Thứ Tư Lễ Tro: 26/2/2020

Mở đầu Mùa Chay Thánh

 

 

 

Việc xức tro có nguồn gốc từ thực hành thống hối công khai, một nghi thức bắt buộc dành cho các tín hữu phạm lỗi nặng hoặc làm gương xấu trước khi họ được chính thức tái hoà nhập cộng đoàn vào ngày Thứ Năm Tuần Thánh, họ được xá tội và được phép rước lễ trở lại v́ trước đó họ bị cấm.

 

Một trong những thực hành thống hối công khai này là xức tro trên đầu. Cử chỉ này thịnh hành ở Roma từ thế kỷ IV và dần dần lan ra các xứ Kitô giáo, rồi nhiều tín hữu tự nguyện xức tro trên đầu để biểu lộ ư muốn thống hối. Chính các Đức Giáo Hoàng cũng đă chấp nhận nghi thức này và vào thế kỷ XI th́ các ngài đă kết hợp việc thống hối này với việc bắt đầu Mùa Chay, do đó mà có tên gọi Thứ Tư Lễ Tro và thực hành xức tro.

 

Là bụi đất, h́nh ảnh của tội lỗi và sự mong manh của con người, là những ǵ c̣n lại của thân xác sau khi ngọn lửa sự sống vụt tắt đi (x. St 3,19; 18,27), tro rắc trên đầu mà ngày nay người ta xức trên trán biểu lộ sự thống hối và tang chế (x. Is 58,5; 61,3; Gr 6,26). Chính v́ thống hối dưới bụi tro và áo mặc áo vải thô mà dân thành Ninivê nhận được sự tha thứ của Thiên Chúa (x. Gn 3).

 

Linh đạo Mùa Chay

 

Là thời gian hoán cải dành cho hối nhân, trong những thế kỷ đầu tiên, Mùa Chay cũng là thời gian chuẩn bị cho các dự ṭng chịu phép rửa để được gia nhập cộng đoàn Kitô giáo vào đêm Phục Sinh, sau khi giữ chay và tiết chế trong suốt thời gian này cũng như miệt mài cầu nguyện.

 

Như thế, khi khuyên nhủ các tội nhân công khai hối cải, Giáo Hội cũng khích lệ toàn thể cộng đoàn thống hối, và khi nhắn gởi với các dự ṭng, Giáo Hội cũng chuẩn bị cho mọi tín hữu sống lại ân sủng phép rửa của chính ḿnh     

       

Khi chuẩn bị cho mọi người gặp gỡ Thiên Chúa, đối với các tín hữu, Mùa Chay đă trở thành một hành tŕnh tiến về Thiên Chúa, một con đường ṿng băng qua hoang mạc, một cuộc chiến đấu với những cám dỗ trong đời sống. Giáo Hội đề nghị chúng ta sống trọn vẹn cuộc sống Kitô hữu của chúng ta một cách nồng nhiệt hơn trong suốt mấy tuần hướng về ngày lễ Phục Sinh.

 

Như đoàn dân của Môisen lang thang nhiều năm dài trước khi vào Đất Hứa, chúng ta cũng khám phá ra rằng hành tŕnh tiến về Thiên Chúa, con đường tiến về Nước Trời của chúng ta không phải là không gặp khó khăn, chướng ngại, thụt lùi, đôi khi có phản kháng nữa; thế nhưng Thiên Chúa vẫn luôn hiện diện để mang lại cho ta hy vọng và niềm tin. Khi kết hiệp với Chúa Giêsu Kitô vẫn luôn trung thành với Chúa Cha trong thử thách cuối cùng, chúng ta sống kinh nghiệm cuộc vượt qua tiến về Chúa Cha qua sự sống và cái chết, chúng ta dần tiến về mầu nhiệm của Đức Kitô để hiệp thông vào đó một cách sâu xa hết sức có thể.

 

Làm thế nào để diễn dịch cách cụ thể cuộc hành huơng tiến về với Thiên Chúa mà mỗi Kitô hữu được mời gọi trong suốt thời gian Mùa Chay này? Đă có câu trả lời được lặp đi lặp lại qua các bản văn phụng vụ ngày Chúa Nhật (và những ngày khác) trong thời gian chuẩn bị cho biến cố Phục Sinh: các bài đọc Tin Mừng cũng như Kinh Tiền Tụng đă dành ưu tiên cho bộ ba này: cầu nguyện, ăn chay và chia sẻ.

 

1.    Cầu nguyện

 

Là khoảng không ngút mắt nơi không có sự sống, hoang mạc mà dân của Giao Ước cũ và chính Đức Kitô đă đi qua đưa chúng ta đến yếu tính của đời sống, dẫn chúng ta gặp gỡ với Hữu Thể độc nhất, cội nguồn cho hiện hữu của chúng ta: Thiên Chúa. Là nơi chốn gợi lên sự vô cùng của Thiên Chúa, chính trong hoang mạc mà Charles de Foucauld đă tận hiến hoàn toàn cho Ngài qua lời cầu nguyện. Như thế, hoang mạc và Mùa Chay là nơi chốn và thời gian để gặp gỡ Chúa trong lời cầu nguyện.

 

Qua lời cầu nguyện, đời sống chúng ta hướng về Thiên Chúa, chúng ta để cho Chúa Thánh Thần uốn nắn ḿnh theo h́nh ảnh Đấng Tạo Hoá để trở nên sẵn sàng cho Đức Kitô và cho anh em. Cầu nguyện là “lương thực hằng ngày” nuôi sống chúng ta bằng t́nh yêu của Thiên Chúa, không có nó tâm hồn chúng ta có nguy cơ xa rời ư muốn của Chúa Cha.

 

Theo gương các dự ṭng vào những thế kỷ đầu tiên đă toàn tâm toàn ư cầu nguyện cách quảng đại và thực tâm, theo gương Đức Kitô lui vào trong cô tịch của hoang mạc Giuđa, chúng ta hăy biến Mùa Chay thành một thời gian gặp gỡ Chúa, chiêm niệm và tạ ơn, ngợi ca Danh Thánh Chúa và biến đổi tâm hồn.

 

2.    Ăn chay

 

Là nơi gặp gỡ Thiên Chúa, đối với dân Israel cũng như đối với Đức Kitô, hoang mạc đồng thời cũng là thời gian thử thách, là trận chiến chống lại thế lực sự dữ để không nhường bước trước thú vui, điều choáng ngợp và quyền lực, ba thần tượng mà con người thường hy sinh tất cả để đạt cho được. Những cám dỗ này không ngừng quấy nhiễu chúng ta và là nguồn gốc nhiều sự dữ, ngay từ khi xuất hiện Mùa Chay, việc từ bỏ những cơn cám dỗ này được diễn dịch bằng việc ăn chay, một thực hành rất đ̣i hỏi nhưng lại đạt được nhiều kết quả thiêng liêng. Khi giảm thiểu những nhu cầu sống để chỉ giữ lại những ǵ thiết yếu, việc ăn chay giúp chúng ta trở nên những người nghèo khó trong tâm hồn (xem Các Mối Phúc), nghĩa là thành những con người cần đến Thiên Chúa, nhường cho Ngài một chỗ trong đời sống ḿnh, người nghèo trong Tin Mừng là những người đặt hết niềm hy vọng vào Chúa, háo hức gặp gỡ với Đức Kitô. Như vậy sự khổ hạnh và từ bỏ mọi sự rất cần thiết để Thánh Thần Thiên Chúa xâm chiếm lấy con người ḿnh.  

           

Nếu chay tịnh trước hết có nghĩa là từ bỏ của ăn th́ trong ư nghĩa tận căn hơn nữa ăn chay cũng có nghĩa là từ bỏ tính ích kỷ, tính cứng đầu và ḷng tham lam của chúng ta: “Đây là những điều bạn phải thực hành khi muốn ăn chay. Trước hết, hăy xa lánh mọi lời nói và ước muốn xấu xa, thanh tẩy tâm hồn khỏi mọi thứ hư không đời này. Nếu giữ được điều đó, việc ăn chay của bạn sẽ nên hoàn hảo. Sau khi hoàn tất những ǵ tôi đă viết trên đây, vào ngày ăn chay, bạn không ăn ǵ ngoại trừ bánh ḿ và nước lă và rồi hăy tính toán giá lương thực mà bạn thường ăn trong ngày ấy, bạn dành tiền ấy để cho quả phụ, cô nhi hoặc người nghèo… Nếu bạn ăn chay theo như những điều tôi khuyên nhủ trên đây, hy sinh của bạn sẽ được Thiên Chúa chấp nhận” (Le Pasteur d’Hermas).

 

3.    Chia sẻ

 

Ngay từ thế kỷ II, việc ăn chay đă có khuynh hướng chia sẻ như là một phương tiện giúp đỡ những ai đang túng thiếu để chúng ta có thể tiến đến gần Thiên Chúa hơn. Thánh Cyprianô thành Carthage vào thế kỷ III cũng đă để lại những ḍng chữ rất thuyết phục về chủ đề này: “Những người giàu có và dư dật… bạn sẽ trở nên vàng ṛng khi tinh luyện ḿnh qua các công việc v́ đức công b́nh và làm bố thí… Hăy xem trong Tin Mừng, một bà goá nghèo đă đi vào trong lời dạy của Thiên Chúa khi bà bố thí giữa lúc thất vọng và túng bấn. Bà ném vào trong thùng tiền hai đồng xu cuối cùng. Chúa đă lưu ư và nhấn mạnh về tấm ḷng quảng đại của bà và nói: “Bà goá này đă dâng cho Thiên Chúa nhiều hơn mọi người khác”… Đức Giêsu Kitô muốn chúng ta hiểu rằng của bố thí của chúng ta sẽ đến với chính Thiên Chúa và rằng những ai bố thí th́ đẹp ḷng Chúa”.

 

Chia sẻ cũng là t́nh yêu tha nhân, nh́n nhận người khác như đồng loại của ḿnh, nhận ra Đức Kitô trong những người anh em hèn mọn nhất. Đây là biểu hiện t́nh yêu Thiên Chúa của chúng ta và không thể được diễn dịch đơn thuần chỉ bằng một phong trào cứu trợ hay phong trào đoàn kết nào đó. Qua sự thiếu thốn và chia sẻ, chúng ta đáp ứng được giới răn kép của t́nh yêu: “Ngươi hăy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi và yêu tha nhân như chính ḿnh”.

 

(*) Trích bài viết của Jean Luc Muller – Dịch: Lm Nguyễn Minh Chính

 

 

Người Là Tro Bụi

(Hăy Thức tỉnh và Sám hối)

 

*Thực ngàn năm trước như ngàyhôm qua đă khuất, như một đêm thức giấc cầm canh,   Chúa khiến con người trở về bụi đất. Ngài phán:

  “Hăy trở về gốc! Hỡi con người!”  (Tv.89)

 

 

 

 

Ôi Lạy Chúa! Con chỉ là tạo vật, 

Chúa dựng con từ nắm đất bụi tro.

Ban con đời sống hạnh phúc tự do,

Nhưng con đă quay đầu phản nghịch Chúa.

 

Ôi Lạy Chúa! Một đời con lưu lạc,

Ham danh lợi và mê mải phù vân,

Hồn hoảng loạn rời ră cả tấm thân,

Đi đi măi càng ch́m trong vô vọng.

 

Ôi Lạy Chúa! Suốt đời con phiêu bạt,

Sống dật dờ của một kiếp phù du,

Hồn đớn đau trong thân xác ngục tù,

Lang thang măi càng xa rời Thiên phúc.

 

Ôi Lạy Chúa! Cho hồn con bừng tỉnh,

Biết ăn năn và thống hối chân t́nh,

Như kẻ chết được diễm phúc hồi sinh.

Trong cứu độ nơi t́nh yêu Thiên Chúa.

 

Ôi Lạy Chúa! Cho ḷng con đón nhận,

Một tín điều suy gẫm cả cuộc đời:

‘Hỡi người hăy nhớ ḿnh là bụi tro,

Rồi sẽ phải trở về cùng tro bụi.’

 

 

Đinh Văn Tiến Hùng

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính