Bị bắt đi tù

 

Bác sĩ Phùng Văn Hạnh

  

 

Hè năm 1976, hơn một năm Đà-Nẵng bị Việt cộng chiếm, các giáo viên trung học, các kỷ sư chế độ cũ, và các Bác sĩ, dược sĩ, nha sĩ lưu dung bị tập trung lên nhà thương Nhi đồng Hoà Khánh (nhà thương nầy do một nhà thờ Tin lành Mỹ dựng lên và bảo trợ, nay bỏ trống) để học tập chính trị trong ba tuần. Cuối khóa học, đáng lư có xe chở đi học tập tiếp ở các trại cải tạo Tiên lănh, An Điềm, song không hiểu v́ sao thành ủy đổi ư, và cho trở về phục vụ ở nhiệm sở cũ. Có tin cho rằng v́ BS Lương vừa mới tự tử ở Kỳ Sơn, bọn CS sợ thất nhân tâm đầy đọa trí thức, nên đổi ư. Tuy thế trong nhóm y tế, chỉ có ḿnh tôi là không được đi làm trở lại. Có một bác sĩ bạn học cùng lớp với tôi, có công với Cách mạng v́ đă liên lạc với Việt cộng trong chương tŕnh “trí thức vận” của chúng dưới thời Đệ nhị Cộng Ḥa miền Nam. Ông cũng đem xe ra rước Việt Cộng vào thành trong ngày 29-03-75, nên rất được trọng dụng. Ông có người cô bị đau thần kinh bàn tọa v́ lệch cột sống, và lúc đó chỉ có tôi là biết giải phẫu điều chỉnh cột sống. Ông đă năn nỉ lănh đạo bệnh viện cho tôi mổ cho bà cô song bị từ chối, và bà ta phải vào Sài- g̣n để được giải phẫu. Tôi nhớ lại thời kỳ ở Liên khu V, tôi đă bị đe dọa là sẽ bị bắt đi cải tạo lao động v́ không có nghề nghiệp ǵ. Tôi cảm thấy CS muốn tước đoạt chuyên môn nghề nghiệp của tôi, chuẩn bị cho đi tù dài hạn. Cứ vài ngày tên Dưỡng lại kêu tôi đến ty Công An  hạch hỏi. Tôi đă nhờ một người bạn cũ ở tiểu học Phong Thử, nay là trung tá trưởng ty Công An quận Nhất Đà-Nẵng cấp cho giấy thông hành vào Sài-gon để may ra khỏi bị đi học tập cải tạo. Tôi đến Bệnh viện Saint Paul xin làm việc. Lúc ấy bệnh viện chưa bị trưng thu và đang thiếu Bác sĩ giải phẫu v́ có nhiều bác sĩ đă vượt biên. Tôi được nhận vào làm việc ngay.

 

Lúc tôi vào Saigon làm việc ở bệnh viện St Paul, gia đ́nh vẫn ở Đà nẵng. Nhà tôi, muốn pḥng bị những ngày thiếu thốn trong tương lai, đă mua gạo trữ lại. Ngoài ra c̣n nuôi cả một bầy gà, vịt, ngỗng và một con heo giống đẻ được 7 heo con. Lúc tôi nhắn nhà tôi vào Saigon để vượt biên, nhà tôi vội vă ra đi, và không nhờ ai trông nom nhà cửa. Chừng một ngày sau, không được cho ăn, heo rống, gà, vịt, ngỗng kêu, náo động cả hàng xóm. Họ cũng sợ, nên báo phường. Phường đă đến chở hết đồ đạc trong nhà: bàn ghế, giừơng,tủ, đàn dương cầm. Họ c̣n chở cả trang bị của dưỡng đường tôi gồm một máy quan tuyến X loại lớn, bàn mổ, máy thuốc mê, dụng cụ giải phẫu, và một kho thuốc. Lại mất cả hai cái nhà mới mua. Xem như CS đă tước đoạt hết gia sản dày công xây dựng. Nhưng mất mát lớn nhất vẫn là những kỷ niệm. Hàng chục quyển album loại lớn chứa h́nh ảnh tuổi thơ, thời sinh viên, đám cưới, ngày vui của gia đ́nh và con cái, và thư từ, trân quư nhất là tập thư nhà tôi gửi cho tôi lúc mới yêu nhau.

 

Sau nầy có người cho tôi biết là cả phường, từ phường trưởng trở xuống đều mất chức, v́ lấy của cải của tôi đem bán. Đà nẵng lúc ấy rộn ràng về tin tôi vượt biên. Trong các quán ăn người ta x́ xầm về chuyện ấy. Có kẻ lại phịa là tôi đă lên tiếng trên đài BBC. Bởi thế Dưỡng mới rêu rao với nhân viên cũ ở bệnh viện Đà nẵng là đă sang Anh tóm tôi về.

 

Saigon, một sáng mùa đông. Bến xe miền Trung tấp nập hành khách, nhất là con buôn trên tuyến đường Saigon- Đànẵng-Huế. Tôi ngồi trong một xe ca đầy hành khách lọt giữa hai công an, nh́n ra vỉa hè cách đó 20m. Nhà tôi bận áo cánh xanh (xưa kia ra khỏi nhà là bận áo dài ) vịn vào vai đứa con đầu 12 tuổi. Hai mẹ con tiều tuỵ, mắt đỏ hoe, nh́n tôi im lặng. Chắc hôm qua, nhà tôi đă chạy nhiều nơi, hỏi thăm tin tức, mới biết tôi bị giải đi Đà nẵng trong chuyến xe ca sáng nay, và dậy sớm để kịp thấy mặt chồng. Song cũng chỉ sáu mắt nh́n nhau mà đứt ruột:

“Lạy Chúa, xin nâng đỡ nhà con, qua phong ba, băo tố cuộc đời. Con thấy nàng đứng lặng, rụng rời.

 

Tựa đứa con đầu, bến xe Sai-g̣n một sớm.

Muốn lại gần con, nhưng đâu dám.

Mới hôm qua, chưa hết hải hùng. 

Súng cầm tay, một lũ công an, 

Xộc vào nhà: người công chính, bỗng thành tù phạm

Tổ ấm yên vui, ch́m trong tai họa.

Thập giá nầy, xin Người nâng đỡ chúng con.

Sáu mắt nh́n nhau, nước mắt trào tuôn...”

 

Trước đó hai ngày, cả gia đ́nh chúng tôi ra Cấp để vượt biên. Song chuyến đi không thành, v́ bọn tổ chức đă lừa gạt chúng tôi để lấy tiền. Mỗi người phải đóng 5 cây vàng. Khi gia đ́nh chúng tôi xuống xe ở Vũng Tàu th́ trời vừa tối. Người trong tổ chức vượt biên chở chúng tôi đến bờ biển bằng xe ba bánh. Ở đó chúng tôi lên ghe đến một băi đất bùn liền với biển, mọc đầy cây đước. Họ bỏ gia đ́nh tôi xuống đó và bảo là tàu lớn sẽ đến đón. Lúc ấy băi mới sâm sấp nước. Đến gần sáng, trăng hạ tuần lên, kéo theo thuỷ triều, nước dâng ngang ngực. Trẻ nhỏ phải được bồng lên kẻo bị ngập đầu. Lúc ấy họ mới bảo chúng tôi là tàu vượt biên bị động, không thể đến chỗ hẹn được. Thế là cả gia đ́nh phải lội bộ vào bờ. Một đứa con tôi đạp phải vơ ṣ, rách ḷng bàn chân, máu ra lênh láng. Vào bờ phải đi gần 1km mới có xe đón trở lại Saigon. Tôi về đến nhà vào buổi chiều. Lúc sáng phường có cho người đem đến cho tôi một giấy mời họp y tế tại trụ sở phường 7 giờ sáng ngày mai.

 

Tôi định ngày mai đi họp ở phường, xong lên bệnh viện St Paul, tiếp tục làm việc xem như không có ǵ xảy ra. Vả lại công việc đang thuận lợi và kiếm được nhiều tiền, v́ đồng bào tin rằng phương tiện, thuốc men sẽ giảm dần. Nay c̣n cơ hội lo giải quyết các bệnh tật. Tôi cắt amygdale mỗi ngày hai ba ca. Đoán trước đời sống sẽ khó, mấy bà xin cột ống dẫn trứng, mấy ông xin cột ống dẫn tinh. Tôi cũng t́nh nguyện khám bệnh miễn phí tại phường để xin cư trú dễ dàng hơn. Nay phường mời đi họp y tế cũng là chuyện thường. Tôi chỉ thắc mắc sao họp sớm quá. Tuy nhiên sợ trễ giờ, tôi đến phường lúc 6 giờ 45. Pḥng họp vắng tanh. Tôi ngồi đợi. Đúng 7 giờ, không phải nhân viên phường đến họp, mà là bốn công an bước vào, đi đầu là thiếu tá Dưỡng, phụ trách an ninh y tế Đànẵng. Tôi biết hắn ta khi làm việc ở bệnh viện Đànẵng sau 29-3-75. Chính hắn điều khiển khóa học chính trị Ḥa Khánh. Tôi chào hắn. Song hắn không nói ǵ, mà chỉ rút súng chỉa vào tôi, c̣ng tôi lại, và dẫn về nhà tôi. Gia đ́nh tôi vừa ngủ dậy, kinh hoàng. Dưỡng bắt tôi đứng giữa nhà, kêu vợ tôi đứng bên, rồi đọc lệnh tập nă. Xong hắn bắt tôi quay mặt vào tường, hai tay đưa lên cao, và bắt đầu lục soát khắp người. Hắn tịch thu đồng hồ, ví đựng tiền. Túi quần lộn ra ngoài và để yên như thế. Lối làm việc của công an cộng sản vừa gian xảo, vừa cố ư hạ nhục và làm đối phương sợ hăi. Đồng hồ và ví tiền của tôi Dưỡng lấy làm của riêng và chẳng bao giờ trả lại. Chúng c̣n lục soát khắp nhà, lấy cớ là t́m tài liệu phản cách mạng. Song trong thực chất là đi t́m vàng. May thay lúc ở Cấp về nhà tôi đă giấu vàng trong một cái gàu, thả xuống giếng. Khám xét không hiệu quả, Dưỡng bảo nhà tôi gói áo quần và vật dụng cần thiết cho tôi mang theo. Sau đó nó dẫn tôi ra đường kêu xích lô máy chở tôi về trung tâm thẩm vấn Chí Ḥa. Ở đây tôi bị giam trong một pḥng nhỏ 2mx2m. Góc pḥng có lỗ cầu và một sô nhỏ đựng nước.

 

Một bóng đèn nhỏ 40 W sáng đêm ngày trên đầu. Nằm ngủ trên chiếc chiếu trải trên nền xi-măng. Có một cái mùng, treo bằng cách dán vào tường với băng keo. Cửa ra vào bằng sắt, có lỗ thông hơi ngang tầm mắt và cũng là lỗ cai tù ḍm vào ḍ xét tù nhân, hoặc đưa ca cơm vào. Ăn ngày hai lần, độ hai chén cơm với con cá khô.

 

Công an Đà nẵng đă gửi tôi ở đó một ngày, một đêm. Sáng hôm sau chúng chở tôi ra bến xe miền Trung về Đànẳng. Nhà tôi và đứa con vẫy tay khi xe chuyển bánh. Tay tôi đă bị c̣ng vào ghế, tôi nhắm mắt lại để khỏi nh́n cảnh đau ḷng.

 

Về Đà nẵng, tôi bị giam ở trại cải huấn chợ Cồn. Ở chung pḥng với h́nh sự. Ba muơi người trong một pḥng 4mx4m. Cũng nằm sàn xi-măng, bề ngang mỗi chỗ nằm 30cm. Chỉ có một lỗ cầu ở góc pḥng, không có ván ngăn cách với pḥng chung. Và mọi người đều có thể nh́n ḿnh ngồi chồm hổm trên lỗ cầu. Tôi không quen đi cầu như thế nên không đại tiện cả một tuần lễ. Nhờ ăn uống ít, nên cũng không khó chịu mấy. Trong pḥng mùi tanh tửi nồng nặc. Lúc tôi mới vào phải nằm bên cầu tiêu nên mất ngủ cả tuần. Sau đó, được nằm xa nhà cầu, cơ thể thích nghi với hoàn cảnh mới, nên có thể ăn ngủ được. Vả lại cần phấn đấu để sống c̣n, để chịu đựng những tủi nhục và đày đọa mà cộng sản cố ư gây ra để bẻ găy ư chí.

 

Ra Đà nẵng một tuần th́ nhà tôi và các con ra thăm. Lấy cớ là đang hỏi cung chúng không cho nhà tôi vào gặp. Song tôi gặp được các con. Chúng đều khóc khi gặp tôi, song mụ giám thị la mắng, chúng im ngay và tỏ ra rất can đảm. Tôi nhắc lại quyển sách mà cha con cùng đọc cách chừng một tháng, trong ấy kể một em bé người Anh, cha mẹ chết hết sau cuộc ném bom của Đức vào Le Caire. Em đă cùng đoàn người di tản đi bộ từ Le Caire xuống tận Johannesburg, Nam phi, trải qua bao thiếu thốn, đói khát, cực nhọc. Tôi nói: “các con thấy không, các con c̣n may hơn nó v́ c̣n mẹ cha. Và các con sẽ can đảm hơn nó nữa.”

 

Ở trung tâm cải huấn được một tháng th́ tôi bị đưa lên trại cải tạo Tiên lănh.

 

 

Bác sĩ Phùng Văn Hạnh

 

 

 

 

Trang Chính     Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Phỏng Vấn     Văn Học Nghệ Thuật     Tham Khảo