Phản hồi tích cực?!

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật cho biết rằng Mỹ đã “nhận được một số phản hồi tích cực” sau khi liên lạc với các quốc gia để xem họ có sẵn sàng giúp bảo vệ Eo biển Hormuz hay không?

 

Nhưng Trump cũng nói rằng một vài quốc gia “thà không dính líu còn hơn.”

 

Trump từ chối nêu tên cụ thể các quốc gia mà chính quyền của ông ta đã tiếp cận. “Họ đã được liên lạc hôm nay và tối hôm qua, và chúng tôi đã nhận được một số phản hồi tích cực.

 

Tuy nhiên có một vài nước thà không dính líu còn hơn,” ông nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One.

 

“Một số quốc gia có tàu rà mìn. Điều đó tốt. Một số quốc gia có một loại tàu nhất định có thể giúp chúng tôi. Một số quốc gia sẽ hữu ích,” ông nói.

 

“Tôi thực sự yêu cầu những quốc gia này tham gia và bảo vệ lãnh thổ của họ, bởi vì đó là lãnh thổ của họ. Chính tại đó họ lấy năng lượng. Và họ nên tới và giúp chúng tôi bảo vệ nó,” ông nói.

 

Bối cảnh: Những phát biểu của Trump đưa ra trong bối cảnh tuyến đường thủy quan trọng này gần như bị đóng, làm giá dầu tăng.

 

Trước đó, trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump tuyên bố rằng “các nước khác” sẽ gửi tàu chiến “cùng với” Mỹ. Trong cùng bài đăng, Trump nói: “Hy vọng Trung Cộng, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác” sẽ gửi tàu tới khu vực này.

 

Thủ tướng Anh Keir Starmer và Trump đã thảo luận về nhu cầu mở lại tuyến đường vận chuyển quan trọng ở Trung Đông trong một cuộc gọi hôm Chủ nhật, theo thông tin từ Downing Street.

 

Trả lời yêu cầu bình luận từ CNN, cả Trung Cộng và Anh đều không cho biết họ sẽ cử tàu. Một phát ngôn viên Đại sứ quán Trung Cộng tại Washington cho biết nước này kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch, và rằng “tất cả các bên có trách nhiệm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và không bị cản trở.”

 

Một quan chức cấp cao của Chính phủ Nhật Bản cho biết bất kỳ quyết định nào về việc cử tàu hải quân Nhật Bản tới Trung Đông để hộ tống tàu sẽ phải đối mặt với “rào cản cao.”

 

Australia sẽ không cử tàu, theo lời Bộ trưởng Giao thông của nước này hôm thứ Hai.

 

Phân tích và nhận định bản tin.

 

1. Tính xác thực của lời tuyên bố của Trump?

 

Trump nói rằng “đã nhận được phản hồi tích cực” từ một số quốc gia nhưng không nêu tên cụ thể. Đây là một cách nói chung chung, khó kiểm chứng.

 

Thực tế, các quốc gia được đề cập (Trung Cộng, Nhật Bản, Anh, Australia) đều công khai không có kế hoạch cử tàu tới Hormuz. Như vậy, tuyên bố “phản hồi tích cực” của Trump có vẻ không phản ánh đúng thực tế.

 

2. Ý đồ chính trị:

 

Trump đang cố gắng thể hiện vai trò lãnh đạo và sức mạnh ngoại giao, nhấn mạnh rằng Mỹ có khả năng huy động liên minh để bảo vệ tuyến đường chiến lược.

 

Tuy nhiên, sự thật cho thấy các đồng minh ngần ngại hoặc từ chối tham gia trực tiếp, điều này có thể khiến tuyên bố của Trump trở thành chiến dịch tuyên truyền hơn là báo cáo thực tế.

 

3. Vấn đề pháp lý và năng lực:

 

Trump nhấn mạnh rằng các nước nên bảo vệ “lãnh thổ của họ,” nhưng eo biển Hormuz không phải lãnh thổ của Trung Cộng, Pháp, Nhật, Anh hay Australia. Đây là lý luận thiếu cơ sở pháp lý, vì việc bảo vệ tuyến hàng hải quốc tế là trách nhiệm chung nhưng không ép buộc các quốc gia tham gia chiến sự.

 

4. Tác động thị trường dầu mỏ:

 

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu chiến lược. Tin tức về “các đồng minh sẽ tham gia bảo vệ” có thể làm dịu tâm lý thị trường tạm thời, nhưng thực tế các nước lớn từ chối tham gia sẽ tăng rủi ro giá dầu và làm các tuyên bố của Trump mất uy tín.

 

 

Có nên tin lời Trump tuyên bố không?

 

Không tin. Lý do:

1. Các quốc gia được nhắc đến đều công khai từ chối cử tàu (Trung Cộng, Nhật, Anh, Australia).

 

2. Trump không nêu tên cụ thể các nước “phản hồi tích cực,” khiến tuyên bố không kiểm chứng được coi Trump nói thiệt hay lại nói dóc.

 

3. Mục tiêu tuyên bố nhiều khả năng là tạo hình ảnh mạnh mẽ trước công chúng Mỹ và thị trường, hơn là phản ánh thực tế ngoại giao.

 

Nếu tin: cần có bằng chứng rằng một số quốc gia thực sự đồng ý cử tàu hộ tống, nhưng hiện tại không có bằng chứng công khai xác nhận điều này.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.