Câu chuyện di dân của gia đình Trump.

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

 

Từ một thanh niên Đức nghèo khó đến một dòng họ có mặt trong Tòa Bạch Ốc.

Trong lịch sử Hoa Kỳ, không ít gia đình đã tạo dựng cơ nghiệp từ những bước chân của người di dân. Họ rời bỏ quê hương với hai bàn tay trắng, vượt đại dương tìm kiếm một tương lai mới trên miền đất hứa Hoa Kỳ. Gia đình Trump cũng nằm trong dòng lịch sử ấy. Đằng sau cái tên Donald Trump, người từng trở thành Tổng thống thứ 45 của Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ, là câu chuyện kéo dài hơn một thế kỷ của một gia đình di dân gốc Đức và Scotland, với những thăng trầm, thành công, cũng như những nỗ lực che giấu nguồn gốc tổ tiên trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt.

 

Ngày 7 tháng 10 năm 1885, một thiếu niên Đức mới 16 tuổi tên Friedrich Trump rời quê hương, lên tàu vượt Đại Tây Dương sang Hoa Kỳ. Chàng thanh niên trẻ tuổi ấy xuất thân từ vùng Kallstadt, thuộc vương quốc Bayern cũ của nước Đức, một vùng đất nổi tiếng với nghề trồng nho và những gia đình nông dân lâu đời. Friedrich không phải là một thanh niên khỏe mạnh như nhiều người cùng thời. Từ nhỏ ông có thể trạng yếu đuối, không thích hợp với những công việc lao động nặng nhọc, và đặc biệt lo sợ phải thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc của nước Đức lúc bấy giờ.

 

Vào cuối thế kỷ XIX, quân đội đóng một vai trò quan trọng trong xã hội Đức. Thanh niên đến tuổi trưởng thành phải phục vụ trong quân ngũ, và việc trốn tránh nghĩa vụ này có thể bị xem là vi phạm pháp luật. Friedrich Trump đã quyết định rời quê hương trước khi bị gọi nhập ngũ. Đối với ông, chuyến đi sang Mỹ không chỉ là một cuộc phiêu lưu tìm kiếm vận may, mà còn là một sự lựa chọn để thoát khỏi một tương lai mà ông cho rằng không phù hợp với bản thân.

 

Khi đặt chân đến New York, Friedrich Trump hòa nhập vào làn sóng di dân Đức đang đổ vào Hoa Kỳ. Trong khoảng thời gian từ năm 1880 đến năm 1885, gần một triệu người Đức đã vượt biển sang Mỹ để tìm kiếm đất sống mới. Họ đến từ nhiều tầng lớp khác nhau: nông dân nghèo, thợ thủ công, công nhân và những người muốn thoát khỏi những giới hạn về kinh tế, chính trị tại quê nhà.

 

Nước Mỹ khi ấy đang trong thời kỳ phát triển mạnh mẽ. Những thành phố lớn như New York, Chicago và các vùng miền Tây đang cần một lực lượng lao động mới. Đối với nhiều di dân Âu Châu, Hoa Kỳ tượng trưng cho cơ hội đổi đời. Friedrich Trump bắt đầu cuộc sống mới bằng nghề thợ cắt tóc, một công việc khiêm tốn nhưng giúp ông từng bước ổn định cuộc sống.

 

Tuy nhiên, Friedrich không chỉ dừng lại ở nghề cắt tóc. Ông là một người có óc kinh doanh và biết nắm bắt cơ hội. Trong những năm tiếp theo, ông trải qua nhiều nghề khác nhau: từ chủ nhà hàng, người điều hành quán rượu, kinh doanh khách sạn, đến việc tham gia vào những cuộc tìm kiếm vận may tại các vùng khai thác vàng ở miền Tây Bắc Hoa Kỳ và Canada. Đặc biệt, trong thời kỳ Cơn sốt vàng Klondike tại vùng Yukon, Friedrich Trump đã kiếm được một khoản tiền đáng kể bằng cách phục vụ những người đi tìm vàng thay vì trực tiếp đào vàng.

 

Trong những vùng đất biên cương đầy khắc nghiệt ấy, nơi hàng ngàn người đàn ông trẻ tuổi đổ về với giấc mơ làm giàu, Friedrich nhận ra rằng những người đào vàng cũng cần thức ăn, nơi nghỉ ngơi và các dịch vụ căn bản. Từ đó, ông xây dựng nền móng đầu tiên cho tài sản gia đình Trump. Sau này, ông chuyển sang đầu tư địa ốc tại New York, mở ra con đường kinh doanh sẽ được các thế hệ sau tiếp tục phát triển.

 

 

Friedrich Trump kết hôn với Elisabeth Christ, một người đồng hương cũng đến từ Kallstadt. Hai người từng mong muốn trở về Đức sau khi đã có được một số vốn nhỏ từ những năm tháng làm ăn tại Mỹ, Seattle và Yukon. Tuy nhiên, khi chính quyền Đức phát hiện Friedrich từng rời khỏi đất nước để tránh nghĩa vụ quân sự, vấn đề quốc tịch trở thành trở ngại lớn. Hai vợ chồng mất quyền công dân Đức và cuối cùng phải quay trở lại Hoa Kỳ sinh sống vĩnh viễn.

 

Tại Mỹ, họ có ba người con. Người con trai giữa là Frederick Trump, thường được gọi là Fred Trump, sinh năm 1905 tại khu Bronx, thành phố New York. Fred Trump sau này trở thành một doanh nhân địa ốc thành công, tiếp nối công việc của cha mình và xây dựng một công ty gia đình vững mạnh trong lĩnh vực xây dựng nhà ở tại New York.

 

Trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt, khi nước Mỹ trải qua hai cuộc thế chiến và tâm lý chống Đức lan rộng, nguồn gốc Đức của gia đình Trump trở thành một vấn đề nhạy cảm. Fred Trump, và sau này là con trai ông Donald Trump, từng nhiều lần nói rằng tổ tiên họ đến từ Thụy Điển thay vì Đức. Trong cuốn sách “The Art of the Deal”, Donald Trump từng viết rằng ông nội mình “đến từ Thụy Điển khi còn là một đứa trẻ”.

 

Nhưng các tài liệu gia đình và nghiên cứu lịch sử sau này cho thấy tổ tiên bên nội của Donald Trump thực sự là người Đức. Một người họ hàng và cũng là nhà nghiên cứu gia đình, John Walter, cho biết việc nói về nguồn gốc Thụy Điển bắt đầu từ thời Fred Trump. Theo lời ông Walter, Fred muốn tránh những định kiến đối với người Đức, đặc biệt sau Thế chiến thứ Nhất và Thế chiến thứ Hai, khi nước Đức trở thành đối thủ của Hoa Kỳ. Vì vậy, câu chuyện về nguồn gốc Thụy Điển được lặp đi lặp lại qua nhiều năm.

 

Bên cạnh dòng máu Đức từ phía cha, Donald Trump còn mang nguồn gốc Scotland từ phía mẹ. Mẹ ông, Mary Anne MacLeod, sinh năm 1912 tại làng Tong trên đảo Lewis thuộc quần đảo Outer Hebrides của Scotland. Đây là một vùng đất xa xôi, khí hậu khắc nghiệt, nơi cư dân chủ yếu sống bằng nghề đánh cá và nông nghiệp tự cung tự cấp.

 

 

Mary là một trong mười người con trong một gia đình nghèo. Cuộc sống trên đảo Lewis vào đầu thế kỷ XX rất khó khăn. Những gia đình như gia đình MacLeod phải chống chọi với thời tiết lạnh giá, đất đai cằn cỗi và những giới hạn kinh tế của một cộng đồng hẻo lánh. Khi còn trẻ, Mary quyết định sang Hoa Kỳ tìm kiếm cơ hội mới, giống như hàng triệu người Âu Châu khác trong thời kỳ đó.

 

Tại New York, Mary làm nghề giúp việc gia đình trước khi gặp Fred Trump trong một buổi tiệc tại Queens vào thập niên 1930. Fred khi ấy là một doanh nhân trẻ thành đạt, ăn mặc sang trọng với bộ ria mép đặc trưng. Cuộc gặp gỡ giữa người con gái nghèo từ một hòn đảo Scotland xa xôi và nhà kinh doanh trẻ New York đã mở ra một chương mới trong lịch sử gia đình Trump.

 

Sau khi kết hôn với Fred Trump, Mary MacLeod bước vào một cuộc sống hoàn toàn khác. Từ một cô gái xuất thân trong gia đình nghèo khó, bà trở thành phu nhân của một doanh nhân giàu có tại New York, sống trong những điều kiện tiện nghi mà trước đây gia đình bà khó có thể tưởng tượng.

 

Mary trở thành công dân Hoa Kỳ vào năm 1942 và suốt đời vẫn giữ tình cảm với quê hương Scotland. Bà nhiều lần trở lại đảo Lewis, nơi đã chứng kiến những năm tháng tuổi thơ gian khó của mình.

 

Fred Trump tiếp tục phát triển công việc kinh doanh địa ốc, nhưng cha ông, Friedrich Trump, không sống đủ lâu để chứng kiến toàn bộ thành quả của gia đình. Ông qua đời trước tuổi 50 trong thời kỳ đại dịch cúm sau Thế chiến thứ Nhất. Khi mất, tài sản của ông được ước tính tương đương khoảng hơn nửa triệu Mỹ kim theo giá trị ngày nay.

 

Từ nền móng do Friedrich Trump gây dựng, Fred Trump cùng mẹ là Elizabeth tiếp tục phát triển công ty gia đình dưới tên “Elizabeth Trump & Son”. Công việc này sau đó trở thành nền tảng tài chính để Donald Trump bước vào lĩnh vực xây dựng và địa ốc, mở rộng tên tuổi Trump từ New York ra toàn thế giới.

 

Câu chuyện gia đình Trump vì thế cũng là một phần của câu chuyện lớn hơn về nước Mỹ: câu chuyện của những người di dân. Một thiếu niên Đức rời quê hương trong hoàn cảnh khó khăn, một cô gái Scotland từ vùng đảo nghèo khó vượt biển tìm tương lai, cuối cùng đã góp phần tạo nên một gia đình có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống kinh tế và chính trị Hoa Kỳ.

 

Dù quan điểm về Donald Trump có thể khác nhau, lịch sử gia đình ông phản ảnh một thực tế không thể phủ nhận của nước Mỹ: nhiều dòng họ nổi tiếng nhất của quốc gia này đều bắt đầu từ những con người xa lạ đặt chân lên đất Mỹ với hy vọng xây dựng một cuộc đời mới.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.