Tại sao Trump khăng khăng “cần” Greenland nếu Đan Mạch đã bảo vệ an ninh qua NATO?

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Trong những ngày đầu năm 2026, một lần nữa dư luận quốc tế dậy sóng vì lời tuyên bố của Tổng thống Hoa Kỳ Donald J. Trump về Greenland — hòn đảo băng giá thuộc vương quốc Đan Mạch — rằng “Hoa Kỳ phải làm chủ Greenland vì an ninh quốc gia”.

 

Lập luận này khiến các đồng minh lớn như Pháp, Đức, Anh và nhất là Đan Mạch — một nước hội viên trung kiên của NATO — phải phản đối kịch liệt.

 

Nhưng đằng sau ngôn từ “an ninh quốc gia”, có nhiều lý do sâu xa hơn — vốn ít được nhà lãnh đạo Mỹ thổ lộ trực tiếp — đang dẫn dắt chính sách đối ngoại của ông Trump.

 

An ninh quốc gia hay “chiếc áo an ninh”?

 

Trump luôn nhấn mạnh rằng Greenland là một “mảnh ghép không thể thiếu” trong hệ thống phòng thủ Bắc Cực nhằm ngăn Nga và Tàu Cộng lấn lướt. Ông khẳng định Mỹ phải kiểm soát trực tiếp hòn đảo này, không chỉ dựa vào NATO hay liên minh với Đan Mạch.

 

Tuyên bố này bị nhiều chuyên gia quốc tế xem như bức bình phong, bởi: Đan Mạch là hội viên NATO lâu đời và đã có trách nhiệm bảo vệ lãnh thổ Greenland từ sau Thế chiến II.

 

NATO hiện đã khai triển quân sự ở Bắc Cực, bao gồm lực lượng luân phiên từ Đức, Pháp, Anh và các quốc gia Bắc Âu.

 

Tổng thống Đan Mạch Mette Frederiksen đã cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nhằm chiếm Greenland sẽ phá vỡ trật tự NATO vốn bảo đảm an ninh cho cả Âu-Mỹ.

 

Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: nếu an ninh là lý do duy nhất, tại sao không thể hợp tác trong khuôn khổ NATO và Hiệp ước Phòng thủ chung 1951?

 

Của cải dưới lớp băng: tài nguyên và kim loại hiếm.

 

Một phần then chốt của câu trả lời nằm ở khoáng sản chiến lược dưới lòng Greenland — điều mà Trump không nêu rõ khi bình luận về “an ninh”. Theo các phân tích địa chính trị: Greenland ẩn chứa khoáng sản lưỡng dụng, gồm kim loại đất hiếm, lithium, nickel, đồng, vàng và cả tiềm năng dầu khí — những nguyên liệu quan trọng cho công nghệ tương lai và quốc phòng.

 

Kim loại đất hiếm*, đặc biệt, là xương sống cho hàng loạt ngành công nghệ cao: điện thoại, pin xe điện, UAV, radar, và linh kiện hỏa tiễn — lĩnh vực mà Tàu Cộng hiện chiếm ưu thế trên thị trường toàn cầu. Chính vì thế, một số nhà phân tích nhắc đến động lực kinh tế: quyền kiểm soát tài nguyên cho các doanh nghiệp Mỹ và lợi ích chiến lược dài hạn cho Washington — điều mà hợp tác đơn thuần qua NATO khó đạt được.

 

Trong lối suy nghĩ chính trị hiện đại, “tài nguyên là quyền lực”. Và Greenland, với trữ lượng khoáng sản chưa được khai thác rộng rãi, là mỏ vàng ẩn dưới băng giá.

 

Trong nội bộ Mỹ, việc Trump thúc đẩy một chương trình đối ngoại hùng hồn — thậm chí gây tranh cãi — có thể phục vụ mục tiêu chính trị nội bộ: Tạo ra một vấn đề an ninh lớn để kéo dài quyền lực. Tận dụng cảm giác “đối đầu lớn” để định hướng dư luận khỏi các tranh cãi nội bộ. Điều này không hẳn là một nhận định từ phía chính quyền, mà là sự tổng hòa của các bình luận chính trị quốc tế và phản ứng xã hội — rằng “an ninh” đôi khi được sử dụng như chiếc áo che khuyết điểm của các mục tiêu khác.

 

Lập trường của Greenland và Đan Mạch rõ ràng: Greenland không bán và không muốn bị sát nhập vào Hoa Kỳ. Họ nói rằng họ không phải là món hàng để giao dịch giữa các cường quốc.

 

Người Greenland và giới lãnh đạo lập pháp khẳng định quyền tự quyết và mong muốn duy trì quan hệ chặt chẽ với Đan Mạch, cũng như quyền định đoạt tương lai của chính họ.

 

Phản ứng này xuất phát từ lịch sử lâu dài của Greenland — một vùng đất tự trị có chủ quyền rộng, dù vẫn thuộc Đan Mạch — và từ niềm tự hào dân tộc Inuit. Việc bị đối xử như một “vật sở hữu” khiến nhiều người Greenland cảm thấy bị xúc phạm và lo ngại cho nền tự do của mình.

 

Vậy rốt cuộc: Trump có thật sự cần Greenland vì an ninh hay đó chỉ là bức bình phong của mục đích khác?

 

Nhìn vào toàn cảnh: NATO đã có mặt đầy đủ ở Bắc Cực và các đồng minh đang tăng cường năng lực quân sự trong khu vực để đối phó với Nga và Tàu Cộng.

 

Hoa Kỳ đã duy trì căn cứ quân sự Pituffik từ thời Chiến tranh Lạnh, và vẫn có quyền sử dụng các cơ sở này qua hiệp ước song phương.

 

Phần lớn chuyên gia quốc tế nhận định rằng việc “sở hữu” Greenland không cần thiết cho an ninh nếu mục đích là bảo vệ Châu Âu và Bắc Mỹ.

 

Như vậy, “an ninh” như đã được nêu ra — quả thật là đám khói chiến lược che đi những động lực địa kinh tế và chính trị sâu xa hơn.

 

 

Kết: Greenland — Hòn đảo của thời đại mới Greenland ngày nay không chỉ hiện diện trên bản đồ như một điểm cực Bắc của thế giới phương Tây — nó là tâm điểm của một cuộc đấu giữa quyền lực, tài nguyên và chính trị toàn cầu.

 

Hòn đảo băng giá ấy, với những dải băng bụi phủ, không chỉ là một vị trí chiến lược quân sự — mà còn là tọa độ của tương lai công nghệ, của bản sắc dân tộc*, và *của những toan tính quyền lực vượt ngoài khuôn khổ NATO.

 

Trong thế kỷ XXI, khi thế giới định hình lại trật tự quyền lực toàn cầu, Greenland — dù nhỏ bé — có thể là một trong những “quả trứng địa chính trị” quan trọng nhất.

 

Hình ảnh quả trứng mang ba tầng nghĩa chính: Nhỏ, tưởng như tầm thường. Quả trứng nhìn bên ngoài: Nhỏ. Trơn. Mong manh. Không gây chú ý. Greenland cũng vậy: Dân số chỉ hơn 50.000 người. Không phải cường quốc Không có tiếng nói lớn trên chính trường quốc tế. Nhìn thoáng qua, nhiều người nghĩ: “Một hòn đảo băng giá thì có gì quan trọng?”  Bên trong chứa mầm sống – tiềm lực.

 

Nhưng trứng không rỗng:

Bên trong là mầm sống. Là thứ chưa nở, nhưng có khả năng bùng nổ.

 

Greenland chứa kim loại đất hiếm. Dầu khí, khoáng sản chiến lược. Vị trí khống chế Bắc Cực – tuyến hàng hải tương lai. Điểm then chốt của radar, hỏa tiễn, phòng thủ liên lục địa.

 

Nghĩa là: Giá trị của nó chưa nở ra, nhưng ai giữ trứng sẽ quyết định con chim sau này.

 

Dễ vỡ – nếu giải quyết sai sẽ gây hậu quả.

 

Trứng: Cầm không khéo thì bể. Bể là mất hết, không cứu được. Greenland cũng vậy: Đụng tới chủ quyền = đụng tới NATO. Ép buộc hay đe dọa = rạn nứt liên minh. Một bước sai có thể:

Chia rẽ Âu–Mỹ. Đẩy Đan Mạch và Bắc Âu xa Hoa Kỳ. Tạo tiền lệ nguy hiểm cho luật quốc tế.

 

Cho nên Greenland là quả trứng rất quý, nhưng cũng rất dễ làm bể mặt trận đồng minh.

 

Quả trứng địa chính trị” là: Một thực thể chưa phát huy hết giá trị, nhưng ai kiểm soát nó sẽ có ưu thế chiến lược lâu dài trong quyền lực, quân sự, tài nguyên và trật tự thế giới.

 

Greenland hội đủ: Địa lý chiến lược.  Tài nguyên tương lai. Liên quan trực tiếp đến Nga – Tàu Cộng – NATO – Mỹ.

 

Nên nó không phải con gà đã đẻ trứng mà là trứng chưa nở nhưng cả thế giới đều nhìn chằm chằm.

 

“Greenland không phải là pháo đài đã xây xong, mà là một quả trứng địa chính trị: nhỏ bé, mong manh, nhưng ai giữ được nó trong tay sẽ quyết định hình hài của trật tự Bắc Cực trong nhiều thập niên tới.”

 

4. Tóm lại – nói gọn một câu: Greenland được gọi là “quả trứng địa chính trị” vì nó nhỏ, chưa phát huy hết giá trị, chứa tiềm lực chiến lược lớn, và nếu giải quyết sai sẽ làm bể cả thế cân bằng quốc tế.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.