Đạo đức của chính trị gia đảng Cộng Hòa ngày nay?

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Trong nền dân chủ Hoa Kỳ, một trong những câu hỏi quan trọng nhất không chỉ là ai thắng cử, mà còn là người thắng cử sẽ phục vụ ai: đất nước hay chính sự nghiệp chính trị của bản thân mình?

 

Đây là câu hỏi đặc biệt được đặt ra đối với các chính trị gia thuộc Đảng Cộng hòa trong thời kỳ Tổng thống Donald Trump có ảnh hưởng mạnh mẽ đến nội bộ đảng.

 

Từ khi xuất hiện trên chính trường, Trump đã tạo ra một phong trào chính trị rộng lớn mang tên MAGA (Make America Great Again). Ông ta không chỉ là một tổng thống, mà còn trở thành biểu tượng đối với hàng triệu cử tri Cộng hòa. Chính vì vậy, nhiều chính trị gia trong đảng phải đối diện với một bài toán khó: làm sao vừa giữ được sự ủng hộ của cử tri trung thành với Trump, vừa bảo vệ những nguyên tắc mà họ tin là đúng cho đất nước?

 

Đây không chỉ là một vấn đề chiến lược bầu cử. Đây là vấn đề về đạo đức chính trị.

 

Quyền lực và lương tâm.

 

Chính trị từ lâu đã được xem là nghệ thuật của sự thỏa hiệp. Một chính trị gia muốn thành công phải biết lắng nghe cử tri, xây dựng liên minh và tìm cách đạt được mục tiêu của mình. Không ai có thể phủ nhận rằng khả năng tính toán chiến lược là một phần cần thiết của chính trị.

 

Một dân biểu hay thượng nghị sĩ muốn đưa ra chính sách cũng cần phải được bầu lại. Nếu mất quyền lực, họ sẽ không còn khả năng ảnh hưởng đến chính sách quốc gia.

 

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở ranh giới giữa tính toán chính trị hợp lý và hy sinh nguyên tắc để bảo vệ chiếc ghế của mình.

 

Một chính trị gia có thể tự hỏi: “Tôi im lặng trước vấn đề này vì đó là cách tốt nhất để tiếp tục phục vụ đất nước, hay vì tôi sợ mất phiếu?”

 

Đây là câu hỏi mà mọi nhà lãnh đạo phải tự trả lời với lương tâm của mình.

 

Sự trung thành với một cá nhân hay với Hiến pháp?

 

Một trong những tranh luận lớn nhất trong Đảng Cộng hòa hiện nay là vấn đề trung thành chính trị.

 

Trong lịch sử Hoa Kỳ, lòng trung thành quan trọng nhất của một quan chức được xem là không phải với một cá nhân, một đảng phái hay một phong trào, mà với Hiến pháp Hoa Kỳ và người dân Mỹ.

 

Một chính trị gia có thể ủng hộ một tổng thống vì họ đồng ý với chính sách của tổng thống đó. Điều này hoàn toàn bình thường trong một nền dân chủ.

 

Nhưng nếu sự trung thành biến thành việc không dám phản đối ngay cả khi người lãnh đạo đưa ra quyết định mà họ cho là sai, thì đó là lúc vấn đề đạo đức xuất hiện.

 

Một nền dân chủ mạnh không cần những chính trị gia chỉ biết nói “vâng”. Một nền dân chủ cần những người có khả năng nói “không” khi cần thiết.

 

Áp lực từ cử tri và phong trào MAGA.

 

Những chính trị gia Cộng hòa hiện nay phải đối mặt với một thực tế: cơ sở cử tri ủng hộ Trump rất mạnh và trung thành cuồng tín.

 

Trong các cuộc bầu cử sơ bộ, những cử tri nhiệt tình nhất thường có tiếng nói lớn nhất. Một ứng viên Cộng hòa chỉ trích Trump có thể gặp nguy cơ thất bại trước một đối thủ được Trump hậu thuẫn.

 

Điều này tạo ra một áp lực rất lớn.

 

Một số người cho rằng các chính trị gia chỉ đơn giản phản ánh ý muốn của cử tri. Trong nền dân chủ, đại diện cho quan điểm của người dân là nhiệm vụ của họ.

 

Nhưng những người khác đặt câu hỏi: Nhà lãnh đạo có nhiệm vụ chỉ làm theo ý kiến phổ biến, hay đôi khi phải dẫn dắt đất nước theo điều họ tin là đúng?

 

Lịch sử cho thấy nhiều nhà lãnh đạo vĩ đại không phải lúc nào cũng đi theo số đông. Có những thời điểm họ phải đưa ra quyết định khó khăn dù biết có thể mất sự ủng hộ chính trị.

 

Bài học từ lịch sử nước Mỹ.

 

Hoa Kỳ từng chứng kiến nhiều trường hợp chính trị gia phải lựa chọn giữa sự nghiệp và nguyên tắc.

 

Các nhà lập quốc Mỹ hiểu rằng quyền lực có thể làm con người thay đổi. Vì vậy, họ xây dựng một hệ thống kiểm soát quyền lực: Quốc hội giám sát tổng thống, tòa án độc lập, báo chí tự do và quyền phản biện của công dân.

 

Những cơ chế này chỉ hoạt động hiệu quả khi những người giữ chức vụ công có tinh thần trách nhiệm.

 

Nếu các nghị sĩ chỉ quan tâm đến việc tái đắc cử, họ có thể trở thành những người bảo vệ quyền lực cá nhân thay vì người bảo vệ nền cộng hòa.

 

Người kế nhiệm Trump và thử thách đạo đức.

 

Khi một tổng thống chỉ còn thời gian giới hạn hơn hai năm trong nhiệm kỳ, các chính trị gia trong cùng đảng thường bắt đầu nghĩ đến tương lai. Họ phải quyết định liệu nên tiếp tục gắn bó hoàn toàn với người lãnh đạo hiện tại hay xây dựng con đường riêng.

 

Một ứng viên Cộng hòa trong tương lai có thể chọn cách nói: “Tôi tôn trọng những điều Tổng thống Trump đã làm cho phong trào bảo thủ, nhưng tôi có trách nhiệm đưa đất nước tiến về phía trước.”

 

Đây có thể là con đường khó khăn nhất, bởi họ phải vừa không xa lánh cử tri Trump, vừa chứng minh rằng họ có khả năng lãnh đạo độc lập.

 

Một nhà lãnh đạo thực sự không chỉ là người biết giữ quyền lực, mà còn là người biết sử dụng quyền lực một cách có trách nhiệm.

 

Chính trị gia có quyền tính toán, nhưng không được đánh mất nguyên tắc. Không thể đòi hỏi một chính trị gia hoàn toàn không quan tâm đến việc thắng cử. Muốn thực hiện chính sách, họ phải có quyền lực. Muốn có quyền lực, họ phải được người dân bầu lên và trước hết phải uyển chuyển để thắng được bầu cử sơ bộ trong đảng Cộng Hoà.

 

Nhưng chiến thắng trong bầu cử không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu cuối cùng phải là phục vụ quốc gia.

 

Một chính trị gia có thể thay đổi quan điểm dựa trên hoàn cảnh mới, có thể thương lượng, có thể tìm kiếm sự ủng hộ. Nhưng có những giá trị không nên bị hy sinh chỉ vì lợi ích cá nhân.

 

Đó là sự thật, sự liêm chính, trách nhiệm với Hiến pháp và lòng trung thành với đất nước.

 

 

Kết luận:

 

Đạo đức của một chính trị gia không được đo bằng số lần họ thắng cử, cũng không chỉ bằng mức độ họ được đám đông ủng hộ. Nó được đo bằng những quyết định họ đưa ra khi đứng trước lựa chọn khó khăn.

 

Một chính trị gia Cộng hòa có thể ủng hộ Trump, phản đối Trump hoặc tìm một con đường trung gian. Điều quan trọng không phải chỉ là họ đứng về phía ai, mà là vì lý do gì họ đứng về phía đó.

 

Nếu họ ủng hộ một chính sách vì tin rằng nó tốt cho nước Mỹ, đó là hành động chính trị bình thường.

 

Nhưng nếu họ im lặng trước điều họ tin là sai chỉ để giữ ghế, thì câu hỏi về đạo đức trở nên nghiêm trọng.

 

Cuối cùng, mọi nền dân chủ đều phụ thuộc vào phẩm chất của những người được trao quyền lực. Một quốc gia không chỉ cần những chính trị gia giỏi chiến thắng trong bầu cử, mà cần những nhà lãnh đạo có đủ can đảm để đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

 

Bởi vì chiếc ghế chính trị chỉ tồn tại vài năm, nhưng trách nhiệm trước lịch sử có thể kéo dài mãi mãi.

 

Tóm lại đặt quyền lợi đất nước trên quyền lợi cá nhân thì lưu danh thiên cổ. Còn đặt quyền lợi cá nhân lên trên quyền lợi đất nước thì lưu xú vạn niên.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

Mời đọc thêm bài:  Nếu Trump bị mất lòng dân đến vậy, tại sao ông ta vẫn thống trị Đảng Cộng hòa?