Ta không được Nobel Ḥa B́nh th́ ta quậy, ta gây chiến tranh! Tức quá mà!

 

(Một người giữ nút bấm hạt nhân 80 tuổi mà cư xử như đứa bé 8 tuổi, phải không?)

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Tin “nóng” lan truyền trong giới ngoại giao Âu–Mỹ mấy ngày qua khiến nhiều người phải dụi mắt đọc lại cho kỹ, coi ḿnh có đọc lộn mục… truyện cười chính trị hay không.

 

Theo tường thuật của kư giả Nick Schifrin (PBS News), Tổng thống Donald J. Trump được cho là đă gửi một lá thư “đầy cảm xúc” cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, trong đó bày tỏ sự bất măn sâu sắc v́… không được trao Giải Nobel Ḥa B́nh, và từ đó suy ra một kết luận hết sức “địa chính trị”: nếu không được giải th́ ông không c̣n nghĩa vụ phải yêu chuộng ḥa b́nh nữa.

 

Đọc tới đây, người viết xin phép tạm ngưng vài giây để hít thở sâu. Bởi v́ nếu nội dung bị ṛ rỉ này là xác thực, th́ đây không chỉ là một câu chuyện khôi hài chính trị, mà là một bi kịch của thời đại: vận mệnh thế giới, với hàng ngàn đầu đạn hạt nhân, lại bị đặt song song với… một tấm huy chương.

 

Theo nội dung lá thư, ông Trump cho rằng ḿnh “đă ngăn chặn tám cuộc chiến tranh” (không rơ tám cuộc chiến nào, ở đâu, và theo tiêu chí đếm của ai), vậy mà vẫn bị Ủy ban Nobel “làm ngơ”.

 

Do đó, ông tuyên bố thẳng thừng: từ nay ông sẽ làm bất cứ điều ǵ ông cho là có lợi cho nước Mỹ, kể cả việc đe dọa chiếm Greenland.

 

Ḥa b́nh, theo logic mới này, hóa ra là một thứ phần thưởng: không được thưởng th́… khỏi chơi.

 

Càng đọc, người ta càng thấy lá thư giống một bài tập làm văn của học sinh tiểu học hơn là thư ngoại giao của một nguyên thủ. Ông Trump cho rằng Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland trước Nga hay Trung Quốc, rồi đi xa hơn khi đặt câu hỏi: Đan Mạch “có quyền ǵ” sở hữu Greenland. Lập luận được cho là dựa trên… chuyện thuyền bè từng ghé vào bờ từ nhiều thế kỷ trước. Lịch sử quốc tế mấy trăm năm, luật pháp quốc tế chằng chịt, cuối cùng bị giản lược thành chuyện… ai cập bến trước.

 

Chưa hết, ông Trump c̣n khẳng định ḿnh đă làm cho NATO “nhiều hơn bất cứ ai trong lịch sử”, và thế giới sẽ không an toàn nếu Hoa Kỳ không có “quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối” đối với Greenland.

 

Câu chữ nghe quen quen, như thể lấy thẳng từ sổ tay của các nhà lănh đạo độc tài thế kỷ XX: an ninh thế giới đồng nghĩa với việc… tôi nắm hết.

 

Trớ trêu thay, lá thư lại được gửi cho Thủ tướng Na Uy – một người hoàn toàn không có vai tṛ ǵ trong việc trao Giải Nobel Ḥa B́nh.

 

Giải này do một ủy ban độc lập của Quốc hội Na Uy chỉ định, hoạt động tách biệt với chính phủ. Nói nôm na cho dễ hiểu: giận cá mà chém… nhầm thớt.

 

Nhưng trong cơn giận v́ không được vinh danh, có lẽ chi tiết đó không c̣n quan trọng.

 

Điều đáng lo ngại hơn cả không nằm ở sự nhầm lẫn địa chỉ, mà ở tâm lư được bộc lộ rất rơ: một con người công khai thừa nhận rằng v́ không được trao giải nên ḿnh… bớt quan tâm tới ḥa b́nh. Đó không c̣n là vấn đề tự ái cá nhân, mà là dấu hiệu của một năo trạng nguy hiểm: coi ḥa b́nh như món quà cho người “ngoan”, chứ không phải là trách nhiệm đạo đức của người nắm quyền lực.

 

Đe dọa một đồng minh trong khối NATO v́ mối hằn thù cá nhân nghe chẳng khác ǵ hành vi của một nhà lănh đạo bất ổn hơn là của một tổng thống. Nó khiến người ta phải tự hỏi: nếu hôm nay là Nobel, th́ ngày mai sẽ là chuyện ǵ?

 

Một hiệp ước bị xé bỏ v́… không được mời dự tiệc?

 

Một cuộc khủng hoảng v́ ai đó được khen nhiều hơn ḿnh?

 

Về mặt thực tế, toàn bộ cơn thịnh nộ này lại càng vô lư. Hoa Kỳ đă có quyền tiếp cận quân sự rộng răi tại Greenland thông qua các thỏa thuận NATO từ lâu. Không cần chiếm, không cần đe dọa, Mỹ vẫn hiện diện. Nhưng thay v́ củng cố liên minh, cách hành xử kiểu “tức quá làm liều” chỉ khiến quan hệ với các đối tác chiến lược thêm sứt mẻ, và mở ra nguy cơ xung đột mới – tất cả chỉ để xoa dịu một cái tôi bị tổn thương, nhất là khi trong đầu vẫn c̣n lởn vởn h́nh ảnh Barack Obama từng được Nobel Ḥa B́nh.

 

Trong bối cảnh ấy, nhiều nhà phê b́nh cho rằng vấn đề không c̣n đơn giản là thắng hay thua trong một cuộc bầu cử. Đối với họ, việc loại bỏ ông Trump khỏi chức vụ chưa đủ. Họ đặt câu hỏi về trách nhiệm pháp lư cho một chuỗi hành vi mà họ xem là liều lĩnh, nguy hiểm và mang tính cá nhân hóa quyền lực.

 

Châm biếm mà nói, thế giới thật may mắn là Ủy ban Nobel không có quyền phát giải “Ḥa B́nh cho Người Hay Hờn Dỗi”. Nếu không, có lẽ nhân loại đă yên ổn hơn nhiều. Nhưng đùa th́ đùa, câu chuyện này để lại một dư vị đắng: khi quyền lực tối thượng rơi vào tay một người không phân biệt được giữa lợi ích quốc gia và nỗi hờn giận cá nhân, th́ ḥa b́nh toàn cầu trở thành con tin của… cảm xúc nhất thời.

 

Và lúc đó, người ta chỉ c̣n biết thở dài mà tự hỏi: một người 80 tuổi giữ nút bấm hạt nhân, mà phản ứng trước thất vọng không khác mấy đứa bé 8 tuổi bị bạn giành đồ chơi, th́ thế giới này đang lớn lên, hay đang… quay ngược về tuổi thơ đầy nguy hiểm?

 

Đúng là chuyện cười té ghế! Thôi kêu Trump qua cho ông ta cái mề đay (medal) giống như cho Barrack Obama đi! Không cho ổng ghen tị, ông bấm một cái là bỏ cha cả đám!

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

H́nh ghép Trump và Thủ tướng Na Uy

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính