Bài thơ “Tôi nghe”

của Đặng Xuân Xuyến nói ǵ?

 

Chử Văn Long

 

 

Ở tuổi “Cổ lai hy” rồi, trái tim chẳng dễ ǵ xúc động, vậy mà đọc bài thơ “Tôi nghe (xem: Tôi Nghe.l) của Đặng Xuân Xuyến thật khó cầm ḷng. Chỉ với năm khổ thơ ngắn đưa lại những thông tin, sự kiện đă và đang xảy ra ngoài xă hội, gần như ai cũng biết, nhưng khi nó được dồn nén bằng những câu chữ thành ḍng dài ngắn, thành một bài thơ, những sự kiện rời rạc kia bỗng gợi nên những tương phản buồn vui của đất nước không của riêng ai những tháng năm này. Chuyện vị quan đầu tỉnh xứ Thanh dùng bồ nhí thao túng cơ cấu chính trị tỉnh đâu c̣n là chuyện riêng của xứ Thanh. Cái chết một lúc ba nhân vật đứng đầu của tỉnh Yên Bái không được giải thích nguyên nhân, đâu chỉ là sự báo động của riêng Yên Bái? Chuyện tưởng không có ǵ ở Hà Giang:

Quan đầu tỉnh Hà Giang

Thiết lập vương triều nhà Triệu

Này th́ vợ

Này em trai

Này thêm chồng em gái…

 

Đọc xong những câu thơ, liệu có ai nghĩ chuyện này chỉ riêng ở Hà Giang!

 

C̣n bao chuyện tha hóa biến chất của các quan chức nhà nước cấp tỉnh, cấp trung ương, có việc đă lộ ra như nguyên thanh tra chính phủ Trần Văn Truyền về hưu, mới biết ông đă can tội tham nhũng (chưa có án xét xử). Rồi ông Trịnh Xuân Thanh lănh đạo ngành xây lắp dầu khí làm thất thoát hơn 3.000 tỷ, đơn vị vẫn được hai lần tặng thưởng huân chương, phong tước anh hùng, để điều chuyển về làm phó chủ tịch tỉnh nọ, lại đắc cử nghị viên quốc hội mới bị phát hiện. Đích danh tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ thị các cơ quan trách nhiệm phải làm rơ việc này đưa ra ánh sáng, xét xử. Dù ông Thanh đă cao chạy xa bay th́ vẫn c̣n đó cái lệnh truy nă toàn cầu…

 

Mừng cho ng̣i bút tác giả bài thơ “Tôi nghe” nếu không vững tay nghề sẽ đem kể hàng loạt những vụ tham nhũng biến chất như thế, bài thơ sẽ biến thành một “bản trường ca bất hảo” trường thiên… đọc sẽ nhàm chán bởi bản chất của xă hội, dù tha hóa đến đâu vẫn c̣n lại bao điều tốt đẹp, vị tha, cao cả.

 

Và đoạn thơ thứ tư bất ngờ xuất hiện:

Tôi nghe...

Đứa trẻ Gia Lai chết trong tức tưởi 

Ba năm tới trường bằng mượn áo rách của anh

Bà Ḷ Thị Phanh 

Bệnh viện trả về

Không tiền thuê xe

Xác cuốn chiếu

Gập ghềnh xe thồ hơn trăm cây số.

 

Một em bé ba năm tới trường với chiếc ao đi mượn, lại là chiếc áo rách và chiếc áo rách ấy theo em cả lúc xuống mồ. Hỏi c̣n ǵ tủi cực hơn cho một tâm hồn ngây thơ trong sáng, và một kiếp người! Bàng hoàng hơn, ở thế kỷ 21 này và ở Việt Nam ḿnh mà có h́nh ảnh một người chết ở bệnh viện, không có tiền thuê xe, cuốn trong chiếc chiếu, chở xe thồ hơn trăm cây số!

 

Tám câu thơ gợi h́nh ảnh tương phản với ba đoạn thơ trên về màu sắc sáng tối làm nên bức tranh toàn cảnh sinh động mà lâu nay mỗi khi nghĩ đến thi ca người ta có cảm giác nó là thứ nghệ thuật đă tách ra, đứng bên lề cuộc sống th́ nay nó lại nhập cuộc vào vui buồn thao thức lương tri.

 

Tám câu thơ ngắn liệm trọn số phận con người nghèo khó ở bất cứ nơi nào khi mà cuộc sống chưa có công bằng bác ái, ở bất cứ nơi nào mà bọn quan tham c̣n được che đậy bởi những lời nói ngoài môi “v́ Đảng, v́ dân”!

 

Bài thơ không cần đoạn thứ năm:

Tôi nghe...

Những mảnh đời khốn khó

Những anh Vươn sắp trơ ĺ hăi sợ

Có câu tức nước ắt vỡ bờ

Khi niềm tin rạn vỡ.

 

Bởi chỉ bốn đoạn trên nó đă gây được xung lực, nó đă gợi lên cho người đọc, dù vô tâm đến đâu cũng phải khơi ḍng không thể để “tức nước vỡ bờ”. Nh́n lại những trận đại hồng thủy từng qua, cuối cùng vẫn lại dân đen ch́m nổi cùng với đau thương gánh chịu.

 

*

 

Hà Nội, ngày 06 tháng 10.2016

Nhà thơ Chử Văn Long

Địa chỉ: Thôn 2, Vạn Phúc, Thanh Tŕ, Hà Nội.    

---------------------------------------------

 

 

Tôi nghe...

 

- Lời dẫn: Nhân ông Phạm Trọng Đạt, Cục trưởng Cục Chống tham nhũng nói với phóng viên báo Dân Trí: Cần làm rơ thông tin về những khối tài sản rất lớn của một nữ trưởng pḥng thuộc Sở Xây dựng Thanh Hóa. Và những thông tin lan tràn trên mạng về những “nghi vấn tiêu cực” ở một số bộ phận quan chức,... Đặng Xuân Xuyến cảm tác đôi vần:

------------------

 

Tôi nghe...

Quan đầu tỉnh xứ Thanh (1)

Cung phụng bồ nhí siêu xe bạc tỉ

Biệt thự rải khắp nơi

Chiếm đất vàng phố thị

C̣n ủ mưu đầu cơ chính trị

Bợ gót đưa “nàng” vào cơ cấu

Quan thật giầu!

Quan tính kế thật sâu!

Quan lấy tiền từ đâu?

Từ ḅn rút dân đen?

Hay tận vét bằng tṛ buôn quan bán chức?

 

Tôi nghe...

Quan đầu tỉnh xứ Bái khử nhau (2)

Hệt như phim h́nh sự

V́ ân oán tư thù?

V́ ăn chia không đủ?

V́ lật lọng bảo kê ghế ngồi cơ cấu?

Tháng Tám mùa thu

Tám phát giang hồ

Khô khốc nổ

Niềm tin gục đổ

Náo loạn ḷng người

Choáng váng t́nh đồng chí.

 

Tôi nghe...

Quan đầu tỉnh Hà Giang (3)

Thiết lập vương triều nhà Triệu

Này th́ vợ

Này em trai

Này thêm chồng em gái

Mật ngọt ruồi bu

Khoanh vùng chia nhau cát cứ.

 

Tôi nghe...

Đứa trẻ Gia Lai chết trong tức tưởi (4)

Ba năm tới trường bằng mượn áo rách của anh

Bà Ḷ Thị Phanh (5)

Bệnh viện trả về

Không tiền thuê xe

Xác cuốn chiếu

Gập ghềnh xe thồ hơn trăm cây số.

 

Tôi nghe...

Những mảnh đời khốn khó

Những anh Vươn (6) sắp trơ ĺ hăi sợ

Có câu tức nước ắt vỡ bờ

Khi niềm tin rạn vỡ.

 

-------------------

  

Chú dẫn:

 

(1): Bí thư tỉnh Thanh Hóa: Ông Trịnh Văn Chiến

(2): Ông Đỗ Cường Minh (nghi can và cũng là nạn nhân) bắn chết ông Phan Duy Cường (Bí thư tỉnh Yên Bái) và ông Ngô Ngọc Tuấn (Chủ tịch HĐND tỉnh Yên Bái)

(3): Bí thư tỉnh Hà Giang: Ông Triệu Tài Vinh.

(4): Em Ksor Sôn ở xă Ia Der, huyện Ia Grai, Gia Lai.

(5): Chị Ḷ Thị Phanh ở xă Mường Sại, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La.

(6): Anh Đoàn Văn Vươn ở Cống Rộc, Vinh Quang, Tiên Lăng, Hải Pḥng.

  

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính