Người binh sĩ trong ca khúc Ly Rượu Mừng là ai?

 

Cao-Đắc Tún

 

 

 


 - Tóm Lược: Theo ṃt ngùn tin g̀n đy, ca khúc Ly Rượu Mừng của nhạc sĩ Phạm Đình Chương được ćp gíy phép cho trình dĩn tại Vịt Nam sau 40 năm ngăn ćm. Lý do cho vịc này là nhóm c̀m quỳn c̣ng sản (NCQCS) tại Vịt Nam cho rằng các từ ngữ binh sĩ và đời lính trong lời nhạc m tả người lính ch́ng Pháp, và khng phải là lính của qun đ̣i mìn Nam. Bài này trình bày những lý lẽ và bằng chứng đ̀ng nh́t cho th́y binh sĩ và đời lính trong ca khúc Ly Rượu Mừng thực sự nói v̀ người lính trong mìn Nam ch́ng c̣ng sản.

 

*

 

Theo ṃt ngùn tin, ca khúc Ly Rượu Mừng của nhạc sĩ Phạm Đình Chương đã trở lại trn đ́t nước Vịt Nam sau 40 năm bị nhóm c̀m quỳn c̣ng sản (NCQCS) ngăn ćm. Lý do cho sự trở lại này khng được NCQCS cng b́ rõ ṛt. Tuy nhin, dựa vào bản tin đ̀u tin (dường như đã bị gỡ bỏ), theo nh bo Nguyn Minh, chnh việc tc giả Phạm Đnh Chương v tnh nhắc tới người lnh, tới từ ngữ 'đời lnh', 'binh sĩ ' m bi ht ny đ khng được php phổ biến suốt 40 năm. 'Chnh yếu tố người lnh lm bi ht khng được cho ht - Người lnh l người lnh no?', ng chia sẻ (Đng 2017; ng 2017). Cũng theo ngùn tin này, c thể xc định bi ht được sng tc khoảng thời gian 1951-1953. Tư liệu cũng cho thấy đ l bi ht m ng Phạm Đnh Chương viết về người lnh thời chống Php. Trn cơ sở chứng minh đ, Cục Nghệ thuật biểu diễn [đ cấp php cho bi ht được ht hồi đầu năm 2016]. Cuối cng th sau 40 năm bi ht đ được giải oan, ng Minh ni (tlđd.). 

 

Cu hỏi đặt ra là người binh sĩ trong ca khúc Ly Rượu Mừng là ai? Có tḥt nhạc sĩ Phạm Đình Chương viết về người lnh thời chống Php?

 

Trong bài Ly Rượu Mừng ti vít cách đy khoảng hai năm, và được đăng lại g̀n đy (Cao-Đắc 2015), ti khng đ̀ c̣p đ́n cu hỏi này, vì lúc đó v́n đ̀ NCQCS ćp gíy phép cho ca khúc này chưa xảy ra. By giờ, với ngùn tin này, ti b̉ túc bài vít trn qua bài này, với hy vọng làm sáng tỏ ṇi dung bài hát.

 

A. Thời đỉm ca khúc Ly Rượu Mừng được sáng tác và nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam.

 

Trước h́t, có vài chi tít khng được rõ ṛt. Đó là năm bản nhạc được sáng tác và năm nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam. Theo tài lịu ti tra cứu cách đy hai năm từ Wikipedia, nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam năm 1951 và ca khúc Ly Rượu Mừng được sáng tác vào năm 1952. (Ti khng có lý do gì đ̉ vít sai năm này vì bài vít lúc ́y khng đ̀ c̣p đ́n v́n đ̀ ai là người lính trong ca khúc.) Tuy nhin, Wikipedia đã được c̣p nḥt, vào ngày 1 tháng 9 năm 2016 và có th̉ trước đó, với cu Năm 1951, ng về H Nội lập ra ban hợp ca Thăng Long nổi tiếng và Năm 1953, ng lập gia đnh với ca sĩ Khnh Ngọc rồi chuyển vo Si Gn sống. (Ph̀n này có th̉ sẽ còn bị sửa đ̉i nữa.)

 

Nói tóm lại, tài lịu từ Wikipedia thay đ̉i năm nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam từ 1951 sang 1953. Năm ca khúc Ly Rượu Mừng được sáng tác ṽn giữ nguyn là năm 1952. Ai là người thay đ̉i chi tít này và với mục đích gì khng được bít rõ. Tuy nhin, vịc sửa đ̉i này xảy ra sau ngày ti truy c̣p cho bài vít hai năm trước như th̉ hợp thức hóa lý lẽ người lính thời ch́ng Pháp cho năm 2016 tạo nn ṃt nghi ngờ. 

 

Wikipedia thường được mọi người tra cứu. Tuy nhin mức đ̣ chính xác thay đ̉i tùy đ̀ tài. Ta nn bít Wikipedia khng phải là tài lịu hàn lm có uy tín, vì ai cũng có th̉ sửa đ̉i được. V̀ những đ̀ tài khng dính líu đ́n chính trị, Wikipedia khá chính xác, ngang ngửa với các tài lịu bách khoa khác, thí dụ như Britannica. Tuy nhin, v̀ các đ̀ tài chính trị, Wikipedia thường bị phá hoại (Wolchover 2011). V̀ Wikipedia tíng Vịt, vịc phá hoại sửa đ̉i các bài tra cứu trn Wikipedia thường xảy ra cho phù hợp tài lịu tuyn truỳn hoặc che gíu ṭi ác của NCQCS (thí dụ cục thảm sát Ṃu Thn 1968). Vịc năm nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam được thay đ̉i trong Wikipedia dường như là ṃt ñ lực trẻ con và tỉu nhn của NCQCS trong vịc sửa lại sự tḥt.

 

Đìu đó khng có nghĩa là ta khng th̉ tìm ra được cu trả lời vì có những chi tít khác giúp ta xác định cu trả lời này. Sau đy là ba chi tít lin ḥ đ́n năm nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam và năm sáng tác ca khúc Ly Rượu Mừng.

 

Thứ nh́t, nhạc sĩ Phạm Đình Chương dùng tn Hoài Bắc trong ban hợp ca Thăng Long. Theo Wikipedia c̣p nḥt ở trn, năm 1951, ng chuyển về H Nội. Với nghệ danh Hoi Bắc, ng cng cc anh em Hoi Trung, Thi Thanh, Thi Hằng lập ban hợp ca Thăng Long danh tiếng, du ca khắp cc thnh thị lớn của Việt Nam lc đ (Wikipedia 2016). Ta hỉu Hoài Bắc nghĩa là Nhớ Mìn Bắc. Tḥt lạ lùng ńu nhạc sĩ Phạm Đình Chương dùng tn Nhớ Mìn Bắc vào năm 1951 khi ng ṽn còn ở Bắc. Là ṃt nhạc sĩ tài ba v̀ cách dùng chữ, lẽ nào nhạc sĩ Phạm Đình Chương dùng tn ca hát của ng ṃt cách kỳ lạ như ṿy? Do đó, hoặc danh xưng Hoài Bắc được dùng sau khi ng vào Nam (tức là năm 1953), hoặc năm 1951 là năm ng vào Nam. Vì tài lịu trn cho bít ng dùng tn Hoài Bắc vào năm 1951 (chi tít vào Hà Ṇi là chi tít đang bị tranh cãi nn loại ra khỏi phương trình), ta có th̉ ḱt lụn ng vào Nam tr̃ nh́t là năm 1951, và ca khúc Ly Rượu Mừng được vít sau khi ng vào Nam.

 

Thứ nhì, khng c̀n bít ng vào định cư tại mìn Nam chính thức vào năm nào, ta bít vào năm 1951 ban hợp ca Thăng Long du ca khắp cc thnh thị lớn của Việt Nam lc đ (Wikipedia 2016). Sài Gòn và Hú đương nhin là hai thành ph́ lớn tại Vịt Nam lúc b́y giờ. Vịc ng ghé qua Sài Gòn hoặc Hú vào khoảng những năm 1951-1953 trong lúc lưu dĩn là vịc ŕt khả tín. Do đó, cho dù ng định cư vào Nam vào năm 1953, ng ṽn có th̉ vít ca khúc Ly Rượu Mừng đặc bịt cho mìn Nam sau khi ng ghé Sài Gòn, Hú, hoặc ṃt thành ph́ lớn tại mìn Nam trình dĩn.

 

Thứ ba, ṃt tờ nhạc bài Ly Rượu Mừng ghi ́N QUỲN 1956 CỦA TINH HOA và ́N-HÀNH L̀N THỨ NH́T (Hình 1). Đy là ṃt tài lịu ŕt thuýt phục cho bít ca khúc Ly Rượu Mừng được sáng tác năm 1956 tại mìn Nam. Trong khoảng thời gian đó, nhà xút bản Tinh Hoa c trụ sở chnh đặt tại 121 đường Trần Hưng Đạo, Huế (Tr̀n 2010). Lúc b́y giờ, tuy lụt ḷ v̀ sở hữu/tài sản trí tụ (intellectual property) chưa được hoàn hảo, những nguyn tắc căn bản v̀ bản quỳn (copyright) đã được thít ḷp trong lãnh vực ca nhạc. Cu ́n quỳn 1956 của Tinh Hoa cho bít quỳn in của bài hát có vào năm 1956 và thục v̀ nhà xút bản Tinh Hoa. Ti khng rõ lụt ḷ thời b́y giờ có phn bịt bản quỳn (copyright) và quỳn ́n loát. Tuy nhin, thng thường bản quỳn bao g̀m nhìu quỳn, k̉ cả quỳn ́n loát. Cu ́n hành l̀n thứ nh́t thít ḷp thời gian ́n loát l̀n đ̀u, và thường là thời gian sáng tác của tác ph̉m. Có ṃt khả dĩ là nhạc sĩ Phạm Đình Chương sáng tác trước năm 1956 và nhượng ́n quỳn cho nhà xút bản Tinh Hoa vào năm 1956. Tuy nhin, thng thường, đ̉ tránh kịn tụng, năm sáng tác thường được ghi chú trong tác ph̉m. Vịc tờ nhạc chỉ ghi chú ́n quỳn vào năm 1956 và khng có ghi chú nào khác v̀ bản quỳn cho th́y với ṃt xác sút khá cao rằng bản quỳn (và năm sáng tác) hịn hữu vào năm 1956.

 

 

 

 

 

Hình 1: Tờ nhạc ca khúc Ly Rượu Mừng 

cho th́y ́n quỳn 1956 của nhà xút bản Tinh Hoa.

 

Dựa vào các đỉm trn, ta có th̉ ḱt lụn chính xác rằng nhạc sĩ Phạm Đình Chương sáng tác ca khúc Ly Rượu Mừng sau khi ng định cư vào Nam hoặc sau khi ng trình dĩn tại mìn Nam. Do đó, cu trả lời cho cu hỏi người binh sĩ trong ca khúc Ly Rượu Mừng là ai trở nn hỉn nhin. Đó là người chín sĩ qúc gia Vịt Nam, ch́ng đ́i qun đ̣i c̣ng sản hoặc Vịt Minh. Lý do đơn giản là nhạc sĩ Phạm Đình Chương khng th̉ vít v̀ người chín sĩ của phe bn kia trong cục chín tranh khi ng định cư trong mìn Nam và với lời Mừng người v nước qun thn mnh và Ht khc hoan ca thắm tươi đời lnh.

 

Ngoài ra, cho dù các chi tít v̀ ngày tháng sáng tác và vào Nam khng rõ ṛt, những chi tít v̀ ṇi dung bài hát đưa đ́n cùng ṃt ḱt lụn như được trình bày sau đy.

 

B. Ṇi dung bài hát khẳng định người lính trong ca khúc Ly Rượu Mừng là người lính qúc gia Vịt Nam ch́ng c̣ng.


 

 

Tác giả Đng Đ Phạm vít, Từ ngn xưa của dn tộc chng ta qun binh chiến sĩ người lnh no khi ln đường chiến đấu th cũng một l tưởng niềm tin chiến đấu cho qu hương cho đất nước chứ khng chiến đấu cho bất cứ một thứ chủ nghĩa ngoại lai no (Đng 2017). Đy là ṃt nḥn xét chính xác. Tḥt ṿy, người lính chín đ́u cho ngy mai sng trời tự do, nước non thanh bnh, và mun người hạnh phc chan ho chỉ có th̉ là người lính trong qun đ̣i qúc gia Vịt Nam ch́ng c̣ng, vì người chín sĩ c̣ng sản khng h̀ chín đ́u cho tự do, thanh bình, và hạnh phúc. Người chín sĩ c̣ng sản chỉ chín đ́u cho đảng c̣ng sản, hoặc/và chủ nghĩa ngoại lai c̣ng sản, hoặc/và các qúc gia c̣ng sản đàn anh như Lin X và Tàu c̣ng.

 

Tác giả ng Bút đi xa hơn với những nḥn xét tinh t́ và su sắc v̀ những người ch́ng Pháp như Nguyễn Thi Học, Việt Nam Quốc Dn Đảng, và Đảng Đại Vịt (ng 2017). Ngoài ra, tác giả ng Bút đưa ra những lý lụn hùng h̀n v̀ ý nghĩa của người thương gia lợi tức, và b mẹ gi từ lu mong con mắt vương lệ nha (tlđd.). Ch́ đ̣ c̣ng sản, trong khoảng thời gian Cải Cách Rụng Đ́t tàn sát hơn 170 ngàn địa chủ vào các năm 1953-1956, làm sao có th̉ mừng người thương gia lợi tức và ca ngợi bà mẹ già mong con mắt vương lệ nha?

 

Trong khoảng thời gian ca khúc Ly Rượu Mừng được sáng tác, thanh nin mìn Nam tham gia qun đ̣i trong cục chín ch́ng c̣ng sản. Qun đ̣i Qúc Gia Vịt Nam (QGVN), tìn thn của Qun Lực Vịt Nam C̣ng Hòa (QLVNCH), được thành ḷp từ năm 1950 (Duiker 1996, 154). Vì thíu th́n ngn quỹ và có những cản trở hành chánh, lực lượng qun đ̣i QGVN đạt được 100 ngàn binh lính vào năm 1953 (tlđd., 163). Tuy nhin, chín sĩ QGVN tham gia các tṛn đánh ch́ng Vịt Minh trong những năm này. Vào năm 1955, QLVNCH được thành ḷp và sau đó được phát trỉn mạnh mẽ. 

 

Ca khúc Ly Rượu Mừng nhắc đ́n người lính, chín tranh, và hòa bình nhìu l̀n. Do đó, tác giả hẳn nhin có nhìu suy nghĩ v̀ chín tranh trong dịp Xun v̀. Tuy nhin, toàn th̉ bài hát khng h̀ có ṃt lời nhắc đ́n kẻ thù, ṃt đặc đỉm trong các bài hát c̣ng sản, Ńu người binh sĩ trong Ly Rượu Mừng là chín sĩ c̣ng sản, thì tác giả, ńu vít bài hát trong lúc ở mìn Bắc, ắt là phải nhắc đ́n vịc tiu dịt kẻ thù như được vít trong qúc ca Vịt c̣ng Tín Qun Ca (xy xc qun th, nuốt căm hờn) đ̉ bài hát được ph̉ bín trong mùa Xun vào tình trạng chín tranh. Ngược lại, bài hát nhắc đ́n những nét hìn hòa, nhn bản của người lính mìn Nam với các cu sng cuộc đời lnh, v nước qun thn mnh, thắm tươi đời lnh, và đợi anh về trong chn tnh đầy vơi. Vịc toàn bài khng nhắc nhở đ́n qun thù, chém gít, hoặc ñi căm hờn, cho th́y nhạc sĩ Phạm Đình Chương chủ ý vít người binh sĩ và đời lính cho người lính mìn Nam ch́ng trả qun c̣ng sản.

 

Ṃt khía cạnh quan trọng trong vịc tìm hỉu ý của tác giả trong tác ph̉m là xem xét các tác ph̉m lin ḥ đ̉ suy dĩn. Nhạc sĩ Phạm Đình Chương vít ca khúc Anh Đi Chín Dịch v̀ người lính (Xem, Hợp m Vịt). Ca khúc Anh Đi Chín Dịch m tả người lính mìn Nam với những nét phù hợp với người lính trong ca khúc Ly Rượu Mừng: lng sng nhn đạo cứu người lầm than, nghe như la reo đời sống lnh, và mnh mang một niềm thương. Ta th́y cùng ṃt ý tưởng śng cục đời lành và nhn ḥu. Đặc bịt, như người lính trong Ly Rượu Mừng, người lính trong Anh Đi Chín Dịch khng m ñi căm hờn v̀ kẻ thù và xy xác qun thù. Với những nét phù hợp trong cách m tả người lính, ta có th̉ suy dĩn d̃ dàng rằng người binh sĩ trong ca khúc Ly Rượu Mừng là người lính mìn Nam ch́ng lại c̣ng sản.

 

Ngoài ra, nhạc sĩ Phạm Đình Chương là người ch́ng c̣ng mạnh mẽ qua vịc ng vào Nam và định cư tại Hoa Kỳ. Ca khúc Anh Đi Chín Dịch có cu Bao nhiu chng trai tay xiết mạnh, thầm hẹn ngy về qu Bắc ơi cho th́y ng mơ ngày qun Nam v̀ Thăng Long như nhạc sĩ Lam Phương trong bài Chuýn Đò Vĩ Tuýn. Với ý chí như ṿy, làm sao ng có th̉ m tả người binh sĩ trong ca khúc Ly Rượu Mừng là người lính ch́ng Pháp, hoặc người lính c̣ng sản?

 

 

C. Ḱt Lụn:

 

NCQCS tại Vịt Nam ṃt l̀n nữa ḷ ra bản ch́t lưu manh khi cho phép ca khúc Ly Rượu Mừng lưu hành trong nước với lý do người lính nhắc đ́n trong ca khúc là người lính ch́ng Pháp, hy vọng dn tin rằng đó là lính c̣ng sản. Trn thực t́, nhạc sĩ Phạm Đình Chương là ṃt nhạc sĩ ch́ng c̣ng tích cực qua các bài hát nói ln cục chín ch́ng c̣ng, và do đó khng th̉ nào m tả người lính trong bài Ly Rượu Mừng là người lính ch́ng Pháp với hàm ý là người lính c̣ng sản.

 

Các chi tít v̀ năm nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào Nam và năm sáng tác ca khúc Ly Rượu Mừng c̣ng với ý nghĩa lời hát và tính ch́t nh́t quán trong các ca khúc lin ḥ là những bằng chứng hùng h̀n cho th́y người binh sĩ trong bài hát là người lính mìn Nam ch́ng lại qun c̣ng sản. 

 

Những ñ lực ĺp lím, sửa đ̉i tài lịu, và d́i trá của NCQCS càng cho th́y bản ch́t lưu manh, ngu xủn, và dại ḍt của họ. Với những vịc rành rành như ṿy mà họ còn d́i trá, thì những vịc khác họ còn d́i trá, gíu gím như th́ nào?

 


Cao-Đắc Tún

--------------------------------------

 

Tài Lịu Tham Khảo:

 

tlđd.: tài lịu đã d̃n, thay cho sđd. (sách đã d̃n) đ̉ chỉ tài lịu (sách, trang mạng, lin lạc ring, v.v.) đã trích d̃n xút hịn ngay trước trích d̃n này.

 

Cao-Đắc Tún. 2015. Ly Rượu Mừng Đăng lại ngày 3-1-2017. 

http://danlambaovn.blogspot.co m/2015/02/ly-ruou-mung.html (truy c̣p 3-1-2017).

 

Duiker, William J. 1996. The Communist Road to Power in Vietnam. Second edition. Westview, Boulder, Colorado, U.S.A.

 

Đng Đ Phạm. 2017. Bản t ca bất hủ sau 40 năm đ ra t. 2-1-2017. 

http://danlambaovn.blogspot.co m/2017/01/ban-tu-ca-bat-hu-sau -40-nam-ra-tu.html (truy c̣p 3-1-2017).

 

Hợp m Vịt. Khng rõ ngày. Sheet nhạc bi Anh đi chiến dịch. 

https://hopamviet.vn/sheet/son g/anh-di-chien-dich/W8IUI78D. html (truy c̣p 3-1-2017).

 

ng Bút. 2017. Người lnh chống Php v chống Cộng, trong nhạc phẩm Ly rượu mừng. 3-1-2017. 

http://danlambaovn.blogspot.co m/2017/01/nguoi-linh-chong-pha p-va-chong-cong.html (truy c̣p 3-1-2017).

 

Tr̀n Bá Đại Dương. 2010. Chuyện t ai biết trong lng xuất bản Việt: Nhà Xút Bản Tinh Hoa - Những đìu ti bít. 3-6-2010. http://tapchisonghuong.com.vn/ tin-tuc/p0/c88/n5679/Chuyen-it -ai-biet-trong-lang-xuat-ban- Viet.html (truy c̣p 3-1-2017).

 

Wikipedia. 2016. Phạm Đnh Chương. 1-9-2016. 

https://vi.wikipedia.org/wiki/ Ph%E1%BA%A1m_%C4%90%C3%ACnh_Ch %C6%B0%C6%A1ng (truy c̣p 3-1-2017).

 

Wolchover, Natalie. 2011. How Accurate Is Wikipedia? 24-1-2011. 

http://www.livescience.com/329 50-how-accurate-is-wikipedia. html (truy c̣p 3-1-2017).

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh