Ngày thứ 25 của cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran.

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Một nguồn tin Iran cho CNN biết đă có “liên lạc” giữa Mỹ và Iran, và Tehran sẵn sàng lắng nghe những “đề nghị phù hợp” để chấm dứt chiến tranh.

 

Thông tin thăm ḍ này xuất hiện chỉ một ngày sau khi Tehran bác bỏ mạnh mẽ việc tiến hành đàm phán với Washington, mâu thuẫn với tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng hai bên đă đạt được “những điểm đồng thuận quan trọng” trong các cuộc thương lượng cuối tuần.

 

Những thông tin trái ngược này đă khiến giá dầu và thị trường chứng khoán dao động dữ dội. Trong khi đó, xung đột vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khi Iran tiếp tục nhiều đợt tấn công hỏa tiễn vào Israel từ đêm Chủ nhật sang thứ Ba, trong khi các khu định cư Israel thực hiện nhiều vụ tấn công ở Bờ Tây bị chiếm đóng.

 

 

Những thông tin chính

 

Iran sẵn sàng lắng nghe: Một nguồn tin Iran cho CNN biết Washington đă khởi xướng “liên lạc” trong vài ngày gần đây, “nhưng chưa đạt đến mức đàm phán chính thức.” Nguồn tin nhấn mạnh Iran “không yêu cầu gặp mặt hay đàm phán trực tiếp với Mỹ, nhưng sẵn sàng lắng nghe nếu một kế hoạch đạt được thỏa thuận lâu bền, bảo vệ lợi ích của chế độ.”

 

Iran phủ nhận: Trước đó, Bộ Ngoại giao Iran kiên quyết phủ nhận bất kỳ cuộc đối thoại nào với Washington, theo truyền thông nhà nước.

 

Iran coi tuyên bố của Trump là cố gắng hạ giá năng lượng và mua thời gian cho các kế hoạch quân sự của ḿnh. Một cố vấn quân sự cấp cao cho lănh đạo tối cao cho biết chiến tranh sẽ tiếp tục cho đến khi Tehran nhận được bồi thường đầy đủ cho các thiệt hại đă chịu.

 

Trump hoăn đe dọa: Vào thứ Bảy, Trump tuyên bố sẽ đánh phá lưới điện Iran nếu eo biển Hormuz không hoàn toàn mở cửa cho tàu thuyền trong ṿng 48 giờ. Đến thứ Hai – chỉ vài giờ trước hạn chót do chính ông đặt ra – Trump bất ngờ nói ông tạm hoăn các cuộc tấn công đó năm ngày. Ông tuyên bố Mỹ và Iran đă đạt được “những điểm đồng thuận quan trọng” trong các cuộc đàm phán cuối tuần, nhưng không nêu chi tiết về thỏa thuận hay người Mỹ đang liên hệ ở Iran.

 

 

Iran tấn công Israel:

 

Các cuộc tấn công của Iran vào Tel Aviv hôm thứ Ba làm hư hại các ṭa nhà và phương tiện, theo video CNN có được. Chính quyền Israel cho biết Iran đă bắn bảy đợt hỏa tiễn kể từ nửa đêm, khiến c̣i báo động vang lên ở Dimona, một thành phố sa mạc phía Nam gần Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Negev. Trong khi đó, Israel cũng tiếp tục tấn công Tehran, bao gồm một cuộc không kích vào một trong những trụ sở chính của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

 

Thị trường biến động: Giá dầu lao dốc và thị trường chứng khoán tăng mạnh hôm thứ Hai sau thông báo bất ngờ của Trump về đàm phán với Iran. Nhưng việc Iran phủ nhận khiến giá dầu tăng trở lại trên 100 USD/thùng. Thời điểm thông báo của Trump – thường trước hoặc sau giờ giao dịch – đang bị chú ư. CNN đưa tin một nhà giao dịch đă kiếm gần 1 triệu USD kể từ 2024 nhờ dự đoán chính xác các hành động quân sự Mỹ và Israel chống Iran.

 

 

Các diễn biến khác

 

Bạo lực tại Bờ Tây: Israel đang chuyển một tiểu đoàn chiến đấu từ biên giới phía Bắc với Lebanon sang Bờ Tây bị chiếm, giữa lúc bạo lực gia tăng của các khu định cư chống lại người Palestine, theo một quan chức quân sự Israel. Nhóm nhân quyền Israel Yesh Din cho biết trung b́nh có 10 vụ tấn công mỗi ngày nhằm vào người Palestine từ đầu tháng 3.

 

Phản ứng của Israel: Dù nói về việc chấm dứt chiến tranh với Iran, một quan chức Israel cho CNN biết thỏa thuận “hiện chưa khả thi.” Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trước đó nói rằng Trump tin có cơ hội biến thành tựu quân sự thành một thỏa thuận “bảo vệ các lợi ích sống c̣n của chúng ta,” nhưng nhấn mạnh Israel sẽ tiếp tục tấn công Iran và Lebanon.

 

Nỗ lực ngoại giao: Các quốc gia vẫn thúc đẩy giải pháp ngoại giao, Pakistan đề nghị tổ chức các cuộc họp giữa Iran, Israel và Mỹ. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ đă trao đổi với hơn mười đối tác khu vực và toàn cầu trong 48 giờ qua về nỗ lực chấm dứt chiến tranh. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu hôm thứ Ba nói “đă đến lúc ngồi vào bàn đàm phán và chấm dứt thù địch” tại Iran.

 

Phân tích và nhận định

 

1. Chiến tranh thông tin và thị trường: Những thông tin trái ngược giữa Mỹ và Iran cho thấy một “chiến tranh tâm lư” nhằm điều tiết giá dầu và thị trường tài chính. Việc Trump công bố đàm phán rồi bị Iran phủ nhận đă tạo biến động mạnh, có thể có lợi cho các nhóm đầu cơ biết trước thông tin.

 

2. Iran thận trọng: Iran không muốn đàm phán trực tiếp với Mỹ, chỉ lắng nghe đề nghị có lợi, điều này phản ảnh chiến lược “ḍ đường” để bảo vệ chế độ và giữ lợi thế chiến lược.

 

3. Mỹ-Israel chưa đồng bộ: Israel tiếp tục tấn công Iran và Lebanon, cho thấy mâu thuẫn tiềm ẩn giữa mong muốn ngoại giao của Mỹ và thực tế quân sự của đồng minh Israel. Chiến tranh đang kéo dài, đặc biệt ở Bờ Tây và Tel Aviv, cảnh báo về nguy cơ lan rộng xung đột khu vực.

 

4. Bài học rút ra: Trong các cuộc xung đột hiện đại, thông tin, tuyên bố chính thức và động thái thị trường đều trở thành vũ khí. Nhà quan sát phải cân nhắc cẩn trọng trước mọi tuyên bố của các bên để đánh giá t́nh h́nh chính xác, thay v́ tin ngay vào lời hứa ḥa b́nh hay đe dọa quân sự.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Theo Jessie Yeung. CNN.

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính