Trump và cơn sóng bất mãn trước mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ: “Dân giận đảng Cộng Hòa, chứ không giận tôi”

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Donald Trump, Tổng thống Hoa Kỳ — vừa đưa ra một nhận định gây nhiều chú ý trong lúc chính trường Mỹ đang bước vào giai đoạn căng thẳng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 năm 2026. Ông ta cho rằng nếu cử tri có ý định trừng phạt đảng Cộng Hòa (Republican Party) thì sự bất mãn ấy nhắm vào các dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa, chứ không phải cá nhân ông ta.

 

Trong một cuộc phỏng vấn với Punchbowl News được phát sóng ngày 7 tháng 8 năm 2026, Tổng thống Trump tuyên bố: “Họ giận các đảng viên Cộng Hòa, nhưng họ không giận tôi. Họ không giận tôi, nhưng họ giận những người Cộng Hòa.” Lời phát biểu này lập tức gây nhiều tranh luận trong giới quan sát chính trị Hoa Kỳ, bởi nhiều người cho rằng chính sách của Tòa Bạch Ốc dưới quyền ông Trump mới là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tâm trạng của cử tri.

 

Hoa Kỳ, một quốc gia rộng lớn trải dài từ bờ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương, đang đối diện với một thời kỳ chính trị đầy chia rẽ. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không chỉ là cuộc tranh giành ghế tại Hạ Viện và Thượng Viện, mà còn được xem như một cuộc trưng cầu ý kiến của dân chúng đối với vị tổng thống đang nắm quyền. Trong lịch sử chính trị Mỹ, các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường là lúc cử tri dùng lá phiếu để bày tỏ sự hài lòng hoặc bất mãn đối với chính phủ đương nhiệm.

 

Lần này, đảng Cộng Hòa đang lo ngại một thất bại nặng nề. Những khó khăn về kinh tế, giá cả sinh hoạt gia tăng, nhất là giá xăng dầu và thực phẩm, đang trở thành những vấn đề lớn đối với người dân Mỹ. Đặc biệt, cuộc chiến kéo dài năm tháng tại Iran đã tạo thêm nhiều áp lực cho chính quyền Trump.

 

Chiến tranh từ lâu luôn là một gánh nặng chính trị đối với bất cứ chính phủ nào. Khi quân đội tham chiến, ngân sách quốc gia bị tiêu hao, giá năng lượng có thể tăng cao, và sự lo lắng trong dân chúng ngày càng gia tăng. Trong quá khứ, nhiều tổng thống Hoa Kỳ từng chứng kiến mức tín nhiệm giảm sút khi đất nước bị cuốn vào những cuộc chiến tranh kéo dài.

 

Các dân biểu Cộng Hòa tại Quốc Hội hiện lo rằng thông điệp vận động tranh cử từ Tòa Bạch Ốc chưa đáp ứng được tâm trạng của cử tri. Một số người cho rằng cách giải thích của chính quyền về cuộc chiến Iran là “thiếu nhạy bén”, bởi trong khi người dân quan tâm đến giá cả hàng ngày và đời sống gia đình, chính phủ lại tập trung nhiều vào các vấn đề đối ngoại.

 

Bản thân Tổng thống Trump cũng không tránh khỏi những khó khăn. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy mức tín nhiệm của ông ta đã giảm kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc. Ngay cả một số người từng nhiệt tình ủng hộ phong trào MAGA (Make America Great Again — Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) cũng bắt đầu bày tỏ sự thất vọng về cuộc chiến tại Trung Đông và những ảnh hưởng kinh tế do cuộc chiến gây ra.

 

Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn giữ lập trường rằng ông không phải là nguyên nhân của sự bất mãn. Ông cho rằng vấn đề lớn nhất của đảng Cộng Hòa trong kỳ bầu cử năm nay là vì ông không trực tiếp có tên trên lá phiếu. Theo ông, nếu ông ra tranh cử thì những người ủng hộ ông sẽ đi bỏ phiếu đông đảo hơn.

 

Ông nói rằng: “Tôi đã thắng. Tôi không vận động tranh cử.” Khi nhắc đến chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, ông muốn nhấn mạnh rằng ông không chịu áp lực như các ứng viên Quốc Hội Cộng Hòa trong năm nay.

 

Về mặt tổ chức chính trị, Tổng thống Trump vẫn có một nguồn tài chính rất lớn. Siêu Ủy Ban Hành Động Chính Trị MAGA Inc. được cho là đã có hàng trăm triệu Mỹ kim để hỗ trợ các ứng viên Cộng Hòa. Ông tuyên bố sẽ dùng nguồn tiền này để giúp đỡ các đồng minh chính trị trong cuộc bầu cử sắp tới.

 

Trong khi đó, đảng Dân Chủ (Democratic Party) đang nhìn thấy cơ hội mở rộng ảnh hưởng. Ủy ban tranh cử Quốc Hội Dân Chủ đã đặt mục tiêu vào hàng chục khu vực bầu cử, kể cả những nơi trước đây được xem là thành trì của Cộng Hòa. Tuy nhiên, việc giành quyền kiểm soát Thượng Viện vẫn là một thử thách khó khăn đối với họ.

 

Từ góc nhìn lịch sử chính trị Hoa Kỳ, câu chuyện hiện nay phản ảnh một vấn đề quen thuộc: khi chính sách của một chính phủ gặp thất bại, trách nhiệm thường trở thành cuộc tranh luận giữa người lãnh đạo và những người chung quanh ông ta. Những nhà lãnh đạo thành công thường nhận trách nhiệm về quyết định của mình; trong khi những nhà lãnh đạo khác có khuynh hướng cho rằng nguyên nhân thất bại đến từ cấp dưới, đối thủ chính trị hoặc hoàn cảnh bên ngoài.

 

Đối với trường hợp của Tổng thống Trump, những người chỉ trích ông ta cho rằng ông thường có khuynh hướng nhận công lao khi tình hình thuận lợi, nhưng khi gặp khó khăn lại quy trách nhiệm cho người khác.

 

Họ viện dẫn rằng các vấn đề như lạm phát, chiến tranh, quan hệ quốc tế hay sự chia rẽ trong xã hội đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến những quyết định của chính quyền Trump.

 

Ngược lại, những người ủng hộ ông cho rằng tổng thống không thể kiểm soát mọi biến cố. Họ cho rằng nhiều khó khăn hiện nay xuất phát từ tình hình thế giới phức tạp, từ các đối thủ nước ngoài hoặc từ những vấn đề tồn đọng lâu năm của nước Mỹ. Theo quan điểm này, đổ hết trách nhiệm cho một cá nhân là điều không công bằng.

 

Bài học lớn nhất từ biến động chính trị Hoa Kỳ là trong một nền dân chủ, cuối cùng chính cử tri là người đưa ra phán quyết. Một chính phủ có thể có quyền lực lớn, có nguồn tài chính dồi dào và có đội ngũ vận động mạnh mẽ, nhưng nếu người dân cảm thấy đời sống của họ không được cải thiện, họ có thể dùng lá phiếu để thay đổi.

 

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 vì vậy không chỉ là cuộc tranh chấp giữa Cộng Hòa và Dân Chủ. Nó còn là cuộc thử thách đối với khả năng lãnh đạo, trách nhiệm chính trị và lòng tin của người dân đối với Tổng thống Trump cũng như toàn bộ hệ thống chính trị Hoa Kỳ.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

Mời đọc tiếp bài: Lá phiếu là tiếng nói của sự bất mãn.