Truyện ngắn

Nỗi đau của Mẹ

 

Điệp Mỹ Linh

 

 

Từ khch sạn bước ra, Ninh hướng dẫn vin du lịch pht ngn bằng tiếng Anh:

- Xin qu vị vui lng đợi thm giy lt.

 

Khng ai đp lời Ninh. Ninh trở lại khch sạn. Nhn theo Ninh, Bảo-Trn mới để đến một hng bn bnh cuốn ngay trn lề đường, cch khch sạn một căn nh ngi, mi đ chng xuống thật thấp. Pha bn kia khch sạn l một tiệm ăn lụp xụp. Bn trong chỉ vi chiếc bn gỗ cũ kỹ v mấy ci ghế đẩu bằng nhựa, thấp l t. V trước tiệm khng c bảng hiệu, Bảo-Trn khng biết tiệm ấy bn những g. Bất ngờ, từ trong tiệm, một người đn b đứng tuổi, mnh khoc chiếc o len mu nu sậm, đầu cht khăn mỏ quạ, bưng một x nước đổ tạt ra lề đường rồi quy quả đi vo. Sau khi nước chảy xuống lề đường, Bảo-Trn thấy mấy cọng phở vụn nằm chơ hơ trn vỉa h. Lc ny Bảo-Trn mới thấy, dọc lề đường, lẫn với rc rến, l một dng nước đen ngm, trng c vẻ sền sệt.

 

Người đn b lc ny trở ra, tay cầm ci chổi nhỏ, hơi khom người, qut nh nhẹ trong dng nước sền sệt. Từ ny giờ dng nước đọng nn khng bốc mi. By giờ, trong khi người đn b qut, la rc đến ranh giới giữa tiệm phở v mini khch sạn th những người trn xe kn đo bịt mũi v miệng để trnh bớt mi hi do dng nước bẩn bị khuấy động, bốc ln. Vi người ngoại quốc đề nghị anh ti xế đng cửa xe lại, mở my lạnh; nhưng anh khng hiểu, chỉ cười. Bảo-Trn muốn phin dịch gim, nhưng lại ngại.

 

Ninh trở ra với nhm nhỏ người ngoại quốc. Chủ khch sạn bước theo, ni với Ninh những cu khi hi c tnh cch nịnh bợ. Bất ngờ chủ khch sạn nhn về hướng tiệm phở, giọng hch dịch:

- Ny! bảo mi m tại sao sng no cũng qut rc tấp sang đy, hả?

 

Người đn b đứng tuổi cũng khng vừa:

- Bảo ai m bảo mi? Rc trước nh ti, ti qut, anh lm g được ti no?

 

Dựa vo chức vụ của ng Bố, chủ khch sạn ni hơi lớn, với mục đch cho Ninh v mấy người trong tiệm phở cng nghe:

- Lm g hay khng rồi sẽ biết. Chua ngoa thế đấy m hễ thấy ng cụ ti đến l miệng lưỡi dẽo queo, bẩm thượng t ny, bẩm thượng t nọ.

 

Ni xong chủ khch sạn quay sang Ninh, cười hềnh hệch. Giọng lanh lảnh của người đn b đp lời chủ khch sạn vang ln, Bảo-Trn chưa kịp nghe th đ thấy một người đn b khc nơi hng bn chả, st vch với tiệm phở, cũng đang lum khum qut trong dng nước tanh hi. Bảo-Trn nhn sang bn kia đường, cũng thấy cảnh qut lề đường diễn ra trước mỗi hng ăn. Lc ny Bảo-Trn mới hiểu xuất xứ của những khm rc nho nhỏ bn tất cả mọi lề đường ở H-Nội.

 

Xe chạy trn những con đường bẩn v hẹp của một H-Nội đang hồi sinh. Xe qua phố Hng-Da, đến phố Hng-o qua Bc-Sứ, v. v... Lc ny Bảo-Trn mới nghiệm ra rằng phố khng c nghĩa l một khu vực nhỏ, như Saigon c Thủ-Thim, Chợ-Lớn, B-Quẹo, v. v... m ở đy, phố chỉ l một con đường. Dọc theo h phố, số lượng qun cốc v hng ăn tương đương với những khm rc nhỏ trong dng nước tanh hi.

 

Nhn vẻ x bồ nhưng khng nhộn nhịp của H-Nội vo một sng trời trong v mt, Bảo-Trn cảm thấy dễ chịu hơn l khng kh ngột ngạt v tiếng động cơ cng mi dầu cặn thot ra từ rừng xe gắn my ở Saigon. Tại H-Nội, thỉnh thoảng, trong từng đon xe đạp tiếp nối nhau, Bảo-Trn mới thấy vi chiếc xe gắn my. n b ở đy cũng đi xe gắn my v xe đạp; nhưng rất t b mang bao tay qu khuỷu tay như đn b Saigon. Ngoi sự khc biệt đ, Bảo-Trn cn thấy như thiếu vắng một ci g. A, phải rồi, thiếu bng dng của những người ăn xin v cũng khng c thương phế binh đi khất thực trước mỗi hng ăn hoặc quanh khu vực thương mại. Thay vo hnh ảnh khốn khổ ấy l từng nhm trẻ em tung tăng đến trường. Nhiều em cn mặc quần Jeans, o loại baggy rộng thng thnh, hai tay o di lng thng. Sau lưng mỗi em l một ci ba-l nhỏ, bằng ny-lng mu, loại bn tại K-Mart, Target hoặc Walmart. Nếu khng c v số xe đạp, xe xch l, xe gắn my v những khm rc dọc theo dng nước đọng, c lẽ Bảo-Trn tưởng nng đang nhn mấy em học sinh -ng tại Hoa-Kỳ.

 

Sau khi ln lch qua khng biết bao nhiu l xe đạp v xe gắn my, cuối cng chiếc xe but cũng ra đến được ngoại H-Nội. Theo đ dằn xc của chiếc xe, bụi đất bắt đầu bốc ln cuồn cuộn, nhưng vẫn khng lm mờ được những tấm bảng hiệu sặc sỡ của mấy qun thịt ch. Vi qun cn viết rnh rẽ qun-cầy-tơ chứ khng cần phải ni li như người trong Nam.

 

Xe chạy dọc theo bờ đ m, ở những đoạn bờ đ thấp hoặc bị vỡ, Bảo-Trn nhn vo, khng thấy nước trong lng sng, chỉ thấy cy bắp v vi loại rau cải. Bảo-Trn khoo vai Ninh, hỏi nhỏ:

- y l sng g, Ninh?

- Dạ, đy l sng Hồng.

 

Thốt nhin Bảo-Trn cảm thấy xc động một cch nhẹ nhng. Th ra dng sng đ gieo cảm hứng cho khng biết bao nhiu nghệ sĩ di cư l dng sng ny! Bảo-Trn chỉ ra bờ đ:

- Tại sao người ta lại trồng hoa mu trong lng sng, nhỡ nước ln th sao? 

- Dạ, ở đy đất hiếm v dn ngho lắm. Họ trồng theo ma. Họ phải tnh lm sao khi vừa thu hoặch hoa mu xong th đng vo ma nước lớn.

- Nếu vậy, sang năm, đến khi nước rng, lm sao họ biết được khu vực no thuộc về họ?

- Dạ, họ cắm so, đnh dấu cả đấy.

 

Bảo-Trn im lặng, cảm thương cho cảnh ngho của những người đ một thời được tuyn truyền để tin tưởng rằng sau khi giải phng được miền Nam, cuộc sống sẽ kh hơn, v x hội sẽ khng cn giai cấp nữa!

 

Xe qua một ổ g lớn bằng ci nia. Hầu như mọi người trong xe đều bị hất mạnh ln rồi bị rơi lại ngay lng ghế. Ninh vịn thnh ghế cho thn người bớt chao đảo rồi nhn Bảo-Trn, cười. Bảo-Trn hỏi:

- Nếu c muốn đi xem năm cửa th phải đi tours no, Ninh?

- Dạ, đu cn g nữa m xem, c.

- Tại sao? C nghĩ đ l di tch lịch sử m.

- Dạ, chỉ cn Quang-Chưởng thi; cn mấy khc đều bị đập ph để xy cao ốc.

 

Bảo-Trn im lặng, cảm thấy bất bnh, nhưng khng biết v ci g v v ai!

ến một đoạn đường rất hẹp, chỉ vừa cho hai chiếc xe nhỏ trnh nhau, xe phải dừng lại, v pha trước, cả một đon xe khng di động. Ninh xuống xe, bước về pha trước. Một lc sau Ninh trở lại, cho biết những xe nhỏ c thể vng vo lng, đi đường tắt, đường chnh bị hư hại nặng, khng xử dụng được.

 

Xe chạy rất chậm trn con đường lng bằng đất. Bụi tung mịt m. Khi xe chạy ngang ngi chợ nhỏ đầy ruồi v rc, bụi cũng vẫn quy kn lấy xe, Bảo-Trn thấy những hng thức ăn hay hng bn thịt được người bn vội vng cầm chiếc nn quạt thật nhanh như muốn bảo vệ t thực phẩm bớt phần nhiễm. Chiếc xe len lỏi trn con đường quanh co, giữa những mi tranh thấp l t. Trẻ em đứng trn thềm nh bằng đất, vừa chỉ chỏ ra xe vừa reo cười. Trước sn v bn h của mỗi căn nh, Bảo-Trn thấy những luống rau o uột. Cải tần v cải bẹ xanh c cy đang trổ ngồng, c cy khoe những cnh hoa nhỏ t, mu vng nhạt. Vi b gi bồng em, đứng bn mấy luống rau, cũng vừa chỉ theo chiếc xe vừa trầm trồ.

 

Hnh ảnh mấy em b gi rụt r bn mấy luống rau cải bất chợt gợi nơi lng Bảo-Trn những ngy xa xăm nơi lng Sơn-Tịnh; chỉ khc một điều, mấy em b ny trầm trồ khi thấy chiếc xe hơi, cn ngy xưa b Bảo-Trn lại lấy lm lạ khi thấy con b v chiếc xe b!

Xe qua khỏi ngi lng, sắp vo đường chnh. Bảo-Trn thấy vi người đn b, trong khi lui cui bn ao rau muống hoặc bn vườn khoai mn, khoai m, khoai lang, đều đeo con trước ngực hoặc sau lưng bằng tấm vải cũ. Bảo-Trn thở di. Cuối thế kỷ hai mươi rồi m thn phận người phụ nữ Việt-Nam vẫn cứ mi như vậy sao!

 

Dọc con đường chỉ cn trơ đ v đất bủn, thỉnh thoảng Bảo-Trn thấy từng đụn đ, loại dng để lm đường, nằm chơ vơ bn lề đường. Bảo-Trn hơi chồm ln ghế trước, khẽ hỏi:

- Ninh ơi! đổ ven đường m tại sao đường khng được sửa ?

- C nhn vo nh dn m xem. Nh no cũng lấy đ vo lm sn, lm nền nh nn đ khng đủ để lm đường.

- Ăn cắp của cng khng bị rắc rối ?

- Rắc rối g, c. Người ăn cắp l dn địa phương. Cng an cũng dn địa phương, chỉ một chầu nhậu l xong tuốt.

 

Bảo-Trn cười thầm. Người mnh ở đu cũng vậy cả.

 

Xe vo một ngi lng cạnh con sng nhỏ rồi dừng lại bn bờ sng. Bờ sng l hai bờ đ cao, che khuất cả những thuở ruộng dọc hai bn dng sng. Bờ bn phải l một khch sạn nhiều tầng, do cng đon quản l. Bờ bn tri l mini khch sạn của tư nhn. Sau khi mọi người rời xe, Ninh dng dạc, bằng Anh ngữ:

- Thưa qu b, qu ng, đy l Bến-ục, cũng được gọi l Bến-Xuồng-Sắt. Xin mời qu vị đến bờ sng, cứ ba người ngồi một xuồng.

 

Thấy mỗi chiếc xuồng nhỏ xu - Bảo-Trn thch gọi l thuyền cho c vẻ nn thơ - được hn lại bằng ba mảnh sắt v do một em b gi trạc mười bảy, mười tm tuổi ngồi cạnh mi cho, nhiều du khch ngoại quốc nhn nhau, dng e ngại. Nhưng khi nhn dng sng cạn dy đặc cỏ tc tin, mọi người c vẻ bớt lo, lẳng lặng bước xuống. Vi chiếc thuyền đủ khch, bắt đầu rời bến. Bất ngờ Bảo-Trn nghe tiếng Ninh từ bờ sng:

- C ơi, c! C lm ơn ni cho người ny biết c l người Việt đi.

 

Trước khi xuống thuyền, Bảo-Trn thấy tấm bảng ghi gi v dnh cho mỗi du khch ngoại quốc, hoặc người Việt từ nước ngoi về, l bảy mươi lăm ngn v gi cho mỗi người Việt trong nước l mười lăm ngn. Biết Ninh khai gian, nhưng mặc, Bảo-Trn vẫy tay:

- Ti l người Việt đy.

Bảo-Trn khng nghe được g nữa, v chiếc thuyền chở nng đ rời bến được một đoạn kh xa. Hai thanh nin ngoại quốc ngồi cng thuyền với Bảo-Trn nhn nng, mỉm cười. Bảo-Trn cũng mỉm cười, ni Hi.

 

Lc ny Bảo-Trn mới để , pha sau thuyền, ngoi c li đ cn c một b trai khoảng hơn mười tuổi, gương mặt rất khu khỉnh. Bảo-Trn gợi chuyện với b trai:

- Ny, em! Em tn chi?

- Dạ, chu tn Nuận.

- Nuận cũng đi cha Hương ?

- Dạ, chu tn Nuận ạ.

- Vng, th c gọi em l Nuận m.

 

Cậu b cười ngặc ngoẽo:

- Dạ khng phải Nuận. Tn chu n Nuận như n nuận đấy.

- , c xin lỗi. Tn em l Luận, đng khng?

- Dạ, đng ạ.

 

Luận chỉ vo bnh ny-lng nhỏ, tiếp:

- Thưa c, chu đi cha Hương; nhưng khng phải đi để ngoạn cảnh m đi để bn mấy thứ ny ny. C mua hộ chu một lon, nh.

- ể t nữa c mua. By giờ c chưa kht.

- C nhớ mua của chu chứ đừng mua của mấy đứa kia, nh.

 

Vừa ni Luận vừa khot tay về mấy chiếc thuyền chung quanh. Nhn theo tay Luận Bảo-Trn mới thấy hầu như trn mỗi chiếc thuyền đều c một cậu b bn nước giải kht.

 

Tiếng mấy cậu b dưới thuyền gọi vọng ln v mấy c cậu b đang chạy dọc bờ đ đp lại nghe như mơ hồ, như lạc lng trong khng gian đậm đặc hơi nước. Theo từng gợn sng nhẹ, do mi cho khuấy nước tạo nn, hnh ảnh mấy c cậu b đang chạy trn bờ đ phản chiếu trn mặt nước, trở nn lung linh, chập chờn trong mu xanh biếc của cỏ tc tin.

Xa xa, vi chiếc thuyền nan tri chầm chậm. Trn mỗi chiếc thuyền, Bảo-Trn thấy hai b gi, một c giữ mi cho, c kia dng cặp cy di khuấy vo lng nước, lu lu vớt ln một mớ thực vật mu xanh. Bảo-Trn chỉ mấy chiếc thuyền ấy, hỏi Luận:

- Luận ! Mấy c ấy đang lm g vậy, em?

- Dạ, họ vớt tc tin về cho heo ăn.

 

Thấy Luận ni năng lễ php, Bảo-Trn lm thn:

- Luận c đi học khng?

- Dạ, hồi lu rồi chu c đi học. By giờ th khng.

- Tại sao vậy? Luận ở nh bun bn, phụ gip bố mẹ, phải khng?

 

C li đ cười thnh tiếng, chen vo cu chuyện:

- Thằng ấy m phụ ai, c. N ph như quỷ đấy.

 

Biết c gi đa, Bảo-Trn cười, nhn c:

- Cn em? Cỡ tuổi em c lẽ em đang học trung học, phải khng?

 

C gi c vẻ ngường ngượng, buồn buồn:

- Ở đy lm g c trường trung học m học, c.

- Nếu c, em c được học tiếp khng?

- Dạ, chắc khng đu, c. Hồi đ bố mẹ em lm nghề nng; rồi bố em tham gia đnh Mỹ ku nước. Sau đ bố em phục vin, trở lại nghề nng; m nghề nng lm sao gia đnh đng anh em sống nổi, nn em phải đi lm gip bố mẹ.

 

Bảo-Trn nhn sang Luận:

- Cn Luận th sao?

- Dạ, dạo trước chu học lớp năm. Nhưng trường ốc mục nt, khng ai sửa chữa. Cch nay mấy thng trường sập, đ chết mấy đứa học sinh nn bố mẹ chu v bố mẹ mấy đứa đ - Luận chỉ nhm trẻ em trn bờ đ v mấy cậu b trn mấy chiếc thuyền chung quanh - sợ, bắt chng chu ở nh.

- Nếu vậy, khi no trường sửa xong Luận đi học lại chứ?

- Dạ thi. Bố mẹ chu bảo học cho lắm như mấy anh chị ở H-Nội rồi cũng chả lm nn tr trống g; học thm vi năm nữa ch lợi g đu.

 

Trong khi Bảo-Trn thầm xt xa cho mấy em b dễ thương ny th Luận v c li đ lại khng tỏ ra một cht tiếc nuối no cho sự đứt đoạn học vấn cả. Bảo-Trn nhn Luận:

- Em bn như thế ny mỗi ngy em lời được bao nhiu, Luận?

- Dạ, khoảng mười, mười mấy nghn, ty theo thời tiết.

 

Bảo-Trn quay sang c li đ:

- Cn em, mỗi ngy em được trả bao nhiu?

- Dạ, sng, em cho vo trong ấy, ở đấy chờ; chiều em cho ra. Mỗi ngy em được trả mười nghn.

 

Một tch tắc tnh nhẩm, Bảo-Trn biết mười nghn tiền Việt chỉ tương đương khoảng mười xu (cents) tiền Mỹ. Bảo-Trn đm ra hoi nghi, khng nghĩ rằng nng đ nghe đng nn nhn c li đ:

- Mười ngn tiền Việt-Nam, phải khng, em?

- Ối giời! Chng em chỉ biết tiền mnh thi chứ lm sao biết được tiền nước khc, c.

 

Trong khi Bảo-Trn hơi ngượng cho sự v của nng th c li đ cho chiếc thuyền chuyển hướng thật nhanh rồi tấp vo bờ. Bảo-Trn ngạc nhin khi thấy những thuyền khc cũng tấp vo v nhiều du khch đang rời thuyền. Bảo-Trn chưa kịp hỏi, Luận đ cầm tay nng:

- Chờ hai thằng Ty ny xuống rồi mnh đi, c.

 

Nhn nơi thuyền cập bến, chỉ thấy vi cy cổ thụ v một ngi cha nhỏ, Bảo-Trn thất vọng:

- Trời ơi! Cha Hương đy sao!

 

Luận v c li đ đều cười. Luận nhảy ln bờ, đưa tay cho Bảo-Trn vịn rồi đp:

- Dạ khng. y l đền Chnh.

 

Bảo-Trn tỏ vẻ khng hiểu, Luận tiếp:

- Trước khi vo Cha Hương, mnh phải gh đy... chnh.

 

Lc ny Bảo-Trn mới hiểu đy l đền Trnh. i vng quanh đền, thấy hai thanh nin lc ny ngồi cng thuyền, Bảo-Trn mỉm cười. Một anh hỏi bằng Anh ngữ:

- Xin lỗi, b ni tiếng Anh được khng?

 

Bảo-Trn gật đầu Yes. Thanh nin ấy tiếp:

- Ti cần một t nước để uống thuốc. B lm ơn hỏi hộ xem quanh đy c ai bn nước giải kht khng?

 

Bảo-Trn chỉ ngay vo thng ny-lng của Luận. Sau khi bn được hai lon Cokes cho hai thanh nin ngoại quốc với gi đắt gấp mấy lần bn cho người cng xứ, Luận vui lắm, nắm tay Bảo-Trn: i, c. Bảo-Trn bảo:

- Ở đy nhiều bng mt, ngồi nghỉ một t đi, Luận. , hai anh chng ngồi cng thuyền đu phải người Php, sao em gọi họ l Ty?

- Dạ, ở đy ai cũng gọi bọn da trắng tc mu l Ty cả.

 

Bảo-Trn cười, nhn quanh cnh đồng long thong mu mạ non. Bảo-Trn khng thấy một cnh chim, một mi nh hay một loại cy ăn tri no cả. Ngay như loi th thn cận nhất với nh nng l tru b m Bảo-Trn cũng khng thấy. Quanh đy, tất cả đều mang một vẻ u tịch như một cơ thể, sau thời gian di hn m, đang chậm chạp c những phản ứng v thức. Bảo-Trn cảm thấy lng nng mềm đi cho cht tnh cảm vấn vương chỗi dậy. Cht tnh cảm ny so ra cũng đu khc g tấm lng nng đ dnh cho lng Sơn-Tịnh v cho vng kinh- tế-mới xa xi, nơi đn em của nng nương nu hơn hai mươi năm di!

 

Rời đền Trnh, dng sng, được mang tn l Suối-Yến, khng cn bị g b giữa hai bờ đ nữa m lại lan ra, lan ra mi đến tận hai sườn ni đ. Dọc theo chn ni đ, hướng tay phải, thỉnh thoảng Bảo-Trn mới thấy vi căn nh tranh lẻ loi trn những vung đất hẹp. Nơi những thuở đất hiếm hoi ấy, đi khi Bảo-Trn cũng thấy vi ngi mộ được xy bằng xi-măng, nằm st m nước, cạnh vườn khoai mn v cch căn chi tranh chỉ vi thước. C li đ giới thiệu về qu hương của c:

- C ạ, bn phải của dng sng l đền Ngũ-Nhạc v hang Sơn-Thủy Hữu-Tnh; bn tri l Thanh-Sơn Hương-i với tượng Tn-Ngộ-Khng v hai chim đại bng bằng đ. Tiếc rằng từ đy c khng thể thấy được.

 

Bảo-Trn khng thể thấy được những cảnh sắc thin nhin bất động; nhưng, về hướng tri, khoảng cch kh xa, Bảo-Trn lại thấy lc đc từng thn người nhỏ nhắn, đầu đội nn l, đang lom khom trong dng nước cạn, cạnh những bờ đất hay vườn khoai mn. Vng sng ny khoảng thng Ba nước mới rt; lc ấy nh nng mới c thể trồng la được. By giờ họ chỉ chăm sc vườn khoai mn. Trong khoảng khng gian ngập nước giữa những vườn khoai mn, thỉng thoảng Bảo-Trn thấy vi chiếc thuyền nan di động chậm chạp. Trn thuyền, một người đứng, hai tay cầm một cy so nhỏ, d d vo dng nước. Luận giải thch rằng người ta dng dng điện nhẹ để bắt c. Mỗi ngy, nếu may mắn, một người c thể bắt khoảng vi mươi con c; con lớn nhất bằng ba ngn tay ghp lại.

 

C li đ vẫn đều tay cho. Chiếc thuyền lướt nhẹ trn mặt nước long thong mu xanh của rong ru v cỏ tc tin, giữa sự vy bọc của hai triền ni mang hnh tượng những ch voi gi. Trong khung cảnh yn bnh, tươi mt ny, Bảo-Trn cảm thấy lng nng lắng xuống cng với sự tĩnh lặng của vạn vật chung quanh.

 

ang đắm hồn cng với thin nhin, Bảo-Trn bỗng cảm biết chiếc thuyền dường như tri nhanh hơn v tiếng mi cho khuấy nước nghe mạnh v r hơn. Nhn ra sau Bảo-Trn bắt gặp Luận đang cho nhanh, bằng cả hai mi cho hai bn thuyền. Thấy nh mắt ngạc nhin của Bảo-Trn, c li đ cười:

- Chng n đua đấy, c.

 

Nhn quanh mấy thuyền khc, Bảo-Trn cũng thấy mấy cậu b đ dnh lấy tay cho v đang ra sức cho. Khng biết vo những ngy Hội khoảng sng ny vui như thế no; nhưng by giờ, nhn hơn hai mươi chiếc thuyền đua nhau trn dng sng vắng lặng, lng Bảo-Trn cũng thấy vui vui. Chỉ một lc sau, Bảo-Trn thấy xa thật xa, mu ngi đỏ của mi cha Sư-Nữ nổi bật giữa mu xanh thẫm của một hốc ni im lm.

 

Tất cả thuyền đều ủi bi ngay trước hai qun cốc. Mọi người bắt đầu cuộc leo ni để đến Cha Hương. Bảo-Trn lặng lẽ theo Luận, bước trn đoạn đường khc khuỷu, được lt bằng những phiến đ khng cng mu, khng đồng dạng. Thời gian v bước chn người v tnh đẽo gọt những gc cạnh của đ, chỉ để lại những diện tch nhẵn thn.

 

Con đường lt đ cứ theo triền ni ln cao dần, cao dần. Từ triền ni nhn xuống Bảo-Trn chỉ thấy mu đ thẫm chen chc trong mu xanh biếc của cy rừng. Nhn sang triền ni đối diện, Bảo-Trn thấy một ngi cha nhỏ nằm cheo leo. Tiếng người gọi nhau từ bn ấy vọng sang ha với tiếng chim lạc đn nghe xa vắng, nao nao, buồn buồn.

 

Theo từng bước chn, độ cao tăng dần, tăng dần cng với hơi thở nặng nhọc thot ra từ lồng ngực của Bảo-Trn. Hơi mt thot ra từ lng ni khng đủ lm kh những giọt mồ hi dưới lằn o T-shirt. ến một lc, độ cao lm cho Bảo-Trn cảm thấy kh chịu, buồn nn. ang cố cưỡng lại cảm gic ngầy ngật, tự dưng Bảo-Trn nn nao nhớ đến những chuyến vượt đo thăm nui Hoan, chồng nng, khi Hoan bị chuyển ln Lạng-Sơn.

 

Những lần đ, từ trn cao nhn xuống thung lũng, thấy đon người đang chặt nứa hoặc cưa cy, Bảo-Trn chưa kịp nghĩ đến những người t đang bị đy ải kia th độ cao đ lm cho nng chng mặt, buồn nn. Cảm gic ny cứ ko di mi cho đến khi Bảo-Trn thấy nhn dng tn tạ của Hoan từ từ bước về hướng nh thăm nui. By giờ, giữa khung cảnh ny v phản ứng bất lợi của cơ thể, Bảo-Trn bỗng nhớ thương Hoan v trong lng nng dường như khng cn cht trch cứ no về những tệ bạc, phũ phng m ngy trước Hoan đ dnh cho nng!

 

ang bị tnh cảm chi phối, Bảo-Trn bỗng giật mnh v tiếng Ninh từ một mỏm đ cao:

- Rng ln, c. Sắp đến rồi .

 

Bảo-Trn ngẩng ln nhn Ninh, cười. Ninh nhảy qua mấy phiến đ thấp, đến cạnh Bảo-Trn, cũng vừa lc hai thanh nin ngoại quốc ngồi cng thuyền với Bảo-Trn trờ tới. Một anh vỗ vai Ninh, chỉ xuống thung lũng dưới xa:

- Nhn ka. Họ đang lm g vậy?

 

Nhn theo ngn tay trỏ của thanh nin ngoại quốc, Bảo-Trn điều tiết mắt thật kỹ mới thấy được vi người đội nn l đang lui cui bn khoảnh đất hẹp. Ninh chưa kịp đp lời thanh nin ngoại quốc, Bảo-Trn đ hỏi, bằng Anh ngữ, để tỏ ra khng thiếu php lch sự đối với hai thanh ngoại quốc:

- C phải đ l những người t cải tạo khng, Ninh?

 

Ninh cười, lắc đầu, đp bằng Anh ngữ:

- Khng. l những người từ ngoi lng vo đo khoai m.

 

Bảo-Trn ngạc nhin:

- Từ ngoi lng vo đy trồng khoai m? Nhưng đy l ni đ, đu c đất.

- Tuy l ni đ nhưng dưới xa c vi chỗ c ct chứ ngoi lng lm g cn đất m trồng, c. Ở đy người ta gọi khoai m l cy cứu đi. Với khoảnh đất t tẹo ấy m họ khai thc mỗi năm được hai ma đ, c.

- Mỗi ma họ bn được khoảng bao nhiu tiền?

- Ty theo diện tch canh tc của mỗi người. Trung bnh họ kiếm khoảng trn mười nghn một ma.

 

Bảo-Trn trn mắt:

- Lợi nhuận rẻ hơn gi v người Việt trong nước đi thuyền từ Bến-ục vo Cha Hương; vậy m họ phải leo qua bao nhiu ni non rồi xuống vực su để trồng trọt; mấy thng sau lại phải qua những đoạn đường ấy để đo khoai ln, đem đi bn! Trời!...

 

Nhờ cả hai đối đp bằng Anh ngữ, hai thanh nin ngoại quốc hiểu được nn nhn Bảo-Trn, lắc đầu ra vẻ thn phục sự chịu đựng bền bỉ của người dn miền ny trong điều kiện địa l qu khắc nghiệt. Ninh bước đi, đưa tay ra sau ngoắc ngoắc:

- i. Sắp đến rồi. Chỉ qua một ci dốc nữa thi.

 

Nghe bảo sắp đến, Bảo-Trn hăng hi nắm tay Luận, bước nhanh. Vượt qua nhiều dy bậc cấp lin tiếp, Bảo-Trn thở một hơi di khi dừng trước cổng Cha Hương. Nhn lại đoạn đường đ đi qua, Bảo-Trn chỉ thấy từng dy ni chập chng trong vng khng gian bt ngt, lặng lẽ v yn bnh. Nơi thung lũng dưới xa, mu xanh thẫm của cy rừng đ trở nn nhạt dần nhờ nh sng du dịu của một sng chớm ng. Nhn vo cổng cha, Bảo-Trn hơi khựng lại v chiều su, bng tối v độ ẩm.

 

Bảo-Trn vịn vai Luận, bước từng bước theo những bậc cấp tối om để xuống vực su, tm đến sự kỳ b của thin nhin. Nhn ngược ln cổng cha Bảo-Trn mới nhận biết được rằng cổng cha được xy trn đỉnh ni cao. Cng xuống su bng tối cng dy v độ ẩm cng tăng. ộ ẩm tạo nn một mn sương mỏng phủ ln đi knh cận khiến mọi vật đều trở nn nhạt nha trước mắt Bảo-Trn. Bảo-Trn lấy knh ra lau kỹ, nhưng khi vừa mang vo th mn sương mỏng lại xuất hiện.

 

Tuy chỉ thấy lờ mờ nhưng khi được Luận đưa đến bn Hn-Sữa-Mẹ, Bảo-Trn cũng nhận ra được dng nước long lanh đang tươm ra từ khối thạch nhũ c hnh dng như phần cuối cng nơi nhũ hoa của người đn b. Từ đy Bảo-Trn nghe tiếng Ninh dẫn giải cho du khch ha với lời niệm kinh trầm trầm.

 

Bảo-Trn theo Luận bước xuống mấy bậc cấp thoai thoải để vo su trong động. Nơi đy cảnh sắc thm u. Ngoại trừ những đm nhang lập le trước mỗi bn thờ, Bảo-Trn khng thấy một nh đn no cả, chỉ c mu xm của khi hương chờn vờn. Mi trầm hương thơm ngt. Nhưng v bị ứ đọng trong một diện tch nhỏ nhắn v độ ẩm cao, mi thơm ấy đ tạo nn phản ứng bất lợi cho căn bệnh dị ứng của Bảo-Trn.

 

D bị bệnh dị ứng hnh hạ, khi ngồi nghỉ mệt nơi bậc cấp ngoi cửa động, dưới gốc đa gi, lng Bảo-Trn cũng lắng xuống trong vng khng gian m ả đến độ c thể nghe được tiếng chim chuyền cnh. Ngy xưa, khi đến đy, khng hiểu Nguyễn-Nhược-Php nghĩ g m để lại cho đời những dng thơ trc tuyệt. Nhưng ngy nay, trước sự u tịch đến huyền nhiệm của thin nhin, nghĩ từ gi ci phm để tm về ạo-Php lại chỗi dậy trong lng Bảo-Trn.

 

Giữa lc tnh cảm đang dằn vặt, Bảo-Trn chợt thấy một cụ b mặc bộ b ba trắng, từ trong động chậm chạp bước ra. Mu tc của cụ giống như mu khi hương. Vừa đi cụ vừa đưa tay o chậm vo mắt. Bảo-Trn tưởng cụ bị dị ứng như nng. Nhưng khi cụ đến gần Bảo-Trn mới biết rằng cụ khc. Cụ khng than van bằng lời nhưng nước mắt cứ lặng lẽ tun rơi, cụ chậm hoi khng hết. Luận kn đo th thầm với Bảo-Trn:

- C ạ! C thấy b cụ kia khng?

 

Bảo-Trn gật đầu. Luận tiếp:

-Tội nghiệp cụ ấy lắm, c ơi. Cụ gi thế m cứ rằm, mồng một hoặc cc ngy va lớn l cụ đi Cha Hương viếng bi vị của người con trai.

- Tội vậy ! C mới đi một lần m c muốn... chết rồi, lm sao cụ đi hoi, hay vậy?

- Tnh thương m, c. Khi lng c thương ai, c lm hết mọi thứ trn đời cho người ấy.

Bảo-Trn thong giật mnh, khng ngờ Luận c nghĩ sắc bn đến như vậy. Bảo-Trn hỏi, khng phải v t m m chỉ với mục đch ko di cu chuyện cho qua khoảng thời gian chờ đợi Ninh cng nhm du khch cn viếng cảnh trong động.

 

- Tại sao người con của cụ chết, Luận biết khng?

- Thảm lắm c ơi! Ở đy ai cũng biết cả, v bc ấy cng đơn vị với bố của c li đ.

- Vậy chắc ng ấy chết trong Nam, đng khng?

- Ci chết của bc ấy thảm thiết qu, lm cho cả đơn vị mất tinh thần.

 

Bảo-Trn đm ra t m, nhn Luận như chờ đợi. Như ngại ai nghe được, Luận nghing người gần Bảo-Trn:

- Tổ của bc ấy gồm ba người. Người ta xch tổ của bc ấy ở trn cy để bắn hạ my bay Ngụy. Hai người kia đều bị my bay bắn, chết nhanh chng. Bc ấy bị thương, tuột khỏi thn cy, nhưng một chn vẫn bị xch vo cnh cy. C thử tưởng tượng, ba thn người bị treo ngược m một người cn sống, cứ go tht, van xin, nhưng cả đơn vị quanh đấy khng ai lm g được th thử hỏi lng dạ no chịu cho nổi!

 

Nghe đến đy, Bảo-Trn gục mặt vo lng bn tay:

- Thi, đừng kể nữa, Luận!

 

Phản ứng của Bảo-Trn by giờ chẳng khc chi lc nng hay tin Knh, bạn học của nng, chết ở Lai-Kh. Knh bị đối phương bắt sống. Họ khng bắn cho Knh chết nhanh chng, v Knh l sĩ quan Nhảy-D, một binh chủng thường gy rất nhiều kh khăn cho họ trong cc cuộc tiến qun. Họ tri g Knh vo thn cy, rồi họ dng cy nứa vt nhọn, thong thả đm từng nht vo thn người của Knh. Anh t lọt của Knh bị thương, nằm gần đ nhưng khng thể lm g v cũng khng dm lm g, chỉ biết trn mnh giả chết để khỏi bị đối phương bắn bồi v cũng để tiếng ku la thảm thiết của Knh khng lm t liệt khối c v tri tim của anh ta.

 

Qua cơn xc động, Bảo-Trn ngẩng ln v thấy Luận đang ngồi cạnh cụ b, cch Bảo-Trn vi vin gạch rong ru. Cụ b vẫn lặng lẽ chậm nước mắt bằng ống tay o. Cử chỉ của cụ tại sao Bảo-Trn lại cảm thấy quen quen. , phải rồi, dạo Phiu, em kế của Bảo-Trn, mất tch ở ức-Lập, mỗi chiều, sau khi thắp nhang nơi bn Phật v phng sanh vi ch chim non, b Dư mẹ của Bảo-Trn v Phiu thường ngồi trước hin nh, lơ đng nhn những chuyến xe đ vn vụt chạy ngang. Vừa vn tay o chậm nước mắt b Dư vừa thầm mong một chiếc xe đ ngừng lại v đứa con trai thn yu của b sẽ bước xuống.

 

Hnh ảnh rũ rượi của b Dư lc no cũng đậm nt trong tm cảm Bảo-Trn. By giờ, trước một hnh ảnh tương tự, Bảo-Trn c thiện cảm ngay với hnh ảnh đ. Bảo-Trn muốn ln tiếng lm quen nhưng cụ b v Luận đều đ đứng ln. Luận xoay sang Bảo-Trn:

- C trng hộ chu ci bnh nhựa, nh. Chu du cụ ln đến cổng rồi chu trở lại.

 

Bảo-Trn muốn đi theo, nhưng khng hiểu tại sao nng lại khng đứng ln, chỉ ngồi yn, gật đầu. Nhn dng cụ b thất thểu đi bn Luận tự dưng Bảo-Trn cảm nghe rưng rức trong lng! Hnh ảnh ấy đu khc chi hnh ảnh Mẹ của Knh, vo những dịp đứa em của Knh đưa b đi thăm mộ Knh. Những lần đ, theo hai hng nước mắt đầm đa, b tưởng như b c thể nghe r m điệu bản Tiếng Xưa của Dương-Thiệu-Tước; v đ l bản ruột của Knh mỗi khi Knh trnh tấu hạ-uy-cầm.

 

Bảo-Trn khng hiểu, lc sinh thời, người con trai của cụ b c ti hoa như Knh hay khng; nhưng điều Bảo-Trn vừa nhận biết l Bảo-Trn đ sai lầm trong suốt bao nhiu năm qua khi nghĩ rằng tất cả người dn miền Bắc đều hiếu chiến, đều c tri tim thiếu hẳn tnh người. Giờ đy, nghe cu chuyện của người đn ng sinh Bắc tử Nam v thấy những giọt nước mắt trn gương mặt gi nua của cụ b, lng Bảo-Trn chng xuống ở độ thấp nhất; v đy l lần đầu tin Bảo-Trn cảm nhận được nỗi đau của những b Mẹ miền Bắc.

 

Những giọt nước mắt của b Mẹ miền Bắc c khc chi những giọt nước mắt của những b Mẹ miền Nam Việt-Nam v của những b Mẹ khc chủng tộc, thường đến Hoa-Thịnh-ốn để thẫn thờ trước i-Tưởng-Niệm chiến binh Hoa-Kỳ tử trận tại Việt-Nam!

 

Bảo-Trn thầm nghĩ, tủi nhục no rồi cũng phi phai; hận th no rồi cũng lắng dịu; lỗi lầm no cũng bị lng qun; chiến thắng no rồi cũng tn lụn; chỉ c nỗi đau thương của những người Mẹ mất con trong cuộc chiến th lc no cũng m ỉ gậm nhắm những tri tim ho mn!

 

 

Điệp Mỹ Linh

http://www.diepmylinh.com/

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh