi nhân đă để lại cho đời cả hai bài thơ, đều “bất tử”!

 

Mà không “bất tử” sao được, khi “Lửa Từ Bi” đă được cả thế giới kinh hoàng, khiếp đảm, khi nó đă được một kẻ khác tưới xăng, bật lửa, để đốt chết cả nhục thân của một con người, trước sự đau đớn tột cùng của người vợ yêu, và người con trai quư của Ḥa thượng Thích Quảng Đức!

 

Về chuyện “tự tay bật diêm để tự thiêu”, th́ vừa qua, trên đài trang Web VOA, Việt ngữ, người viết đă đọc được một ư kiến như sau:

 

“bởi: XO XO từ: Saigon

11.06.2013 12:46

Trả lời

“Ngay lúc đó, vị ḥa thượng rút ra một hộp diêm, quẹt một que và thả nó rơi vào ḷng. Ngọn lửa lập tức phừng lên trùm kín cả thân người.”


Láo toét rồi! Lớp giấy diêm đă ướt đẫm xăng rồi, th́ làm sao que diêm có thể quẹt đỏ lửa được nữa chứ?”.

 

Như vậy, khi đọc lại bài thơ, mà chính thi sĩ Vũ Hoàng Chương đă xác định: “Xưa tôi làm thơ say nay tôi làm thơ tỉnh”, trong ngày Đại Hội Văn Hóa Toàn Quốc từ ngày 06 đến 15 tháng 01 năm 1957, tại Trụ Sở Quốc Hội, Sài G̣n. C̣n bài “Lửa Từ Bi” v́ không do chính thi sĩ đọc và xác định như bài thơ trước. V́ thế, không ai có thể biết một cách chắc chắn, là “Lửa từ Bi” đă được thi sĩ viết ra trong lúc say, hay lúc tỉnh?!

 

Riêng về chuyện: “Ngay lúc đó, vị ḥa thượng rút ra một hộp diêm, quẹt một que và thả nó rơi vào ḷng. Ngọn lửa lập tức phừng lên trùm kín cả thân người.” Th́ đă có một độc giả XO XO từ: Sài G̣n đă trả lời:

 

“Láo toét rồi! Lớp giấy diêm đă ướt đẫm xăng rồi, th́ làm sao que diêm có thể quẹt đỏ lửa được nữa chứ?”.

 

Xin mọi người hăy lấy bộ óc của một người b́nh thường, để đọc lại cả hai bài thơ của thi sĩ Vũ Hoàng Chương, để rồi tự suy xét, để t́m ra câu trả lời, cũng như ư kiến của vị độc giả XO XO từ Sài G̣n, đă trả lời, trên trang Web VOA Việt ngữ, th́ người viết tin rằng,  ai cũng có thể biết đâu là sự thật.

 

“Lịch sử như ánh mặt trời” là vậy!

 

Paris, 12/6/2013

Hàn Giang Trần Lệ Tuyền

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính