Lindsey Graham: Khi chính lời nói của một chính trị gia trở thành bản cáo trạng của chính ḿnh

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Năm 2016, trong một khoảnh khắc đầy tự tin trước ống kính truyền h́nh, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đă nói một câu mà có lẽ ông không ngờ rằng nhiều năm sau người ta sẽ nhắc lại như một lời tiên tri: “Hăy dùng chính lời nói của tôi để chống lại tôi.”

 

Đó là một câu nói thể hiện sự thách thức. Một chính trị gia tin rằng ḿnh đứng trên lập trường đúng đắn, tin rằng những ǵ ḿnh nói hôm nay sẽ không trở thành điều khiến ḿnh phải xấu hổ trong tương lai.

 

Nhưng chính trị là một sân khấu kỳ lạ. Những lời nói tưởng như mạnh mẽ nhất đôi khi lại trở thành những bằng chứng khó chối bỏ nhất. Và trường hợp Lindsey Graham là một ví dụ điển h́nh cho khoảng cách giữa lời nói và hành động trong chính trường Mỹ.

 

1. Trước khi trở thành một trong những đồng minh nổi bật của Donald Trump, Lindsey Graham từng là một trong những người Cộng ḥa chỉ trích Trump gay gắt nhất.

 

Năm 2015, khi chiến dịch tranh cử tổng thống của Trump bắt đầu gây chấn động nước Mỹ, Graham không hề che giấu sự phản đối. Ông gọi Trump là một người “kích động vấn đề chủng tộc, bài ngoại và cố chấp tôn giáo.”

 

Đến năm 2016, ông c̣n mạnh mẽ hơn: “Tôi nghĩ ông ta là một kẻ lập dị. Tôi nghĩ ông ta điên rồ.”

 

Đó không phải là lời nói của một người xa lạ với chính trị. Lindsey Graham lúc đó đă là một thượng nghị sĩ có nhiều năm kinh nghiệm tại Washington. Ông hiểu rơ sức nặng của từng lời phát biểu trước công chúng.

 

Tháng 5 năm 2016, ông tiếp tục cảnh báo rằng nếu Đảng Cộng ḥa đề cử Trump, đảng này sẽ thất bại và “sẽ đáng bị như vậy”. Ông từng tuyên bố không ủng hộ Trump trong cuộc bầu cử.

 

2. Nhưng rồi một điều xảy ra mà nhiều chính trị gia từng trải đều hiểu: Donald Trump thắng.

 

Và từ ngày đó, Lindsey Graham bắt đầu một hành tŕnh chính trị mới.

 

Người từng gọi Trump là “điên rồ” lại trở thành một trong những người bảo vệ Trump mạnh mẽ nhất tại Thượng viện.

 

Người từng cảnh báo về nguy cơ của Trump lại trở thành người giải thích, bênh vực và bảo vệ nhiều quyết định gây tranh căi của ông Trump.

 

Đối với những người ủng hộ Graham, đó có thể là sự thay đổi chiến lược. Họ cho rằng một chính trị gia không thể chỉ sống trong những lời nói của quá khứ; ông ta phải làm việc với thực tế quyền lực hiện tại để đạt được những mục tiêu lớn hơn.

 

Nhưng đối với những người chỉ trích, đây là câu hỏi về nguyên tắc. Nếu một người từng tin rằng một nhân vật là mối nguy hiểm cho đất nước, tại sao sau đó lại trở thành đồng minh thân cận của chính nhân vật ấy?

 

Đây là điểm khiến câu chuyện Lindsey Graham trở nên đặc biệt: không phải v́ ông thay đổi quan điểm, mà v́ chính ông từng dùng những lời lẽ quá mạnh để mô tả người mà sau này ông ủng hộ.

 

Một trong những ví dụ nổi bật nhất là vấn đề Tối cao Pháp viện.

 

Năm 2016, khi Tổng thống Barack Obama c̣n tại nhiệm và một ghế thẩm phán Tối cao Pháp viện bị bỏ trống, Graham từng cho rằng trong một năm bầu cử, người dân Mỹ nên có tiếng nói thông qua cuộc bầu cử tổng thống trước khi có sự bổ nhiệm mới.

 

Ông từng nhấn mạnh rằng nếu t́nh huống ấy xảy ra trong tương lai, người ta hăy nhớ những ǵ ông đă nói.

 

“Giữ lại đoạn băng,” ông từng nói.

 

Nhưng năm 2020, khi Ruth Bader Ginsburg qua đời chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử tổng thống, Graham với vai tṛ Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện đă thúc đẩy tiến tŕnh xác nhận Amy Coney Barrett vào Tối cao Pháp viện trước ngày bầu cử.

 

Đối với người ủng hộ, đó là quyền chính trị hợp pháp của một đảng đang nắm quyền.

 

Nhưng đối với người phản đối, đó là sự đảo ngược hoàn toàn lời hứa trước đây.

Câu chuyện John McCain cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi.

 

Lindsey Graham từng là bạn thân của John McCain, một biểu tượng của Đảng Cộng ḥa truyền thống. Khi McCain qua đời, Graham từng xúc động tưởng niệm người bạn lâu năm trên sàn Thượng viện.

 

Nhưng Donald Trump — người mà Graham sau này trở thành đồng minh — từng nhiều lần chế nhạo McCain, kể cả việc ông từng bị bắt làm tù binh trong chiến tranh Việt Nam.

 

V́ vậy, nhiều người đặt câu hỏi: làm sao một người có thể vừa ca ngợi di sản của McCain, vừa đứng bên cạnh một người từng xúc phạm McCain?

 

Đó chính là mâu thuẫn lớn nhất trong h́nh ảnh chính trị của Lindsey Graham.

 

Tuy nhiên, một nhận xét công bằng cũng cần ghi nhận rằng Graham không phải chỉ có một mặt. Ông là một trong những thượng nghị sĩ Cộng ḥa có lập trường mạnh mẽ trong việc ủng hộ Ukraine chống lại Nga. Ông cũng có những quan điểm chính sách riêng mà nhiều cử tri đánh giá cao.

 

Nhưng lịch sử chính trị thường không chỉ ghi lại những ǵ một người làm đúng. Nó c̣n ghi lại cách một người đối diện với chính những lời ḿnh từng nói.

 

Một chính trị gia có quyền thay đổi. Xă hội thay đổi, hoàn cảnh thay đổi, và đôi khi người lănh đạo phải điều chỉnh quan điểm. Không phải mọi sự thay đổi đều là phản bội.

 

Nhưng có một điều khó tránh khỏi: khi một người từng lên án một vấn đề bằng những lời mạnh mẽ nhất, rồi sau đó hành động hoàn toàn khác, công chúng có quyền đặt câu hỏi về sự nhất quán và ḷng tin.

 

Di sản của Lindsey Graham v́ thế sẽ không chỉ nằm ở bốn nhiệm kỳ Thượng nghị sĩ, ở những chức vụ quan trọng trong Quốc hội, hay ở những cuộc tranh luận chính trị mà ông từng tham gia.

 

Di sản lớn nhất của ông có thể lại chính là câu nói năm 2016:

“Hăy dùng chính lời nói của tôi để chống lại tôi.”

 

Và người ta đă làm đúng như vậy.

 

Họ không cần phải tạo ra những lời buộc tội mới. Họ chỉ cần mở lại những đoạn băng cũ, đọc lại những tuyên bố cũ, rồi đặt cạnh những hành động sau này.

 

Một chính trị gia có thể thắng nhiều cuộc bầu cử, có thể giữ nhiều chức vụ, có thể có nhiều người ca ngợi khi qua đời.

 

Nhưng uy tín chính trị được xây dựng không chỉ bằng quyền lực.

 

Nó được xây dựng bằng niềm tin rằng lời nói hôm nay vẫn c̣n giá trị vào ngày mai.

 

Và câu hỏi cuối cùng dành cho Lindsey Graham không phải là ông đă đạt được bao nhiêu quyền lực, mà là:

Ông đă giữ được bao nhiêu phần trong những nguyên tắc mà chính ông từng tuyên bố bảo vệ?

 

Bởi v́ trong chính trị, đối thủ có thể quên những lời chỉ trích. Cử tri có thể quên những bài diễn văn.

 

Nhưng lịch sử thường không quên.

 

Đặc biệt là những lời nói mà chính người nói đă yêu cầu người khác hăy ghi nhớ.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

 

 

Cuồng hay không cuồng Trump? Quyền của người ta!

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Trong một thể chế dân chủ, việc ủng hộ hoặc phản đối một vị tổng thống như Donald Trump là quyền chính trị của mỗi công dân, và sự bất đồng quan điểm là một phần b́nh thường của đời sống dân chủ.

 

Về nguyên tắc dân chủ:

Một người có quyền ủng hộTổng thống Trump v́ họ đồng ư với các chính sách, quan điểm hoặc cách lănh đạo của ông.

 

Một người khác có quyền phản đối ông ta v́ họ không đồng ư với những chính sách, hành động hoặc phát biểu của ông.

 

Cả hai bên đều có quyền bày tỏ ư kiến trong khuôn khổ pháp luật, miễn là không chuyển sang đe dọa, bạo lực hoặc xâm phạm quyền của người khác.

 

Trong nền dân chủ Hoa Kỳ, quyền tự do ngôn luận được bảo vệ rất mạnh qua Tu chính án thứ Nhất (First Amendment). Chính v́ vậy, những cuộc tranh luận gay gắt về tổng thống, quốc hội, đảng Dân Chủ, đảng Cộng Ḥa, chính sách di trú, kinh tế, đối ngoại… đều là một phần của sinh hoạt chính trị.

 

Nhưng dân chủ không có nghĩa là "ai nói ǵ cũng được mà không có giới hạn". Các xă hội dân chủ vẫn có những giới hạn như chống đe dọa bạo lực, vu khống có chủ ư, hoặc các hành vi gây hại cụ thể.

 

Tóm lại: đúng, trong dân chủ người dân không thể bị cấm chỉ v́ họ ủng hộ hay phản đối một nhân vật chính trị công chúng như Tổng thống Trump. Quyền bất đồng chính kiến chính là một trong những nền tảng của dân chủ.

 

Ông bà ủng hộ Trump là quyền của ông bà. Người khác không ủng hộ Trump là quyền của người ta; ông bà không cấm họ được.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính