Người Việt cuồng Trump theo Trump hay theo Đức Giáo Hoàng?

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Một câu hỏi không thể né của người Việt Nam (dù lương hay giáo) hôm nay!

 

Có những câu hỏi trong đời không cần trả lời dài, nhưng bắt buộc phải trả lời rõ. Với người Việt dù lương hay giáo đang sinh sống tại Hoa Kỳ, một trong những câu hỏi như vậy là: Theo Trump hay theo Đức Giáo Hoàng? Câu hỏi nghe có vẻ khiêu khích, nhưng thực chất lại rất đơn giản. Vì hai con đường này không song song, không giao nhau, và cũng không thể “theo cả hai một lúc” như nhiều người đang cố tự lừa mình.

 

Trong nhiều năm qua, đặc biệt từ thời Donald Trump bước lên vũ đài chính trị, ta chứng kiến một hiện tượng lạ lùng: không ít người Việt lương hay giáo công khai ủng hộ những chính sách đàn áp di dân, chia cắt gia đình, nhốt trẻ em trong trại giam, trục xuất tập thể… rồi vẫn ung dung đi chùa sám hối; đi lễ nhà thờ, đọc kinh, xưng mình là con cái Giáo Hội. Khi bị chất vấn, họ trả lời gọn lỏn: “Tôi theo luật pháp, không theo cảm tính.”

 

Nghe qua tưởng rất đạo mạo. Nhưng chính tại đây, mâu thuẫn luân lý lộ rõ.

 

Trước hết, cần nói thẳng: Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Leo chưa bao giờ dạy phá luật, mở biên giới vô điều kiện hay cổ vũ hỗn loạn. Đây là điều người Việt cuồng Trump thường cố tình bóp méo. Giáo huấn của Giáo Hội luôn công nhận quyền và nghĩa vụ của quốc gia trong việc quản lý biên giới. Nhưng đồng thời, Giáo Hội khẳng định một nguyên tắc cao hơn: phẩm giá con người không bao giờ được hy sinh cho ích lợi chính trị.

 

Đức Phanxicô nhiều lần nói rõ: “Không ai là bất hợp pháp trước mặt Thiên Chúa.”

Câu nói này không nhằm phủ nhận luật pháp, mà nhằm nhắc nhở rằng luật pháp không có quyền tước đoạt nhân tính.

 

Đức Leo tiếp nối lập trường đó khi ủng hộ các Giám mục Hoa Kỳ phản đối những chính sách di trú gieo sợ hãi và vô nhân đạo.

 

Hai Đức Giáo Hoàng khác phong cách, khác thời điểm, nhưng cùng chung một nền tảng Tin Mừng.

 

Vậy tại sao người Việt cuồng Trump vẫn cãi? Vì họ đã đổi trật tự ưu tiên. Với họ, Trump trở thành chuẩn mực đạo đức, còn Tin Mừng chỉ là phụ chú. Khi Trump nói “illegal immigrants”, họ lặp lại không suy nghĩ.

 

Khi Trump gieo sợ hãi về người nghèo vượt biên, họ phụ họa.

 

Khi Trump biến luật pháp thành cây gậy chính trị, họ gọi đó là “trật tự”.

 

Nhưng Tin Mừng không vận hành theo logic đó. Đức Giêsu không hỏi người đói rằng anh vào làng này có giấy phép không.

 

Không hỏi người Samari rằng anh có đúng quốc tịch Do Thái không. Không hỏi người phụ nữ ngoại tình rằng chị có tuân thủ đúng luật không trước khi cứu chị khỏi bị ném đá.

 

Tin Mừng luôn đặt con người cụ thể lên trước hệ thống trừu tượng.

 

Người Việt dù lương hay giáo càng không có lý do để quên điều này, vì chính lịch sử của họ là lịch sử của di dân “bất hợp pháp”. Trước khi Mỹ và CHXHCN Việt Nam bình thường hóa bang giao, người Việt vượt biển, vượt biên đường bộ đều không có hộ chiếu, không visa, không giấy xuất cảnh. Xét theo luật di trú thuần túy, họ là *illegal immigrants*. Họ chỉ trở thành “hợp pháp” sau này, nhờ lòng nhân đạo và quyết định chính trị của các quốc gia tiếp nhận. Đây là sự thật lịch sử không thể chối cãi.

 

Vậy mà hôm nay, cũng chính những con người đó hoặc con cháu họ lại chối bỏ danh xưng từng gắn liền với sự sống còn của gia đình mình. Họ không còn hãnh diện vì đã liều chết tìm tự do, mà vội vàng nói: “Tôi khác. Tôi hợp pháp.” Cái khác đó không phải là khác về đạo đức, mà chỉ là khác về thời điểm lịch sử.

 

Chính tại đây, lựa chọn trở nên rõ ràng. Theo Trump, nghĩa là: đặt luật lên trên con người, coi sợ hãi là công cụ chính trị, chấp nhận hy sinh kẻ yếu để giữ cảm giác an toàn cho mình.

 

Theo Đức Giáo Hoàng, nghĩa là: tôn trọng luật pháp nhưng không thần thánh hóa luật, bảo vệ biên giới nhưng không giẫm đạp nhân phẩm, đứng về phía người yếu thế như Tin Mừng đòi hỏi.

 

Không thể vừa cổ vũ chính sách làm khổ người di dân, vừa nói mình trung thành với Giáo Hội. Không thể vừa treo ảnh Đức Giáo Hoàng trong nhà, vừa nhại lại ngôn ngữ khinh miệt của Trump đối với người nghèo. Và càng không thể vừa nhận mình là thuyền nhân hay con cháu thuyền nhân, vừa đòi đóng sập cánh cửa từng cứu sống gia đình mình.

 

Câu hỏi “Theo Trump hay theo Đức Giáo Hoàng?” vì thế không phải là câu hỏi chính trị, mà là câu hỏi lương tâm. Nó buộc mỗi người Việt Nam dù lương hay giáo phải tự vấn lương tâm, phải tự soi lại: mình đang lấy ai làm kim chỉ nam? Một chính trị gia tạm thời, hay truyền thống luân lý kéo dài hai ngàn năm?

 

Đến cuối cùng, không ai bị ép phải yêu di dân, càng không ai bị buộc phải bỏ suy nghĩ về an ninh hay trật tự. Nhưng ai nhân danh từ bi của Đức Phật hoặc nhân danh Kitô giáo để biện minh cho sự vô cảm, thì người đó đã rời xa Tin Mừng. Và ai chọn Trump để chống lại giáo huấn rõ ràng của Đức Giáo Hoàng, thì nên thành thật với chính mình: mình đang theo Trump, chứ không còn theo Giáo Hội nữa.

Sự thành thật đó, nếu có, ít ra cũng là bước đầu của lương tri thức tỉnh!

 

Hãy nhớ: ông bà ta có dạy: Thương người như thể thương thân. Rét thường cho mặc, đói thường cho ăn!

 

Đừng hùa theo cái ác, câng câng cái mặt để “con” thắng “người” trong chữ “con người” thì trái với đạo lý “con người” lắm đa!

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.