Tự Điển Tiếng Việt “Đổi Đời”

 

(Từ vần A- X)

 

Đào Văn B́nh

 

 

Đôi Lời Phi Lộ:

 

Bất cứ một dân tộc nào nếu đă h́nh thành một nền văn học, đều có hai loại văn chương bác học và văn chương b́nh dân. Ngôn ngữ cũng có ngôn ngữ trí thức và ngôn ngữ đường phố. Phê b́nh văn học, phê b́nh cách sử dụng ngôn ngữ là điều phải có để đất nước tiến lên. Trước đây ở Miền Nam, một số nhà văn, nhà báo dùng chữ hay viết văn không đúng cũng đă bị phê phán chứ không phải muốn viết ǵ th́ viết. Ngày nay, ngôn ngữ ít học, đứng bến, mánh mung, đường phố giống như cỏ dại lan tràn rất nhanh v́ nó được phổ biến qua các bản tin, báo chí, các trang điện tử, truyền h́nh, đài phát thanh, các diễn đàn… cho nên nó dễ dàng giết chết ngôn ngữ “văn học” thường phải xuất hiện qua sách vở. Nếu không ngăn chặn kịp thời, loại ngôn ngữ lai căng, bát nháo, quái đản sẽ trở thành ḍng chính của văn học…và khi đó th́ hết thuốc chữa. Việt Nam ngày nay đang đứng trước thảm họa đó! Ngoài ra, “văn dịch” phần lớn từ các bản tin tiếng Anh của những người không rành tiếng Anh lại kém tiếng Việt đă phá nát cú pháp (văn phạm) Việt Nam. Hiện nay BBC Việt Ngữ đă góp phần rất lớn vào việc tàn phá tiếng Việt truyền thống. Xin nhớ cho, thay đổi mà tốt hơn, hay hơn th́ người ta hoan nghênh. Thay đổi mà xấu, tệ hơn là phá hoại. Ngoài ra, không có ǵ “lớn” cho bằng “cầm bút” nhưng cũng không có ǵ “xấu xa” cho bằng viết bậy, viết nhảm, viết sai sự thật và nhất là phá hoại ngôn ngữ truyền thống của dân tộc. Sau hết, tôi xin nhắc những người làm báo trong nước và cả BBC tiếng Việt: Dân đường phố, mánh mung, đứng bến v́ ít học cho nên ăn nói bậy bạ. Nhà báo là người có học phải hướng dẫn “đường phố” để họ từ từ tiến lên, ăn nói mẫu mực, viết cho đàng hoàng, thế nhưng lại chạy theo “đường phố” để phá nát tiếng Việt. Thật đáng buồn!

 

Xin nhớ cho, thay đổi mà tốt hơn, hay hơn th́ người ta hoan nghênh. Thay đổi mà xấu, tệ hơn là phá hoại. Ngoài ra, không có ǵ “lớn” cho bằng “cầm bút” nhưng cũng không có ǵ “xấu xa” cho bằng viết bậy, viết nhảm, viết sai sự thật và nhất là phá hoại ngôn ngữ truyền thống của dân tộc. Sau hết, tôi xin nhắc những người làm báo trong nước và cả radio tiếng Việt: Dân đường phố, mánh mung, đứng bến v́ ít học cho nên ăn nói bậy bạ. Nhà báo là người có học phải hướng dẫn “đường phố” để họ từ từ tiến lên, ăn nói mẫu mực, viết cho đàng hoàng, thế nhưng lại chạy theo “đường phố” để phá nát tiếng Việt. Thật đáng buồn!

 

 

Dưới đây là bảng so sánh tiếng Việt truyền thống và tiếng Việt đổi đời xếp theo thứ  tự A,B,C…

 

A.

 

- Ăn uống trở thành ẩm thực. Thói quen/cách ăn uống trở thành văn hóa ẩm thực, giống như mấy ông Ba Tàu ở Chợ Lớn nói chuyện với nhau năm xưa. Các “món ăn miền Bắc” trở thành “Ẩm thực miền Bắc”. Người ta thích là thích các “món ăn” miền Bắc chứ miền Bắc có đồ uống (ẩm) ǵ ra hồn đâu mà thích? Rồi nào là, “Du khách nước ngoài tham gia tour trải nghiệm ẩm thực tại Hội An” (Báo Sài G̣n Giải Phóng). Thực ra câu chuyện chỉ là, “Du khách ngoại quốc vừa du lịch vừa thưởng thức các món ăn ở Hội An” nhưng lại viết dưới dạng cầu kỳ v́ ít học. Xin nhớ cho ăn uống không phải là văn hóa loài thú cũng ăn uống. Con hổ sau khi ăn thịt con nai xong bèn ra bờ suối uống nước. Nhưng nếu biết nấu nướng cho đàng hoàng, lịch sự, biết mời chào nhau th́ nó là một nét của văn hóa.

 

- Ăn mặc dâm ô, ăn mặc hở hang, ăn mặc bẩn mắt trở thành ăn mặc phản cảm. Một h́nh ảnh gây bất b́nh, xúc phạm, khó chịu cho người ta cũng gọi là phản cảm. Chỗ nào cũng thấy phản cảm và không c̣n một tính từ nào khác. Ăn mặc phản cảm là ăn mặc thế nào? Chẳng hạn một cô gái đến chùa “ăn mặc phản cảm” th́ cô gái đó ăn mặc ra sao? Hoặc váy ngắn quá, hoặc áo hở vú, hở lưng, hoặc mặc quần đùi (short) hoặc mặc đồ mỏng dính (bây giờ gọi là xuyên thấu) th́ phải nói ra cho người ta biết chứ. Tiếng Việt trong nước càng ngày càng trở nên nghèo nàn và kho tàng ngôn ngữ truyền thống sẽ chỉ c̣n một nửa hay bị hủy diệt bởi những chữ như: hoành tráng, phản cảm, giải mă, kinh điển, ấn tượng, sốc, kịch tính, kịch bản, cơ bản, thi công, xử lư, nóng (hot), khắc phục, tiếp cận … Những danh từ đơn giản, thuần Việt do tổ tiên sáng tạo cả ngàn năm nay từ từ biến mất để thay thế bằng tiếng Tàu nhức đầu, lạ hoắc… và quá nhiều tiếng lóng, tiếng Tây, tiếng Anh “ba rọi” chen vào.

 

 

B.

 

- Bạch phiến trở thành ma túy đá

 

- Bài giải, đáp số trở thành đáp án. Thật điên khùng quá mức! Thí dụ:Đáp án bài toán lớp 7 thử tài tư duy (VnExpress). Làm toán mà tư duy cái ǵ? Ch́ cần nói giỏi toán”. Câu văn gọn gàng, sáng sủa mà không bắt độc giả phải “tư duy” sẽ là: “Thử tài các bạn. Hăy giải một bài toán Lớp 7.” Nghe nói VnExpress là tờ báo điện tử được nhà nước/chính phủ cấp bằng khen.

 

- Bài giảng trở thành giáo án. Soạn bài giảng trở thành “soạn giáo án”. Nghe thấy mà ghê!

 

- Ban nghi lễ trở thành ban lễ tân (ông nào chế ra chữ này chắc trước đó có học ở bên Tàu thời Mao Trạch Đông hay Đặng Tiểu B́nh). Xin nhớ,”lễ tân” chỉ là tiếp khách. C̣n “nghi lễ” là cả một thể thức có khi vô cùng phức tạp để hoàn tất một buổi lễ lớn hoặc tiếp đón các vị nguyên thủ quốc gia.

 

- Bán cá, bán tôm ở ngoài chợ (mua đi bán lại) ngày xưa gọi là “làm ăn cá thể, manh múm”, bây giờ gọi là kinh doanh, giống như làm chủ một công ty xuất cảng tôm đông lạnh có cả trăm nhân công.

 

- Bản tiếng Việt, bản tiếng Anh, bản tiếng Hoa (cùa một tờ báo) trở thành phiên bản tiếng Việt, phiên bản tiếng Anh, phiên bản tiếng Hoa. Mở các Từ Điển English- Chinese Dictionary ra sẽ thấy người Tàu định nghĩa “copy” là phiên bản. Thậm chí “version” là bản mô phỏng, phỏng theo cũng trở thành phiên bản. Đúng là “điếc không sợ súng”. Không được đi học, không hỏi người lớn, không tra từ điển, không nghiên cứu mà cứ viết, cứ nói. Một đất nước, một cộng đồng như vậy thật đáng sợ! Dân tộc Nhật tiến lên là họ biết xấu hổ (Khổng Tử gọi là tu ). Khi biết ḿnh sai, họ rất xấu hổ và có khi phải tự sát. Một dân tộc mà không biết xấu hổ th́ hết thuốc chữa.

 

- Bàng hoàng, choáng váng, hết sức ngỡ ngàng trở thành sốc  (shock)

 

- Bánh xe/vỏ xe trở thành lốp

 

- Bao gồm, bao hàm, hàm chứa (một số vấn đề) trở thành nội hàm. Ông nào dùng hai chữ này chắc là viện sĩ Viện Hàn Lâm Khoa Học,Văn Chương và Ngôn Ngữ Việt Nam.

 

- Bảo đảm trở thành đảm bảo, bảo hành. Xe cộ, món đồ, máy móc được bảo đảm (warranty) trong bao lâu trở thành bảo hành. Hành nghĩa là làm, làm ǵ ở đây mới được chứ?

 

- Bảo tŕ, giữ ǵn trở thành bảo quản

 

- Bắp thịt trở thành cơ bắp. Biểu diễn/khoe bắp thịt trở thành biểu diễn cơ bắp. Phô diễn sức mạnh quân sự cũng gọi là biểu diễn cơ bắp. Đúng là loại ngôn ngữ đường phố, bát nháo, đứng bến, mánh mung.

 

- Bắt ngay trở thành bắt khẩn cấp, bắt nóng. Trong nước cái ǵ cũng nóng hay lạnh. Ngôn ngữ truyền thống sẽ lần hồi diệt chủng. Thưởng ngay trở thành thưởng nóng! Thế mới hay ngu dốt mà làm văn hóa th́ nguy hại ngàn đời!

 

- Bên trong (của chiếc xe hơi) biến thành nội thất! Đúng là tiếng Việt kiểu cung vua phủ chúa.

 

- Bệnh viện nhi đồng cắt cụt chi c̣n bệnh viện nhi trong khi từ điển trong nước nói rằng chữ “nhi” không bao giờ đứng một ḿnh. Nó phải đi kèm với một chữ khác. Như vậy Tết Nhi Đồng giờ đây chỉ c̣n Tết Nhi! Đúng là chữ nghĩa quái đản, muốn viết ǵ, nói ǵ th́ nói.

 

- Bích chương (dán lên tường) trở thành Áp- phích

 

- Biến cải, thay đổi trở thành cải tạo. Thí dụ: Trung Quốc cải tạo băi đá ngầm thành đảo. Trong nước nên bỏ hai chữa “cải tạo” v́ nó gợi lại h́nh ảnh cả triệu quân- cán- chính VNCH bị “tù cải tạo”.

 

- Biển, tấm bảng trở thành Pa- nô (Panneau)

 

- Biểu ngữ trở thành Băng- rôn (Bande de role) - B́nh điện trở thành b́nh ác quy, nạp điện trở thành sạc (charge)

 

- Bổ túc, trau dồi (kiến thức) trở thành bồi dưỡng (giống như ăn uống để lấy lại sức sau cơn bệnh)

 

- Bộ đôi, một đôi, một cặp (hai người) trở thành cặp đôi (bốn người)

 

- Bộ mặt, dáng vẻ biến thành ngoại h́nh. “Cô ta có dáng vẻ đẹp” nay biến thành “ Cô ta có ngoại h́nh đẹp”. Ai dùng hai chữ “ngoại h́nh” chắc chắn không được cắp sách đến trường hoặc du học Trung Quốc cho nên tiêm nhiễm tiếng Tàu.

 

- Buổi tŕnh diễn văn nghệ trở thành show. Ca sĩ hát một lúc hai, ba pḥng trà gọi là chạy show”. Ngày xưa các chiêu đăi viên ở các pḥng trà đang tiếp khách này, xin lỗi chạy qua tiếp khách kia gọi là “chạy bàn”.

 

- Buồn nản, chán đời (depressed) trở thành trầm cảm. Sao dùng chữ khó khăn quá vậy? Nếu tôi là một tâm lư gia, một bệnh nhân tới nói, “Thưa bác sĩ, tôi cảm thấy buồn nản, chán đời” th́ tôi hiểu ngay. Nhưng nếu bệnh nhân nói, “Tôi bị trầm cảm” th́ tôi sẽ phải hỏi lại, “Ông/bà nói thêm về t́nh trạng tâm lư của ông/bà thế nào.” Ngoài ra, từ điển Việt Nam trước và sau 1975 không hề có hai chữ “trầm cảm”.

 

- Buồng lái /pḥng lái trở thành cabin. Thậm chí khoang hành khách trên máy bay cũng gọi là cabin (BBC tiếng Việt)

 

 

C.

 

- Cà- phê cứt chồn trở thành cà- phê chồn. Những người đang chế “cà- phê cứt chồn” có lẽ trước 1975 họ chưa hề biết ǵ về loại cà- phê này cho nên bây giờ mới gọi đó là “cà- phê chồn”.

 

- Cách chức, băi chức, cất chức biến thành miễn nhiệm.Trong nước không phân biệt được thế nào là nhiệm vụ thế nào là  chức vụ. Nhiệm vụ là các việc hay bổn phận phải làm. C̣n chức vụ là quyền hạn, địa vị để làm những việc đó. Thí dụ: Tổng thống là chức vụ. C̣n nhiệm vụ của tổng thống là thi hành luật pháp, đối nội đối ngoại để bảo vệ quyền lợi của đất nước trên khắp thế giới…có cả ngàn việc. Ngoài ra, người ta chỉ nói măn nhiệm kỳ (hết nhiệm kỳ) chử không ai nói miễn nhiệm. Miễn có nghĩa là “không” hay “không phải”. Thí dụ: Miễn thuế là không phải đóng thuế. Miễn dịch là không phải nhập ngũ. Miễn tố là không truy tố. Miễn chiến bài là treo bảng không đánh nhau. Miễn lễ là không cần thủ lễ. Do đó, miễn nhiệm có thể gây hiểu lầm là miễn trừ trách nhiệm cho ai đó.

 

- Căn bản, chính yếu biến thành cơ bản. Hai tiếng cơ bản được dùng tràn lan trong mọi lănh vực. Thí dụ: “Mọi việc gần như /hầu như đă hoàn thành”, bây giờ trong nước, từ nhà quê đến con nít đều nói, “Mọi việc cơ bản đă hoàn thành.” Giống như ông “Thạc Sĩ” nói chuyện vậy. Nhức đầu quá!

 

- Căn nhà trở thành căn hộ. Căn nhà đắt giá trở thànhcăn hộ cao cấp. Gia đ́nh trở thành hộ dân. Nghe lạ hoắc, giống như người Tàu nói chuyện với nhau.

 

- Cảng bốc dỡ các kiện hàng trở thành cảng container

 

- Căng thẳng thần kinh trở thành stress. Gác chân lên tường 10 phút mỗi ngày để xả stress” (VnExpress)

 

Nói như thế người ta mới nể v́ tưởng ḿnh là dân Mỹ, hoặc các chữ “căng thẳng thần kinh/căng thẳng đầu óc” đă bị xóa mất trong ngôn ngữ Việt Nam?

 

- Cao cấp trở thành cấp cao (BBC tiếng Việt): Cố vấn cấp cao. (Thích đảo ngược chữ nghĩa để làm ra vẻ ḿnh khác đời)

 

- Cao Học (Master Degree) trở thành Thạc Sĩ (Agregé) trên Tiến Sĩ. Trước 1975, muốn có bằng Thạc Sĩ, sau khi đậu bằng Tiến Sĩ (Doctor) phải thi để trở thành Giáo Sư Thực Thụ của các đại học. Miền Nam trước 1975 chỉ có vài giáo sư Thạc Sĩ như GS. Vũ Văn Mẫu, GS. Nguyễn Cao Hách, GS. Vũ Quốc Thúc, GS. Phạm Biểu Tâm và Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ nhưng Tiến Sĩ th́ khá nhiều. Ngày nay, ở Việt Nam, hang cùng ngơ hẻm, xă ấp nhan nhản Thạc Sĩ. Ngày xưa “Ra ngơ gặp anh hùng”. Ngày nay “Ra ngơ gặp Thạc Sĩ”. Thật kinh hoàng!

 

- Cầu thủ nước ngoài trở thành ngoại binh. Thí dụ: “Ngoại binh nổ súng, Sài G̣n FC quật ngă SHB Đà Nẵng” (Đài Tiếng Nói Việt Nam VOV). Đọc tiêu đề giật ḿnh tưởng lính Nga, lính Mỹ, lính Tàu tiến vào tấn công Việt Nam.

 

- Cặp tức hai người trở thành cặp đôi=bốn người. Nếu có học sẽ nói bộ đôi /một đôi tức hai người. V́ không có học cho nên nói cặp đôi tức bốn người. Xin nhớ cho đôi là hai người như đôi bạn, đôi lứa, đôi nơi, đôi ngả. Cặp cũng là hai người. Cặp gà=hai con gà, cặp bánh chưng=hai chiếc bánh chưng, đóng cặp=hai tài tử thường đóng chung với nhau. Như thế, “cặp đôi” là bốn người chứ không phải hai người.

 

- Câu độc giả, câu khách trở thành câu view. Lai căng mất gốc.

 

- Cây trở thành cây xanh. Trồng cây trở thành trồng cây xanh.

- Chặt cây trở thành chặt cây xanh. Đúng là tiếng Việt đổi đời!

 

Nếu theo đúng loại tiếng Việt đổi đời này th́ phải nói: Chúng tôi vừa trồng 100 cây phượng xanh, 50 cây cau xanh, 50 cây dừa xanh và khoảng 10 cây chuối xanh. Rồi các loại cây ăn trái như ổi, nhăn, soài, đu đủ…trở thành “cây trồng”. Đúng là loại tiếng Việt điên khùng. Cây nào mà chẳng phải trồng. Thậm chí hành, ớt, tỏi, cũng phải trồng. Thêm chữ “trồng” là điên rồ.

 

- Cây cảnh, cây kiểng trở thành bonsai. Nếu cây trồng trong vườn, công viên cắt tỉa theo kiểu cây cảnh/kiểng th́ không thể gọi là bonsai v́ bon sai là bồn tài - nghĩa là “trồng trong chậu”. Bồn là chậu, tài là trồng.

 

- Chảo không dính trở thành chảo chống dính. Trong nước cái ǵ cũng chống, Chẳng hạn, thay v́ nói, pḥng ngừa ung thư lại nói pḥng chống ung thư. Thay v́ nói bài trừ ma túy lại nói pḥng chống ma túy tức chỉ pḥng ngừa và chống lại chứ không bài trừ, tiêu diệt. Rồi “Làm thang sắt để tránh lấn chiếm vỉa hè” trở thành “Làm thang sắt chống lấn chiếm vỉa hè”. (Báo Thanh Niên) Cũng giống như “Tôi đội nón để tránh nắng/che mưa nắng” nay trở thành “Tôi đội nón để chống nắng”. Thật ngu đần! Làm sao chống được nắng? Chỉ có che nắng hoặc tránh nắng mà thôi.

 

- Chạy tin giật gân/đưa tin giật gân/ đưa lên tin hàng đầu trở thành chạy tít, giựt tít.

 

- Chết trở thành tử vong. Tai nạn làm bốn người chết trở thành tai nạn khiến bốn người tử vong. Nói vậy mới tỏ ra ḿnh giỏi tiếng Tàu à quên “tiếng Trung”.

 

- Chết bất ngờ, chết đột ngột trở thành đột tử. Ngă quỵ, ngất xỉu trở thành đột qụy.Thích dùng chữ nghĩa khó khăn mà kêu gào tiếng Việt trong sáng.

 

- Chết đuối trở thành đuối nước. Cả ngàn năm nay cha ông ḿnh, văn chương đều dùng hai chữ “chết đuối” sao bây giờ bịa đặt thêm để làm ǵ? Đổi chết đuối ra đuối nước có làm cho đất nước ḿnh biến thành Mỹ, Âu Châu, Nhật Bản không? Một trăm năm nữa cũng chưa chắc bằng Tân Gia Ba. Hăy đổi đầu óc, lối sống sao cho đàng hoàng, tử tế, chân thật và có trách nhiệm. Đừng làm xáo trộn gia tài ngôn ngữ của tổ tiên.

 

- Chi tiền, trả tiền trở thành chi trả. Sao rắc rối quá vậy?

 

- Chiến cụ, vật dụng chiến tranh trở thành khí tài. Từ điển Việt Nam trong nước không có danh từ “khí tài”.

 

- Chính sửa, cắt xén trở thành photoshop

 

- Cho lănh sự tiếp xúc/gặp gỡ trở thành “tiếp xúc lănh sự” (VOA, BBC và các bản tin trong nước). Đúng là tiếng Việt đổi đời.

 

- Cho máy chạy lại, mở máy lại (restart) trở thành tái khởi động.

Đúng là dốt hay nói chữ.

 

- Choáng váng, choáng ngợp chỉ c̣n choáng. Bát nháo quá đỗi! Đây là ngôn ngữ của bọn đứng bến, mánh mung hay buôn lậu. Thế nhưng loại chữ bát nháo này lại được phổ biến lan tràn trên các diễn đàn Yahoogroups ở hải ngoại.

 

- Chữ nghĩa trở thành con chữ. Thí dụ: Nhà văn bắt đầu từ

 

những con chữ. Nếu thế th́ các triết gia bắt đầu từ những con tư tưởng. Các nhà tâm lư bắt đầu từ con phân tích (sự phân tích)

 

- Chưa đầy đủ, c̣n thiếu sót, c̣n nhiều khuyết điểm trở thành bất cập. Đọc đoạn văn “Việc xử lư xe quá tải vẫn c̣n nhiều bất cập” tôi thật sự không hiểu người viết muốn ǵ. Trong

 

nước thích dùng những chữ “bí hiểm” chỉ có ḿnh hiểu, không ai hiểu cả hoặc để che dấu sự thật. Chẳng hạn Miền Nam trước đây giảng dạy môn Việt Văn  (Vietnamese Language) cho học sinh từ Tiểu Học tới Trung Học. Ngày nay các ông trong nước đổi thành Ngữ Văn. Nhưng định nghĩa thế nào là Ngữ Văn th́ giải thích lung tung. Một số giải thích:  “Ngữ Văn”: Ngữ là ngôn ngữ (Language), Văn là văn học (Literature) là ngành học nghiên cứu về ngôn ngữ và văn học Việt Nam. Trong khi đó Phó Giáo Sư Tiến Sĩ Đỗ Ngọc Thống lại nói rằng đó là môn giống như đang được giảng dạy ở Trung Quốc, “Chúng tôi lấy tên Ngữ Văn v́ cho rằng nó có thể bao quát chung cho cả ngữvăn.” Giải thích như ông này th́ thà không giải thích c̣n hơn. Ngữ vănngữvăn th́ chẳng khác nào văn chương văn chương. Thế mà cũng khoe bằng Tiến Sĩ. Đă bao quát nghĩa là bao gồm rồi, lại c̣n chung. Ông này nên học lại Việt Văn bậc Trung Học.

 

- Chứng tỏ được trở thành khẳng định. Thí dụ: Thay v́ nói, “Diễn viên  chứng tỏ được tài năng của ḿnh” lại nói, Diễn viên X đă khẳng định được tài năng”. Đúng là ngôn ngữ lộn ṣng. Khẳng định là xác định một cách mạnh mẽ một sự kiện, một lời tuyên bố. C̣n tài năng th́ phải chứng tỏ cho người ta thấy.

 

- Chương tŕnh giảng dạy trở thành giáo tŕnh. Nghe nói thấy mà mệt!

 

- Có thể (possible, may happen) trở thành có khả năng.Thí dụ: Trời có thể mưa trở thành trời có khả năng mưa. Trên diễn đàn của người Việt hải ngoại 25/1/2016: “Trung Quốc có khả năng trả đũa Hoa Kỳ ở Biển Đông”. Tôi không rơ người viết tiêu đề này muốn nói, “Trung Quốc có đủ sức mạnh/khả năng đề trả đũa Hoa Kỳ” hay, “Trung Quốc có thể (possible, may) sẽ trả đũa Hoa Kỳ”. Xin thưa, khả năng (capable) là năng lực của một người. Thí dụ: Ông ta không có khả năng làm việc.

 

- Có tổ chức, có học, có nghiên cứu, quy củ, đâu vào đó trở thành bài bản. Chỗ nào cũng nghe nói “bài bản”.Cả dân nuôi cá, nuôi tôm, trồng cây ăn trái, ṃ cua bắt ốc cũng nói “bài bản”. - Cô lập / để riêng ra trở thành cách ly.

 

- Cô ta có đôi mắt đẹp trở thành Cô ta sở hữu đôi mắt đẹp. Sao nói năng cầu kỳ quá vậy?

 

- Coi trọng trở thành trọng thị. Tiếp đón long trọng trở thành tiếp đón trọng thị. Xin nhớ cho “thị” là coi, nh́n. Trọng thị là coi trọng. Một buổi lễ không thể là “coi trọng” mà phải là “long trọng” hoặc “trọng thể”.

 

- Cờ bạc lớn, sát phạt lớn, có tổ chức trở thành đánh bạc quy mô (Báo Tuổi Trẻ). Thật lạ đời, đánh bạc mà cũng quy mô như các ṣng bài ở Las Vegas vậy. Đúng là dốt hay nói chữ.

 

Cỡ lớn, cỡ nhỏ biến thành kích cỡ lớn nhỏ. Tôi không hiểu sao lại phải thêm chữ “kích” vào đây trong khi nói cỡ lớn, cỡ nhỏ là người ta đă hiểu và hiểu cả ngàn năm nay. Nghe các nông dân ở Miền Tây (bây giờ gọi là Nam Bộ) nói hai chữ “kích cỡ” tôi vừa cười vừa rơi nước mắt v́ dân Miền Nam trước đây chết hết cả rồi!

 

- Con đường, đoạn đường biến thành tuyến đường. Xin nhớ cho tuyến” nghĩa là đường. Thí dụ: Cát tuyến=Đường cắt. Trung tuyến=Đường ở giữa. Trực tuyến = Đường thẳng đứng.

 

- Công nhân đổi đời thành lao động. Rồi chủ nhân trở thành người sử dụng lao động. Thí dụ: “Xí nghiệp A có 2000 lao động.” Trong khi từ điển tiếng Việt trong nước định nghĩa lao động là “Sự khó nhọc đem ra để làm việc như giới lao động”.

 

- Công du trở thành thăm chính thức, thăm cấp nhà nước. Chỉ cần nói, thủ tướng…sẽ công du Hoa Kỳ là người ta hiểu rồi…c̣n bày ra thăm chính thức, thăm cấp nhà nước. Công du (state visit) là đi thăm một quốc gia khác v́ việc công, việc

của đất nước, việc của chính phủ. Chẳng lẽ ông Chủ Tịch Nước đi chơi, thăm cấp tỉnh, cấp bộ, cấp xă sao? Thật quái đản!

 

 

D.

 

- Dân du lịch/đi chơi trở thành phượt thủ (VnExpress). Tôi không hiểu họ lấy chữ “phượt” ở đâu ra. Có thể từ tiếng Miên. 

 

- Dẫn bóng một ḿnh/đi bóng một ḿnh trở thành solo. Trong nước ai cũng giỏi tiếng Anh cả. Thật đáng mừng v́ chỉ cần vài chục năm nữa Việt Nam sẽ giống Phi Luật Tân, tiếng Anh là ngôn ngữ chính, tiếng Việt là ngôn ngữ phụ hay thổ ngữ. Thật đau buồn! Tiếng Việt- một ngôn ngữ được tổ tiên sáng tạo, dày công vun đắp, tô bồi với một kho tàng học thuật, văn chương lừng lẫy, nay đang bị tiếng Anh lấn áp, loại bỏ giống như thời thuộc địa vậy. Nghe các cô các cậu choai choai trên sân khấu ở Việt Nam nói tiếng Mỹ “ba rọi”, trong khi khán giả ở dưới toàn là dân ăn nước mắm, nhe răng cười, tôi cảm thấy tủi hổ cho một đất nước bát nháo, suy đồi quá mức! Tại Mỹ này, trong các buổi lễ, sinh hoạt cộng đồng, ông/bà dẫn chương tŕnh nào (MC)  mà nói chen tiếng Anh vào, chắc chắn sẽ bị đuổi khỏi sân khấu v́ khinh thường khán giả. Ở hải ngoại người ta biết quư trọng tiếng Việt tại sao trong nước lại chạy theo lai căng, bát nháo, loại bỏ ngôn ngữ của tổ tiên?

 

- Diện tích trở thành mặt bằng. Thí dụ: Tính diện tích của một h́nh vuông trở thành tính mặt bằng của một h́nh vuông. Rồi nào là “máy ủi mặt bằng”. Thật lạ đời! Đă là “mặt bằng rồi th́ con ủi ǵ nữa? Do đó phải nói, máy ủi, máy ban đất”.

 

- Diễn binh, duyệt binh trở thành diễu binh. Hồi nhỏ tôi nghe người lớn nói diễu phố nay th́ có diễu binh.

 

- Diễn văn trở thành bài nói. Cái kiểu bịa đặt chữ nghĩa này là muốn “thoát Trung” đây.

 

- Doanh nhân/doanh gia/công ty trở thành doanh nghiệp (doanh nghiệp là nghề kinh doanh chứ không phải người kinh doanh/doanh gia). Người ta nói, doanh nghiệp, ngư nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp…(nghiệp là nghề).

 

- Dồn nén, bực tức trở thành bức xúc. Tôi rất khó chịu với hai chữ này. Cứ mỗi lần nghe ai nói “bức xúc” th́ chính tôi lại “bức xúc”.

 

- Du lịch trở thành đi tour (lai căng)

 

- Dự định trở thành dự kiến. Dự định (planned) là chuẩn bị làm ǵ. C̣n dự kiến (foresee) là nh́n thấy trước, biết trước (nhưng chưa chắc đă làm ǵ). Cả nước có bệnh nói như con vẹt mà không hề biết phân biệt đúng- sai.

 

- Dự báo thời tiết trở thành Dự báo khí tượng thủy văn (dài ḷng tḥng). Ở Mỹ này người ta dùng hai chữ Dự Báo Thời Tiết cả mấy trăm năm nay mà có cần thay đổi ǵ đâu. Dự báo thời tiết bao gồm mưa, gió, nóng, lạnh, băo tố, hạn hán, lụt lội, sóng

thần, động đất. Dự báo thời tiết bao gồm tất cả, giống như tiệm bán lẻ (retailer) bán cả ngàn thứ, chẳng lẽ phải kê khai hết ra sao?

 

- Dùng thuốc kích thích trở thành doping. (BBC tiếng Việt rất thích loại tiếng Anh “ba rọi” này)

 

- Dương Cầm trở thành Piano

 

- Dưỡng khí trở thành ô- xy. Xin nhắc ông Tây về nước lâu lắm rồi đó.

 

 

Đ.

 

- Đá dở, đá kém, để mất bóng (bóng tṛn) trở thành xử lư bóng không tốt. Trong nước cái ǵ cũng xử lư. Tử h́nh, bắt giam, giải quyết công việc cũng gọi là xử lư. Lọc chất thải cũng gọi là xử lư chât thải. Phơi khô gỗ để làm ǵ đó cũng gọi là xử lư gỗ. Xén vỏ cứng trên đầu hạt sen để hạt sen có thể nảy mầm cũng gọi là xử lư. Giải tỏa hàng quán choán lề đường cũng gọi là xử lư. Đúng là loại ngôn ngữ điên khùng.

 

- Đá phạt đển trở thành đá penalty (Tây ba rọi)

 

- Đă quyết định, dứt khoát quyết định trở thành chốt (như đóng chốt khi giao chiến). ”Chưa chốt án cầu thủ SLNA đấm găy mũi đồng nghiệp” (VOV). Rồi, “Thủ tướng chốt quyết định nghỉ Tết tám ngày”. Đúng là ngôn ngữ điên khùng. Câu văn đơn giản chỉ là, “Chưa quyết định trừng phạt cầu thủ Sông Lam Nghệ An đấm gẫy mũi đồng nghiệp”, “Thủ tướng đă quyết định nghỉ Tết tám ngày”.

 

- Đă từng có bệnh, mắc bệnh trở thành tiền sử có bệnh (Tiền sử là thời kỳ ăn lông ở lỗ)

 

- Đài Truyền H́nh Việt Nam trở thành Kênh Truyền H́nh Việt Nam. Nghe tới ”kênh” cứ tưởng Kênh Nhiêu Lộc, Kênh Xáng Xà No, Kênh Vĩnh Tế. Nếu qua tới Mỹ, Đài Truyền H́nh CNN của người ta mà nói Kênh Truyền H́nh CNN, chắc người ta đuổi về nước quá.

 

- Đấm bóp, nghề đấm bóp, xoa bóp trở thành Mát- xa (Massage).

 

- Đáng ghi nhớ, đáng nhớ, lưu luyến, thích thú, lưu lại nhiều kỷ niệm trở thành ấn tượng. Việt Nam bây giờ cái ǵ cũng ấn tượng, hoành tráng… cả nước nói như những con vẹt và ngôn ngữ rất nghèo nàn, rập khuôn.

 

- Đánh cá trở thành đánh bắt. Thí dụ: “Một số tàu cá Philippines quay lại đánh bắt ở băi cạn Scarborough”. (BBC Việt Ngữ). Đánh cá là dùng lưới. C̣n bắt cá là dùng tay. Tôi đồng ư là ở vùng nông thôn, người ta vừa đánh cá vừa bắt cá ở đồng ruộng.

 

Thế nhưng ở Băi Cạn Scarborough biển cả mênh mông, sóng to gió lớn làm sao có thể lội xuống biển để “bắt” cá được? Tiếng Việt trong nước bây giờ có tệ nạn là thêm cái đuôi dư thừa vào. Trong khi một số khác lại cắt cụt nghe khó chịu vô cùng, như: lệ phí chỉ c̣n phí, chuyên môn/chuyên nghành chỉ c̣n chuyên, nhi đồng chỉ c̣n nhi, đội tuyển chỉ c̣n tuyển, tiêu chuẩn chỉ c̣n chuẩn như: “Xây dựng trường và đào tạo theo chuẩn Hoa Kỳ” (Báo Tuổi Trẻ), máy bay săn tàu ngầm chỉ c̣n máy bay săn ngầm (trong khi đó lại nói tàu ngầm Kilo mà không nói ngầm Kilo), kinh khủng chỉ c̣n khủng, rẻ như bèo chỉ c̣n bèo…Với cái kiểu cắt cụt tiếng Việt như thế này chỉ vài năm nữa thôi bánh bao chỉ c̣n bao, bánh hỏi chỉ c̣n hỏi, bánh chưng chỉ c̣n chưng, lợn quay/heo quay chỉ c̣n quay và xe ḅ chỉ c̣n ḅ. Thật bát nháo quá đỗi!

 

- Đánh thuế trở thành áp thuế. Thí dụ: “Trump muốn áp thuế nhập khẩu Mexico để trả tiền xây tường” (BBC Việt Ngữ). Về thuế th́ chỉ có: đánh thuế, tăng thuế, giảm thuế…làm ǵ có áp thuế? Câu văn đơn giản chỉ là,

 

“ Ô. Trump muốn đánh thuế hàng nhập cảng từ Mễ Tây Cơ để lấy tiền xây tường”. Nhưng khi nói “áp đặt” tức đặt để, ban hành, áp dụng một cái ǵ không hợp lư, chẳng hạn: Euro đă áp đặt một thuế xuất không hợp lư trên hàng nhập cảng từ Việt Nam.

 

- Đạt đúng chỉ tiêu, thỏa măn điều kiện trở thành đạt tiêu chí

 

- Đau dữ dội, đau quặn thắt (acute pain) trở thành cấp tính. Thí dụ: Đau bụng dữ dội biến thành đau bụng cấp tính.

 

- Đau ḷng trở thành đắng ḷng. Như vậy câu thơ “Nhớ nước đau ḷng con cuốc cuốc” của Bà Huyện Thanh Quan sẽ trở thành, “Nhớ nước đắng ḷng con cuốc cuốc”.

 

- Đề nghị trở thành đề xuất.

 

- Đẹp lôi cuốn, đẹp hấp dẫn trở thành đẹp khó cưỡng (v́ khó

 

cưỡng cho nên có thể ôm chầm lấy hoặc hiếp dâm người ta)

- Điểm tối thiểu, điểm thấp nhất (để xét tuyển) biến thành điểm sàn. Tŕnh độ Việt ngữ quá thấp kém.

 

- Điều dưỡng, y tá trở thành hộ lư (giống như để giải quyết sinh lư cho người ta)

 

- Điều khiển /điều ḥa trở thành điều tiết như điều tiết giao thông. Trong khi từ điển Việt Nam định nghĩa điều tiết là tiết chế, điều chỉnh sao cho vừa như cách ăn uống, mắt, làm việc, t́nh dục quá độ v.v. Điều tiết không hề có nghĩa là điều khiển. - Điều tra, thẩm vấn, lấy cung trở thành làm việc. “Công an mời 'người t́nh' cô gái chết lơa thể lên làm việc” (VOV).

 

- Đỡ đầu, bao che trở thành bảo kê giống như “bảo tiêu” trong các phim bộ Hồng Kông.

 

- Đoạn phim ngắn, thu h́nh ngắn trở thành video clip (Hai chữ này lan tràn trên các diễn đàn ở hải ngoại)

 

- Đối xử nhân đạo, đối xử có t́nh người biến thành đối xử nhân văn. Theo tử điển Tiếng Việt trong nước xuất bản sau 1975 th́ nhân văn là văn minh loài người, hoàn toàn không có nghĩa là nhân đạo. Nói tóm lại, trong nước muốn nói ǵ th́ nói, muốn viết ǵ th́ viết mà không cần tra cứu sách vở, từ điển ǵ cả.

 

- Đội Tuyển Việt Nam trở thành Tuyển Việt Nam - Đội Tuyển Ba Tây trở thành Tuyển Ba Tây

 

Đổi giống (đàn ông thành đàn bà) trở thành chuyển giới. Giống là giống đực, giống cái. C̣n giới là giới hạn, sự ngăn cấm (giới luật, biên giới). Từ ngàn năm tới giờ người ta nói “giống đực, giống cái”, không ai nói “giới đực, giới cái”.

 

- Đóng thêm bốn chiếc tàu trở thành đóng mới bốn chiếc tàu. Trồng cây cao- su cũng là trồng mới. Đúng là tiếng Việt điên khùng. Nếu loại tiếng Việt điên khùng này tiếp tục lan tràn, trong tương lai trẻ con sẽ nói, “Mẹ cháu vừa nấu mới nồi cơm”. “Bố cháu vừa mua mới mấy chiếc tủ”, “Bà cháu vừa gói mới mấy chiếc bánh chưng”. VietnamPlus ngày 15/3/2107: “Bất chấp dư luận, Trung Quốc vẫn xây dựng mới trái phép Hoàng Sa”. Câu văn không điên khùng và bát nháo sẽ là, “Trung Quốc xây dựng những công tŕnh mới tại Hoàng Sa.” Báo Tuổi Trẻ đúng đắn hơn khi đưa tin, “Trung Quốc xây thêm căn cứ mới ở Hoàng Sa”

 

- Đồng bạc Việt Nam, giấy bạc Việt Nam trở thành tiền Đồng (BBC tiếng Việt)

 

- Đột ngột, bất ngờ trở thành đột biến. Thí dụ: “Giá vàng tăng bất ngờ” trở thành “Giá vàng tăng đột biến”. Xin nhớ cho”đột biến” là một t́nh thế bỗng nhiên thay đổi, rẽ sang một hướng khác. Đột biến nói đến sự khủng hoảng. Khi người ta nói “ biến” hay “biến động” tức t́nh h́nh có thể là một cuộc đảo chính, lật đổ, kéo quân về làm phản. C̣n “bất ngờ” chỉ là sự không dự liệu và tiên đoán trước. Thí dụ: “Cháu nó bất ngờ đổi kiến không làm cho hăng ấy nữa”. Ngu dốt mà cầm bút làm xáo trộn và phá hoại ư nghĩa của ngôn ngữ đă có cả ngàn năm nay.

 

- Đứng đầu, hàng đầu trở thành top (lai căng mất gốc)

 

- Đường trở thành phố. Trong nước không phân biệt được thế nào là phố, thế nào là đường v́ thế đă dịch “Wall Street” thành”Phố U- ôn”. Đây là khu thương mại, tài chính của Mỹ nằm trên “Đường Wall”chứ nó không phải “Phố U- ôn”. Theo từ điển Việt Nam ở trong nước “phố” là “nhà thành thị” do đó người ta thường nói “một khu phố”, “một dăy phố”. Vậy “phố” không phải là “đường”. Thí dụ: Đường Trần Hưng Đạo trên đó có nhiều dăy phố buôn bán nhưng không v́ thế mà gọi cả con Đường Trần Hưng Đạo là “Phố Trần Hưng Đạo”.

 

- Đường giây thông báo khẩn cấp/đường giây ứng trực 24/24 trở thành đường giây nóng. Trong nước cái ǵ cũng nóng, ghế nóng, thưởng nóng, tin nóng, bắt nóng…đúng là loại ngôn ngữ điên khùng!

 

- Đường hầm trở thành hầm. Đường hầm Thủ Thiêm trở thành hầm Thủ Thiêm. Xin nhớ cho đường hầm khác với hầm.

 

Đường hầm là con đường đào xuyên dưới đất. C̣n hầm là một cái hố đào xâu xuống đất để trú ẩn hay cất chứa cái ǵ như hầm chứa vũ khí.  Báo chí trong nước toàn những người “can đảm” muốn viết ǵ th́ viết và không sợ người ta chê cười. Nghĩ thật đáng sợ! Nguyên do chỉ v́ đất nước không có một tổ chức tư nhân hay cơ quan nào giám sát, ḍm ngó để phê b́nh tư cách đạo đức và tŕnh độ văn hóa của báo chí. Tại Hoa Kỳ này, báo chí hay đài truyền h́nh nào mà “ăn nói”, viết theo kiểu như vậy th́ chỉ có nước về nhà xin đi làm bồi bàn hay lau chùi quét dọn.

 

Các bài phóng sự của các kư giả gạo cội gửi về đều có chủ bút (editor) duyệt lại từ nội dung tới văn chương chứ không phải gửi về là đăng liền. Cứ nh́n vào  phần cuối bản tin của AP, AFP, Reuters, UPI…sẽ thấy. Ôi buồn cho đất nước “Ngàn năm văn hiến”! Văn hiến không có nghĩa là có nhiều gái đẹp thi Hoa Hậu Hoàn Vũ, hay người mẫu nhố nhăng quảng cáo quần nọ áo kia, mà là văn chương và các tác phẩm văn học và nhất là con người sống sao cho thanh cao, khí phách. Văn hiến cũng không có nghĩa là trùng tu lại một số đ́nh chùa, cung điện, miếu mạo để

làm nơi hấp dẫn du lịch để kiếm tiền…mà là làm sao nối gót và bồi đắp gia tài văn học của tổ tiên.

 

- Đường lối, ngơ ngách ngoại giao trở thành kênh ngoại giao. Trong nước không rành tiếng Anh cho nên thấy chữ channel bèn dịch là kênh trong khi channel có rất nhiều nghĩa. Thí dụ: TV channel là đài truyền h́nh (a station) chứ không phải kênh truyền h́nh. Tiếng Anh tồi mới dịch “diplomatic channel” là “kênh ngoại giao”. Nó là đường lối, ngơ ngách ngoại giao bao gồm thương thảo trực tiếp, mật đàm hay thông qua trung gian của nước thứ ba.

 

 

G.

 

- Gái vị thành niên rửng mỡ trở thành hot teen

 

- Gái xinh, gái nhí nhảnh trở thành “hot girl” trong khi “hot girl” là gái trông gợi dục, gái trông hấp dẫn về thể xác (thường ăn mặc hở hang, phô bày thân thể quá mức, cử chỉ lả lơi mời mọc). Cả trong trường học bây giờ cũng có “hot girl”. Đúng là ngu dốt mà thích dùng tiếng Anh để tỏ ra đây là Mỹ. Báo Thanh Niên ngày 8/3/2017 đi một tiêu đề, “Quan lộ thần tốc của 'hot girl' Thanh Hóa”. Một nhân viên giữ chức vụ Trưởng Pḥng Quản Lư Nhà và Thị Trường Bất Động Sản, cho dù có tội mà dùng danh từ “hot girl” để thóa mạ người ta th́ đúng là một nền báo chí bát nháo, không có học.

 

- Gần gũi, giao tiếp, tiếp xúc, đến gần trở thành tiếp cận. Khi Ô. Tillerson- Bộ Trưởng Ngoại Giao Ḥa Kỳ thăm các nước Nam Hàn, Nhật Bản đă không cho báo chí tháp tùng và không tiếp xúc với báo chí, bèn được các trang tin BBC và VOA nói rằng không được tiếp cận”. Đúng là ngôn ngữ bát nháo, dốt thường hay nói chữ và có khi không hiểu ḿnh viết ǵ.

 

- Gây giống trở thành nhân giống. Gây giống là giữ ǵn và gia tăng giống của một loại cây hay sinh vật nào đó qua một tiến tŕnh khó khăn, có nghiên cứu chứ không phải cứ muốn tăng lên là tăng, muốn nhân lên là nhân.

 

- Ghi danh, ghi tên trở thành đăng kư. Thí dụ: Ghi danh dự thi, ghi tên ứng cử. C̣n đăng kư, đăng bạ là ghi tên vào sổ bộ. Thí dụ: Đăng kư, đăng bạ xe gắn máy.

 

- Giá rẻ như bèo/giá rẻ mạt trở thành bèo. Lương tiếp viên khủng hay bèo. Rồi Báo Tuổi Trẻ, “Quảng Ninh chấn chỉnh tour du lịch giá bèo.” Đây là ngôn ngữ của loại lưu manh đứng bến nói chuyện với nhau. Vừa lai căng, vừa bát nháo. Ngôn ngữ đứng đắn phải là, “Quảng Ninh chấn chỉnh lại các chuyến du lịch giá quá rẻ”.

 

- Giá vé máy bay mức cao nhất và thấp nhất biến thành giá

 

trần, giá sàn hàng không (VietnamPlus). Câu văn điên khùng ở chỗ là, chỉ có vé máy bay chứ làm ǵ có vé hàng không. Hàng không là ngành chuyển vận bằng máy bay. Hàng hải là ngành chuyển vận bằng đường biển. Ngoài ra “giá trần” làm cho người ta liên tưởng tới “giá trần”, “hành trần” để ăn phở. Rồi cao độ tối đa (maximum altitude) của máy bay trở thành “trần bay”. Trong nước bây giờ cái ǵ cũng trầnsàn. Những danh từ như cao nhất, thấp nhất đă bị xóa trong từ điển Việt Ngữ.

 

- Gia đ́nh trở thành hộ dân

 

- Giải trở thành Cup

 

- Giải thích, cho biết lư do tại sao trở thành lư giải. “Người Sài G̣n lư giải việc tự nguyện trả lại vỉa hè”. Tôi không hiểu tại sao trong nước, đa số vừa nghèo, vừa ít học nhưng rất thích dùng những chữ “đao to búa lớn”.

 

- Giải túc cầu/bóng đá thế giới trở thành World Cup

 

- Giải pháp trở thành kịch bản. Thí dụ: Giải pháp nào cho cuộc xung đột Syria trở thành Kịch Bản nào cho Syria. Trong nước, chỗ nào, lănh vực nào, bài báo nào cũng thấy hai chữ kịch bản, kịch tính giống như phường tuồng, sân khấu vậy. Thậm chí sắp đặt chương tŕnh cho buổi lễ nhậm chức cũng gọi là lên kịch

bản, “lên kịch bản cho lễ nhậm chức của Tổng Thống đắc cử Mỹ Donald Trump.” Rồi “Việc phát lộc gây lộn xộn tại chùa Hương hông có trong kịch bản" (VietnamPlus) Thật là loại ngôn ngữ quái đản! Thế mà các diễn đàn ở hải ngoại cũng đua nhau chuyển tiếp (forward) loại ngôn ngữ điên khùng này. Nếu là một người có học sẽ viết, “Việc phát lộc gây lộn xộn tại chùa hoàn toàn ngoài ư muốn”.

 

- Giải trở thành cúp.

 

- Giải phẫu trở thành phẫu thuật.

 

- Giải thích, t́m hiểu trở thành giải mă. Giải mă là bẻ khóa mật mă để đọc một tải liệu mă hóa của đối phương. Hiện nay trong nước hai chữ “giải mă” được dùng một cách vô tội vạ.

 

- Giải tỏa trở thành giải phóng như giải phóng mặt bằng - giống như đem binh sĩ, xe tăng tấn công vào chiếm cứ một khu vực nào đó.

 

- Giảm bớt căng thẳng trở thành hạ nhiệt. “Sau khi Malaysia có những tín hiệu nhằm hạ nhiệt căng thẳng leo thang.” (Báo Tuổi Trẻ) giống như một người bị sốt, nhiệt độ cơ thể giảm dần.

 

Dường như tất cả các báo ở Việt Nam không có chủ nhiệm, chủ bút, trưởng ban đọc lại các bản tin do phóng viên gửi về để cắt xén bớt những câu văn thừa thăi, chỉnh lại văn phạm, cách dùng chữ v.v… mà cứ thấy bài là đăng lên, chẳng cần biết đúng sai. - Giảm bớt nhân viên/sàng lọc lại nhân viên trở thành tinh giản biên chế. Cứ phải đọc những loại chữ như thế này có ngày nhức đầu mà chết.

 

- Giao kèo, khế ước/thỏa thuận (account) để có một khoản/phần/chỗ trên Facebook trở thành tài khoản trong khi tài khoản là khoản tiền có trong ngân hàng.

 

- Giao dịch, liên lạc, hỗ tương, tác động qua lại trở thành tương tác. Chữ nghĩa thật điên khùng! Trong nước bây giờ nhiều khi nói mà không biết ḿnh nói ǵ, giống như những kẻ mê sảng vậy.

 

- Giấy chứng nhận độc thân (Single Status Certificate) trở thành “Công hàm độc thân” trong khi công hàm là văn thư của bộ ngoại giao gửi các quốc gia hay tổ chức quốc tế. Đúng là chữ nghĩa lộn ṣng, bát nháo và “đao to búa lớn”.

 

- Giờ trở thành “h” (heure). 8 giờ trở thành 8h. (Lai Tây từ thời thuộc địa). 7 giờ sáng trở thành 7h sáng. Tại sao không viết 7 g. sáng, 5 g. chiều, 9 g. tối, 12 g. khuya?

 

- Giữ ǵn trở thành bảo lưu. Thí dụ: Giữ ǵn một phong tục trở thành “bảo lưu phong tục” giống như tiếng nói của một hành tinh xa lạ. Người đàn ông ở Văn Miếu nói câu này bao năm vật lộn với miếng khoai, miếng sắn và miếng thịt mỡ nhỏ bằng ngón tay của “thời bao cấp” cho nên gần như “quên mất tiếng người”. Nay th́ có thịt có cá, có quần áo đẹp, muốn phục hồi và giữ ǵn phong tục tập quán của tổ tiên nhưng trong đầu không có các chữ “giữ ǵn, bảo tồn” cho nên phải sáng chế ra chữ mới là “bảo lưu”. Nghĩ thật tội nghiệp!

 

- Giúp đỡ, chia xẻ, thông cảm, kề vai sát cánh đă chết bây giờ chỉ c̣n “đồng hành”. Chỗ nào cũng thấy “đồng hành”. Cả hải ngoại cũng lây bệnh “đồng hành”. Thậm chí một phóng viên tới thăm một chủ trại nhỏ muôi ngựa cũng nói “đồng hành”. Thật điên khùng quá mức! Giống như một con vẹt vậy. Nghĩ cho cùng thật tội nghiệp! “Ở bầu th́ tṛn ở ống th́ dài”. Cả nước nói vậy th́ ḿnh cũng phải nói vậy!

 

- Gọi điện thoại trở thành gọi phôn. Số điện thoại trở thành số phôn (mất gốc rồi)

 

 

H.

 

- Hải cảng trở thành cảng biển cũng giống như phi cảng trở thành cảng bay.

 

- Hạm đội trở thành đội tàu. Thí dụ: Hạm Đội 7 trở thành Đội Tàu Số 7

 

- Hầm trú ẩn trở thành Bunker/Boong- ke

 

- Hàng đầu, đứng đầu trở thành top. Chữ này thấy nhan nhản trên các diễn đàn ở hải ngoại.

 

- Hành động, chuyển động (move) trở thành động thái trong khi tử điển Việt Nam trước và sau 1975 không hề có hai chữ “động thái”. Đây là sự bịa đặt chữ nghĩa một cách bát nháo.

 

- Hành tŕnh khám phá các vụ án trở thành hành tŕnh phá án tức bác bỏ bản án của ṭa dưới. Lên kế hoạch, lập kế hoạch truy bắt/truy nă hung thủ/bắt trọn ổ trở thành lên kế hoạch phá án.

 

- Hào hứng, hấp dẫn, sôi nổi (cuộc đua, trận đá bóng, tŕnh diễn văn nghệ…) trở thành kịch tính. Rồi giá vàng lên xuống cũng “kịch tính”. Thậm chí vụ thảm sát tại ṭa soạn báo hí họa Charlie Hebdo (Paris) cũng “đầy kịch tính”. Có lẽ phải cho ông nào sáng chế ra hai chữ “kịch tính” này vào bệnh tâm thần để chữa trị mới được.

 

- Hay đẹp trở thành kinh điển. Một trận đấu hay, đẹp trở thành một trận đấu kinh điển. Đau đầu quá!

 

- Hết hàng trở thành cháy hàng. Hết vé trở thành cháy vé. Hết pḥng trở thành cháy pḥng, tŕnh diễn hết ḿnh trở thành cháy hết ḿnh. Hết săng trở thành cháy săng! Đúng là loại ngôn ngữ đường phố và bát nháo quá đỗi. Cả nước có mấy chục ngàn ông “Tiến Sĩ”, bao nhiêu viện ngôn ngữ, bao giải thưởng văn chương….mà không thấy ai lên tiếng về vấn đề này.

 

- Hiện ra (trên màn ảnh) trở thành hiển thị. Tôi không hiểu sao trong nước thích dùng tiếng Tàu, trong khi bao tiếng thuần Việt lại không dùng.

 

- Hiểu ngầm trở thành mặc định. Sao dùng chữ khó quá? Giới b́nh dân chịu sao thấu? Hơn thế nữa, từ điển Việt Nam trước và sau 1975, kể cả Hán- Việt Từ Điển của Đào Duy Anh cũng không có hai chữ “mặc định”.

 

- H́nh ảnh lấy ra từ máy thu h́nh biến thành h́nh ảnhchiết xuất từ camera. Sao dùng chữ khó khăn quá vậy? Hai chữ “chiết xuất” được dùng cho pḥng thí nghiệm.

 

- H́nh dáng trở thành ngoại h́nh. Có h́nh dáng đẹp trở thành Có ngoại h́nh đẹp. H́nh như những người sáng chế ra những từ ngữ lạ lùng này không được đi học từ thuở nhỏ hoặc không hề đọc văn chương, sách truyện Việt Nam.

 

- Hỗ tương, qua lại, lẫn nhau trở thành tương tác. Thích dùng chữ cầu kỳ, khó khăn trong khi kiến thức chẳng bao nhiêu.

 

- Hồi đáp, trả lời trở thành phản hồi. Phản là quay ngược, hồi là lui lại, trả lại. Hai chữ này ghép với nhau không hề có nghĩa là trả lời hay hồi đáp mà chỉ là dùng chữ kiểu cọ nhưng lại không rành tiếng Hán- Việt.

 

- Hợp chất, vật liệu tổng hợp/hỗn hợp trở thành composite

 

- Hợp tác,người hùn hạp, cùng đứng chug, cùng làm ăn buôn bán với ḿnh (partner) trở thành đối tác (làm việc đối nghịch với ḿnh) như đối phương, đối thủ, đối đầu, đối thoại, đối lập, đối kháng... Từ điển Việt Nam trước và sau 1975 đều không có hai chữ “đối tác”. Tự Điển Hán- Việt của Đào Duy Anh cũng không có hai chữ “đối tác”. Chỉ v́ ngu dốt tiếng Việt cho nên đă dịch “partner” thành “đối tác”.

 

- Hư hỏng, xập xệ, đă cũ, không được như trước nữa trở thành xuống cấp. Thí dụ: Bộ ngực bà ta đă xệ, không c̣n căng nữa trở thành bộ ngực bà ta đă xuống cấp. (Nếu dùng hai chữ này trong các màn diễu cợt, chọc cười khán gỉa hoặc chuyện tiếu lâm th́ được)

 

- Huy hiệu trở thành logo

 

 

K.

 

- Kẹt xe trở thành ùn tắc, ách tắc.

 

- Kết hợp, tổng hợp biến thành tích hợp. Hai chữ tích hợp không có trong từ điển tiếng Việt của Miền Nam trước đây.

 

- Khách trở thành khách mời. Tức là có những vị khách không mời mà đến.

 

- Khoảng cách/ chiều dài /mức độ trở thành cự ly

 

- Khởi đầu, mở đầu, mở màn trở thành kích hoạt. “Triều Tiên kích hoạt chiến thuật đó bằng việc ra thông báo cấm tất cả người Malaysia…” (Báo VnExpress). Đúng là dốt hay nói chữ, bịa chữ trong khi tự điển Việt Nam không hề có hai chữ “kích hoạt”.

 

- Không khí lạnh sẽ tràn vào phía bắc biến thành không khí lạnh tăng cường giống như đổ thêm quân vào trận chiến. Các chữ “trời sẽ lạnh thêm” vừa dịu dàng, vừa dễ hiểu không chịu dùng mà lại thích “tăng cường”.

 

- Không thể tưởng tượng được (unimaginable) biến thành không tưởng (utopia). Trong nước tiếng Việt quá kém, không phân biệt được thế nào là không thể tưởng tượng được thế nào là không tưởng. Không thể tưởng tượng được sự kiện đă xảy ra nhưng ngoài dự đoán, ước đoán của ḿnh. Thí dụ: “Thật không thể tưởng tượng được Đức đă thắng Ba Tây 7- 1 trong trận bán kết 2004”. C̣n không tưởng là không bao giờ xảy ra và sẽ không bao giờ xảy ra. Thí dụ: “Trung Quốc mơ chiếm hết Biển Đông, khống chế Á Châu rồi đánh gục Mỹ. Đúng là chuyện hăo huyền, không tưởng.”

 

- Khu nghỉ mát/nghỉ dưỡng trở thành resort. Du lịch trở thành đi tour”. Trong nước cũng như hải ngoại, một số lớn danh từ tiếng Việt sẽ chết để nhường chỗ cho tiếng Anh. Bố mẹ thích dùng tiếng Anh ba rọi như thế th́ mở Trường Việt Ngữ để làm ǵ?

 

- Khu vực chăm sóc bệnh nhân nguy kịch/khu vực chăm sóc đặc biệt (critical care, intensive care) trở thành Khu vực chăm sóc tích cực. Chăm sóc bệnh nhân mà cũng có tiêu cực tích cực nữa sao? Bệnh viện có biết bao nhiêu là bác sĩ mà không có tới một ông có thể dịch “critical care” ra tiếng Việt? Rồi Bộ Y Tề để làm ǵ? Sao không dịch tất cả các thuật ngữ Y Khoa từ tiếng Anh ra tiếng Việt để phổ biến cho tất cá các bệnh viện trong nước? Thật đáng buồn. Trong nước có một “bệnh dịch” là đua nhau tặng hoa và chụp h́nh để tŕnh diễn, trong khi t́nh trạng tồi tệ th́ phớt lờ rồi báo cáo láo để lừa dối cấp trên và dân chúng.

 

- Khu vực đi bộ trở thành không gian đi bộ. Không gian ở ngoài trái đất làm sao có thể đi bộ ở đó được. Nhưng khu vực đi bộ đó chúng ta có thể tạo một không khí yên tĩnh hay một môi trường thoải mái, tươi mát cho người đi bộ. Nhà bếp chật hẹp trở thành “không gian nấu ăn chật hẹp” (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Đúng là tiếng Việt điên khùng! Từ xưa đến giờ người ta nói, “Tạo một khung cảnh/ một bầu không khí ấm cúng cho gia đ́nh” chứ người ta không nói. “Tạo một không gian ấm cúng cho gia đ́nh”. Người nào dùng hai chữ “không gian” ở đây tức là không được cắp sách đến trường, không đọc sách vở của tổ tiên.

 

- Kích thích (kinh tế, tiêu thụ) trở thành kích cầu trong khi trong tự điểnViệt Nam hoàn toàn không có hai chữ kích cầu mà chỉ có: kích thích, kích hỏa, kích động như kích động nhạc.

 

- Kiểm soát không lưu trở thành quản lư bay

 

- Kỹ nghệ trở thành công nghiệp/công nghệ. Xin nhớ công nghệ là kỹ nghệ chế tạo máy móc. C̣n kỹ nghệ là chế tác, sản xuất lớn theo khoa học. Chẳng hạn kỹ nghệ sản xuất rượu bia, kỹ nghệ gái điếm, kỹ nghệ sản xuất xe hơi….Miền Nam trước đây có Trường Kỹ Sư Công Nghệ để đào tạo kỹ sư chế tạo máy móc.

 

 

L.

 

- Lạ lùng trở thành ngỡ ngàng. Thí dụ: Đẹp lạ lùng trở thành đẹp ngỡ ngàng. Người viết văn như thế này chắc chắn chưa được cắp sách đến trường. Ngỡ ngàng là t́nh cảm không ưng ư hay trái với dự đoán của minh. Thí du: 1) Sau 25 năm từ

Mỹ trở về tôi thật ngỡ ngàng khi thấy cô nữ sinh khả ái năm xưa nay trở thành một bà già tiều tụy. 2) Tôi thật ngỡ ngàng khi cô ta nói cô ta là hoa hậu nhưng mở miệng nói ra toàn chuyện thô tục. (V́ tôi cứ ngỡ cô ta là hoa hậu th́ phải ăn nói lịch sự)

 

- Lạc tay lái, lạc bánh lái trở thành mất lái, mất phanh

 

- Làm cho vững chắc thêm (bằng cách đóng thêm cột, thêm ván, đắp thêm đất..,) trở thành gia cố chẳng hạn”gia cố các bờ kè”, “gia cố các thuyền” sao dùng chữ khó khăn và lạ hoắc như vậy?

Chắc phiên dịch từ tiếng Tàu có từ thời Cách Mạng Văn Hóa của Mao Trạch Đông. Trong tự điển Hán- Việt của Đào Duy Anh không có hai chữ “gia cố”.

 

- Làm điếm trở thành làm gái. Như vậy làm trai là làm đĩ đực chăng? Nếu nói “làm gái” để chỉ gái điếm th́ chúng ta phải hiểu câu nói này như thế nào, “Làm gái th́ phải biết công- dung- ngôn- hạnh.”

 

- Làm điệu, làm dáng, điệu bộ trước ống kính trở thành tạo dáng, thả dáng. Những h́nh ảnh làm điệu, làm bộ, làm dáng này lan tràn các báo điện tử lớn như VOV, VnExpress, VietnamPlus, Thanh Niên, Tiền Phong… đều là những quảng cáo trá h́nh cho các cô người mẫu, ca sĩ để kiếm tiền. Đúng là một nền báo chí rẻ tiền.

 

- Làm hồ sơ giả (để lấy tiền) trở thành chi khống, làm hồ sơ khống.

 

- Làm việc trở thành thi công. Công nhân đang làm việc trở thành công nhân đang thi công. Tại sao công nhân phải thi đua với nhau? Trên thế giới này làm ǵ có chuyện đó. Công nhân làm hết giờ th́ nghỉ hay về nhà. Nếu làm thêm (overtime) th́ phải trả theo giờ phụ trội, gấp đôi. Điên khùng hay sao mà thi đua?

 

- Lạnh buốt, lạnh cắt da trở thành rét đậm rét hại, giống như một bà nhà quê nói tiếng Việt vậy.

 

- Lề thói, thói quen, cách thức, cố tật… trở thành văn hóa. Thí dụ: Văn hóa đái bậy ỉa bậy, văn hóa nhận phong b́ của bác sĩ, văn hóa du côn, văn hóa tham nhũng, văn hóa chửi thề, văn hóa nói dối, văn hóa ẩm thực, văn hóa xấu hổ, văn hóa khinh bỉ…trong khi văn hóa là cái ǵ tốt đẹp nhất biểu tượng của một dân tộc.

 

- Lệ phi, phí tổn cắt cụt chỉ c̣n phí như thu phí qua cầu. Thậm bán vé xe buưt (xe chuyên chở công cộng) cũng gọi là thu phí. Đúng là ngôn ngữ điên khùng. Từ ngàn xưa đến giờ người ta nói: sở phí, học phí, lệ phí, kinh phí, chi phí, chiến phí…nề nếp đâu vào đó. Nay phá nát tiếng Việt.

 

- Lịch tŕnh cắt cụt chỉ c̣n lịch. “Lịch thi Trung học Phổ thông quốc gia năm 2017” (VietnamPlus). Lịch là cuốn sách ghi ngày tháng của một năm. Lịch tŕnh là thời biểu ghi rơ ngày nào làm cái ǵ giống như thời khóa biểu. Hai chữ này không thể thay thế cho nhau.

 

- Liên lạc trở thành liên hệ. Liên lạc là dùng thư từ, điện thoại, điện thư để liên lạc, có thể là thăm hỏi, lấy tin, làm ăn, buôn bán. C̣n liên hệ là có một mối giao t́nh, hợp tác, dính líu với nhau. Do đó người ta nói “mối liên hệ vợ chồng” chứ không ai nói, “Mối liên lạc vợ chồng”.

 

- Ḷ lửa trở thành chảo lửa. Thí dụ: Chảo lửa Trung Đông. Xin nhớ cho ḷ lửa khác chảo lửa. Hơn thế nữa không ai nói chảo lửa mà chỉ nói chảo dầu. BBC Việt ngữ thích dùng lại tiếng Việt bát nháo này.

 

- Lơa thể, cởi truồng trở thành nude

 

- Lợi dụng/nhân cơ hội trở thành tranh thủ. Thí dụ:”Nhân cơ hội mỗi năm có một tháng nghỉ phép...” trở thành Tranh thủ mỗi năm có một tháng nghỉ phép… Tranh thủ trong nước c̣n có nghĩa là “cố gắng” chẳng hạn như “ Làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”.

 

- Lợi tức trở thành thu nhập. Thuế lợi tức trở thành thuế thu nhập trong khi theo Từ Điển Việt Nam “thu nhập” là động từ chỉ việc thu nhận tiền bạc chứ tự thân “thu nhập” không phải số tiền kiếm được do buôn bán hay do lương bổng.

 

 

M.

 

- Mánh lới, thủ đoạn trở thành chiêu tṛ. Thí dụ: “Chiêu tṛ rút tiền của bà Sáu Phấn” (Báo Thanh Niên). Đây là ngôn ngữ của bọn buôn lậu, mánh mung.

 

- Mặt chưa trang điểm trở thành mặt mộc

 

- Máy bay riêng, máy bay đặc biệt (của tổng thống chẳng hạn) trở thành chuyên cơ tức máy móc đặc biệt.

 

- Máy điện tử trở thảnh điện toán (Tôi có máy điện tử từ năm 1995 nhưng có bao giờ tính toán hoặc làm toán trên máy điện tử đâu.)

 

- Máy h́nh, máy thu h́nh trở thành camera. Thí dụ: Gắn camera xử phạt vi phạm dọc trục buưt BRT (Báo An Ninh Thủ Đô). Câu văn vừa lai căng vừa lủng củng. Câu văn không lai căng và gẫy gọn sẽ là: “Gắn máy thu h́nh phạt vi phạm dọc theo tuyến xe chuyên chở công cộng BRT”

 

- Máy tự chụp h́nh trở thành chụp h́nh tự sướng, thật thô tục quá đỗi!

 

- Metro! (Metro Bà Quẹo, Metro B́nh Phú) Cả nước không biết dịch metro là “xe điện ngầm” cho nên các trạm xe điện ngầm đều trương bảng “metro”. Tinh thần nô lệ như thế mà đ̣i độc lập tự chủ.

 

- Minh họa (illustrated) được dùng loạn xạ. Trong nước không hiểu hai chữ “minh họa” là ǵ. Minh họa có nghĩa là vẽ ra, chẳng hạn như truyện bằng tranh, h́nh b́a và một số trang trong một cuốn truyện do một họa sĩ vẽ, người Mỹ gọi là “illustrated”. C̣n nếu là bức ảnh th́ nhà xuất bản sẽ ghi chú “photograph by…” tức “h́nh của”. Ngày nay, tất cả những tấm h́nh đi kèm với một bải viết nào đó mà không ăn nhập chi với đề tài, mà chỉ lấy một h́nh tượng trưng - đều được ghi chú là “minh họa”. Đúng là điếc không sợ súng! Chẳng hạn bài viết có đề tài “Đánh Ghen” mà không có một bức họa/tranh nào về đánh ghen cả, tác giả có thể lấy một bức h́nh hai người đàn bà đang túm tóc nhau, nhưng không được ghi chú “h́nh ảnh minh họa” mà có thể ghi, ”Đây là h́nh đánh ghen được đăng trên báo ABC” hoặc “Đây là h́nh ảnh tượng trưng các bà đánh ghen”. - Môi giới, dắt mối trở thành . Tại bệnh viện cũng có “” để môi giới với y tá, bác sĩ chữa bệnh cho đàng hoàng, nếu không cho mày ra nghĩa địa. Nhiều báo c̣n dùng hai chữ “c̣ mồi”. C̣ mồi là cùng băng đảng nhưng đóng giả để lường gạt người ta, hoàn toàn khác với môi giới, dắt mối để kiếm tiền.

 

- Mới sinh được tám tháng trở thành tám tháng tuổi. Cây đa cổ thụ 100 năm trở thành Cây đa cổ thụ 100 năm tuổi. (Bắt chước tiếng Anh thêm chữ old vào)

 

- Món hàng bán được giá trở thành “giá trị kinh tế cao”. Thích dùng chữ khó khăn.

 

- Một con hổ trở thành một cá thể hổ

 

- Một con khỉ Voọc trở thành một cá thể Voọc

 

- Một con ḅ, 1300 con ḅ trở thành “1300 cá thể ḅ nhập khẩu từ Mỹ” (Báo Tiền Phong). Cứ cái điệu viết văn nhảm nhí như thế này, trong tương lai gần sẽ là: Mẹ tôi đi chợ mua một cá thể . Đám cưới rất lớn có tới chục cá thể heo quay. Chục cá thể lợn xổng chuồng làm tôi đuổi hết hơi. Bán cho tôi một cá thể ngựa. Mạo tự “con” để chỉ các con vật, đồ vật như: Con chó, con mèo, con chim, con cá, con trâu, con ḅ, con dao, con quay, con thoi, con cúi, con diều…rồi sẽ chết trong ngôn ngữ Việt Nam. Người nào dùng hai chữ “cá thể” ở đây chắc chắn không được cắp sách đến trường. Cá thể là đơn lẻ khác với tập thể. Thí dụ: Làm ăn cá thể. Nó không phải là mạo tự để chỉ các con vật, đồ vật.

 

- Một số h́nh ảnh, một loạt h́nh ảnh trở thành chùm ảnh (giống như chùm khế ngọt). Một số bài thơ trở thành chùm thơ. Nếu vậy một mớ sách vở sẽ trở thành một chùm sách vở! - Mũ/nón an toàn trở thành mũ/nón bảo hiểm. (Bảo hiểm là bỏ tiền ra để nhờ một công ty trả tiền ḿnh trong trường hợp có tai nạn, nhà cháy, hàng hóa hư hỏng v.v..)

 

- Mức nợ tối đa trở thành nợ trần giống như nợ trần gian, nợ đời. Chữ “ceiling của Mỹ nghĩa bóng ở đây có nghĩa là chạm mức tối đa chứ không phải trần nhà. Bất cứ ở quốc gia nào, một danh từ đều có nghĩa đen và nghĩa bóng. Thí dụ: Hot issues không phải là “những đề tài nóng” mà là những vấn đề được bàn căi sôi nổi thường xuất hiện trong những cuộc bầu cử, sau bầu cử th́ lại “ch́m xuồng”.

 

- Muốn trừng trị, trừng phạt phải biết sai phạm chỗ nào biến thành “Xử lư phải có địa chỉ rơ ràng”. Đó là tiếng Việt điên khùng của ông Tiến Sĩ Nguyễn Viết Chức đăng trên VOV ngày 30/3/2017.

 

 

N.

 

- Nam Hàn trở thành Hàn Quốc. Bắc Hàn trở thành Triều Tiên. Lộn xộn quá, nhớ không nổi!

 

- Nạn nhân trở thành bị hại. Hung thủ, kẻ sát nhân trở thành kẻ thủ ác.

 

- Ngày hội trở thành lễ hội. Trong nước không phân biệt được thế nào là ngày lễ, thế nào là ngày hội. Ngày lễ để kỷ niệm một biến cố lịch sử, hay khánh thành một công tŕnh lớn: Như Lễ Hai Bà Trưng, Lễ Giỗ Trận Đống Đa, Lễ Quốc Khánh, Lễ Khánh Thành…C̣n ngày hội chỉ là tụ họp vui chơi, không phải là ngày nghỉ lễ chính thức của học sinh hay công chúng. Chẳng hạn như:

 

Hội Lim, Ngày Hội Thả Diều Đà Nẵng, Ngày Hội Cà- Phê Ban Mê Thuột, Ngày Hội Hoa Đà Lạt, Hội Đua Thuyền…Nhưng một ngày lễ nếu quy tụ đông đảo tín đồ, người hành hương th́ có thể gọi là lễ hội như Lễ Hội Chùa Hương, Lễ Hội Đền Hùng. - Nghi ngờ trở thành nghi án. Thí dụ: Nghi án đập đá (Nghi ngờ có sử dụng bạch phiến)

 

- Ngoại tệ trở thành ngoại hối. Dự trữ ngoại tệ trở thành dự trữ ngoại hối. Ngoại tệ gửi về nước trở thành kiều hối. Trong khi theo tự điển Việt Nam, nội hối là “đổi tiền trong nước”.

 

C̣n ngoại hối là “đổi tiền với nước khác”. Nói tóm lại, trong nước bịa đặt ra chữ mới mà không cần tra cứu tự điển ǵ cả. Đúng là điếc không sợ súng!

 

- Ngũ Giác Đài trở thành Lầu Năm Góc do các ông bà hải ngoại lấy nguyên những bản tin trong nước rồi đua nhau chuyển tiếp lên các diễn đàn…khiến tiếng Việt đổi đời trở thành tiếng Việt chính thống.

 

- Người dân bị thiệt hại (vụ Formosa) trở thành những người dân bị hại (VOV) Đúng là tiếng Việt điên khùng. Xin nhớ cho, bị thiệt hại thuộc về dân sự như bị thiệt hại về tài sản, nghề nghiệp sinh sống. C̣n “bị hại” là bị sát hại, giết.

 

- Người hâm mộ, kẻ hâm mộ/khán giả hâm mộ trở thành fan. “Á hậu H.O chia sẻ chuyện gia đ́nh trong lần đầu họp fan” (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Tiếng Việt lai căng, bát nháo không thể tưởng tượng được, nhất là lại được đưa lên một trang thông tin tiêu biểu cho tiếng nói của một quốc gia.

 

- Người ngoại quốc trở thành tây. Báo chí trong nước bây giờ rất lạ. Tất cả người ngoại quốc dù là Mỹ, Anh, Pháp, Ư, Tây Ban Nha, Ḥa Lan đều được đổ đồng bằng hai chữ “ông Tây”. Đọc bản tin “Ông Tây lấy vợ Việt” tôi cứ nghĩ rằng đây là một người Pháp lấy vợ Việt Nam nhưng lại là một ông người Hà Lan lấy vợ Việt Nam. Rồi “Một ông Tây hát cải lương” hóa ra một thanh niên Mỹ hát cải lương. Ngày xưa, cho tới năm 1954, ở ngoài Bắc, lính Pháp ḿnh gọi là lính Tây, khu phố mà người Pháp ở gọi là Phố Tây. Tây Đen là lính Maroc, Algerie, Senegal, Tunisie…mấy người Pháp ḿnh gọi là “mấy thằng Tây” (Westerner) vừa căm thù vừa khinh ghét. Chính tôi ở ngoài Bắc trước 1954 cũng gọi “mấy thằng Tây”, kính trọng lắm là “mấy ông Tây”. Nhưng nay thời thuộc địa qua rồi, mọi danh từ có vẻ như căm ghét, khinh thị phải quên đi. Thế giới này cần chung sống ḥa b́nh và kính trọng lẫn nhau. Ḿnh nên bỏ chữ “Tây” và thay bằng “người Pháp”, “người Mỹ”. “người Tây Ban Nha”, “người Hà Lan” cho lịch sự.

 

- Người trong gia đ́nh nay trở thành thành viên của gia đ́nh. Cháu là người trong gia đ́nh nay thời kỳ “hội nhập” phải nói, “Cháu là thành viên của gia đ́nh” giống như thành viên của một tổ chức nào đó.

 

- Người viết chuyên đề trở thành blogger. Trang tin chuyên đề trở thành trang blog

 

- Nguy nga, tráng lệ, đồ sộ, trang trọng, lộng lẫy nay chết hết chỉ c̣n có hoành tráng

 

- Nhà để xe trở thành garage

 

- Nhà Trắng hay Ṭa Bạch Ốc? Trong thời kỳ chiến tranh, danh từ The White House được hai miền nam- bắc dịch khác nhau.

 

Miền Nam dịch là Ṭa Bạch Ốc. Miền Bắc dịch với tính cách khinh thị (coi nhẹ) là Nhà Trắng. Dù người Mỹ dùng chữ “house” thí dụ, House of Representatives nhưng không thể dịch là “Nhà Đại Biểu” mà phải dịch là Hạ Nghị Viện. Theo tôi nghĩ, nơi ở, nơi làm việc của các vị nguyên thủ quốc gia không thể gọi là “nhà” mà phải dịch là Dinh, Điện hay Phủ. Thí dụ:

Điện Kremlin, Điện Versailles, Dinh Độc Lập, Phủ Toàn Quyền, Phủ Thống Sứ, Phủ Chủ Tịch…Chiến tranh đă qua đi hơn 40 năm, hai bên đă khép lại quá khứ. Việt- Mỹ đă kư thỏa ước hợp tác toàn diện (Comprehensive Partnership). Hợp tác toàn diện cũng có nghĩa là hai bên phải tôn trọng lẫn nhau. Chúng ta nên tôn trọng người Mỹ và người Mỹ dĩ nhiên cũng phải tôn trọng Việt Nam. Do đó, danh từ Nhà Trắng nên bỏ đi, không nên có thái độ khinh thị. Theo tôi, The White House nên dịch là: Ṭa Bạch Ốc, Bạch Cung hay Bạch Dinh. (Vũng Tàu có Bạch Dinh là nơi nghỉ mát của Vua Bảo Đại)

 

- Nhạc Trịnh Công Sơn trở thành nhạc Trịnh. Trong khi nhạc Phạm Duy lại không nói là nhạc Phạm, nhạc Phan Đỉnh Điểu lại không nói nhạc Phan

 

- Nhân đạo trở thành nhân văn. Xin nhớ nhân đạo khác nhân văn.

 

- Nhanh lên, mau lên trở thành khẩn trương lên

 

- Nhập lượng- xuất lượng, vốn- thành phẩm trở thành đầu ra- đầu vào (input- output) nghe sao thô tục quá.

 

- Nhập viện. Trong nước bây giờ, tường thuật bất kỳ một biến cố nào có người bị thương đều thêm hai chữ “phảinhập viện” (phải vào bệnh viện). Trên thế giới này không hề có kiểu tường thuật như vậy. Thí dụ: Phóng viên đưa tin người chồng vũ phu đă đánh đập người vợ dă man v́ ngăn cản không cho uống rượu, hoặc một tai nạn xe hơi khiến bốn người trọng thương. Như thế là đủ. C̣n chuyện có vào nhà thương hay không, không phải chuyện của phóng viên. Dĩ nhiên, nếu bị thương nặng th́ người ta đương nhiên đi bác sĩ hoạc vào bệnh viện, phóng viên khỏi tường thuật chuyện đương nhiên. Đúng là một nền báo chí kém cỏi.

 

- Nợ chạm mức giới hạn trở thành nợ trần giống như nợ đời, nợ trần ai. (VOA)

 

- Nói không biết ngượng trở thành mồm không biết ngượng. Đây là ngôn ngữ của mụ bán “bún mắng cháo chửi” ở Hà Nội được tường thuật trên CNN.

 

- Nơi du lịch/địa điểm du lịch trở thành điểm đến. Thí dụ: “Thành Phố HCM là một điểm đến thu hút du khách quốc tế”. (VnPlus) Câu nói b́nh thường chỉ là, “Thành Phố HCM là địa điểm du lịch thu hút du khách quốc tế”.

 

- Nổi bật trở thành nổi cộm. Hai chữ này VOA và BBC tiếng Việt rất thích dùng, làm ra vẻ như ta đây là “bác học”.

 

- Nông phẩm biến thành sản phẩm nông nghiệp, dă thú biến thành động vật hoang dă tức kéo dài tiếng Việt ra một cách thừa thăi.

 

- Nồng độ rượu trong máu (để phạt lái xe) trở thành nồng độ cồn. (Ảnh hưởng thuộc địa Pháp vẫn c̣n dai dẳng)

 

- Nữ công nhân trở thành lao động nữ. Nam công nhân trở thành lao động nam. Đúng là đổi đời.

 

- Nữ kư giả /nữ phóng viên trở thành nhà báo nữ. Nếu như vậy th́ nữ thủ tướng sẽ trở thanh thủ tướng nữ, bà bộ trưởng sẽ trở thành bộ trưởng nữnữ quân nhân sẽ trở thành quân nhân nữ hay lính gái/lính trai.

 

- Nữ quân nhân hải quân trở thành “phụ nữ quân chủng hải quân”. Sao dùng chữ khó khăn quá vậy?

 

- Nước dâng cao trở thành triều cường. Người dân TP.HCM dầm ḿnh lội triều cường” (Báo Tuổi Trẻ).

 

- Nuôi và gây giống trở thành nuôi trồng. Thí dụ: Nuôi trồng thủy sản. Thật không thể tưởng tượng được người ta có thể trồng” tôm, cá v.v…Thế mà cả nước nói như vẹt mà không một ư thức ǵ cả.

 

 

O.

 

- Ông/Bà trở thành Mr. & Mrs.

 

- Ống sắt trở thành  tuưp, ống tuưp (Tiếng Pháp là tube):

 

 

P.

 

- Phái tính (phái nam, phái nữ) trở thành giới tính. Giới có nghĩa là giới hạn, ngăn cấm hoàn toàn không có nghĩa là đàn ông/đàn bà, trai/gái hay nam/nữ.

 

- Phẩm chất trở thành chất lượng. Ngày xưa Miền Nam phân biệt phẩmlượng. Phẩm th́ gọi là phẩm chất. C̣n lượng th́ gọi là số lượng. Thí dụ: Số lượng th́ nhiều nhưng phẩm chất không bao nhiêu.

 

- Phân phát, phân phối, lan truyền trở thành phát tán. - Pháo hạm trở thành tàu pháo

 

- Phạt ngay tại chỗ trở thành phạt nóng. Thưởng ngay trở thành thưởng nóng. Gửi giấy phạt về nhà trở thành phạt nguội. Thật khôi hài quá mức!

 

- Phát thanh th́ nói phát thanh. C̣n đài truyền h́nh thay v́ phát h́nh lại nói phát sóng, phủ sóng. Điên rồ quá!

 

- Phê b́nh, chỉ trích, công kích trở thành ném đá (giống như h́nh phạt ném đá thời Trung Cổ).

 

- Phê b́nh cắt cụt chỉ c̣n phê (giống như phê vào công văn) - Phi công chính trở thành cơ trưởng tức phụ trách máy móc chính.

 

- Phi công phụ trở thành cơ phó tức phụ máy móc - Phi đạn trở thành rocket.

 

- Phi hành đoàn trở thành tổ bay, tổ lái

 

- Phải chịu thuế/ đánh thuế trở thành áp thuế. Bản tin trong nước do bà con “chống cộng” lấy rồi phổ biến rộng răi trên Yahoo Groups ở hải ngoại: “Trump đe dọa áp thuế quyết liệt, lên tới 35% với các nhà sản xuất ô- tô ở nước ngoài rồi đem vào Mỹ bán.” Tôi không hiểu “áp thuế quyết liệt” là đánh thuế như thế nào? Đúng là ngu dốt lại hay “đao to búa lớn”. Đánh thuế th́ hoặc “đánh thuế cao” hoặc “giảm thuế” chứ làm ǵ có “quyết liệt ở đây?

 

Trong nước bị di truyền và ám ảnh bởi những từ ngữ chiến tranh, tuyên truyền, kích động có từ 70 năm trước trong cuộc sống hằng ngày. Một đất nước như vậy làm sao có thể yên b́nh được? Muốn người dân điên cuồng lao vào chém giết chỉ cần tuyên truyền, kích động bằng những ngôn từ hận thù, sắt máu - dù dân chủ, tự do như Hoa Kỳ. Xin nhớ những chủ nghĩa gây thảm họa cho loài người đều phát xuất từ Âu Châu. Chính v́ thế mà thế giới ngày hôm nay,  người ta quư trọng lập trường ôn ḥa (moderate) và sợ hăi lập trường quá khích (extremist) cực hữu (far right). Ngôn ngữ cũng vậy, phải ḥa nhă, dịu dàng, lịch sự mới chinh phục được ḷng người. Lăo Tử nói rằng người ta sợ hăi cái ǵ sắc nhọn, thích cái ǵ vuông vức, tṛn trịa. Cái ǵ cứng quá th́ gẫy, cái ǵ mềm mại th́ c̣n “Răng cứng th́ rụng, lưỡi mềm th́ c̣n”. Một cơn băo lớn thổi tới, cây cổ thụ khổng lồ 100 năm ở Mỹ cũng trốc gốc, nhưng cây tre biết ngả nghiêng theo chiều gió th́ vẫn đứng khơi khơi. Lănh đạo một đất nước cũng vậy, phải tránh những lời nói kích động, đao to búa lớn, mị dân, rỗng tuếch mà người Mỹ gọi là “rhetoric”. Kích động ḷng dân th́ dễ nhưng an dân, giữ được ḷng dân mới khó. Nguyễn Trăi trong B́nh Ngô Đại Cáo đă dạy “Việc nhân nghĩa cốt ở an dân.”

 

- Pháo bây giờ phân ra pháo nổ và pháo hoa (VietnamPlus). Thí dụ: “Nghệ An: Dân tự phát đốt pháo nổ, pháo hoa tự chế tại vùng quê”. Đúng là loại ngôn ngữ điên khùng. Từ ngàn xưa tới giờ, nói “đốt pháo” là người ta hiểu loại pháo ǵ. C̣n pháo hoa/pháo bông th́ gọi là “bắn” chứ không gọi là “đốt”, chẳng hạn như bắn pháo sáng (hỏa châu)

 

- Pháo tháp, đồn canh trở thành lô- cốt

 

- Phát động phong trào trở thành khởi động phong trào, (Diễn Đàn YahooGroups ở hải ngoại cũng đă lây bệnh trong nước rồi.)

 

- Phạt nặng, lên một bản án nặng nề biến thành “xứ lư nghiêm”. Thí dụ: “Xử lư nghiêm xe chạy ngược chiều, xử lư nghiêm lấn chiếm vỉa hè”. Thật t́nh tôi không hiểu “xử lư nghiêm” là xử lư như thế nào. Là người học Luật, tôi thấy câu nói này mơ hồ. Thi hành luật pháp th́ phải nghiêm minh. C̣n h́nh phạt th́ nặng hay nhẹ chứ không phải nghiêm. Thí dụ: Phạt nặng những xe chạy ngược chiều. Phạt nặng xe vận tải quá trọng lượng. Lên một bản án nặng nề cho kẻ dâm ô/hăm hiếp trẻ em. Phạt nặng những chủ nhân lấn chiếm vỉa hè trái phép.

 

- Phổ biến/mở rộng trở thành nhân rộng.

 

- Phong tỏa (tài sản) trở thành đóng băng (Freezing of asset. Chữ “freezing” ở đây có nghĩa là ngăn không cho chuyển dịch một tài sản, trương mục, tài khoản…chứ không phải bỏ vào tủ lạnh để cho nó thành đông đá/đóng băng.

 

- Pḥng tập thể dục trở thành gym

 

- Phỏng vấn, lấy tin, săn tin, thu h́nh, làm phóng sự trở thành tác nghiệp giống như kư giả Tàu Hồng Kông hay Đài Loan nói chuyện với nhau.

 

- Phụ tá trở thành trợ lư. Thí dụ: Trợ lư tổng thống (phụ tá tổng thống), trợ lư bộ trưởng (phụ tá bộ trưởng, thứ trưởng)

 

- Positive =có dấu hiệu… như ung thư chẳng hạn trở thành dương tính. Trong khi theo từ điển tiếng Việt trong nước “dương tính” là “tính chất mạnh của giống đực”. Negative = không có dấu hiệu…như ung thư chẳng hạn trở thành âm tính. Trong khi từ điển tiếng Việt Nam trước và sau 1975 không hề có hai chữ “âm tính”. Thật bừa băi quá mức! Ở Việt Nam bây giờ tha hồ nói và viết, không cần biết đúng sai, không cần biết sách vở có dạy như vậy hay không và cũng có ai phê phán hay ḍm ngó tới.

 

 

Q.

 

- Quan điểm trở thành góc nh́n (BBC tiếng Việt)

 

- Quan thuế trở thàng hải quan. Tại Phi Cảng Tân Sơn Nhất hay Phi Trường Nội Bài tôi có thấy biển (hải) ǵ đâu? Ngày xưa chưa có phi trường, hải quan được đóng ở cửa biển để thu thuế. Ngày nay quan thuế thu ở hải cảng, phi trường, biên giới… có c̣n nằm ở cửa biển nữa đâu mà cứ dùng măi?

 

- Quần áo lót, đồ lót trở thành nội y giống như ngôn ngữ của các thái giám Trung Hoa gọi quần áo lót của các bà hoàng hậu, quư phi.

 

- Quân cảng trở thành cảng quân sự.

 

- Quân chủ biến thành phong kiến. Trong nước không phân biệt được thế nào là chế độ quân chủ (Monarchy) và thế nào là chế độ phong kiến (Feudalism). Phong kiến là cắt đất, phong

 

hầu để thành lập một quốc gia riêng (kiến quốc) đă chấm dứt khi Nhà Chu tiêu vong. Từ Tần, Hán trở đi, chế độ phong kiến không c̣n mà chỉ c̣n chế độ quân chủ giống như chế độ quân chủ trên toàn thế giới. Ở Việt Nam làm ǵ có chế độ phong kiến. Dĩ nhiên một số tập tục của thời phong kiến c̣n rơi rớt lại khi Trung Hoa chuyển sang chế độ quân chủ, nhưng không thể gọi đó là chế độ phong kiến, nhất là ở Việt Nam.

 

- Quang đăng trở thành thông thoáng. Thí dụ: “Đường phố quang đăng” trở thành “Đường phố thông thoáng”. Thậm chí thủ tục, giấy tờ dễ dăi cho người dân cũng gọi là “thông thoáng”.

 

- Quy mô, cỡ lớn/ lớn trở thành đại trà. Sản xuất lớn trở thành sản xuất đại trà.

- Quyền Anh đă chết chỉ c̣n boxing.

 

 

R.

 

- Rau (vegetable, légume) biến thành rau xanh. Như vậy rau tía tô màu đỏ tía, hành củ và tỏi màu trắng, sà- lách/rau diếp Đà Lạt màu mỡ gà, cà tím, cà- rốt, củ cải đỏ, rau dền đỏ, bắp cải màu trắng…có trồng không và gọi là rau ǵ? Trong nước có tật thêm cái đuôi vào các danh từ đă có từ ngàn năm nay rồi. Nói trồng rau là người ta hiểu rồi lại c̣n bịa đặt ra trồng “rau xanh”.

 

- Rau không bón phân hóa học trở thành rau sạch làm người ta nghĩ tới rau nhơ bẩn có dính phân vào đó. Khi sáng chế ra chữ mới phải suy nghĩ cẩn thận để tránh sự liên tưởng tới nghĩa xấu.

 

 

S.

- Sân khấu trở thành sàn diễn. Vơ đài trở thành sàn đấu. Bục tŕnh diễn thời trang trở thành sàn catwalk. Nơi mua bán chứng khoán trở thành sàn chứng khoán, pḥng họp của thượng viện Mỹ (Senate Floor) trở thành sàn thượng viện….Rồi mai đây diễn đàn Liên Hiệp Quốc sẽ thành sàn Liên Hiệp Quốc, pḥng họp của quốc hội (House Floor) thành sàn quốc hộicái ǵ cũng là sàn tất cả. Ngôn ngữ truyền thống nằm ch́nh ́nh trong sách vở nhưng chết lần chết ṃn chỉ v́ ngu dốt tiếng Anh lẫn tiếng Việt.

 

- Sinh đôi trở thành song sinh. Thích dùng tiếng Tàu mà đ̣i thoát Trung. Giống như thấy hàng Trung Quốc rẻ dù độc hại, tranh nhau mua rồi khoe mà đ̣i chống Trung Quốc. Nghe hai chữ “sinh đôi” nó đẹp và thuần Việt làm sao. Truyện Kiều trở thành bất tử và thấm vào máu thịt Việt Nam là v́ Cụ Nguyễn Du dùng ít điển tích và dùng những chữ thuần Việt.

 

- Sinh Vật Học (biology) trở thành Sinh Học (Cắt cụt tiếng Việt cho mày chết luôn!)

 

- Số lần xuất hiện trở thành tần xuất - Sở thích thành gu (gout)

 

- Soạn bài giảng trở thành soạn giáo án, nghe thấy mà ghê, giống như án lệnh của ṭa.

 

- Ṣng bài trở thành casino

 

- Sức vóc trở thành thể h́nh thể lực. Thí dụ: Các cầu thủ Việt Nam thể h́nh thể lực kém so với các cầu thủ Âu Châu. Miền Nam có hai chữ sức vóc rất hay tại sao không dùng? Sức là sức khỏe, vóc là chiều cao, lớn bé.

 

- Suy nghĩ trở thành tư duy. Thích dùng chữ khó khăn để chứng tỏ ta đây là người trí thức. Nhưng thực ra người trí thức đạt đạo lại b́nh dị, không làm dáng, rởm đời. Miền Nam trước đây, khi nói chuyện với bạn bè mà dùng hai chữ “tư duy” chẳng hạn như, “Chuyện đó tao phải suy nghĩ nhức đầu.” mà lại nói, “Chuyện đó tao phải tư duy nhức đầu.” chắc bạn nó chửi vào mặt ḿnh là thằng phách lối. Nói năng với bạn bè, hay trước công chúng mà dùng những chữ kiểu cọ, xổ Nho, đao to búa lớn, khó khăn, nhức đầu th́ người ta sẽ nghĩ ḿnh là kẻ đầu óc không b́nh thường hoặc phách lối, dạy đời. Xin nhớ cho ngôn ngữ là truyền đạt vừa tư tưởng lẫn t́nh cảm. Ngôn ngữ phải dùng đúng nơi, đúng chỗ. Cái quư nhất là đơn giản, dễ hiểu, thông dụng, lịch sự và lễ độ. Đừng chế bậy.

 

 

T.

 

- Tác động qua lại trở thành tương tác. Ngay chính bản thân tôi, nghe hai chữ “tương tác” tôi vẫn không hiểu nghĩa là ǵ.

 

- Tài liệu trở thành tư liệu (tư liệu là tài liệu riêng của một người)

 

- Tài tử điện ảnh, người mẫu, ca sĩ nổi tiếng trở thành sao, các sao. Cho nên tôi tạm có câu đố chơi cho vui:Các sao ra xem sao. Sao? Nói sao?

 

- Tài xế trở thành lái xe (Tài xế là danh từ, c̣n lái xe là động từ). Đào tạo tài xế trở thành đào tạo lái xe. Đúng là tiếng Việt điên khùng.

 

- Tái bổ nhiệm trở thành bổ nhiệm lại nghe quê mùa làm sao ấy. Thí dụ: “Bổ nhiệm lại hai thứ trưởng Bộ Công An và Bộ Quốc Pḥng. (VOV)” Người ta nói: tái đấu chứ không nói đấu lại, tái cử chứ không nói ứng cử lại, tái xuất giang hồ, tái diễn chứ không nói xảy ra một lần nữa.

 

- Tân trang/làm mới trở thành nâng cấp (upgrade)

 

- Tăng tốc độ cắt cụt chỉ c̣n tăng tốc. Như thế, lái với tốc độ lớn trở thành lái với tốc lớn. Xin nhớ cho chữ tốc đứng một ḿnh có nhiều nghĩa. Thí dụ: Mái nhà bị băo thổi tốc lên. Váy cô ta bị gió thổi tốc lên.

 

- Tập họp/biểu t́nh trở thành mít tinh

 

- Tay đua xe đạp trở thành cua- rơ

 

- Tay lái /bánh lái trở thành vô- lăng

 

- Tây Ban Cầm đă chết chỉ c̣n Guitar

 

- Thăm viếng, du ngoạn trở thành tham quan. Muốn thoát Trung mà lại ôm cứng tiếng Tàu.

 

- Thản nhiên biến thành vô tư. “Người dân vô tư hành hạ hoa ở Lễ hội hoa hồng Bulgaria” (VOV). Xin nhớ cho vô tư là công b́nh (Chí công vô tư). Vô tư lự là không lo nghĩ ǵ. C̣n thản nhiên là làm mà không cần biết hậu quả, không cần biết người chung quanh, bất chấp luật lệ. Thí dụ: Ông ta thản nhiên đổ rác ngay dưới tấm bảng “Cấm Đổ Rác”. Người nào dùng hai chữ “vô tư” ở đây chắc chắn không được cắp sách đến trường.

 

- Tháng Giêng trở thành Tháng Một. Tháng Chạp cũng chết luôn chỉ c̣n Tháng 12.

 

- Thắng hai trái trở thành làm cú đúp - Thắng ba trái trở thành hat trick

 

- Thắng rơ rệt, thắng áp đảo/ trên chân rơ ràng trở thành thắng thuyết phục (thuyết phục ai ở đây?)

 

- Thế lực trở thành quyền lực. Thí dụ: “Quen biết trở thành thứ quyền lực mà người ta có thể mang ra để thách thức luật pháp.” (VnExpress) Ở đây không phải là quyền lực mà là thế lực. Quyền lực là sứ mạnh của người nắm quyền. C̣n thế lực là sức mạnh dựa vào một người có quyền …chẳng hạn như vợ con, anh em, người t́nh của người nắm quyền. Thí dụ: “Ông ta là người rất có thế lực v́ là bố vợ của ông giám đốc công an tỉnh.”

 

- Thế Vận Hội trở thành Olympic

 

- Thị trường chứng khoán/ trụ sở mua bán chứng khoán/nơi mua bán chứng khoán trở thành sàn chứng khoán. Trong nước thấy chữ “floor” tưởng đó là “sàn” thực ra “floor” c̣n có nghĩa là địa điểm, chỗ. Thí dụ “Senate Floor” tức địa điểm, pḥng hội của Thượng Nghị Viện Hoa Kỳ.

 

- Thổ sản trở thành đặc sản. Xin nhớ cho thổ sản khác đặc sản. Thổ sản là chỉ nơi đó mới có. C̣n đặc sản th́ chỗ nào cũng có. Thí dụ “nhăn Hưng Yên” là thổ sản của Hưng Yên mà nơi khác không có. Trong nhăn Hưng Yên có thể có nhiều đặc sản/đặc biệt, chẳng hạn nhăn giống này, nhăn giống kia, nhăn có hột, nhăn không hột…

 

- Thời tiết khắc nghiệt, thời tiết tệ hại trở thành thời tiết cực đoan

 

- Thù nghịch trở thành khắc tinh. VOA tiếng Việt, “Tân tư lệnh hải quân TQ: ‘Khắc tinh’ của Việt Nam?”

 

Người viết bài này tiếng Việt quá kém không phân biệt được nghĩa của hai chữ “thù nghịch” và “khắc tinh”. Phó Đô Đốc Thẩm Kim Long của Trung Quốc, người đă từng chỉ huy Hạm Đội Nam Hải, cưỡng chiếm Hoàng Sa năm 1974 và Gạc Ma năm 1988, nay được đề cử làm tư lệnh hải quân Trung Quốc, th́ viên tướng hải quân này có quá khứ thù nghịch/ tội ác với Việt Nam chứ sao gọi là khắc tinh? Xin nhớ cho tất cả các danh tướng Việt Nam như Ngô Quyền, Lê Đại Hành, Lư Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Huệ đều là khắc tinh của các danh tướng Trung Quốc. Nói khác đi, các danh tướng Tàu dù chinh đông, chinh tây, nổi danh khắp thế giới nhưng tới Việt Nam th́ hoặc bị chém đầu, treo cổ tự sát hay chui vào ống đồng mà chạy. Tức danh tướng Việt Nam là khắc tinh của tất cả các danh tướng Tàu…chứ làm ǵ có tướng Tàu là khắc tinh của các tướng Việt Nam. Xin người viết bài này học lại lịch sử Việt Nam đă được dạy từ bậc Tiểu Học.

 

- Thủ quân (một đội bóng) trở thành đội trưởng. Tranh bóng trở thành tranh chấp bóng (giống như tranh chấp quyền lực).

 

Các cầu thủ gạo cội, các tuyển thủ trở thành các cao thủ. (ảnh hưởng bởi phim bộ Hồng Kông) Thật là “nhà quê” khi gọi các tuyển thủ bóng đá là các cao thủ. “Một đường truyền rất tốt/thuận lợi cho…” trở thành “Một đường truyền thông thoáng”. Tường thuật các trận túc cầu bây giờ toàn là dân Miền Bắc thiếu kiến thức, thiếu ngữ vựng về môn túc cầu. Một trận đấu 90 phút mà phải nghe cả ngàn lần các từ ngữ như “thi đấu” “xử lư bóng không tốt”, “xử lư bóng tốt”, “t́nh huống” làm cho người nghe bực cả ḿnh. Rồi tài năng, tài nghệ trở thành tố chất (tố chất của Công Phượng), giao trả gắn bó (theo thuật ngữ rất sống động của kư giả Huyền Vũ) trở thành “bật nhả”, đưa bóng xuyên qua hàng pḥng vệ của đối phương nay được các ông Bắc Kỳ gọi là “chọc khe” sao thô tục quá. Rồi “một đường truyền thiếu suy tính” trở thành “một đường truyền thiếu cảm giác”. Ở trong nước không phân biệt được thế nào là thành phần thế nào là đội h́nh cho nên cái ǵ cũng dùng hai chữ “đội h́nh”.. Thành phần là danh sách cầu thủ. C̣n đội h́nh là chiến thuật, chẳng hạn đá với chiến thuật 4- 2- 4. Tường thuật một trận túc cầu bao gồm cả phần b́nh luận. Cầu thủ đá hay, đá dở như thế nào…chẳng hạn khéo léo lừa qua hàng pḥng vệ đối phương, dàn xếp ăn ư, khôn ngoan đưa bóng cho đồng đội làm bàn, dứt điểm đúng lúc, thừa lúc sơ hở của thủ môn...th́ nói ra. Dùng các chữ “xử lư bóng tốt, xử lư bóng không tốt” chỉ để che dấu kiến thức nghèo nàn về môn túc cầu của ḿnh. Rồi “trọng tài biên” trở thành “trợ lư trọng tài”. Rồi “người bị đốn ngă”, “người bị chèn lấn trái phép”, “bị níu áo” ‘bị xô ngă”, “bị đối phương vào bóng quá nguy hiểm” trở thành “ người bị phạm lỗi”. Đúng là loại ngôn ngữ điên khùng. Nó điên khùng ở chỗ, thay v́ nói, “người nằm sân, người bị thương là Công Phượng ” lại nói, “người bị phạm lỗi là Công Phượng”. Rồi tranh bóng trên cao trở thành “không chiến”! - Thư thả, nghỉ ngơi, cho bớt căng thẳng trở thành thư giăn. - Thử để biết/trải qua/ nếm mùi/ thưởng thúc trở thành trải nghiệm. Chỗ nào cũng thấy trải nghiệm, nói như vẹt vậy. Thí dụ: Thay v́ nói, “Sinh viên quốc tế hào hứng thưởng thức (enjoy) hương vị Tết Việt Nam” lại viết, “Sinh viên quốc tế hào hứng trải nghiệm hương vị Tết Việt Nam” (VOV). Chúng ta hăy so sánh hai câu sau đây: 1. “Chúng tôi đă trải qua (trải nghiệm) bốn ngày Tết ở Hà Nội.” Câu nói này không hàm ư Tết ở Hà Nội như thế nào. 2. “Chúng tôi đă thưởng thức bốn ngày Tết ở Hà Nội.” Câu nói này hàm ư tác giả vui vẻ thưởng thức hương vị Tết ở Hà Nội. Do đó dùng hai chữ trải nghiệm chỉ có nghĩa là trải qua, đi qua, kinh qua chứ không có bất cứ một ư nghĩa ǵ khác.

 

Khi mà hệ thống truyền thông độc quyền th́ hệ quả của nó là người dân sẽ nói như những con vẹt v́ không có bất cứ một tiếng nói thứ hai hay đẹp hơn. Muốn hay đẹp th́ phải “trăm hoa đua nở”. Dĩ nhiên khi “trăm hoa đua nở” sẽ có hoa thúi, hoa cứt lợn, hoa hèn… nhưng sẽ có những loài hoa quư và người dân có học sẽ biết chọn thế nào là loài hoa quư. Một đất nước mà không phân biệt được thế nào là văn chương, ngôn ngữ trí thức, thế nào là văn chương bát nháo, th́ đó là một đất nước văn hóa kém, hổ lốn, dù có một triệu tiến sĩ cũng vất đi. Sau đây là một thí dụ viết văn rất bát nháo của BBC Việt ngữ: Thay v́ viết, “Lănh sự quán Việt Nam chưa tiếp xúc với Đoàn Thị Hương”, BBC tiếng Việt viết, “Chưa tiếp xúc lănh sự với Đoàn Thị Hương” Rồi cũng BBC tiếng Việt ngày 22/3/2017: “Mỹ và Anh cấm laptop lên cabin máy bay v́ lo khủng bố”. Câu văn không pha tiếng Anh “ba rọi” chỉ là, “Mỹ và Anh cấm đem máy điện tử xách tay lên máy bay v́ sợ khủng bố.”

 

- Thua ngược, không đáng thua mà thua trở thành thua sốc. - Thuốc quá hạn trở thành thuốc hết đát. Thí dụ: “bác sĩ người Hàn Quốc dùng thuốc hết “đát“. (Đài Tiếng Nói Việt Nam). Chưa thấy một loại tiếng Việt nào quái đản như thế này!

 

- Thủy thủ đoàn biến thành kíp tàu. Tại sao dùng chữ lạ lùng như vậy?

 

- T́m hiểu trở thành soi, săm soi. Thí dụ; Săm soi chuyên cơ (phi cơ riêng) của Tổng Thống Obama. Đọc hai chữ “săm soi” tôi có cảm tưởng lấy cái que chọc vào đâu đó.

 

- Tiến hành cuộc điều tra nay thêm cái đuôi “điều tra làm rơ”. Làm rơ cái ǵ mới được chứ? Trên thế giới này, sau khi có một vụ án mạng hay tai nạn lớn xảy ra, cơ quan công lực thường tới thu thập chứng cớ ở hiện trường, phỏng vấn nhân chứng (nếu có) rồi tiến hành cuộc điều ra để truy tầm thủ phạm, đồng phạm… sau đó họp báo công bố kết quả cho công chúng biết.

 

Nay trong nước không hiểu v́ sao, các ông phóng viên lại thêm hai chữ “làm rơ” rất thừa thăi và vô duyên. Truyền thông có học hành đàng hoàng chỉ cần viết, “Nhà chức trách đang tiến hành cuộc điều tra” là người ta hiểu rồi. Thêm hai chữ “làm rơ” vào khiến câu văn trở nên quê mùa.

 

- Tiền trà nước trở thành tiền bo (pour boire). Tiền thưởng Tết cũng gọi là tiền bo.

 

- Tiếng Hoa, tiếng Tàu trở thành tiếng Trung (tiếng Trung, tiếng Nam, tiếng Bắc)

 

- Tiếp xúc trở thành tiếp cận. Ông bộ trưởng không muốn tiếp xúc với báo chí trở thành Ông bộ trưởng không muốn tiếp cận với báo chí. Không cho đến gần trở thành không được tiếp cận. Đúng là tiếng Việt điên khùng.

 

- Tiết kiệm (economy) hạng ba, giá rẻ trở thành kinh tề. Thay v́ nói, “Mua cái này rẻ/tiết kiệm được tiền” lại nói “Mua cái này kinh tế lắm. Đúng là tiếng Việt điên khùng.

 

- Tiết lộ thành ṛ rỉ. Tiết lộ là để lộ, bị lộ ra ngoài hay “bật mí” cho người ta biết. C̣n ṛ rỉ có ư nghĩa khác. Chẳng hạn chiếc thùng bị ṛ ở đáy cho nên nước rỉ ra ngoài. Ṛ rỉ có thể âm thầm, không ai biết. V́ tiếng Việt không rành cho nên trong nước và BBC tiếng Việt đă dùng ṛ rỉ để thay thế tiết lộ thế mà cũng được hải ngoại đua nhau bắt chước.

 

- Tiêu chuẩn, mẫu mực trở thành chuẩn mực. Bịa thêm ra chữ mới để làm ǵ trong khi chữ cũ đầy rẫy ra đó?

 

- Tiêu đề, nhan đề trở thành tít (titre)

 

- Tiêu thụ trở thành tiêu dùng

 

- Tiểu thương biến thành doanh nghiệp nhỏ. Hai chữ “tiểu thương” đă có cả trăm năm nay sao c̣n bịa đặt ra “doanh nghiệp nhỏ” làm ǵ nữa?

 

- T́m cách/phương thức giải quyết trở thành khắc phục. Đôi khi khắc phục có nghĩa là ráng chịu cho quen, đừng kêu la, khiếu nại ǵ cả. Thí dụ: Bộ Nội Vụ tới thăm một trại giam, tù nhân than đói quá. Cán bộ nói, “Các anh cố gắng khắc phục.” Điều đó có nghĩa là Bộ Nội Vụ chẳng giải quyết ǵ cả. Tù nhân ráng mà lo lấy. Đói ráng chịu, đừng kêu la.

 

- Tin tức trở thành thông tin trong khi thông tin loan truyền tin tức như Bộ Thông Tin, Cơ Quan Thông Tin. C̣n những ǵ liên quan đến một cá nhân th́ gọi là “dữ kiện” hay “chi tiết” chứ không phải “thông tin”.

 

- Tin nóng! Trong nước lẫn hải ngoại tràn ngập tin nóng nhưng tôi thật t́nh không hiểu tin nóng là tin ǵ. Tin nóng là tin hấp dẫn, tin mới nhất, tin động trời hay tin có liên quan đến xác thịt?

 

Xin những ai dùng hai chữ “tin nóng” giải thích dùm cho, tôi hết ḷng cảm ơn.

 

- Tờ truyền đơn trở thành tờ rơi. Truyền đơn đôi khi phát tay chứ có rơi rớt trên đường đâu. C̣n tờ rơi là vứt rơi rớt trên đường.

 

- Ṭa Bạch Ốc trở thành Nhà Trắng do các ông bà hải ngoại lấy nguyên bản tin trong nước rồi đua nhau chuyển tiếp lên các diễn đàn YahooGroups…khiến tiếng Việt đổi đời trở thành tiếng Việt chính thống ở hải ngoại.

 

- Tổng Sản Lượng Quốc Gia trở thành GDP (người kém tiếng Anh không hiểu ǵ cả)

 

- Trả lời, lên tiếng/đóng góp ư kiến trở thành phản hồi. Thí dụ: “Bộ Công Thương phản hồi việc kê khai tài sản của bà HTKT” (VnPlus). Trong nước thích dùng chữ nghĩa khó khăn học được từ đời Mao Trạch Đông. Câu văn đơn giản chỉ là, “Bộ Công Thương lên tiếng/trả lời về việc kê khai tài sản của Bà HTKT”

 

- Trạm, ga chuyển tiếp trở thành trạm, ga trung chuyển

 

- Trận đấu hay, đẹp mắt trở thành trận đấu kinh điển (giống như ở Hàn Lâm Viện vậy)

 

- Trao đổi, tiếp xúc trở thành giao lưu, hiệp thông (h́nh như là danh từ riêng của Thiên Chúa Giáo)

 

- Trẻ em/trẻ con bị bệnh biến thành bệnh nhi. Bệnh viện nhi đồng cũng biến thành bệnh nhi. Đúng là hỗn loạn, không c̣n ra thể thống ǵ nữa.

 

- Trích ngừa, chủng ngừa trở thành tiêm vaccine

 

- Tŕnh bày quan điểm đối nghịch/ ư kiến đối nghịch, không đồng ư trở thành phản biện. Thật đao to búa lớn!

 

- Trồng cây trở thành trồng cây xanh. (tiếng Việt có thêm đuôi)

 

- Trục trặc/ trở ngại trở thành sự cố

 

- Trực thăng/máy bay săn tàu ngầm chỉ c̣n trực thăng/máy bay săn ngầm (cắt cụt tiếng Việt)

 

- Trung Học Chuyên Ngành/chuyên môn trở thành Trung Học Chuyên (cắt cụt tiếng Việt)

 

- Trung Học Đệ I Cấp (Lớp 6 tới Lớp 9) trở thành Trung Học Cơ Sở. Tôi thật t́nh không hiểu tại sao trong nước dùng danh từ Cơ Sở cho các trường Trung Học Đệ I Cấp hay Trung Học Chuyển Tiếp mà người Mỹ gọi là Middle School hay Internediate School. Trước đây Miền Nam mô phỏng theo nền giáo dục của Pháp, phân chia trung học ra thành hai bậc gọi là: Trung Học Đệ I Cấp (Lớp 6- 9) và Trung Học Đệ II Cấp (Lớp 10- 12).

 

- Trung Quốc, Trung Hoa, Tàu, Hoa Lục trở thành China. Như vậy tại sao không nói nước USA hay nước France cho nó gọn? - Trung Ương (T.Ư) viết tắt thành TW. Đúng là tiếng Việt quái đản!

 

- Truyền h́nh trở thành Tivi

 

- Truyền h́nh đời sống thực (Reality TV.) biến thành Truyền h́nh thực tế. Dịch như vậy quá ngây ngô, thế mà cả nước không ai có ư kiến ǵ khác.

 

- Tự nhiên/thản nhiên trở thành vô tư. Cứ tự nhiên trở thành cứ vô tư đi (VOV Đài Tiếng Nói Việt Nam). Xin nhớ cho vô tư là không thiên vị. C̣n vô tư lự là không lo nghĩ ǵ cả. C̣n Thản nhiên là làm mà không cần để ư đến những người chung quanh, không cần biết đến luật pháp là ǵ. Ở Việt Nam bây giờ có báo là cứ viết, có đài phát thanh, truyền h́nh là cứ nói …không cần biết đúng sai và cũng không có ai đế mắt tới. Có lẽ cả nước chỉ lo kiếm tiền, ăn nhậu, vui chơi, giải trí, làm t́nh, bài bạc, x́ ke ma túy, chuyển tiền ra ngoại quốc và ước mơ đi Mỹ…ngoài ra th́ sống chết mặc bay.

 

- Tuổi vị thành niên trở thành tuổi teen. Tây đô hộ 100 năm mà tiếng Việt chưa mất gốc. Mỹ mới vào từ 1995 (b́nh thường hóa) mà tiếng Anh đang trở thành ngôn ngữ chính, giống như Phi Luật Tân. C̣n tiếng mẹ đẻ đang trở thành ngôn ngữ phụ (second language). Nghẻo hèn quá cho nên bắt chước kẻ hùng mạnh cũng là niềm hănh diện. Nếu có mắt nh́n ra hải ngoại phải biết xấu hổ v́ lớp người sống xa Tổ Quốc một đại dương mênh mông lại mở các Trường Việt Ngữ để bảo tồn tiếng Việt cho con cháu trong khi ở trong nước lại hănh diện v́ lai căng, giống Mỹ.

 

 

V.

 

- Vào bệnh viện, vào nhà thương trở thành nhập viện (viện dưỡng lăo, viện mồ côi, viện hàn lâm, viện tế bần…biết nhập viện nào đây? Tôi không hiểu sao một nước c̣n đói nghèo mà lại thích dùng chữ “đao to búa lớn” như thế.

 

- Vào các trang thông tin điện tử trở thành truy cập. “Truy” là “đuổi” như truy nă, truy kích, truy sát. Tại sao “vào” một trang thông tin điên tử để xem, để t́m hiểu, để lấy tin tức lại gỏi là “đuổi theo”.

 

- Vẻ mặt biến thành ngoại diện. Thí dụ: “Bạn muốn cókhuôn mặt/vẻ mặt giống con gái Tổng Thống DonaldTrump” biến thành, “Bạn muốn có ngoại diện giống con gái Tổng thống Mỹ Donald Trump”. (VOA tiếng Việt). Đúng là dốt hay nói chữ. Rồi “có bộ mặt” biến thành “ngoại h́nh” (VOA tiếng Việt). Đúng là tiếng Việt truyền thống đă chết và được thay thế bằng tiếng Việt lai căng, bát nháo.

 

- Vi khuẩn, siêu vi trùng trở thành vi- rút - Vĩ Cầm trở thành Violon.

 

- Việc trở thành công đoạn. Thí dụ: “Việc đầu tiên là mài dao với nước lạnh và đá mài.“ trở thành, “Công đoạn đầu tiên là mài dao với nước lạnh và đá mài.” Rồi cỡ” như cỡ lớn, cỡ nhỏ trở thành “kích cỡ”. Tôi không hiểu tại sao trong nước thích dùng chữ cầu kỳ trong khi kêu gào “tiếng Việt trong sáng”.

 

- Viện bảo tàng, khu vực bảo tàng chỉ c̣n bảo tàng. Xin nhớ, viện bảo tàng là danh từ. C̣n bảo tàng là động từ. Trong nước hiện có khuynh hướng “cắt cụt” tiếng Việt khiến nhiều danh từ trở nên vô nghĩa hoặc trùng với danh từ khác nhưng khác nghĩa. Thí dụ: Lệ phí chỉ c̣n phí, săn tàu ngầm chỉ c̣n săn ngầm, choáng váng chỉ c̣n choáng, bệnh viện chỉ c̣n viện. Nhưng một số lại thêm “cái đuôi” vào làm tiếng Việt trở nên dị hợm. Thí dụ: đóng tàu trở thành đóng mới, xây nhà trở thành xây mới, trồng cây trở thành trồng cây xanh. - Vụ tai tiếng trở thành scandal

 

- Vượt mức quy định trở thành vượt ngưỡng. Vượt ngưỡng ǵ mới được chứ? Ngưỡng cửa chăng? Đúng là bạ ǵ viết nấy, không thèm ra cứu từ điển hay hỏi người lớn xem có đúng không.

 

 

X.

 

- Xa lộ trở thành đường cao tốc. Mỹ này người ta phân biệt Xa Lộ (Freeway) và Đường Tốc Hành (Expressway). Xa Lộ xuyên bang hay xuyên thành phố chạy tới 80 dặm/giờ. C̣n Đường Tốc Hành/Cao Tốc chỉ là đường nối hai đầu của một thành phố chạy với vận tốc tối đa 50 dặm/giờ.

 

- Xác định trở thành khẳng định. “Việt Nam khẳng định Đoàn Thị Hương là công dân VN”. BBC Việt ngữ và Việt Nam không phân biệt được thế nào là xác định, thế nào là khẳng định. Khi có sự tranh căi, nếu thấy dữ kiện đúng th́ ḿnh khẳng định, nói dứt khoát là đúng. C̣n xác định là xác nhận một sự kiện mà không có tranh luận. Khi đến gặp Cô Đoàn Thị Hương, ṭa lănh sự xác nhận cô đúng là công dân Việt Nam chứ không khẳng định v́ không có sự tranh căi về quốc tịch với các giới chức Mă Lai. Câu văn trên cho thấy tŕnh độ Việt ngữ của BBC và trong nước quá kém. Tŕnh độ của VOA khá hơn một chút khi dùng hai chữ “xác nhận”.

 

- Xây gấp, hoàn thành sớm biến thành đẩy nhanh tiến độ thi công. Sao dùng chữ dài ḷng tḥng và cầu kỳ quá vậy? Hăy so sánh hai câu: 1) “Công nhân đang cố gắng để sớm hoàn thành Cầu Cần Thơ.” 2) “Công nhân đang đẩy nhanh tiến độ thi công để sớm hoàn thành Cầu Cần Thơ.” Xem câu văn nào giản dị hơn?

 

- Xây thêm bốn căn nhà trở thành xây mới bốn căn hộ.

 

- Xe cộ trở thành phương tiện. Thí dụ: Cấm các phương tiện lưu thông ở một số tuyến đường. Rồi, “Phương tiện đổ về Thủ đô tăng đột biến trong ngày 4 Tết” (VnPlus) Thay v́ nói, “Ḍng xe cộ đổ về thủ đô tăng bất thường ngày Mùng 4 Tết”, hoặc  “Cấm xe cộ lưu thông ở một số tuyến/đoạn đường”.

 

- Xe buưt: Việt Nam bây giờ không phân biệt được thế nào là xe chở học sinh, xe chuyên chở công cộng, mà đều gọi tất cả các loại xe này là xe buưt. Xe đang chạy trong thành phố phải mua vé đó là “xe chuyên chở công cộng”, c̣n xe chở học sinh là “xe đưa rước học sinh”.

 

- Xe hơi trở thành xe ô- tô.

 

- Xe gắn máy trở thành xe mô- tô

 

- Xe phế thải trở thành xe quá đát. (Báo Thanh Niên) Thật ngu dốt không thể tưởng tưởng tượng được. Quá hạn chỉ dùng cho thực phẩm, thuốc men. C̣n xe cộ, máy bay, máy móc quá cũ không dùng nữa th́ gọi là “phế thải”.

 

- Xe pick- up, xe chở hàng nhỏ trở thành xe bán tải. Xe th́ chở ít hoặc chở nhiều, hoặc hạng nặng, hạng nhẹ sao lại là “bán” tức một nửa?

 

- Xe vận tải trở thành xe tải (cắt cụt tiếng Việt). Như vậy “liên đoàn/công đoàn vận tải trở thành “liên đoàn tải” và “ngành vận tải” trở thành “ngành tải”. Thật quái đản!

 

- Xe vận tải hạng nặng trở thành xe siêu trường siêu trọng, xe container

- Xuồng máy trở thành ca- nô

 

Chúng tôi c̣n tiếp tục cập nhật cho cuốn tự điển này thêm phong phú. Nhưng càng viết lại càng đau ḷng. Tiếng Việt đổi đời, buồn ơi chào mi! Và buồn cho nhiều thế hệ mai sau.

 

 

Đào Văn B́nh

(California ngày 21/4/2017)

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính