Hiến pháp Mỹ không đủ sức đối phó với một tổng thống “độc ác như Trump”

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Trong những ngày cuối tháng 11 năm 2025, cựu luật sư Nhà Trắng Ty Cobb đã lên tiếng cảnh báo rằng nước Mỹ đang đứng trước một thử thách chưa từng có: tổng thống Donald Trump, với những hành động tấn công hệ thống tư pháp và lạm quyền, đang đe dọa phá vỡ các trụ cột bảo vệ nền dân chủ.

 

 

Cobb, người từng phục vụ trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, nhận định: “Hiến pháp, thực sự, không đủ khả năng để đối phó với một tổng thống độc ác như Trump — một người khao khát tích lũy quyền lực và lạm dụng quyền lực.”

 

Câu chuyện bắt đầu từ những cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các tàu nghi buôn ma túy trên vùng biển Caribbean và Thái Bình Dương, khiến ít nhất 83 người thiệt mạng. Theo giải thích của chính quyền Trump, các cuộc tấn công này là hợp pháp, với tổng thống sử dụng quyền hạn tối cao của tổng tư lệnh để hành động chống lại “một tổ chức khủng bố đã được chỉ định.” Tuy nhiên, Cobb và nhiều chuyên gia luật cho rằng đây là biểu hiện của “lạm quyền chưa từng thấy” và đặt ra câu hỏi về tính hợp pháp cũng như đạo lý của những hành động này.

 

 

Bối cảnh chính trị và quân sự.

 

Từ đầu tháng 9, Mỹ đã triển khai tàu sân bay lớn nhất thế giới cùng nhóm tấn công của nó tới Caribbean. Mục tiêu rõ ràng là gây áp lực lên nhà lãnh đạo Venezuela, Nicolás Maduro, người bị Washington cáo buộc đứng đầu một băng đảng ma túy, Cartel de los Soles. Maduro kiên quyết phủ nhận cáo buộc này và nhấn mạnh rằng ông là nạn nhân của các chiến dịch chính trị của Mỹ.

 

Trong bối cảnh này, việc Mỹ tăng cường lực lượng quân sự ở vùng biển Caribbean không chỉ nhằm chống buôn ma túy, mà còn gửi đi thông điệp chính trị mạnh mẽ: Washington không ngần ngại sử dụng sức mạnh quân sự để áp đặt quyền lực, thậm chí vào một quốc gia có chủ quyền. Cobb nhấn mạnh: “Đang có một cuộc chiến, và chúng ta nên rất lo ngại về điều đó. Các luật sư, thẩm phán, và cả binh sĩ cần hiểu rằng họ không bắt buộc phải tuân theo các mệnh lệnh bất hợp pháp.”

Pháp lý và đạo lý trong thời chiến và thời bình.

 

Cựu luật sư này cũng phân tích sâu hơn về tính hợp pháp của các cuộc tấn công. Theo ông, theo cả luật quốc tế lẫn luật Mỹ, giết dân thường là tội ác, trừ phi có tình huống phòng vệ bản thân hoặc nguy cơ cấp bách. Cobb chỉ ra rằng nếu những kẻ buôn ma túy này ở Hoa Kỳ với số lượng ma túy gấp triệu lần so với trên các tàu nhỏ ở Caribbean, họ sẽ bị bắt giữ, giam cầm và đưa ra xét xử — chứ không bị giết. Ông nói: “Không còn nghi ngờ gì nữa, những gì đang diễn ra ở những nước đó là giết người.”

 

Điều này đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa “hành động hợp pháp” và “lạm quyền”: khi tổng thống tự nhận quyền quyết định giết người, ngay cả trên biển quốc tế, thì vai trò của Hiến pháp và hệ thống tư pháp bị suy yếu. Cobb nhấn mạnh rằng việc tổng thống sử dụng quyền lực để trả thù hoặc thể hiện quyền lực cá nhân là nguy hiểm chưa từng có trong lịch sử Mỹ.

 

 

Những mối lo ngại khác từ nội bộ Mỹ.

 

Trên chương trình *The Weekend* của MS NOW, Cobb đã phân tích xu hướng bạo lực và độc tài của Trump, nhắc tới việc triển khai Vệ binh Quốc gia làm ví dụ. Ông nhận xét: “Chưa từng có trong lịch sử Mỹ, phần lớn người dân lo ngại về tổng thống của họ đến mức này, khi sự tự ái điên cuồng dẫn ông ta tới trả thù và bạo lực.” Ông còn cáo buộc chính quyền Trump đang phạm tội chiến tranh ở Venezuela và Colombia, tạo ra mối lo ngại về việc Mỹ có thể can thiệp quân sự sâu hơn tại khu vực này.

 

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Pigott trước đó khẳng định rằng Mỹ đang tham gia chiến dịch chống băng đảng ma túy để bảo vệ biên giới, chống khủng bố ma túy và ngăn chặn dòng ma túy nguy hiểm vào đất nước. Tuy nhiên, những tuyên bố này mâu thuẫn với quan điểm của Cobb: về mặt luật pháp quốc tế, việc giết người dân thường dù dưới danh nghĩa chống tội phạm vẫn là bất hợp pháp.

 

Về phía Venezuela, Maduro cũng lên tiếng phản đối: “Vâng hòa bình, vâng hòa bình mãi mãi. Hòa bình mãi mãi. Xin đừng có chiến tranh điên rồ!” — phản ánh mối quan hệ căng thẳng giữa Caracas và Washington, và nguy cơ một cuộc đối đầu leo thang.

 

 

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

 

Hoa Kỳ dự kiến chính thức xếp Cartel de los Soles là một tổ chức khủng bố nước ngoài vào thứ Hai tới. Việc này có thể mở ra khả năng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào Venezuela, bất chấp các vấn đề pháp lý và đạo đức mà Cobb cùng nhiều chuyên gia nhấn mạnh.

 

Tổng kết lại, Ty Cobb cảnh báo rằng Hiến pháp Mỹ không đủ khả năng đối phó với một tổng thống độc ác, người sẵn sàng lạm quyền để tích lũy quyền lực và trả thù. Các cuộc tấn công quân sự, những cáo buộc về tội ác chiến tranh, và sự suy yếu của hệ thống tư pháp đều là dấu hiệu báo động cho nước Mỹ. Trong bối cảnh này, các luật sư, thẩm phán, binh sĩ và công chúng cần nhận thức rõ giới hạn quyền lực và sẵn sàng bảo vệ pháp luật để tránh một cuộc khủng hoảng hiến pháp chưa từng có.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

https://www.newsweek.com/cobb-constitution-not-adequate...