Senator Lindsey Graham: an ugly American.

 

Đoàn Xuân Thu

 

1. Từ khi bước chân vào chính trường Washington, Lindsey Graham đã khoác lên mình chiếc áo “an ninh quốc gia”

Ngay từ lúc đặt chân đến Washington, Graham luôn nhân danh vấn đề “an ninh quốc gia”.

Nhưng trên thực tế ông thường phục vụ hai nhóm lợi ích chính: các tập đoàn quốc phòng và những nhà tài trợ tỷ phú, những người có thể kiếm lợi mỗi khi Hoa Kỳ gia tăng đe dọa quân sự đối với Iran.

Ông đã giới thiệu chính sách thay đổi chế độ ở nước khác như là “tự do”, coi các biện pháp trừng phạt kinh tế là biểu tượng của “sức mạnh”, và xem các chiến dịch ném bom là để bảo vệ “dân chủ”. Trong khi đó, những giới giàu có chung quanh ông lại hưởng lợi từ tình trạng xung đột kéo dài và nỗi sợ hãi không bao giờ chấm dứt.

2. Iran là mục tiêu ám ảnh trong sự nghiệp chính trị của Graham.

Đối với Graham, Iran giống như một “con cá voi trắng” (white whale) — một mục tiêu mà ông theo đuổi trong nhiều thập niên.

(Cụm từ “con cá voi trắng” (white whale) trong đoạn trên là một ẩn dụ văn học. Nó xuất phát từ tiểu thuyết nổi tiếng Moby-Dick của nhà văn Mỹ Herman Melville. Trong truyện, thuyền trưởng Ahab bị ám ảnh bởi việc săn đuổi con cá voi trắng khổng lồ tên là Moby Dick, vì nó từng gây thương tích cho ông. Cuộc săn đuổi ấy trở thành một nỗi ám ảnh cá nhân, khiến Ahab bất chấp mọi nguy hiểm và cuối cùng dẫn đến bi kịch.

Vì vậy, trong tiếng Anh hiện đại, “white whale” thường được dùng để chỉ:

1. Một mục tiêu ám ảnh lâu dài.

Một điều mà một người theo đuổi trong nhiều năm, thậm chí cả đời, nhưng khó đạt được.

2. Một đối tượng mà người ta luôn muốn đánh bại hoặc chinh phục.

Không chỉ vì lợi ích thực tế, mà còn vì danh dự, lòng tự ái hoặc niềm tin cá nhân.

3. Một cuộc theo đuổi có thể trở thành ám ảnh nguy hiểm.

Người theo đuổi mục tiêu đó có thể hy sinh quá nhiều thứ mà không còn nhìn thấy hậu quả.

Trong câu: “Iran was his white whale.” (Iran là con cá voi trắng của ông ta.)

Ý tác giả muốn nói rằng:

Trong nhiều thập niên, Iran là mục tiêu mà Lindsey Graham luôn tập trung đối đầu; ông bị xem là quá ám ảnh với việc gây sức ép, đe dọa hoặc sử dụng quân sự đối với Iran, giống như thuyền trưởng Ahab bị ám ảnh bởi việc săn con cá voi trắng Moby Dick.

Đây là một cách viết mang tính phê phán, hàm ý rằng Graham không chỉ theo đuổi một chính sách, mà còn bị cuốn vào một cuộc đối đầu mà ông xem như sứ mệnh cá nhân.

Trong tiếng Việt có thể dịch linh hoạt là: “Iran là mục tiêu ám ảnh suốt đời của ông ta.”

“Iran là ‘con mồi lớn’ mà ông ta luôn muốn truy đuổi.”

“Iran là cuộc chiến dai dẳng mà ông ta không bao giờ từ bỏ.”

Trong văn phong báo chí hoặc chính luận, câu “Iran là nỗi ám ảnh chính trị của Graham trong nhiều thập niên” sẽ tự nhiên hơn “con cá voi trắng”.

Ông nhiều lần cho rằng ngoại giao là biểu hiện của sự yếu đuối, và giải pháp “thực sự duy nhất” là đe dọa hoặc sử dụng sức mạnh quân sự. Ông cổ súy một đường lối đối ngoại xem mạng sống con người như thứ có thể hy sinh và coi chiến tranh như điều khó tránh khỏi. Mỗi khi căng thẳng leo thang, ông gọi đó là những “cơ hội lịch sử”, không phải vì nó làm cho người dân bình thường an toàn hơn, mà vì nó phù hợp với giới chủ trương chiến tranh thường trực mà ông đại diện.

3. Quan hệ giữa Graham và Donald Trump cũng mang tính tính toán chính trị.

Mối quan hệ giữa Graham và Donald Trump không phải lúc nào cũng thân thiết. Trước đây, Graham từng chỉ trích Trump, cho rằng ông không đủ khả năng đảm nhiệm chức vụ tổng thống. Nhưng sau đó, Graham trở thành một trong những người ủng hộ trung thành nhất của Trump trong lĩnh vực chính sách đối ngoại. Ông đóng vai trò kết nối giữa khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” (America First*) của Trump với quan điểm truyền thống của giới quyền lực tại Washington — vốn ủng hộ sự can thiệp quân sự, duy trì ảnh hưởng và vị thế thống trị của Hoa Kỳ trên thế giới.

Điều gì đã thay đổi? Không phải tiền bạc, không phải các nhà tài trợ, cũng không phải mong muốn đối đầu với Iran. Điều thay đổi chỉ là sự tính toán chính trị của Graham: ông ta nhận thấy quyền lực đang chuyển hướng và chọn đứng gần trung tâm quyền lực đó để duy trì ảnh hưởng.

4. Di sản của Graham là một chính sách quân sự hóa nhưng không đem lại hòa bình như ông từng hứa hẹn.

Cuối cùng, ông đã sống đủ lâu để chứng kiến những hệ quả của quan điểm “giải pháp bằng sức mạnh quân sự” mà ông theo đuổi trong khu vực. Nhưng kết quả không phải là nền tự do mà ông từng cam kết. Thay vào đó là thêm hỗn loạn, thêm thương vong và thêm bằng chứng rằng những chính trị gia chủ trương chiến tranh như Graham thường không tính đến cái giá của sinh mạng con người, mà chỉ quan tâm đến sự ủng hộ chính trị, tiền vận động tranh cử và sự xuất hiện trên truyền thông.

5. Lời kết phê phán về sự nghiệp của Lindsey Graham.

Lindsey Graham ra đi cũng giống như cách ông đã sống trong chính trường: một tiếng nói mạnh mẽ cho chiến tranh, một lá phiếu đáng tin cậy cho những người có quyền lực, và là một bài học cảnh tỉnh về điều xảy ra khi một chính trị gia chỉ giữ một niềm tin duy nhất — rằng sinh mạng của những người khác có thể chấp nhận được như những “thiệt hại ngoài ý muốn” (collateral damage) để đạt được mục tiêu chính trị.

 

Kết luận: Lindsey Graham, là một người Mỹ thực dụng. Lindsey Graham là một con tắc kè đổi màu nếu cần đề thực hiện tham vọng của mình bất chấp đạo lý. Ông ta luôn luôn đặt quyền lợi cá nhân mình lên trên tất cả.

Lindsey Graham is an ugly American.

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.