Qua những trại tù Cộng sản - từ Cà Tót đến trại A30 Phú Khánh


Cao Hoài Sơn

 


Mười Hai giờ trưa ngày 30/4/75. TT Dương văn Minh đọc trên Đài Phát Thanh Sài g̣n, ra lệnh cho Quân Lực VNCH buông súng, chờ giao chính quyền cho Cộng Sản. Như cơn sét đánh bên tai, tôi bàng hoàng trong giây lát. Miền Nam mến yêu đâu c̣n nữa, qua bao năm chiến đấu tốn không ít máu xương, giờ phải chịu buông súng đầu hàng.


Tôi chào từ biệt vị Tiểu đoàn Trưởng TD/229/ĐP Nguyễn hữu Tiến và anh em trong đơn vị, t́m đường trở về quê Chợ Lầu, Phan rí thăm mẹ già và vợ cùng hai con.Tôi băn khoăn măi không biết nên đi bằng đường bộ hay bằng ghe và khi về th́ phải tŕnh diện ở đâu. Chợ Lầu tuy là quê tôi nhưng mà tôi đă gây ân oán giang hồ với VC nằm vùng rất nhiều, v́ khi c̣n ở ĐĐ118/ĐPQ. Tôi đă chỉ huy binh sĩ làm cỏ bọn du kích nằm vùng nhiều quá, có thể chưa kịp nh́n thấy Vợ con th́ đă bị trả thù cũng có. Tôi cũng vừa nhận được tin ba tôi đă tự tử chết tại nhà, măi đến ba ngày sau ông ngoại tôi lên xă xin đem chôn mới được "Cách mạng" đồng ư.


Ngày 17/4/75 sau khi Bắc B́nh Thuận bỏ ngỏ. VC từ trong rừng tràn về chiếm chánh quyền, Ba tôi không chịu tŕnh diện tại Xă để chúng sai khiến. Tối đó ông quyết định uống độc dược quyên sinh. Trước khi chết ông dùng Sơn viết lên tường nhà hàng chữ để lại cho các con. "Ba thà làm phân xanh cho cây cỏ c̣n hơn sống chung với Cộng Sản."


Chúng kết tội ông là CIA phản động. Với chức vụ nhỏ nhoi là phụ tá cho Chi Chiêu Hồi Ḥa Đa, Chính quyền vừa cướp được lấy làm tức tối, v́ có một tên cực kỳ phản động dám công khai dùng cái chết để phỉ nhổ vào mặt chúng.


Thế là cả bọn kéo đến đầy nhà, lục soát lấy đi những ǵ mà không thuộc về chúng, như một lũ kên kên cướp cạn, chỉ thiếu một điều là không ăn xác chết. Và tôi cũng nhận được tin Th/sĩ Nguyễn Th́n Cảnh sát Đặc biệt Chi Khu Phan lư Chàm bị chúng bắt trói đem vào rừng giết man rợ c̣n hơn thời Trung Cổ.


Cuối cùng tôi quyết định dùng ghe từ Long Hải để về Phan rí Cửa và tŕnh diện tại đây, dầu sao cũng đỡ hơn tại Chợ lầu, nơi cạm bẫy đang ŕnh rập tôi, muốn một lần nh́n lại người thân rồi th́ thân xác này có bị ra sao th́ mặc. Tôi biết Việt cộng sẽ trả thù lên thân xác,và gia đ́nh những chiến sĩ QLVNCH, trong đó có tôi.


Sáng sớm ngày 3/5/75 tôi đă về đến nhà b́nh yên. Tôi đi tŕnh diện ngay theo lời khuyên của gia đ́nh ở Thôn Song Thanh,nằm trong Trường Tiểu học Thanh Lộc.Những lời chửi bới của tên Kỷ Thôn trưởng mà sau mấy mươi năm c̣n văng vẳng bên tai, trước đây hắn là cơ sở nằm vùng vừa mới ngoi lên mấy ngày nay. Chúng để tôi yên ổn cho đến sáng ngày 5/5/75 th́ cho một du kích nguyên trước đây là Nhân dân tự vệ dưới quyền chỉ huy của tôi đến thông báo là trưa nay tŕnh diện tại Thôn lúc 1 giờ để đi học tập.


Tôi không có nghe bảo đem cơm gạo, chỉ nhận lệnh tập trung. V́ nghĩ là đi học tâp nên cần ǵ phải đem đồ nhiều, cần ǵ th́ sau này người nhà sẽ mang cho, từ giả vợ con tôi lên đường nhưng thực tâm biết rơ là khó có ngày về. Hơn 12 giờ trưa tôi đă có mặt tại thôn với một ít hành trang. Tên thôn Trưởng sai du kích đem nhốt tôi vào trong một lớp học, ánh sáng lờ mờ qua khe cửa. Một lúc sau th́ có mặt đầy đủ khoảng mười người.


Điểm danh sơ qua tôi thấy có Ấp Trưởng Song thanh là Nhu, Tr/úy Tăng văn Đồng Tr/Ban 5 Chi Khu Ḥa Đa, Th/úy Trần văn Xuân Trưởng ban NDTV /H Đ, Tôi Cao hoài Sơn DDT/DD4/TD/229/ĐP, số cón lại là nhân viên Xă ấp và Cảnh Sát viên.


Trong lúc chờ đợi xe đến chở đi, Tôi được người thân báo cho biết qua khe cửa sổ, có một nhóm định đánh chúng tôi khi trên đường ra xe. Khi tên Thôn trưởng có mặt tôi liền phản đối th́ được hắn trả lời là Nhân dân phẫn nộ không can thiệp được. Th́ ra chính bọn này mang danh nhân dân để tổ chức đánh chúng tôi. Thật quá ư là hèn hạ, chỉ có chế độ cộng sản ưu việt mới sản sinh ra giống người này, chuyên môn đánh người ngă ngựa.


Lúc này dân chúng đến xem chật cả sân trường, chỉ chừa một lối đi nhỏ. Nh́n ra không phân biệt được bạn thù, trong số này cũng có rất đông thân nhân đang ra sức ngầm bảo vệ cho chúng tôi lên đường.


Xe đă đến nhưng chúng tôi không ai chịu đi cả, cuối cùng Trưởng Ấp Nhu thí mạng già đi đầu, đám đông chỉ chen lấn. Tôi có ngay quyết định là phải chạy thật nhanh ra xe. Vừa được nửa đường th́ ṿng vây khép lại, bất chợt một tên chen vào đấm vào mặt tôi,với giỏ xách trên tay,tôi phản ứng nhanh bằng cách quất mạnh vào mặt nó thật mạnh. Một tên khác giơ cao cái mơ lếch loại lớn nhắm đầu tôi đánh xuống.Không c̣n cách nào khác đành ném cái túi xách giơ hai tay bảo vệ cái đầu. Nhát đánh thật mạnh,làm bầm cả tay và trượt xuống trúng đầu sưng một cục lớn.


May mắn cho tôi, người nhà can thiệp kip thời bảo vệ lên xe. Nh́n xuống bên dưới một cảnh hỗn loạn xảy ra, hai anh Xuân và Đồng bị tràn ngâp trong đám đông, kẻ đánh người đạp đến chừng lên được xe th́ máu me đầy ḿnh, đấy là nhờ có thân nhân bảo vệ không thi có lẽ khó mà toàn mạng.


Lúc này bên dưới có hai phe đánh nhau kịch liệt,một bên gồm thân nhân chúng tôi ra sức bảo vệ, bên c̣n lại cố đánh chúng tôi cho bằng được theo lệnh. Bọn du kích phải bắn chỉ thiên loạn xạ để giải tán. Ngày ra đi như vậy, tôi h́nh dung ra một ngày về thật ảm đam.


Nhưng mà c̣n đỡ hơn mấy anh em ở Chợ lầu. Ngày ra đi bị một nhóm lăo già có con bị phơi xác cho Bác và Đảng quang vinh chận xe lại leo lên xe dùng gậy đánh vào đầu từng anh một,cho đến khi mệt lừ mới thôi. Đây mới thât sự là nhân dân phân nộ.


VC đă trưng dụng các xe chở hàng để chở chúng tôi. Xe của các Thôn Giang hải, Hải tân, Phú ninh, Phú hải đà tập trung về đầy đủ trước Thôn Song Thanh. Bọn Du kích 30/4 hăm hở, đạn lên ṇng áp giải chúng tôi lên đường. Tôi c̣n nhớ nét mặt tên Thôn trưởng Song Thanh, tên KỶ đă hân hoan đưa tiễn chúng tôi đi như vừa lập được chiến công hiển hách.

 


LAO XÁ PHAN THIẾT

 

Đoàn xe đi về hướng Phan Thiết và dừng lại trước Lao Xá. Chúng tôi bi lùa vào tập trung ở sân lớn để điểm danh và học nội quy. lúc này, tôi thấy có đầy đủ các Sĩ quan,Cảnh sát, Xă,Ấp trưởng và hầu hết các Trung đội trưởng nghĩa quân. Tôi chợt thấy Trúc viên Trương gia Kỳ Sanh, cựu Dân biểu VNCH, người đă thiên về VC chống lại chính quyền miền nam, đă từng đâm sau lưng chiến sĩ. Người đă dày công tranh đấu chống lại chính quyền Miền nam qua chiêu bài đối lập cuội, làm lợi cho chế độ bạo tàn, đang ngồi bó gối trước một pḥng nhỏ gần sân tập trung. Đó là ân huệ duy nhất mà đảng đă ban phát, ông ta khỏi phải bi nhốt chung trong những dăy nhà tập thể chật chội. Không biết lúc đó và sau này tới khi qua đời, ông ta nghĩ ǵ và có thấm thía cho cuộc đời lầm lạc đă qua không?


Dăy nhà trước đây thời VNCH chỉ nhốt 50 người, nay th́ chứa hơn 120 người, nên vô cùng chật chội và nóng. Hàng ngày chúng tôi chỉ mặc độc nhất cái quần đùi, khi nào ra sân ăn cơm mới mặc đồ vào. Ngày được Cách mạng cho ăn 3 lần, mỗi lần một chén cơm với muối hột. Buổi chiều được cho ra sân tắm ở giếng nước.


Tôi thấy có mặt Th/Tá Thổ Thêm người hùng B́nh Thuận, Trung tá Diệp Sắn Cảnh Quận/CKT/ Hải Ninh và hầu hết những Sĩ Quan tŕnh diện ở B́nh thuận. Tôi nghe anh em nói Đ/u Lê văn Tṛ Đại Đội Trưởng Trinh Sát Tỉnh bị bắt đem lên Tân Điền, khi anh vừa mới từ Sài g̣n trở về. Sau khi đọc bản án trước cái gọi là ṭa án nhân dân, anh bi đem đặt lên vĩ sắt nướng cho chết. Sau đó thi thể lại bị VC đâm nát bấy và d́m xuống ruộng, mấy ngày sau nhờ các em chăn trâu phát giác, thân nhân mới xin đem về chon. Không biết có phải anh đă chết thảm khốc như vậy không? Nếu sự thật như vậy th́ không c̣n ǵ để nói.



TRẠI TÙ CÀ TÓT

 

Ngày 10/5/75 chúng tôi được tập trung tại sân lao xá,phân chia thành hai nhóm Ngụy quyền và Ngụy quân. Không biết tại sao anh Tăng văn Đồng lại được sắp xếp vào nhóm Ngụy Quyền mặc dù anh là TR/úy Trưởng ban 5 CK/Ḥa Đa. Chỉ it ngày sau anh chết tại Cà Lon v́ vết thương của trận đ̣n thù khi đưa tiển lên đường và bệnh sốt rét.


Đoàn xe chở chúng tôi gồm 105 người rẽ vào Tỉnh Lộ 8 hướng về Ma Lâm Thiện Giáo. Ra khỏi Ma Lâm đi theo Tỉnh lộ 8 về hướng tây chừng chục cây số. Xe rẽ trái vào con đường sỏi đá. Đường càng đi độ dốc càng cao, phía trước mặt là núi thấp, rừng lim. Con Sông Quao hay sông Cái phát nguyên từ Di linh nằm bên phải đường, tới đây ḍng sông bi mất hút v́ rặng núi Bà che khuất. Vùng này là rừng già đầy tre nứa, và cây lớn. Bao trùm luôn cả Quận Tánh Linh, Hoài Đức của Tỉnh B́nh Tuy.Vùng này có nhiều mật khu VC, nhờ ẩn nấp kín đáo trong rừng tre bạt ngàn, che kín những con đường ṃn chằng chịt chạy dọc theo con sông La Ngà lên tới đèo Chuối trên QL20 tại Quận Định Quán (Long Khánh )


Có tiếng th́ thào chuyền cho nhau nghe CÀ TÓT. Đoàn xe GMC chở chúng tôi dừng lại ở một lán trống, tất cả xuống xe chuẩn bị đi bộ. Đoàn người đi hàng một trong im lặng. Súng AK của du kích áp tải chỉa lăm lăm vào đoàn người. Tội nghiệp cho TR/úy SÉT là thương phế binh bị mất một chân quá gối phải đi chân giả, một mắt đui, mắt c̣n lại chỉ thấy lờ mờ, làm sao anh có thể đi theo kịp đoàn người. V́ vậy anh bị chửi bới thậm tệ và chúng hăm bắn bỏ. Anh Sét trước đây đă từng là một Đại Đội Trưởng oai hùng. Năm 1969 anh là ĐĐT/ĐĐ/118/ĐPQ đóng quân tại xóm Châu hanh bên kia Sông lũy, bên này là Ḅ phèn.


VC đă đem Trung đoàn 820/ĐP,quyết san bằng đại đội này với một đoàn XDNT đang công tác tại đây. Trực thăng vơ trang đă đến chi viện kịp thời, và Pháo binh của Mỹ tại Lương Sơn đă bẻ găy cuộc tấn công của địch. Theo tin t́nh báo lúc đó cho biết địch chết 80 tên và tên chỉ huy trận đánh bị cách chức. Có lẽ mối hận chưa nguôi, nên giờ này mặc dù anh đă bị tàn phế vẫn c̣n bị hành hạ. Một tên du kích đi sau với anh.


Trong đoàn có một Tr/Sĩ tên On người Phan Rí thành (Ḥa Đa) Không biết v́ có thù oán ǵ với các quan chức Cách mạng địa phương mà được các ngài phong lên TR/úy nên cũng bị bắt theo chúng tôi lên đây, sau này anh bị bệnh gần chết.Măi hơn 10 giờ đêm đoàn người mới tới được trại. Qua ánh đèn dầu leo lét chúng tôi chả thấy được ǵ. Chúng tôi được tập trung ngoài sân để nghe thủ trưởng lên lớp.


Thủ trưởng ở đây tên Hoa, người Đức Nghĩa Phan Thiết, Tươm tất trong bộ quân phục với nón cối dép râu, khẩu K54 đeo ngang hông và mang quân hàm Thiếu tá. Một lần nữa, Thủ trưởng Hoa chửi bới chúng tôi không c̣n lời lẽ ǵ để nói. Những danh từ xấu xa nhất được gán ghép cho đám tù binh VNCH. Nào là ôm chân đế quốc, ăn bơ thừa sữa cặn, Lũ giết người không gớm tay..... Sao không chạy theo chủ MỸ lại quay về đây. Cá đă nằm trên thớt biết làm sao đây, giờ chúng tôi thấy hối hận v́ tin lời Cộng sản ra tŕnh diện.


Sau khi đọc danh sách 105 ngụy quân chúng tôi, hắn chợt bắt gặp tên Thổ Thêm. Ngó thẳng vào hàng quân quát lớn "Anh nào là Thổ Thêm bước ra khỏi hàng", trong đầu tôi nghĩ nhanh chắc là tụi nó thanh toán ông Thêm ngay tại đây để trả thù đây.


Từ trong hàng Th/tá Thổ Thêm nói "có" và bước ra khỏi hàng, hắn dùng đèn Pin rọi từ đầu đến chân để coi thật kỹ con người đă đi vào huyền thoại này. Hắn không t́m ra được một chút nào bơ thừa sữa cặn, ôm chân đế quốc,trên thân thể gầy guộc của ông mà hắn vừa chửi khi lên lớp. Không nói tiếng nào, hắn phất tay cho ông Thêm về hàng.


Cũng nên nói thêm về ông. Th/tá Thổ Thêm đă giăi ngũ gần hai năm. Những ngày tháng 4/75. ông về sống tại Xă Hậu Quách. Ngày 17/4 sau khi làm chủ Bắc B́nh Thuận. Chúng lo thanh toán ân oán giang hồ với những người cho là Ác ôn của chế độ cũ. Ông bị giam vào lao xá từ đó đến nay, đói khát triền miên, nên con người vốn ốm o lại càng hóc hác.


Từ khi là Đại đội Trưởng ĐĐ/888/ĐPQ và là Tiểu đoàn Trưởng TD/230/ĐP hoạt động tại Thiện Giáo. Ông là một thiên tài về quân sự. Từ cấp nhỏ nhất lên cấp Th/tá, ông đă trăi qua bao trận đánh kinh hồn. Chỉ có thắng chứ chưa hề chiến bại. Ông có 2 Bảo quốc Huân chương và hơn 80 Huy chương đủ loại. Cộng quân nghe đến đơn vị ông là chỉ có đường chạy. Mật khu Tam Giác Sắt và Cà Tót này, đơn vị ông chi huy đă giẫm nát nhiều lần, gây cho địch không biết bao nhiêu thương vong. Nếu không phải là người Chàm chắc ông đă bị tử h́nh.


Tối hôm đó, chúng tôi nằm ngủ ngay trên nền đất ẩm ướt. Muỗi rừng như trấu văi tấn công chúng tôi không thương tiếc. Sáng hôm sau,khi mặt trời vừa hừng sáng, chúng tôi thấy lố nhố ở 3 dăy nhà h́nh chữ U giữa là một sân rộng. Có khoảng trên 4000 ngàn người ăn bận lôi thôi lếch thếch, nhiều người phải chống gậy mới đi nổi. Cách đó 40m là con suối lớn,hàng ngày tù binh tắm giặt ở đây.


Được biết Tỉnh ủy B́nh Thuận của VC đặt tại đây, trong 3 túp lều núp dưới tàn cây lớn để trốn máy bay của ta. BCH chỉ le que vài mạng, Không đủ người canh đám tù, nên môt trung đội du kích thành lập hồi 30/4 được điều lên đây canh giữ. Trung đội này mấy ngày đầu th́ hùng hổ, chửi bới chúng tôi không tiếc lời, qua chừng 20 ngày không c̣n thằng nào đủ sức lếch đi v́ bị bệnh sốt rét.


Nh́n xung quanh rừng núi âm u, không gian vắng lặng một cách đáng sợ. bốn bề là núi cao, trại nằm trong một thung lũng chết.Đây là nơi tử địa chứ nào phải nơi học tập lao động như lời chúng nói ở Lao xá.Th́ ra dă tâm của bọn VC là muốn giết toàn bộ chúng tôi nhưng sợ thế giới lên án là bọn đồ tể, giống như tụi khờ me đỏ. Nên đem lên đây mượn tay Sốt rét rừng, cùng bỏ đói khát cho chết lần ṃn để trả thù rửa hận.


Chừng 8 giờ sáng, Chúng lục soát tịch thu tất cả mền mùng vơng. Tóm lại những ǵ có liên quan tới quân đội là bi tich thu. Chúng thấy cái mền Poncho light là chộp ngay làm của riêng, không nghĩ những người tù họ đắp bằng ǵ giữa trời lạnh giá của núi rừng nghiệt ngă... Thực phẩm, thuốc men ít ỏi mang theo cũng bị vét sạch. Giày dép b́nh đựng nước tập trung lại một đống lớn, khi nào đi lao động mới cho mang.Chỗ ở th́ sơ sài lợp bằng cỏ tranh. Giường nằm là những thanh tre được bện lại bằng dây mấu. Dưới chân giường là hàng cùm bằng gỗ như thời trung cổ. Ba dăy nhà hoàn toàn không có vách che, mặc cho gió rừng lạnh buốt xuyên qua.


Những đêm mưa Băo bùng. Gió đập phành phạch như muốn thổi tung mái lá. Cây rừng ngă đổ, may mà không đè lên mái. Gió lạnh buốt thổi từng cơn qua những h́nh hài tàn tạ, đang co ro trong những chiếc mền mỏng c̣n sót lại.Bửa ăn th́ toàn khoai ḿ với ít gạo ẩm mốc. Đọt khoai ḿ, măng rừng nấu với muối hột là món ăn chính. Không ai có thể sông quá 3 tháng nếu bị ngă bệnh rét rừng. Nơi đây thật sự là địa ngục trần gian.


Ngay ngày hôm đó gần như toàn bộ Hạ sĩ quan, Binh sĩ, Nghĩa quân, Cảnh sát, Nhân viên Xă âp.... Bi bắt khi di chuyển từ Lâm Đồng về Phan thiết vào đầu tháng 4/75, Cùng cán bộ hành chánh của B́nh thuận cấp thấp được thả về. Bị bắt chưa đến một tháng mà h́nh hài quá đỗi tang thương, anh em d́u nhau đi giũa rừng núi âm u mà ḷng buốt giá. Ôi thê thảm xiết bao, mạng người đâu phải cầm thú, hởi những tên dă man không tánh người mang danh cách mạng.


Trong ngày 11/5/75 tại Cà Tót chỉ c̣n lại khoản 1000 người. Cấp bậc cao nhất là Thiếu tá, Chỗ ở trở nên rộng răi, Những người bị bắt trước đă bắt đầu ngă bệnh nằm la liệt, không thuốc men ǵ cả. Đến cuối tháng toán 105 người chúng tôi lên từ Lao xá đă có người bị bệnh sốt rét.


Ngày nào cũng có người chết,Tôi không biết tên v́ là từ các đơn vị khác từ Lâm đồng chạy về theo Tỉnh lộ 8. May mắn cho chúng tôi là vợ đă t́m được đường lên thăm. Thật là vất vả gian nan cho các chị. Qua 2 ngày lội suối băng rừng, tối đến các chị phải leo lên cây ngủ v́ sợ cop.


Cuối cùng nhờ sự chỉ đường của các người Thượng, các chị mới t́m được đến nơi. Lúc đău tên Trại trưởng không đồng ư cho gặp chồng. cuối cùng chúng tôi được gặp các Bà vợ vào lúc hoàng hôn và chỉ một tiếng đồng hồ. Chúng tôi nhận được một số thuốc trị sốt rét cùng thực phẩm, áo quần.. Nhất là gặp lại người vợ mà chỉ tưởng thấy trong mơ. Qua hai đêm ở rừng Cà Tót, mười một chị lên thăm chồng trở về tất cả đều ngă bệnh sốt rét nhưng may mắn không ai chết. Chỉ có chị vợ của Anh Xă Ngọc ở Phan rí Cửa lên thăm anh ở Cà lon về bị bệnh chết.


Ngày 19/6/75, chúng chọn ngày Quân lực của VNCH, toàn bộ Sĩ quan c̣n sót lại, Kể cả giáo chức biệt phái, được VC gọi là Giáo gian. Tất cả bị hốt hết lên đây, không ít anh em có cha chú nằm vùng có ám số, là Liệt sĩ, và con em gia đ́nh có công với cách mạng. Trong số này có nhà văn Quân đội Hải triều (Lê Văn Hai). Đây là một cố t́nh bôi nhục ngày quân lực của ta.


Lúc này số người tăng lên hơn 3,000 người, Trong số này có hơn 10 vị Bác Sĩ Quân Y tài ba nhưng cũng đành bó tay v́ không có thuốc.Chúng tôi được phân thành Tổ Đội. TH/tá Đỗ phương Gia đại diện trại viên để nhận lệnh từ BCH trại. Đ/úy Lâm Sĩ quan trợ y của CK/Thiện giáo coi về y tế. Th/úy Trần văn Xuân nhận trưởng bếp lo việc ăn uống cho toàn trại. Tôi và sáu anh em khác được phân công vào toán đào khoai ḿ, sắn măng, hái rau rừng cho toàn trại. C̣n lại làm các công việc linh tinh như làm cỏ hai đám bắp, chặt tre, gỗ tu sửa lán trại, ngoài ra không có việc ǵ để làm.Ngoài việc làm bản khai Lư lịch, phải khai ba đời và tội ác đă gây ra với nhân dân và Cách mạng.


Đại úy Thông Ngộ (người Chàm) Đại đội Trưởng ĐĐ/888/ĐPQ lừng danh, Thay thế ông Thêm khi lên nắm Tiểu đoàn Trưởng 230/ĐP. Không biết anh khai lư lịch thế nào mà bi chúng kêu lên chửi bới thậm tệ và bắt cùm trên sạp tre. Hai tay c̣n bị cột chặt xuống vạt tre 2 ngày, mặc cho muỗi ṃng thiêu đốt, thật tàn bạo hết nói. Đại úy Thông ngộ đă vượt trại ở Hàm trí và mất tích từ đó đến nay cùng Đ/úy Đặng Phiên.


Nhiều người khác cũng bị kêu lên làm đi làm lại nhiều lần cho đến khi gọi là "Đạt ". Trong thời gian này, Huyện ủy Mười Trung về làm trại trưởng. Thấy chúng tôi bệnh chết nhiều quá nên cũng cảm thấy ít nhiều ân hận. Hàng ngày thường xuyên xuống chỗ anh em đang bệnh nằm, khuyến khích đứng dậy đi tập thể dục.


Đám tù già như Thổ Thêm, Nguyễn văn Thứ cho vào tổ xay lúa, sàng gạo lấy cám cho heo ăn. Lâu quá rồi chưa có miếng thịt nào vào bụng nên thèm vô cùng. Thấy ông Thêm đứng nh́n mấy con heo, tôi lại gần th́ ông hỏi.Sơn mày có muốn ăn thịt heo không? Tôi cười cười đáp, thịt ở đâu mà ăn, Ông chỉ và mấy con Bồ Cạp đang ḅ ở vỏ cây gần đó. Tôi chợt hiểu và nói khẽ, cẩn thận chú, nó biết được th́ mệt.


Hôm sau chúng tôi có thịt heo ăn, tôi biết ngay đây là tác phẩm của ông Thêm. Một hôm nọ, tay Th/sỹ VC tên Hợi đi bắn được một con khỉ đột thật lớn vác về quăng giữa sân, hắn nói anh nào muốn ăn th́ lấy về làm thịt. Tôi cùng vài anh bạn đem về làm thịt ăn, hầu hết rất đói đều muốn ăn nhưng ngại thịt khỉ thành ra c̣n lưỡng lự. Tay đang cầm cái đùi khỉ vừa nướng chín, tôi nghe tiếng th́ thào gọi tên tôi. Sơn cho anh một miếng, quay lại thấy Th/tá Phạm Minh Trung Tâm Trưởng /TT/TVYT/BT, ngày 4/4/75 tôi đă cùng anh cầm ṿi rồng cứu chợ Phan Thiết và Phố Gia Long.


Anh đang nằm trên sạp tre đi không nỗi v́ cơn sốt rét. Tôi đưa cho anh ngay cái đùi khỉ, măi đến hôm nay tôi không quên h́nh ảnh đó. C̣n Th/tá Trịnh vĩnh B́nh đang nhăn nhó v́ con đau bao tử đang hành hạ, ông chết khi bị chuyển ra Bắc tại trại Vĩnh Phú năm 1977.


Lúc này chúng tôi đă sức tàn lực kiệt v́ cơn bịnh sốt rét, ngày nào cũng có người chết. Trong số bạn bè thân có ba người ra đi. Tr/úy Đặng văn Hai TD/229, Tr/úy Nguyễn văn Biên Trưởng ban 5/CK/ Tuy Phong.Th/úy Pháo Binh Nguyễn Phong người Chợ Lầu.


Các anh đă chết đi trong cô lạnh, thân thể được quấn trong cái mền và bảy nẹp tre, chôn bên gốc cây, không mộ bia. Trong gần 100 ngày sống ở đây đă có hơn 40 người nằm xuống. Nếu không về Sông Mao kịp thời chắc chúng tôi phải bỏ mạng tại đây.


Những tiếng thét đầy ma quái vang lên đột ngột trong đêm vắng,đánh thức mọi người trong cơn ngái ngủ. Tiêng rên rỉ, tiếng run lập cập của người bạn nằm bên, cho ta cái cảm giác rờn rợn..Cái chết tới thật bất chợt không ai ngờ. Hai nguyên nhân chính dẫn đến những cái chết đau thương là Sốt rét và Đói triến miên.


Cuối tháng 6/75 cấp Thiếu Tá được chuyển ra Bắc, từ Đai úy dến Chuẩn úy c̣n ở Cà Tót. Không hiểu lư do ǵ giữa tháng 8/75 VC đă chuyển chúng tôi về Sông Mao. Cấp Chuẩn úy được cho về học tập và quản lư tại địa phương. Trong số anh em lên ngày 19/6/75, tôi quen với một Trung sĩ Cảnh Sát, trước đây anh làm việc ở vùng B́nh an, B́nh lâm. Anh có biệt danh là Tư Búa, một hôm anh nói nhỏ với tôi, chắc tụi nó tử h́nh tôi nay mai thôi, v́ dân VC ở đó chúng lập ṭa án nhân dân kết án tôi rồi. Mặc dù biết cái chết sẽ đến trong nay mai nhưng anh vẫn xem thường. Quả thật sáng hai ngày sau anh bị trói thúc ké dẫn đi, gặp tôi anh gật đầu chào như một lời giả biệt Giữa tháng 8/75, tức là sau khi bị nhốt ở Cà tót chừng một trăm ngày, không biết v́ lí do ǵ tất cả chúng tôi được lệnh chuẩn bị rời trại. Thật quá đổi vui mừng v́ thoát khỏi địa ngục này.


Đoàn xe chở chúng tôi đậu cách BCH trại chừng 1 km, nhưng đám người chúng tôi đa số đi không nỗi, phải chống gậy quần áo tả tơi tê hơn đám ăn mày. Để khỏi mất măt v́ sợ nhân dân thấy cảnh đối xử tàn tệ với tù binh. Chúng ra lệnh cho chúng tôi phải quăng gậy gộc mới cho ra đi. V́ muốn thoát khỏi Địa ngục này càng nhanh càng tốt, nên anh em người c̣n mạnh d́u người yếu cố d́u nhau đi trong tang thương. H́nh ảnh này đă không phai nḥa trong tâm tri tôi cho đến hết cuộc đời.

 


TỔNG TRẠI 8 SÔNG MAO


Tổng trại 8 Sông mao lấy căn cứ của Trung đoàn 44/Sư đoàn 23BB làm trại tù. Khu gia Binh th́ nhốt khối B (trung úy) và khối C (thiếu úy) ngăn đôi bởi một hàng rào kẽm gai. Khối A từ Đại úy trở lên nằm tại khu nhà tiền chế, trước đây TD/229/ĐP dùng làm doanh trại.


Tổng trại 8 do Trung đoàn 482 của VC B́nh Thuận quản lư, thuộc Quân khu 6 với chính trị viên là Trung tá Loan. Trại A có 4 khối. Khối 1 dành cho cấp thiếu tá không đi bắc. Khối 2 B́nh thuận khối 3 B́nh Tuy, Khối 4 dành cho Lâm đồng, Ninh thuận, Tuyên Đức. Chúng tuyển lựa đám có dây mơ rễ má, có cha là nằm vùng, Liệt sỹ, hoặc có công với Cách mạng làm Khối trưởng, đội trưởng. Nhà văn quân đội Hải Triều Lê văn Hai là một trong số khối trưởng, nên ở trại rất ít ngày và về sớm nhất, chỉ thua Đại Uư Lê Dũng (B́nh Tuy) là cháu gọi Lê Duẩn là cậu ruột.


Trại B Trung úy được chia làm 5 khối. Khối 1 Lâm đồng, Khối 2 B́nh tuy, Khối 3 Ninh Thuận, Khối 4 B́nh thuận Khối 5 Tuyên Đức và Đà lạt. Cũng có vài người ở lẩn lộn. Khối trưởng khối 4 là Nguyễn văn Tánh,có cha là huyện ủy VC. Khối 5 là nhà giáo Luu hữu Được có cha là Huyện ủy đă chết khi kháng chiến chống pháp.


Trại tù ở Sông mao so với Cà tót là thiên đường. Tôi nhớ ngày mới về, tối đó được cho ăn cơm trắng với cá khô, dù không được no ḷng nhưng tôi cứ tưởng trong mơ. Những ngày đầu tất cả c̣n ở chung với nhau tại khu gia binh.Chúng tôi tự bầu lấy người chỉ huy trong lao động. Tôi được các anh bầu chọn làm người coi về phân công lao động v́ thành tích trước đó ít ngày dám bạt tai giáo gian con một huyện ủy VC được VC chỉ định quản lư nhà kho, v́ tên này dám ỷ thế coi thường chúng tôi.


Khi Tôi từ Cà Tót về đây th́ trại này đà có trên vài ngàn. Các anh từ Lâm Đồng, B́nh Tuy, Phan Rang, Đà Lạt.... đă.tập trung về đây. Không biết chính xác nhưng ước lượng 3 trại có khoảng 5,000 ngàn người.Thân nhân những người tù từ Cà tót hàng ngày lên đứng ngoài ṿng rào kẽm gai ḍm vào t́m xem thân nhân của ḿnh c̣n hay mất.


Không ai được biết tin ǵ cả. Tất cả Chuẩn úy được cho về đều bi cảnh cáo trước không được tiêt lộ tin tức chết tai Cà Tót. Không biết tại sao tin anh Đặng văn Hai bị chết lại đến tai vợ anh. Gia đ́nh lên Xă Chợ lầu hỏi th́ bị chối phăng. Họ nghi ngờ anh Chuẩn úy Nguyễn Hai tiết lộ, v́ nhà anh sát nhà vợ anh Hai.Thế là anh Nguyễn Hai phải lănh đủ, thiếu điều bắt nhốt anh. VC thật hèn hạ, đă có gan giết người lại c̣n muốn bưng bít, qua 35 năm chứng nào tật ấy vẫn c̣n. Thôi th́ để lịch sử phán xét vậy.


Chúng tôi chiều chiều ra đứng trên các hồ chứa nước bằng xi măng rất cao để thân nhân nh́n thấy biết ḿnh c̣n sống. Chỉ được vài ngày, BCH Trại quyết định chấm dứt t́nh trạng này, bằng cách điều toàn bộ chúng tôi lên phi trường Sông mao cách đó hơn 1 km khiêng loại vĩ sắt làm phi đạo về rào kín mít, đến nỗi gió cũng bị cản lại. Sông mao là địa danh có tiếng nóng nhất B́nh thuận, nay như cái ḷ lửa. T́nh trạng khô hạn không đủ nước sinh hoạt, mặc dù chúng tôi đă đào hàng trăm giếng nước. Một tuần một lần được lên đập É Chiêm ở trên con sông mao tắm giặt.


Cuộc vượt trại đầu tiên xảy ra trong tháng 9/75, do ba anh em ở khối C (thiếu úy) thực hiện, Cầm đầu nhóm là Thiếu úy Tám, biệt danh Tám đặc công, trước đây anh là một đặc công VC hồi chánh,được mang quân hàm Th/úy của QLVNCH, và là trưởng toán Thám báo tại Chi khu/Ḥa đa. Nhân việc đi khiêng vĩ sắt về rào khu trại, anh đă lôi kéo anh Trần văn xuân và một số anh em khác cùng trốn vào rừng lập chiến khu.


Nhưng cuối cùng chỉ có anh Đoàn Tiến Xe (người Chàm thuộc Đại đội 118/ĐPQ) và anh Bá tự là Bá lé người Phan Thiết là vượt thoát. Hai anh Xe và Bá, bị bắt lại, riêng anh Tám đặc công là một người có vơ nghệ cao cường, lại từng là đặc công VC, nên anh trốn thoát dễ dàng và cướp súng của du kích địch, hoạt động tại vùng phía Tây Ḥa đa. Anh đánh phá VC hơn một năm làm cho chúng nhiều tổn thất, cuối cùng anh bị VC bao vây bắn chết kéo xác về cho dân chúng Ḥa đa coi.


Nguồn an ủi duy nhất là chiều về leo lên hồ nước để hy vọng nh́n thấy vợ con nay chấm dứt Khối A Đ/úy chuyển lên khu nhà tiền chế. Tổ đội khối được thành lập để chuẩn bị học tập. Trước khi học tập, toàn trại làm bản Tự khai lư lịch.Lần này có kinh nghiệm ở lần làm trên Cà Tót,tôi chép lại y chang nên thông qua trước tổ và trại dễ dàng. Một số rất đông cứ làm đi làm lại hoài mà không được thông qua.


Chỉ tội cho nhóm Giáo chức biệt phái và các anh làm việc văn pḥng,không biết lấy tội ở đâu ra mà nhận, đành phải bịa ra những tội thật ngớ ngẫn để được thông qua. Hơn nửa tháng trời mới xong phần lư lịch và được phát giấy đặc biệt cùng mực Cửu Long để chép vào đem nộp. Tôi nghiệm ra một chân lư,trong nhà tù Cộng sản Tay nào nói giốc hay th́ được đánh giá là học tập tốt, nhưng ở tù lâu hơn.


Trước khi bước vào học tập chính trị gồm cả thảy 10 bài. BCH trại quyết định cho chúng tôi thăm nuôi để lên tinh thần. Khu rạp hát cũ kế lầu nước được chọn làm chỗ thăm nuôi. Anh em tôi hăng hái t́nh nguyện xin đi ra đó quét dọn mục đích được ngắm cảnh người qua lại và t́m người quen.


Nhà tôi chỉ cách đây 3km nên rất nhiều người quen biết. Nhiều lúc họ lén ném thuốc lá vào cho v́ khu này chỉ cách con đường Tự Do một hàng rào kẽm gai thấp.Đang quét dọn, tôi bỗng nghe một tiếng nổ lớn, quay lại th́ thấy anh Trần Quang Ảnh (em ruột dược sĩ Trần Quang Tuấn), Trưởng ban 4 CK/ PLC nằm ngă bên canh. Môt bàn chân đă bị nát, máu me cùng ḿnh, tôi vội sốc anh lên lưng cơng chạy về trại cấp cứu. Anh được chuyển đi bệnh viện và sau đó về luôn nhà.


Sau gần 5 tháng mới gặp lại người thân, thật vui mừng không kể siết. Một giờ thăm nuôi quá ngắn ngủi nhưng có c̣n hơn không. Nhờ gia đ́nh tiếp tế đầy đủ các vật cần thiết, nhất là thuốc trị sốt rét nên sức khỏe có khá hơn trước.


Ngày đầu tiên được học tập ai nấy cũng hâm hở, áo quần nghiêm chỉnh, giấy bút đầy đủ để ghi chép. Tôi hoàn toàn thất vọng khi biết ban giảng huấn là ai. Trưởng ban là Đại úy VC tên Phong người Phan Rí, Trước khi tập kết là giáo viên trường làng. Chính trị viên Tiểu Đoàn.. anh em đặt cho biệt danh là Phong gió, v́ tài nói phéc có hạng.Phụ tá cho Chính trị viên Phong người Xuân hội, Chợ lầu cũng mang quân hàm Đ/úy.Tôi quên mất tên chỉ nhớ biệt danh "LÀ " mà anh em lén đặt. Chúng tôi gọi hắn là đại úy Là, bởi v́ ăn nói cà lăm và trong 2 tiếng lên lớp tôi thấy hắn dùng chữ Là cũng có trên vài trăm lần. Thường trong khi lên lớp chúng tôi thường đếm hôm nay y nói bao nhiêu tiếng Là. Nguyên gốc của hắn Xuất thân từ chăn trâu cho gia đ́nh Phú hộ. Sau bị dụ dỗ nhảy rừng tập kết ra bắc nay trở về làm ông lớn, nhưng cái gốc dốt nát làm sao chửa được nếu không được đi học. Không biết tại sao VC lại chọn một người có tŕnh độ như vậy làm chính trị viên, hèn nào cấp dưới tay nào cũng đạt tŕnh độ siêu nhân..


Thành phần quản giáo đa số là người địa phương đi tập kết ra Bắc nay trở về. Gồm Tr/úy Thanh người Chợ lầu, Th/úy Cảnh phan rí, Th/úy Tùng Phan rí, Th/úy Bảng người Hà nội.Chuẩn úy Xây trước đây là lính SD/22/BB nội tuyến, sau chạy theo VC lập nên công trạng được phong quân hàm chuẩn úy. Nhin chung v́ là người địa phương nên cũng đôi chút dễ dăi, chỉ phải v́ sống,hoc tập chung lâu ngày với Cộng sản nên tiêm nhiễm cái tật cố hữu của cán binh cộng sản là bốc phéc không chê vào đâu được.


Ngày học đầu tiên, chúng tôi bị ngay tên CTV Phong gió phán một câu nghe nhức nhối. Các anh chưa phải là thành phần Trí thức, các anh chỉ tạm thời là người gọi là có học.Đây là đ̣n đánh phủ đầu để che giấu cái dốt của bản thân hắn, v́ rất nhiều trong chúng tôi biết gốc gác tam đời cổ đại nhà hắn.Ngồi phía dưới chúng tôi ngơ ngác không hiểu hắn nói ǵ. Trong chúng tôi quy tụ cả tinh hoa miền nam. có cả Bác sỹ, luật sư, cao học. người nào ít nhất cũng là ông Tú, đủ sức dạy dỗ tất cả các tên cán ngố như hắn.


Những đầu đề các bài học nghe thật kêu, nhưng đầy lố bịch và rỗng tuếch

- Đế quốc Mỹ là tên Xâm lược và là Sen Đầm quốc tế.


- Ngụy Quân ngụy quyền là tay sai của Đế quốc Mỹ


- Xă hội chủ nghĩa nhất định thành công.


- Hồ chí Minh Vỹ đại, vị cha già cứu tinh của dân tộc


- Đảng cộng sản việt nam quang vinh, đời đời sống măi trong sự nghiệp của chúng ta.


- Chính Sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trước sau như một..


Đại loại những bài như vậy, trong học tập phải đào sâu tư tưởng, Phát biểu đúng trọng tậm Sau khi lên lớp về thảo luận ở tổ gồm 18 người cho thật nhuần nhuyễn. Mỗi bài chúng tôi phải thảo luận bốc phéc trong một tuần.Trong học tâp khi thảo luận phải nghiêm chỉnh.tự đánh giá bản thân là người có tội, được cach mạng khoan hồng tha chết, đem về đây cho cải tạo thành người hữu ích mai sau.Để đền ơn Bác và đảng. Chúng tôi phải học tập tốt, lao động tôt. Sẵn sàng tố giác bất cứ ai có hành vi cử chỉ, lời nói chống lại chính quyền cách mạng.Tuyệt đối tin tưởng vào đường lối chính sách của đảng.


V́ căng thẳng quá nên có một anh ở Lâm Đồng tối ngủ cắt đứt mạch máu tự tử chết. Lúc đi vệ sinh trong giờ giải lao, anh Nguyễn Hoành Biệt Kích nói móc họng "tụi mày nhớ đái cho đúng trọng tâm". Có vậy thôi mà anh bị kiểm điểm trước tổ rồi đội. Anh Lê văn Vinh trong lúc đánh Domino với chúng tôi, vô t́nh nói "đừng nghe lời mấy thằng Cộng sản". Thế là mang đại họa vào ḿnh.Thời gian hoc tập chỉ có hai tháng rưỡi, nhưng cảm thấy nó dài vô tận, Đầu óc như mụ mẫm v́ phải vắt óc nói láo theo đơn đặt hàng. Thế rồi cũng qua cơn gây go, chờ ngày đi lao động.


Trong một đêm tháng 11/75 vào khoảng 11 giờ đêm, cả trại đang ngủ. Bỗng hốt hoăng v́ những tràng đạn bắn như sát bên tai. Một bóng người từ cửa sau lao vào leo lên sạp nằm kế bên tôi, chuyện ǵ đă xảy ra?.Chừng mười phút sau. Quản giáo và vệ binh ập vào pḥng chúng tôi bắt đi anh Vinh. Th́ ra anh đă cùng một nhóm ở Lâm Đồng tổ chức Vượt trại. Trong khi vượt rào kẽm gai, bị phát giác nên cảnh vệ trên cḥi canh bắn chết một anh, số c̣n lại may mắn chạy được vào pḥng.Tổng cộng số người chết ở Sông mao v́ di chứng của Căn bệnh Sốt rét ở Cà Tót lên đến hơn 20 chục người.


Sau khi học tập xong, Một số đông trên 1000 ngàn người được cho về. Hầu hết là các anh có thân nhân có công với cách mang. Có cha chú tập kết trở về bảo lănh, hoặc giữ những chức vụ không gây nợ máu với nhân dân, trong lần này có nhà văn quân đội Hải Triều (Lê Văn Hai) và hầu như những anh em có thân nhân đi tập kết trở về đều được cho về.


Cái tết đầu tiên đến với tù cải tao trong buồn tẻ, người nhà lại được phép thăm nuôi. Chúng tôi được lệnh tổ chức đêm văn nghệ thật " hoành tráng " để đón xuân. Về thể thao th́ có các đội bóng chyền ở Chợ Lầu và Hải Ninh được phép vào thi đấu.Với Tuyển thủ từ 4 Quân Khu về đây, Đội bóng chuyền Tổng trại 8 đă hạ dễ dàng các đối thủ vô trại thi đấu.


Về văn nghệ, Trại B phối hợp với trại C, cùng tổ chức đêm văn nghệ ngoài trời. Tất nhiên chương tŕnh phải được thông qua trước. Với sự tham dự của toàn thể trại viên cùng ban quản giáo. Hầu như tất cả vệ binh và gia đ́nh đều có mặt để xem cái tụi ngụy quân này tŕnh diễn ra sao. Đêm văn nghệ rất thành công về mặt nghệ thuật. Cán bộ quản giáo phải thừa nhận trong tù cải tạo có nhiều nhân tài.làm cái ǵ cũng hay cũng giỏi.Những vở kịch, mặc dù đă kiểm duyệt trước, nhưng khi tŕnh diễn mấy anh đă cương vào nói xỏ siêng vào chính sách, nên ngày hôm sau toàn bộ nghệ sĩ và trưởng ban văn nghệ Khối phải làm bản kiểm điểm.


Ngoài ra chúng tôi c̣n có tờ bích báo, nội dung rất súc tích, trong đó có những bài viết có những ẩn ư sâu xa, nhưng v́ tŕnh độ cán bộ kiểm duyệt quá thấp, không thấy được nên cho đăng.Về ăn uống, tuy có thiếu thốn nhưng nhờ có thăm nuôi nên cũng tạm đủ, chúng tôi tận dung. tất cả đất trong khu gia binh c̣n trống để trồng thêm rau xanh, trong những tháng có mưa.


Để chuẩn bị đi lao động, chúng tôi lại phải học thêm bài lao động là vinh quang. Sau Tết, toàn bộ chúng tôi rời Sông Mao để bước vào cái gọi là lao động quang vinh. Chả thấy quang vinh ở chổ nào chỉ thấy chúng nó vắt kiệt mồ hôi của người tù cải tạo, sau khi đă bẻ găy bằng tinh thần qua các buổi học tập.Đại bộ phận làm việc tại Nông trường Bông vải Lương Sơn. Nông trường này kéo dài từ Đập Đồng mới tới Suối Nhum, chạy sát với sông lũy và nằm bên kia bờ.Khu vực này trước đây thời Đại Tá Ngô tấn Nghĩa c̣n làm Tỉnh Trưởng đă khai quang phát đất cho dân Quảng Ngăi vào định cư ở xă Nghĩa Thuận nằm sát Đập đồng mới.


Hai trăm người, trong đó có tôi di chuyển đến đóng quân tại Dốc Bà Chá. Nơi đây trong đêm 16 rạng 17/ 4/75. ĐĐ/1/212/ĐP của Đại úy Vĩnh đă gài địch vào trận địa ḿn chống chiến Xa. Tiêu diệt 7 chiếc làm rối loạn hàng ngũ địch, tiêu diệt bảy chiếc tank, và chậm bước tiến của địch trên đường tiến về Phan thiết. Chúng c̣n bỏ lại tại chỗ 3 chiếc,bên bờ sông chúng tôi dùng làm nhà cầu. Nhiệm vụ của Đội chúng tôi là đắp một con đường bằng đất rải đá từ QL1 đến bờ sông có bến phà qua Sông, mục đích là chuyển số bông thu hoạch khi mùa mưa đến.


Làm việc thật nặng nề, lúc đầu vừa cuốc đất vừa khiêng về đổ. Sau được tăng cường một xe chở đất. Chúng tôi phải đi xuống đồi đá ở xóm nùng Đập đồng mới để cuốc đá sỏi. Sau 3 tháng làm việc nặng nhọc, con đường hoàn thành. Một việc đáng tiếc xảy ra là một quả ḿn chống chiến xa đă phát nổ, một em bé chăn ḅ đă biến mất trước mắt chúng tôi. Trước khi chyển chỗ khác chúng tôi được cho thăm nuôi.


Chúng tôi tập trung về nông trường Bông để thu hoạch cho đến gần Tết. Trại C (Thiếu úy) một số anh em khoảng 20 người tổ chức Vượt trại, Trưởng nhóm là Th/úy Trần văn Xuân và các anh Hoàng văn Toàn, Nguyễn Phương, Phạm Thời v v... Công việc bị VC phát hiện v́ có ai đó mật báo, các anh vừa lội qua Sông trong đêm để qua Lương Sơn định phân tán mỏng, th́ lọt vào ổ phục kích của Vệ binh trại do Chính trị viên Hồng dẹo chỉ huy. Các anh toàn bộ bị bắt, may mà không có ai bị bắn chết. Anh Trần văn Xuân chủ chốt nên bị bắt cùm một năm tại Giếng Triềng, Tà Dôn, măi khi về đến Hàm Trí mới được thả ra đi lao động.


Gần tết một nhóm khá đông gần 400 người được cho về, gây cho chúng tôi thêm niềm hy vọng dù mong manh. Tết 1976 lại đến chúng tôi lại tổ chức văn nghệ vui xuân, lần này Quản ca Hoàng bị làm kiểm điểm v́ cho rằng dám ví quản giáo như con c̣ ngóng cổ nghe trong câu hát ca dao sau đây "Ở đây không hát th́ ḥ. ḥ lơ.Chẳng phải con c̣ mà ngóng cổ nghe".

 


ĐẬP TRÀN SÔNG LŨY


Trước khi đi Làm việc ở chỗ khác chúng tôi được cho biết là cố gắng lao động tốt sau 3 năm sẽ được cho về. V́ vậy niềm hy vọng tăng thêm, tin tưởng ngày về đă gần kề.Sau khi ăn Tết xong vài ngày, Đại bộ phận đi ngược dọc con Sông Lũy lên đầu nguồn, qua đêm ở trong rừng ngày hôm sau đến vị trí đóng quân. Chúng tôi mới biết nhiệm vụ mới là làm con Đập tràn trên thượng nguồn Sông Lũy, và đào con mương dẫn nước về tưới cho cánh đồng Bông Lương Sơn. Một bộ phận vài trăm người đến Giếng Triềng gần núi Tà Dôn để khai khẩn ruộng,sản xuất lúa gạo nuôi quân.


BCH chỉ cho một ngày để làm chỗ ở, May mà chúng tôi qua thời gian làm việc nặng nhọc đă chân cứng đá mền mới làm kịp. Cán Bộ Thủy lợi Đoàn 8 chịu trách nhiệm thiết kế, đo đạc. Tù cải tạo chịu trách nhiệm thi công. Việc khảo sát địa chất vùng này được thực hiện vội vă, hay sự bất tài của Kỹ sư thiết kế dự án mà khi đào mương gặp phải lớp đá nằm dưới mặt đất chừng một mét. Không thể nào đào bằng dụng cụ thông thường và bằng sức người. Quân khu 6 tại Đà nẵng phải cung cấp chất nổ để chúng tôi đánh đá đào mương. Làm kéo dài thời gian và không hoàn thành được.


Con Đập đă làm xong nhưng nước th́ cứ bị ṛ rỉ, nước không tràn qua được. Ngày khánh thành con dập đă đến, các Kỹ sư trách nhiệm bí quá đành phải hỏi ư kiến chúng tôi xin giúp đỡ. Sau khi hội ư chúng tôi giải quyết trong một đêm, bằng cách lặn xuống đáy dùng đá nhỏ chèn lại các lổ ṛ rỉ, nước tràn qua đập. Ngày hôm sau Đại tá Sư trưởng đến khánh thành đập, hết lời tán dương đoàn 8, nhưng quên nhắc đến công lao đám tù cải tạo đă đổ mồ hôi, thậm chí cả máu để hoàn thành đúng kỳ hạn con đập.


Mặc dù chúng tôi đă có nhiều sáng kiến như chế tạo cần cẩu theo nguyên tắc đ̣n bẩy để chuyển đá lên bớt cực nhọc, và năng xuất tăng rất cao, nhưng v́ con mương nằm trên vĩa đá, nên đến giờ này con Đập th́ làm xong nhưng con mương không hoàn thành được.Uổng công cho chúng tôi đă đổ biết bao nhiêu mồ hôi, công sức. Đúng với câu "nước sông công tù". Gần đó đám Thanh niên xung phong được điều lên đây làm không được đành bó tay. Các em than thở là bị bắt buộc đi Thanh Niên Xung Phong. Một số lớn đă trốn về nhà v́ không chụi nỗi công việc nặng nhọc và cái nắng nóng như thiêu như đốt.


Đoàn quay phim của nhà nước lên quay đám này về làm phim tài liệu tuyên truyền, nhưng có khúc nào mà đám thanh niên xung phong làm ra hồn, nên tới mượn chỗ chúng tôi làm để quay về tuyên truyền. Tù cải tạo th́ bắt trốn kỷ vào rùng, thật xảo trá hết chỗ chê.


Thấm thoát Tết lại đến, Hơn 9 tháng không được thăm nuôi, lại làm việc trong điều kiện quá tồi tệ. Ngày th́ nắng cháy da người, đêm th́ lạnh buốt xương. Ăn uống đói khác, nên ai nấy đều hóc hác thấy rơ. Có lần phải ăn củ nần bị trúng độc xém chết cả đội. Để chuẩn bị ăn Tết, BCH trại cho Tù Cải tạo thăm nuôi, để thân nhân tiếp tế thực phẩm cho tù cải tao có thêm thực phẩm mà có sức cày tiếp


Ngày thăm nuôi thật rộn rịp. Bên bờ sông, từng gia đ́nh quây quần trên băi cỏ ăn cơm. Một anh bạn Đai úy viết một lá thư trao cho vợ gởi về cho mẹ bị cán bộ quản giáo bắt được. Tối đến bức thư được đem ra đọc cho toàn trại nghe, v́ lâu quá nên tôi chỉ nhớ đại ư. Đầu thư là gởi lời thăm gia đ́nh sau đó có đoạn viết than thở về sự cực khổ ở đây. Đồng thời cho biết là có hy vọng là sẽ được về nay mai. Trong thơ có đoan Viết " Đêm th́ trăng sao, ngày th́ nắng giọi. Con nay đă ở cuối đường hầm, Con đă thấy vài tia sáng le lói ở cuối đường." Cả đám tù như lặng câm, cảm thấy bị xúc phạm nặng nề, ngồi im lặng và càng thấm thía cho kiếp tù, giận thay lũ VC ngu xuẩn, đem cảm xúc ư nghĩ thành thật của một tù nhân ra làm tṛ đùa..Bức thư này được cho là phản động, nên bắt anh phải kiểm điểm nhận lỗi.


Tết năm đó ăn tết trong buồn tẻ. Mai rừng nở rộ tô điểm cho rừng hoang thêm sắc màu. Nhưng ḷng người càng ảm đạm. Càng ngày mương dài ra và gặp toàn đá, công tŕnh bị chậm lại, không biết bao giờ mới xong. Sau tết hơn 200 tù cải tạo được về.Không biết v́ lư do ǵ toàn bộ rút về Hàm Trí. Các anh em làm ruộng ở Giếng Triềng cũng tụ hết về đây.

 


HÀM TRÍ LONG HOA


Ngay trước đồn NORA Long Hoa có con đường đất nối liền QL 1 với Hàm Trí chừng 3km. Vùng này khô cằn đất đai không được màu mỡ, cách chỗ trại đóng chừng 2 km mới có vài ngôi nhà và có một giếng nước. Trong phạm vi trại có con suối cạn chảy qua. Khi có mưa th́ có nước hết mưa th́ khô can. Chúng tôi phải làm đập chận nước lại mà phải đào giếng dưới ḷng suôi cũng không có nước.

Trại A ở cách trại B + C một quăng đường ngắn, nhưng ít khi thấy nhau. Hai trại được rào lại bằng cây rừng cao 3 mét. Mỗi trại được lệnh phải cất một hội trường. Không có dụng cụ và đinh để đóng tole. BCH trại điều một đội khối Đại úy ra đồn NORA lấy concertina về chặt làm đinh. Sáng hôm đi như đi vào cơi chết, đoàn người phải mang theo vơng để khiêng người, có thể có người chết v́ ṿng rào đồn toàn ḿn, may mà không ai có việc ǵ. VC đă coi mạng những người Tù cải tạo VNCH không ra ǵ, thua mấy cây đinh.


Tại đây, chúng tôi phá rừng làm Rẫy, trồng bắp, Cao lương, Lúa, Đậu phụng,Đậu xanh...Một đội lên rừng lấy gỗ về cưa xẻ thành từng miếng đóng sạp cung cấp cho Quân khu 6.Nói chung Trại Trung úy và Thiếu úy có phần dễ dăi. Bên Đại úy bị kềm kẹp một cách tàn độc.


Toán đầu tiên vượt trại là nhóm của Đại úy Nguyễn Văn Ba, Thông Minh Xê (gồm 4 người) Sau đó không lâu, nhờ sự giúp sức của gia đ́nh thêm một Đại úy vượt trại thành công, gây tức tối cho BCH trại, các anh càng bị khe khắt hơn.


Trung tuần tháng 3/78. một toán Đại úy khoản 20 anh vai mang ba lô đi ngang qua trại B, gặp lúc chúng tôi đang làm việc sát đường nên hỏi các anh đi đâu đó, các anh cho biết là đi chặt tre. Tôi thấy trong toán có những người tôi quen như Đại úy Nguyền Văn Ngư, Thông Ngộ, Đặng Phiên.... Hôm sau th́ nghe tin các anh vượt trại thành công. Riêng Đại úy Ngư trở về Đồng trên Sông mao giả làm thầy Chang làm ruộng. V́ bị tố giác nên anh bị bắt nhốt tại Đồn Công an Bắc B́nh (tại CK/ Hải Ninh) năm1981.


Sau đó Trại B cũng tổ chức vượt trại nhưng bất thành, các anh bi bắt cùm chân biệt giam cho đến khi được chuyển ra A30 Phú Khánh. gồm Hoành Biệt Kích, Lê Quang Nồng, Trác, Qúy......


Để răn đe, BCH trại cho tập họp toàn thể trại viên để nghe lời Thú tội của Đại tá Ngô Tấn Nghĩa gởi đến toàn thể Quân Dân Cán Chính Tiểu Khu B́nh Thuận. Thât là láo khoét, lúc này Đại tá Nghĩa đă vượt biên được qua Thái Lan và đang định cư tại Mỹ. Không biết Đai tá Nghĩa nào đây. Qua giọng nói rè rè nghe không rơ. Giọng Đại tá dơm, kêu gọi tất cả mọi người an tâm học tập. Chính bản thân ông cũng đang được nhà nước khoan hồng cho cải tạo.


Đai úy Thông Minh Xê, người Thượng vượt trại trước đó về sống ở buôn Thượng trên Ban Mê Thuộc bị bắt lại đem về dằn mặt chúng tôi. Lúc này Cộng sản VN đă tấn công và chiếm Cam Bốt. Kế tiếp là chuẩn bị đánh nhau với Trung công, anh em môi hở răng lạnh dạy cho VN bài học. Chúng tôi được lên lớp cho biết bọn Bá quyền Tàu đỏ xâm lăng nước ta. Không c̣n t́nh hữu nghị gắn bó Môi hở răng lạnh như trong lúc học tập mà đảng đă rêu rao.


Đầu năm 1979, c̣n một tháng nữa là Tết Âm Lịch. Không phải ngày Lễ mà trại làm ḅ cho ăn. Chắc có chuyện ǵ đây, và quả nhiên như vậy. Sáng sớm tất cả mang toàn bộ hành lư tập trung ngoài sân.Danh sách đọc chia làm 3 nhóm. Một trăm người được cho về, 400 đi trại Sông cái Phan Rang.Số c̣n lại hơn 600 lên xe ra quốc lộ 1 trực chỉ về Bắc cùng với trại A Đai úy. Đây toàn là thành phần cực kỳ ác ôn c̣n sót lại sau bao lần sàng lọc.theo lời kết tội của VC.


TRẠI A30 PHÚ KHÁNH


Qua một ngày môt đêm di chuyển liên tục, cửa bửng sau của xe tải bị khóa chặt. Mỗi xe 50 người ngồi thờ thẫn trong thùng xe. Tiểu tiện trong những thùng mang theo. Điều oái âm, không biết vô t́nh hay cố ư, Món thịt ḅ ăn hôm ra đi, làm chúng tôi tiêu chảy khủng khiếp. nếu muốn nhân lúc này chạy trốn cũng không nỗi.


Khuya hôm đó, xe dừng lại ở đỉnh đèo cả cho đi vệ sinh với sự canh pḥng nghiêm ngặt. Đến Tuy Ḥa, xe quẹo trái trên Tỉnh lộ 7B (đại lộ kinh hoàng ). Chừng 10km, phía bên phải đường là xă Thạch Thành. Bên trái là trại A 30 Phú Khánh khét tiếng. Phía trên chừng 2km là Đập Đồng Cam lớn nhất miền trung. Trại nằm sát bờ Sông Ba. cách đó 3km dọc theo sông là Phân trại B́nh Sơn.


Trước 75 khu này là Đồn điền trồng mía của người Pháp. Hê thống dẫn thủy nhập điền rất hiện đại, đất đai ph́ nhiêu. VC dùng nơi này làm nông trường cho trại tù.Quá mệt mơi v́ lái xe liên tục, một xe chở tù lủi xuống mương nước, may không ai bị chết, xe vào trại lúc 9 giờ sáng, chúng tôi được bàn giao cho công an quản lư. Tiêu chảy làm toàn bộ đuối sức, không c̣n đứng nỗi để tập họp bàn giao. Anh em kéo ra ngồi tiêu chật kín cả hai đám ruộng lớn.


Trại A30 là một trại khét tiếng về mức độ tàn ác dă man của CSVN. Chúng dùng tù h́nh sự làm toán trật tự đàn áp thẳng tay các vụ chống đối. Đứng đầu nhóm này là tên Ghe, trước đây là Xă đội trưởng VC.Y đă lạm dụng quyền lực giêt chết người nên vào tù. Phụ tá là tên B́nh, tên Đức, tên Sơn...Phân trại B́nh Sơn dùng nhốt tù H́nh sự và phản động. Trại được chia theo các đội ngành nghề gồm có Đội Rau xanh, Đội Mộc, Đội cưa xẻ, Đội gạch ngói, Đội xây sát.....


Đặc biệt có 2 đội nữ hơn 400 chị em, Tội phản động vượt biên h́nh sự đều nhốt chung.Có 2 đội nam, tuổi các em c̣n rất nhỏ có em chỉ 17 v́ can tội Vượt biên. Một nhà kỷ luật trang bị gông cùm chuyên nhốt những tù chính trị cứng đầu. Bên cạnh đó là nhà giam các Linh mục. Tôi thấy có ba vị bị nhốt tại đây, trong một nhà riêng có rào bao quanh không cho ai được tiếp xúc. Bên các sư Phật giáo có vài Sư Tuyên úy nhưng cho ở chung với thường phạm nhưng phải để tóc.

Chừng nửa tháng sau, các anh em của tổng trai 5 cũng bị dồn về đây. Số người tại đây tăng lên hơn 6000 người. Quả là kinh hoàng, nhưng cũng nhờ sống chung đụng như vậy mà tôi ghi nhận được nhiều điều lư thú về chế độ tàn bạo này.

Nhà ở chật chội, tối ngủ phải nằm nghiêng mới ngủ đươc.Ăn uống rất kham khổ, mà lao động làm theo chỉ tiêu nên chúng tôi có phản ứng mạnh. Đại tá Phó Trưởng ty công an Phú khánh phải đến trấn an ngọn lửa phản kháng gần như công khai qua các buổi họp đội có quản giáo tham dư. Chúng tôi có đặt thẳng những câu hỏi như: Cách mạng có nói láo hay không khi hứa với chúng tôi sau 3 năm lao động tốt sẽ cho về. Đại tá Công an tim cách lẫn tránh, giải thích rằng t́nh h́nh biến chuyển bên ngoài rất khó khăn, các anh ở đây an toàn hơn.


Lúc ở Tổng trại 8 cách xưng hô có phần tôn trọng phẩm giá con người, Dùng ANH và TÔI để xưng hô. nay phải xưng hô thưa Cán bộ, Ban trưởng. Thằng công an cảnh vệ quèn cũng phải đứng cách 3 bước tŕnh với thưa v́ thế chúng tôi rất bực ḿnh nên nổ ra các cuộc vượt trại.Gần 500 người của Trung uư và Thiếu úy và một ít đai úy được chuyển lên B́nh Sơn, v́ tại đây mới được tân trang mở rộng.Đội Nữ chủ yếu là Vượt biên cùng các em trai mang tội vượt biên, già th́ cho về, trẻ th́ tống vào Thanh niên Xung Phong.


Gần 600 mạng khi đến nơi giao quân chỉ c̣n mấy mạng v́ sợ không dám nhảy xe, hoặc v́ lư do ǵ đó không dám trốn, số c̣n lại trốn mất làm Ban trưởng Tr/ tá Hạnh điên lên.Mới ra đây hơn tháng, Gặp băo lớn ập vào, nước sông Ba lên cao, chúng tôi phải chạy lụt ra xă Thạch Thành. Đội chúng tôi được ở chung với nhà Kỷ luật trong một ngôi trường. Pḥng bên hơn 40 người bị xiềng chân lại với nhau. Người gầy g̣ xanh xao hóc hác trông rất thương tâm. Trong đó có một nữ tù nhân.Tôi hiểu ngay đây là những người tù chính trị, theo cách gọi của đảng là phản động. Những ai chống lại chế độ, Không ca tụng Bác Hồ vĩ đại đều là phản động.


Qua t́m hiểu tôi biết chị tên HỒNG. Sau ngày 30 tháng 4 chi gia nhập Phục Quốc, thư kư cho nhóm Phục Quốc Quân tai Nha Trang. Giáo sư Tháo Trường Vơ Tánh Nha Trang làm Chủ tịch Đảng. Năm 1976 bị bắt ra ṭa ở Ṭa án Nha Trang. Giáo sư Tháo bị kêu án 20 năm. Riêng chị 8 năm.Sau khi bị kết án, quan ṭa cho phép chị nói lời cuối cùng. Đứng dậy, chị chỉ thẳng vào mặt tên quan ṭa nói lớn. "Liệu chế độ của các ông có tốn tại 8 năm nữa hay không mà các ông kêu án tôi chừng đó" Đây mới là Anh thư của thời đại. Bọn c̣ mồi lập tức tuyên án chị lên 20 năm, và chị bị cùm tại nhà Kỷ luật A30 Phú Khánh 1 năm. Sau khi được thả ra đội nữ, Chị tiếp tục kêu gọi chi em trong đội không tham gia lao động và tỏ ra khinh miệt bọn công an. Chúng lại tiếp tục đem chị vào cùm cho đến hôm nay.


Riêng giáo sư Tháo bị giam ở B́nh Sơn trong Đội phản động. Khi được chuyển về B́nh Sơn tôi ở chung với đội Phản Động này.Cái Tết 1978 đến trong lặng lẽ, ngày tết hoặc lễ lớn, khẩu phần ăn của tù cải tạo có thêm miếng thịt bằng ngón tay. Anh em sông được là nhờ cải thiện thêm khi đi lao động và của gia đ́nh thăm nuôi.


Ban trưởng là Trung tá Công an Trần Đức Hạnh. người B́nh Định. Quê mùa dốt nát không biết sao lên được Trung tá, nghe cách ăn nói th́ đủ biết.Tay này rất thích hát bội, nên đội văn nghệ trại có thêm gánh hát bội. Thật khổ sở cho đám tù cải tạo chúng tôi vô cùng. Hễ có quan chức nào đến thăm viếng là mỗi lần gánh hát bội phải hát và khán giả là đám tù mệt mơi. Có tuồng hát đến chục lần, đó là tuồng Ngũ Hổ B́nh Tây. Nhân vât chính là tên tướng Tàu Địch Thanh đời nhà Tống. Một tên đă từng cầm quân xâm lược nước ta, vậy mà y không biết lại hết lời ca tụng tên Địch Thanh là hiếu nghĩa vẹn toàn.


Ban Hạnh ưa Tŕnh Diễn nên trại có đủ các bộ môn, Báo chí Thể thao, văn nghệ. Có một đêm Ban ta ghé nhà thăm nuôi được các chị nói sao không biết. Ban ta quyết định cho tất cả ai có thân nhân trong đêm đó được ra nhà thăm nuôi ngủ với gia đ́nh. V́ nặng phần tŕnh diễn nên Ban nhà ta tổ chức đám cưới ŕnh rang cho một cặp ở ban văn nghệ.Trong ban văn nghệ có chi Hồng, ca sĩ đài Truyền h́nh Nha trang, chị hát rất hay, nên Ban Hanh rất cưng. Chị xin về Nha Trang chữa bệnh viêm mũi và trốn vượt biên luôn.


Hai anh thuộc diện phản động vượt trại thành công nhưng sau một tuần bi bắt lại môt anh. Ngay lập tức một ṭa án được lập ra để xét xử Nguyễn Đỏ tại hội trường trại. Thành phần tham dự được giới hạn. Anh Nguyễn Đỏ lúc bấy giờ chừng 22 tuổi bị cái ṭa án quái gỡ kết án tử h́nh (án trước của anh là 20 năm v́ tham gia Phục Quốc). Ba ngày sau anh bị đem ra bắn tại chân Đèo Cả.


Trong nhóm Đại úy từ Tổng trại 8 ra đây, các anh đă có kế hoạch vượt trại chỉ chờ thời cơ. Nhân khi đi làm, các anh cướp súng đánh và đầu tên cảnh vệ và đào thoát.Vụ này gây chấn động trong trại. Bọn vệ binh trở nên sợ sệt và có lễ độ hơn với anh em. Trong toán vượt trai hôm đó có Đại úy Trương Đức Tuấn (em ruột bà Trương Đức Nghi vợ Thiếu Tá Trịnh Vĩnh B́nh) và Đại úy Dậu.


Tháng sau nghe tin các anh bị bắt lại Khi tính vượt qua biên giới Lào. Các anh bi giải về lại A30. Nhốt trong nhà kỷ luật, những tên trật tự trại đánh các anh dă man, nhất là Đại uư Tuấn. Riêng Tr/úy Lương Hải người Chợ Lầu. Trong lúc đi rừng chặt cây anh đă có hẹn với gia đ́nh đưa bằng Honda về Sài g̣n. Được một năm sống không có hộ khẩu, lại không đủ tiền chung cho công an khu vực, nên anh bị bắt giải lai A30. Ngày anh ra nhà Kỷ luật, tôi thấy anh như một thây ma biết đi. Khi qua được Mỹ theo diện HO. Anh chêt năm 1995 v́ vết thương của đ̣n thù năm nào.


Tôi được ở chung đội với các anh tù chính trị,VC gọi là phản động v́ tham gia lực lượng Phục Quốc. Ngoài Giáo sư Tháo ra c̣n có thêm 40 anh hùng, án từ 8 năm đến 20 năm. Có một giáo sư dạy Pháp Văn mà tôi quên tên đă gần 80 tuổi. Bác Quang, chú Triển. Đăc biệt Th/sỹ Biệt Kich Sạc lai... nhiều lắm những chiến sĩ vô danh cấp bậc chỉ là Tr/sỹ, Hạ sỹ, Binh nh́ mà có tinh thần yêu nước một cách nồng nàn. Tôi tự thấy hổ thẹn cho bản thân v́ không bằng được một phần của các anh.


Một tù nhân đặc biệt, khi em vào đây chỉ mới 15 nay 18 tuổi. Được em kể lại lư do vào đây, tôi càng cảm phục.Khi VC tiến chiếm Quận Diên khánh, Khánh Ḥa. Tuy em mới 15 tuổi, nhưng em căm thù VC vô cùng. Em giấu lại một khẩu carbin M1 với vài băng đạn. Khi Phong trào tham gia Phục Quốc lan rộng. Em cùng với một sô lính VNCH lên rừng chống lại VC. Bị bao vây tất cả giơ tay đầu hàng giặc nhưng em th́ không. Em đă chiến đấu tới viên đạn cuối cùng và bị thương bất tĩnh. VC nghĩ em đă chết nên không bắn bồi. Khi xác em được khiêng về th́ em tĩnh lại. Nếu em trưởng thành chắc đă lănh án tử h́nh v́ có vài công an đă bỏ mạng trước mũi súng của em.


Với án tập trung cải tạo, không có ngày về. C̣n nữa Anh Sơn, anh Doan biệt kích cũng là những chiến sỹ kiêu hùng.Trên đường đi về sau khi lao động, hai anh đă lẫn vào đám cỏ biến mất.Vài người có biết nhưng không ai báo cho quản giáo. Đến khi điểm danh vào cổng mới thấy thiếu hai anh Nừa tháng sau, nghe tin hai anh đă bị bắt lại nhốt vào nhà Kỷ luật, khỏi phải nói hai anh lănh đủ mọi đ̣n thù. Đa số các anh trong Nhóm phản động này đều xanh xao, và ho ra máu. Các anh cho biết bi công an tra tấn khi bị bắt v́ tham gia Phục Quốc.


V́ vượt trại quá nhiều, Để trấn an và t́m kế hoạch chận đứng. Ban trưởng Hạnh cho triệu tập một cuộc họp gồm tất cả Quản giáo, Đội trưởng, đội phó và Thư kư đội (trại có 54 đội) ngoài ra c̣n có nhiều tổ biệt lập..Mở đầu, Ban Hạnh yêu cầu tất cả mọi người cho biết sự thật, lư do tại sao gấn đây lại vượt trại nhiều. Ông ta hứa danh dự là không bắt tội v́ nói sự thật, có đụng chạm với BCH trại.


Sau gần năm phút im lặng, một anh xin phát biểu như sau. Thưa Ban và Quản giáo. Không có ǵ khó hiểu cả,. lúc c̣n ở Tổng trại 8 có hứa là sau 3 năm sẽ giải quyết cho về. Nay trên không giữ lời hứa. Là con người, chúng tôi có t́nh cảm. Vợ con ở nhà nheo nhóc, đói khát. Có chị phải bán thân trong tuổi nhục mà nuôi con chờ chồng. Ban có biết không.Các anh Đại úy nh́n thấy Th/úy, Tr/úy chưa về th́ đến bao giờ các anh mới được về đây? Chỉ c̣n con đường vượt trại. Nếu một năm nữa mà không được về chắc bản thân tôi cũng phải tự ra đi. Ban Hạnh đánh rầm một cái xuống bàn quát im ngay. Sau đó ông ta hứa là sẽ cứu xét, đề nghị cho về, và đề nghị Trại viên an tâm, chấm dứt việc vượt trại. May mắn sau đó Ban Hạnh giữ lời hứa không truy cứu người phát biểu hôm đó.


Cái Tết năm 1979 lại qua trong lặng lẽ tại phân trại B́nh Sơn. Những đợt về th́ nhỏ giọt tượng trưng vài chục mạng. Lao động càng ngày càng gian nan, nên tiếp tục có những cuộc vượt trại.Tại Phân trại B́nh Sơn, Tr/úy Hoành Biệt kích, hẹn cùng Quư người Đà lạt cùng vượt trại. Đây là nhóm hai người vượt trại ở Hàm Trí.Không biết lư do ǵ anh Quư thất lạc với anh Hoành, nên chỉ ḿnh anh Hoành ra đi, c̣n anh Quư lẫn quẩn trong đêm bị Công an trại truy đuổi bắn chết khiêng về bỏ nằm trước trại cho tất cả thấy để dằn mặt.


Nhờ sư đấu tranh của Tù "cải tạo" mà Tháng 10/80. Năm trăm người được thả về. Sau đó tháng 12 lại thả về vài trăm.Giừa năm 1981 coi như gần hết các anh em ở tổng trại 8 Sông Mao đươc về.Người Tù có cấp bậc cao nhất tai đây là Đại tá Lương, Ông ta đă bị cô lập không cho chúng tôi tiếp xúc. Luôn luôn bị đám Trật tự ŕnh ṃ theo dơi. Không biết ông về thời gian nào.


Ra khỏi nhà tù nhỏ, bước chân vào nhà tù lớn hơn. Tất cả Chiến Sĩ Quân lực VNCH bị đầy đọa về thể xác lẫn tinh thần. Hận thù triền miên do cộng sản tiếp tục gây ra biết đến bao giờ chấm dứt.


Ghi lại đây một đoạn đời bi thảm, không phải để kể lễ hay kêu than cho số phận của người lính, người dân Miền Nam bị bán đứng, đến nổi phải nát cửa tan nhà. Tất cả những gịng chữ trên đây đều là máu và nước mắt của không riêng tôi mà là của tất cả bạn bè đồng đội đă cùng bước vào cổng "thiên đường Xă hội chủ nghĩa" và một số may mắn trong số này có tôi đă trở về để làm một nhân chứng trước lịch sử dân tộc. Mục đích cũng chỉ thế thôi!

 


Cao Hoài Sơn

Cựu Trung Uư QLVNCH

Lính Già 229/TKBT

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính