Đoán Tuổi Qua Lời Văn
Việt Đạo Sĩ
Chiều thứ sáu tôi vừa đậu xe vào sân, chợt trông thấy bóng thầy tôi đang xem sách ở pḥng trước. Nghe tiếng tôi đến, thầy hạ thấp tờ nguyệt san đang cầm trong tay rồi nói: ‘Con xem coi chó đâu sủa càn bảo nó im chứ kêu ỏm tỏi làm mất bầu khí thanh tịnh.’
Tôi nh́n thầy phân vân. Tuy nhiên, thầy không nói thêm lời nào, chỉ đưa cho tôi tờ nguyệt san đang coi dở rồi đi vào trong điện. Dường như thầy có điều không được vui. Tôi cầm tờ nguyệt san th́ thấy bài Nh́n lại kinh nghiệm Ngô Đ́nh Diệm của Nguyễn Gia Kiểng. Té ra thầy ám chỉ tác giả của cuốn Tổ Quốc Ắn Năn. Tôi nhớ có lần thầy đặt câu hỏi một vài đề tài trong cuốn sách này. Một điều tôi luôn nhớ và dậy cho đám trẻ là ở tựa đề của cuốn sách. Qua tựa đề, ta có thể nhận định là tác giả không biết phân biệt sự khác biệt giữa tổ quốc và con người. Nói về tổ quốc là nói đến sự ḥa hợp các nhân duyên của một dân tộc: bao gồm lịch sử, địa lư, văn hóa và tinh thần. Đă là duyên th́ tốt xấu không thể đổ cho đó mà chỉ có thể nói đến cách mỗi người tùy duyên mà tạo nghiệp. V́ thế chỉ có việc con người ăn năn chứ không có tổ quốc ăn năn. Điều này khiến tôi nhớ đến câu nói ở Tây phương:
‘Đừng hỏi tổ quốc đă làm ǵ cho bạn; hăy hỏi bạn đă làm ǵ cho tổ quốc.’
Với tấm ḷng mê muội người ta muốn thay đổi duyên cho thích ứng với cái nh́n cá nhân của họ. V́ muốn thay đổi cơ duyên mà Nguyễn Gia Kiểng sẵng giọng chỉ trích nhân vật lịch sử, như vua Quang Trung, và văn hóa Việt Nam và khẳng định rằng tổ quốc phải ăn năn theo chiều hướng ông nêu ra.
Sau khi đọc xong bài Nh́n lại kinh nghiệm Ngô Đ́nh Diệm, tôi thấy có một vài điều cần nhắc nhở những người giống như hay tin vào Nguyễn Gia Kiểng. Hy vọng có thể khai quan điểm nhăn cho họ ḥng tạo chút phước cho chúng sinh. Điều hiển nhiên là tác giả viết bài này với mục đích hạ thấp giá trị của Ngô Đ́nh Diệm. Khởi đầu, tác giả nhận định:
‘Đă có nhiều người viết về ông (Ngô Đ́nh Diệm)’.
Kế đó họ Nguyễn nêu ra toàn những phê phán tiêu cực về vị tổng thống của nền đệ nhất cộng ḥa. Tại sao chỉ nêu lên những chỉ trích mà không đề cập đến những lời khen? Hẳn tác giả đă có mục đích chỉ trích thêm. Tất nhiên, lời b́nh phẩm trung thực luôn luôn giúp con người quảng kiến. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy người Việt Nam đă tạo một cộng nghiệp sâu nặng với nhà họ Ngô. Một trong những lời phê phán mà đảng viên cộng sản nhai đi nhai lại là ḷng thiên vị tôn giáo của Ngô Đ́nh Diệm. Người cộng sản đă lợi dụng cái tôi trong tổ chức tôn giáo mà khích động gây chia rẽ giữa Thiên Chúa Giáo và Phật Giáo. Họ biết khai thác và xoáy mạnh vào cái ḷng ích kỷ của tín hữu hai phái. Tuy nhiên, người Việt Nam đă học được một bài học mà họ phải trả một giá rất đắt. Họ đă biết cùng nhau nhận thức là mục đích của tôn giáo là sống cho việc cứu độ người khác chứ không phải cho cá nhân hay tổ chức tôn giáo của ḿnh. Về điểm này họ Nguyễn không thể chối căi được nên đă so sánh mức độ đàn áp tôn giáo của cộng sản và tội danh đặt cho Ngô Đ́nh Diệm. Mục đích là để chạy tội cho hai phe thiên tả và thiên hữu đă âm mưu chia rẽ tôn giáo để gán tội cho Ngô Đ́nh Diệm. Ngoài ra, họ Nguyễn c̣n muốn làm mất niềm tin và hy vọng của người dân bằng chiêu bài: ‘Chẳng chế độ nào tốt cả’. Mất niềm tin và hy vọng th́ đảng cộng sản được yên.
Hiện nay nhiều người đă sưu tầm và t́m hiểu về biến cố lịch sử vào thuở đất nước mới bị chia đôi. Nếu để cho họ thương tiếc và kính phục con người Ngô Đ́nh Diệm th́ họ sẽ lấy tinh thần của ông làm nền tảng. Đó là điều cấm kỵ của đảng cộng sản. Tuy chủ thuyết cộng sản không c̣n giá trị mị dân nhưng họ vẫn phải bảo tồn nó một cách tinh tế. Chẳng hạn như nói về cái ‘lố lăng’ và ‘ngốc nghếch’ của Ngô Đ́nh Diệm trong việc bắt chước Hồ Chí Minh bắt người khác suy tôn, họ Nguyễn phân tích:
‘Trước khi tôn sùng Hồ Chí Minh người ta đă tạo ra h́nh ảnh một Hồ Chí Minh bôn ba tự lập, vào sinh ra tử, sống cho đất nước, thông thái nhưng b́nh dị như một ông cha già dân tộc, nghĩa là theo đúng h́nh ảnh lănh tụ lư tưởng trong ḷng người Việt Nam. Óng Diệm hoàn toàn không có vóc dáng này.’
Họ Nguyễn có vẻ mơ hồ khi nói: … người ta đă tạo ra … Người ta ở đây là ai? Phải chăng tác giả cũng chấp nhận h́nh ảnh này? Nếu không th́ tại sao không nói thẳng ra là cộng sản hay Hồ Chí Minh đă tạo ra h́nh ảnh này? Đừng nói là v́ tác giả không muốn dùng từ ngữ khiêu khích. Tại sao khi chỉ trích Ngô Đ́nh Diệm hay chế độ quốc gia th́ họ Nguyễn lại gán đích danh và không ngần ngại dùng những từ ngữ miệt thị? Và rồi, khi nói ‘ông Diệm không có vóc dáng này’ phải chăng họ Nguyễn muốn thế hệ trẻ hiểu rằng Hồ Chí Minh có?
Khi bàn đến cách trị quốc của Ngô Đ́nh Diệm, họ Nguyễn cho là anh em họ Ngô đă sai trong việc ‘du nhập chủ nghĩa nhân vị.’ Tác giả cho là: ‘Mọi chủ nghĩa, …, đều phải bị chống lại … v́ mọi chủ nghĩa đều là những kết luận do một cố gắng tổng hợp những dữ kiện của thế giới.’ Xét về đường hướng của Ngô Đ́nh Diệm, họ Nguyễn đă dựa vào đâu mà xác quyết là gia đ́nh họ Ngô ‘du nhập chủ nghĩa nhân vị’? Khi người cộng sản muốn quảng bá chủ thuyết của họ, họ cho xuất bản nhiều sách báo về chủ thuyết đó. Ngô Đ́nh Diệm đă làm ǵ để rao truyền chủ nghĩa nhân vị? Phải chăng đây chỉ là ‘kết luận’ vu vơ để gán cho anh em họ Ngô tội du nhập chủ nghĩa ngoại lai? Nếu cho là họ rao giảng chủ nghĩa nhân vị qua những sự trao đổi tư tưởng th́ chắc ǵ hai ông không phải nói lên cái tinh thần mà họ sống. Nếu là vậy th́ họ Nguyễn quả không biết phân biệt giữa chủ nghĩa và tinh thần. Người ta luận và định nghĩa chủ nghĩa nhưng không thể bàn hay định nghĩa tinh thần. Kẻ tự cho là hiểu tinh thần đáng nhận câu: Ngôn giả bất tri.
Sau cùng, họ Nguyễn phê phán anh em họ Ngô không có đầu óc tổ chức và tư tưởng chính trị. Không biết ông mê muội hay mắc bệnh quên mà không nhớ là từ sau khi Ngô Đ́nh Diệm được vua Bảo Đại mời ra làm thủ tướng, hai anh em của họ không những phải đương đầu với cả khối cộng sản quốc tế và các đảng phái trong miền Nam mà c̣n phải thương lượng viện trợ có điều kiện của Hoa-kỳ. Nếu họ không tổ chức và có kế hoạch qui mô th́ làm sao ổn định được miền Nam mà không bị đổ máu nhiều như ở miền Bắc? Nếu họ không giỏi th́ làm sao tổng thống Mỹ John F. Kennedy lại phải buông lời than tiếc:
"I was shocked by the death of Diem Ngo. I met Diem with Justice Douglas many years ago. He was a extraordinary character. While he became increasingly difficult in the last months, nevertheless over a 10-year period he held his country together."
Người ta nói ăn quả th́ biết cây. Nghe tiếng nhạc mà biết vận nước. Thầy tôi giảng rộng thêm là: ‘đọc văn mà biết tuổi người.’ Qua giọng điệu lập luận của Nguyễn Gia Kiểng, tôi dám chắc là ông tuổi con tôm – không phải tôm c̣n sống mà là tôm đă luộc đỏ rồi. Có thể là thứ tôm luộc rồi không thấy không nghe, xong hy vọng ước nguyện muốn phổ độ nó với lời tâm huyết có thể giúp nó hóa kiếp thành người.