Chiếc trực thăng cuối năm

 

Hà Kỳ Lam

 

 

Tôi có mặt ở Huế vào những ngày cuối của một năm âm lịch, những ngày thiên hạ đang chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán Mậu Thân 1968. Từ tiền đồn Plei Me tôi bay ra đất Thần Kinh v́ một công việc riêng trong hai ngày. Xong việc vào ngày hai mươi bảy tháng chạp, tôi vội vă t́m phương tiện vận chuyển để về lại đơn vị. Trong hai ngày ở Huế tôi tá túc tại nhà một người bà con ngay trong khuôn viên trường nữ trung học Đồng Khánh. Thấy tôi nôn nóng, cô em họ của tôi đă phải lên tiếng, “người ta mong có dịp được ăn tết ở thành phố, c̣n anh th́ nôn nóng về rừng!” Quả đúng như vậy. Khối thằng lính, khối các quan lớn nhỏ mỗi năm vẫn than thở cái điệp khúc tết xa nhà; khối bạn bè của tôi vẫn t́m mọi cơ hội để có mặt ở thành phố trong ba ngày tết. Và tôi cũng thấy cái vô lư của ḿnh. Nhưng tôi muốn rời Huế, tôi muốn rời thành phố. Thật khó nói, khó giải thích cái muốn của tôi, nhưng đó là điều có thực trong ḷng, chẳng phải đỏm lược, chẳng phải dáng vẻ. Một thân một ḿnh, tôi đến, tôi đi, tôi ở lại, vân vân, chẳng bận ḷng ai; và rủi tôi có nằm xuống ở một chiến trường xa xôi nào đó, th́ cũng chẳng để lại phiền hà cho ai, và chính tôi cũng chẳng thấy vấn vương ra đi! Với cảnh ngộ côi cút của tôi, tết ở thành phố c̣n “hoang vắng” hơn giữa rừng già với lính tráng. Bỗng dưng nếp sống quân ngũ – tôi muốn nói đơn vị tác chiến – thích hợp với ḿnh. Tôi bù đắp sự cô độc của ḿnh bằng một tập thể cùng chung một số phận. Lạ thật, có những tập thể cùng chung thân phận th́ phải loại trừ lẫn nhau để sống c̣n. Những con người trận mạc không theo luật đó của đời sống! 


Và tôi nhất quyết “ra đi”. Tôi nhờ người bà con chở tôi vào sân bay Thành Nội t́m một chỗ trên một chuyến bay quân sự vào Đà Nẵng để từ đó tôi t́m phương tiện chuyển vận cho đoạn đường c̣n lại. Tôi chọn sân bay nầy thay v́ phi trường Phú Bài v́ hy vọng sẽ gặp một trong hai thằng bạn lúc bấy giờ thuộc phi đoàn quan sát 110 vẫn thường xuyên đáp xuống đây trong các phi vụ công tác. Có lẽ tôi phải dài ḍng một tí về t́nh trạng giao thông giữa Huế và Đà Nẵng trong giai đoạn nầy của cuộc chiến. Đường bộ giữa hai thành phố đó đă bị cắt đứt hoàn toàn – không có xe lửa, không có xe đ̣, không có một đoàn xe quân sự nào trên đoạn đường dài một trăm mười cây số xuyên qua đèo Hải Vân. Phương tiện vận chuyển chỉ c̣n đường hàng không và đường biển, nhưng thông dụng vẫn là đường hàng không. Nói đúng ra chỉ c̣n đường bay quân sự là phương tiện tôi có thể nhờ vả, c̣n hàng không dân sự th́ trong trường hợp tôi – không muốn ăn tết ở Huế – coi như không có, v́ vé máy bay rời Huế trước tết nguyên đán đă bán hết rồi! 


Phi trường Thành Nội – gọi phi trường nghe cho oai – là một đường bay nhỏ, chiều dài khoảng ba trăm thước, nằm ngay bên ngoài hoàng thành Huế, dùng cho phi cơ nhỏ cỡ sáu chỗ ngồi trở xuống, và cho trực thăng. Tôi vẫn thường chế giễu cái sân bay tí hon nầy: nằm sát chân thành vua, hai đầu phi đạo bị chắn bởi hai đoạn hồ sen vốn là hào làm chướng ngại vật vây quanh thành, chẳng đúng một tiêu chuẩn nào của một sân bay! Nghe đâu sân bay nầy do vua Bảo Đại lập ra để tập lái máy baỵ Hành khách đặt hy vọng vào những chiếc trực thăng hơn v́ số lượng máy bay nầy nhiều hơn các phi cơ cánh quạt khác. Nhưng so với khối lượng người đang chờ đợi kia th́ mỗi người đều thấy ḿnh ít có hy vọng được bước lên phi cợ Trong những ngày tháng tận năm cùng như hôm đó, quân nhân đi công tác về, đi phép đặc biệt vân vân, tất cả đều nôn nóng mong có phương tiện để về nhà kịp dịp tết, nên hành khách đông hẳn lên, gấp bội ngày thường. Tôi chẳng thấy bóng dáng thằng bạn phi công nào của ḿnh. Nh́n cái tập thể trong quân phục lố nhố chờ máy bay đến, nh́n những chiếc máy bay cất cánh mang theo vài người hoặc từ chối không “lấy” một ai, tôi bỗng thấy thất vọng: phen nầy đành ăn tết ở Huế vậy! 


Rồi tôi nghĩ đến phi trường Phú Bài với những chiếc vận tăi cơ C47, C123, v.v… có khả năng tiếp nhận hành khách hàng loạt; tôi hy vọng có nhiều cơ may ở đó hơn. Nhưng tôi lưỡng lự. Chẳng phải v́ phi trường cách xa thành phố Huế cả mười lăm cây số. Chẳng qua v́ tôi lại mâu thuẫn với chính ḿnh! Tội ǵ lại phải lặn lội đi t́m phương tiện về rừng. Tôi tuyên bố bỏ ư định rời Huế trước tết trong vẻ hân hoan của người bà con tôi. Chúng tôi quay lưng để tiến về nơi đậu xe của ḿnh. Cùng lúc đó tiếng động cơ của một chiếc trực thăng sắp đáp xoáy vào tai tôi. Cái ư muốn rời Huế từ vô thức làm tôi khựng lại. Tôi khẽ bảo “bác tài” của tôi “chờ xem thử ra sao”. Chúng tôi xoay người lại, đứng nh́n một chiếc trực thăng vơ trang – một chiếc gunship, như tên cúng cơm của nó – từ từ đáp thẳng đứng xuống một điểm cách chỗ chúng tôi đứng khoảng năm mươi thước. Phi hành đoàn là người Mỹ. Một làn sóng người ùa đến, trong khi hai xạ thủ viên từ hai bên hông máy bay nhảy xuống cản lại và lúc lắc đầu, một kư hiệu từ chối nhận hành khách. 


 

Chúng tôi đứng xa cách với đám đông đang “bon chen” chung quanh chiếc trực thăng. Chúng tôi đứng chơ vơ, không bị “đồng hóa” với mọi người. Giữa khoảng trống chỉ có hai người đàn ông, một người vận thường phục và một người khoác quân phục Lực Lượng Đặc Biệt – đồ rằn ri, mũ bê rê xanh. Không biết có phải v́ cái vẻ “đặc biệt” đó mà một trong hai xạ thủ viên kia, một anh chàng Mỹ có bộ ria mếp vàng như râu bắp, bỗng giơ cao cánh tay mặt lên vẫy hối hả về phía chúng tôi. Thật khó biết anh ta vẫy ai, v́ chung quanh chúng tôi lúc bấy giờ c̣n bao nhiêu quân nhân khác đứng rải rác. Tôi nh́n quanh ḿnh một lượt, rồi lấy tay chỉ vào ngực ḿnh, một tín hiệu hỏi “có phải tôi không?”. Anh chàng Mỹ râu bắp vừa gật đầu, vừa dùng ngón tay cái chỉ thẳng lên. Tôi cơ hồ nghe bên tai một âm vang tưởng tượng, “chính anh đấy!”. Mừng quá, tôi chỉ kịp ch́a tay nắm bàn tay của người bà con và nói, “thôi tôi đi nghe bạn”. Khó nhọc lắm tôi mới chen lấn đến gần chiếc trực thăng. Anh chàng râu bắp phải nhảy xuống, “dọn đường” hộ và nắm tay tôi kéo lên máy bay. 


Chiếc trực thăng nhấc bổng lên cao dần, rồi quay đầu, phi thân qua gịng sông Hương đang lũng lờ bên dưới. Tôi thấy ḷng phơi phới, nhẩm tính chương tŕnh cho những ngày sắp tới. Phi cơ bay dọc theo bờ biển. Lần đầu tiên tôi có được một cái nh́n bao quát từ trên cao h́nh thù đèo Hải Vân, một đường đèo lượn khúc theo biển xanh. Anh chàng Mỹ râu bắp nh́n tôi và đưa ngón tay cái chỉ thiên, một thủ hiệu ngầm nói “number one”. Tôi hiểu anh khen đất nước tôi đẹp. Nếu có ai nói cho anh ta biết rằng chiều dài rặng núi cũng là khoảng cách giữa hai giọng nói – giọng Thừa Thiên dừng lại ở chân đèo phía bắc, và giọng Quảng Nam dừng lại ở chân đèo phía nam – th́ chắc anh chàng c̣n thấy đèo Hải Vân tuyệt vời hơn nữa. Đến không phận Đà Nẵng tôi ngạc nhiên khi anh ta hỏi tôi muốn về đâu. Tôi đáp rằng cứ thả tôi xuống phi trường là được rồi. Nhưng chiếc máy bay cứ tiếp tục bay về hướng cầu Trịnh Minh Thế, rồi từ từ hạ cao độ, đáp ngay bên đầu cầu, tức một khoảng lề đường, rất gần gịng xe cộ đang lưu thông. “OK?”, tôi đáp “thank you” rồi nhảy xuống. Và chiếc máy bay lại nhấc bổng lên, và từ từ mất hút vào khoảng không gian xa, về phía Sơn Trà. Độc giả ở Đà Nẵng hẳn biết từ điểm nầy tôi chỉ cuốc bộ một đoạn ngắn là đến đường Trưng Nữ Vương. Tôi đi dọc theo con phố một quăng không xa để đến nhà một người bà con ở khu Chợ Mới nơi tôi sẽ ngủ qua đêm. Quái, sao mọi sự dường như được sắp xếp cho tôi được thuận lợi. 


Tôi về lại căn cứ Plei Me đúng ngày cuối năm, ba mươi tháng chạp, kịp đón giao thừa giữa những người lính xa nhà hay không nhà như tôi… 


Sau một đêm thức khuya, hôm sau, Mồng Một Tết Mậu Thân năm 1968, tại Plei Me tôi thức dậy muộn. C̣n nằm trên giường tôi với tay mở chiếc máy thu thanh nhỏ chạy bằng pin để ở đầu giường. Giọng quen thuộc của một phóng viên chiến trường đang oang oang tường tŕnh về chiến sự trong mấy tiếng đồng hồ qua. Tôi bỗng cảm thấy như bị điện giật khi nghe đến tên “thành phố Huế” bị tấn công. Rồi nhiều thành phố, thị trấn nữa. Chiến sự sôi động trên toàn thành thị miền Nam. Ở Plei Me, chúng tôi đón xuân âm thầm, nhưng yên ổn đón xuân sang, trong khi người dân thị thành đang hứng chịu bom đạn, đổ nát, tang tóc! Tôi chờ nghe bản tin chiến sự nhiều lần nữa trong ngày, đặc biệt chú ư đến những ǵ liên quan đến Huế của tôi. Tôi bàng hoàng nghe tin trường Đồng Khánh nằm trong danh sách những nơi bị địch chiếm. Tôi mơ hồ thấy ḿnh may mắn. Tôi mơ hồ thấy ḿnh thương Huế. 


Phải mất một thời gian nữa, sau khi chiến trường ngă ngũ, khi tin tức và h́nh ảnh về cuộc thảm sát trên bốn ngh́n người do phía bên kia thi hành trong thời gian chiếm đóng Huế, tôi mới ư thức rơ ràng nhất cái may mắn của ḿnh. Tôi thấy thương Huế hơn bao giờ hết. Nếu không có chiếc trực thăng kia, tôi đă ở lại trong trường Đồng Khánh, để đón xuân cùng gia đ́nh người bà con của tôi – hay để đón nhận thảm họa? Những người anh em phía bên kia chắc chắn đă không để tôi yên thân. Tôi có cùng chung số phận của mấy ngh́n người khác không? Tôi không hiểu nguyên do ǵ đă khiến phi hành đoàn của chiếc trực thăng kia “cứu” tôi. Có lẽ do bộ quân phục rằn ri của Lực Lượng Đặc Biệt. Có thể viên phi công đă từng chở các toán thám sát chúng tôi, nên một chút cảm t́nh cá nhân do màu áo gợi lên khiến anh ta hành động. Cũng có thể v́ tôi đứng xa quá, bơ vơ quá, không bon chen, mà phi hành đoàn đă thương hại tôi. Tôi thật không hiểu nổi. Nhưng dù với bất cứ nguyên nhân ǵ, chiếc trực thăng cuối năm kia đối với tôi măi măi là một định mệnh, một sắp đặt huyền bí, một an bài kỳ lạ. 

 

 

Hà Kỳ Lam

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính