Trump: “Bây ơi cứu trẫm với! ”

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Trump với Chu U Vương, phản ứng đồng minh, tình hình Hormuz, giá dầu, và “phong hỏa hí chư hầu”

 

Hôm Chủ nhật, Tổng thống Donald Trump lại lên tiếng oai hùng trên chuyên cơ Air Force One rằng Mỹ đã “nhận được một số phản hồi tích cực” từ các quốc gia về việc bảo vệ Eo biển Hormuz, con đường dầu chiến lược nối liền Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương.

 

Nghe qua tưởng oai hùng: các cường quốc Châu Á và Âu châu xếp hàng chờ lệnh, quân đội rầm rập tiến đến cứu Mỹ như cứu thiên tử.

 

Thực tế? Trung Cộng, Nhật Bản, Anh và Australia—những cái tên Trump nhắc đến đầy hãnh diện — đều công khai từ chối.

 

Trung Cộng nhắn nhủ: “Tất cả các bên phải bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, ngừng ngay hành động thù địch.”

 

Nhật Bản cảnh báo: bất kỳ quyết định nào gửi tàu hộ tống đều “vấp rào cản cao.”

 

Australia thì thẳng thừng: “Không có tàu.”

 

Đọc tới đây, người ta không khỏi liên tưởng đến điển tích Trung Hoa cổ đại: Chu U Vương và Bao Tự**, câu chuyện “Phong hỏa hí chư hầu” (烽火戲諸侯).

 

Chu U Vương, vị thiên tử cuối cùng của Tây Chu, vì muốn làm vui lòng Bao Tự, người đẹp chưa bao giờ cười, đã ra lệnh đốt phong hỏa đài giả vờ kêu cứu chư hầu.

 

Lần đầu tiên, khi các tướng quân chư hầu vội vàng đem quân đến cứu, Bao Tự cười. Vua thích chí, lặp đi lặp lại trò đùa, khiến các chư hầu dần mất niềm tin. Khi thật sự nguy khốn, các chư hầu không còn tin nữa, và Chu U Vương mất nước.

 

Trump, như một Chu U Vương thời hiện đại, đứng giữa Air Force One, tay chỉ trỏ, tuyên bố với các đồng minh: “Đây là lãnh thổ của các ngươi, nơi các ngươi lấy năng lượng, nên phải đến cứu trẫm!” Trong tâm trí ông, các đồng minh là chư hầu trung thành, Hormuz là phong hỏa đài giữa chốn trần gian, đang bốc lửa thiên tử Trump thảm thiết kêu cứu.

 

Thực tế? Khi Trump hùng hồn tuyên bố “một số phản hồi tích cực,” các đồng minh vẫn ung dung nhấp trà, nhún vai: “No sir, we’re busy!”

 

Câu chuyện không chỉ dừng ở việc Trump từng chơi đễu cáng bức hiếp đồng minh. Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược: 20% sản lượng dầu thô toàn cầu đi qua đây mỗi ngày. Tin tức về Hormuz bốc lửa khiến giá dầu nhảy múa. Một câu tuyên bố hùng hồn của Trump có thể làm giảm lo lắng tạm thời, nhưng khi thực tế phơi bày—các nước lớn từ chối, NATO ngần ngại—niềm tin lập tức lung lay. Thị trường dầu, vốn nhạy cảm với mỗi dòng tweet, chỉ cười khẩy khi Trump tưởng mình đang tung ra “quân lệnh thiên tử.”

 

Không dừng lại ở việc thất tín với đồng minh, Trump còn mắc phải cái bẫy Chu U Vương xưa: mê quyền lực, ham “ảnh hưởng”, nhưng bỏ qua thực tế và luật chơi quốc tế. Ông ta ra lệnh bảo vệ Hormuz như ra lệnh bảo vệ “lãnh thổ Mỹ” từ nước ngoài, trong khi eo biển là tuyến đường quốc tế, các quốc gia không có nghĩa vụ cử quân. Lời hùng biện, hình ảnh “thiên tử thọ nạn, chư hầu cứu nguy” chỉ tồn tại trong tâm trí ông, tạo ra một màn kịch vừa oai hùng vừa… lố bịch.

 

Chưa hết, bối cảnh địa chính trị còn làm trò hề thêm phần trầm trọng. Iran theo dõi sát sao, Nga đứng ngoài cười khẩy, sẵn sàng khai thác sơ hở. NATO thì chưa hề hứa sẽ can thiệp. Các đồng minh khu vực—Saudi Arabia, UAE—thường xuyên cảnh giác với việc Mỹ hành động đơn phương. Trong khi Trump ra lệnh và hùng hồn kêu gọi cứu viện, các quốc gia thực tế vẫn ung dung “bận họp khẩn,” mặc kệ phong hỏa đài tưởng tượng.

 

Nếu nhìn theo lăng kính truyền thông, Trump như Chu U Vương trên đài Ly Sơn: tưởng rằng tín hiệu cháy rực đã khiến cả thiên hạ cuống cuồng, nhưng thực tế, các chư hầu chỉ nhấp trà, lắc đầu, và nhắn: “No sir, we’re busy!” Không khí căng thẳng tưởng tượng biến thành ảo giác quyền lực, một màn kịch oai hùng nhưng nguy hiểm, vì Hormuz không phải trò chơi. Một động thái sai có thể đẩy giá dầu tăng phi mã, khơi lên căng thẳng quân sự và tổn thất ngoại giao.

 

Thêm một điều cay đắng: thất tín đã hiện rõ ngay từ đầu. Mỗi lời hăm dọa, mỗi dòng tweet nhấn mạnh sức mạnh Mỹ, đều bị đồng minh nhún vai bỏ ngoài tai. Các chư hầu không lao đến cứu, và thị trường dầu, nơi hàng triệu người thực sự bị ảnh hưởng, vẫn nhảy múa theo logic của thế giới thật, không phải logic Air Force One.

 

Kết: Trump tự coi mình là thiên tử thọ nạn, Hormuz là phong hỏa đài cháy rực, còn các đồng minh là chư hầu phải cử quân khơi thông hàng hải cứu nguy. Nhưng thực tế, bọn họ chỉ nhấc điện thoại: “Xin lỗi, thưa thiên tử, hôm nay bận họp khẩn, binh lính không rảnh.” Trump vẫy tay kêu cứu giữa biển cả, cay đắng nhận ra rằng trò đùa với lòng tin quốc tế không bao giờ là trò đùa vui. Hormuz, như cung Cảo Kinh của Chu U Vương, âm thầm chứng kiến ảo tưởng quyền lực, thất tín và sự cô độc của thiên tử hiện đại.

 

Cuối cùng, có thể hình dung Trump đứng trên Air Force One, tay chỉ trỏ, mắt mở tròn, chờ nụ cười của Bao Tự—nhưng lần này, nụ cười duy nhất đến từ… thế giới bên ngoài, nhìn vào ông mà cười khẩy: “Thiên tử, bọn ta bận lắm, đừng làm trò khỉ nữa!” Và Hormuz, vĩnh viễn, vẫn đứng đó, phong hỏa đài hiện đại, chứng kiến trò “cứu trẫm” bị bỏ rơi giữa biển dầu mênh mông mà van bị khoá.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.