Nhật kư An Lộc

- Phần 17 -

 

 

 

 

THĂM LẠI CHIẾN TRƯỜNG

 

 

Một hôm có phái đoàn của Tổng Tham Mưu tới điều nghiên trận đánh, dẫn đầu là Đại tá Phạm Văn Sơn, nghe nói ông ta là giám đốc Nha Quân Sử.

 

Ông đến để thu thập tài liệu viết chiến sử cho trận đánh. Các sĩ quan khác th́ lo nghiên cứu những kinh nghiệm có thể rút ra được từ những bài học quư báu của trận đánh lịch sử này.

 

Phái đoàn có ghé qua hầm cứu thương của chúng tôi. Đây là lần đầu tiên tôi gặp Đại tá Phạm Văn Sơn, người mà tôi đă nghe danh từ lâu. Đúng ra tôi đă biết tên ông từ năm tôi lên 11 tuổi, khi tôi c̣n học tiểu học ở ngoài Hà Nội trước năm 1954. Khi đó gia đ́nh chúng tôi chưa di cư vào Nam. Tôi c̣n nhớ một buổi chiều, mẹ tôi đi làm về, đưa cho tôi một cuốn sách thật dầy. Mẹ tôi nói:

- Này cho con đó, con đọc đi, hay lắm.

 

Tôi rất thích đọc sách. Từ thuở biết đọc đến giờ tôi chưa bao giờ có được một cuốn sách dầy như thế. Tôi vội giở ra th́ thấy đó là cuốn Việt Nam Tranh Đấu Sử của Phạm Văn Sơn.

 

Tôi say mê đọc cuốn sách cả mấy tuần liền. Không những tôi đọc một lần mà tới nhiều lần. Tôi không nhớ là bao nhiêu lần. Tôi biết rành Việt sử là nhờ cuốn sách này. Từ ngày đó cho tới khi tôi học năm học chót của chương tŕnh trung học, tôi không cần phải học môn Việt sử nữa, v́ tôi đă thuộc cả rồi. Có nhiều đoạn, nhất là những đoạn văn trong bài B́nh Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trăi, hay bài Hịch Tướng Sĩ củaTrần Hưng Đạo cho tới bây giờ, đă mấy chục năm tôi vẫn c̣n nhớ nằm ḷng.

 

Tôi nói với Đại tá Phạm Văn Sơn:

- Hân hạnh được gặp Đại tá ở đây. Tôi nghe danh Đại tá từ lâu rồi.

 

Chắc Đại tá ngạc nhiên lắm, nếu biết rằng tôi biết tên ông từ năm tôi lên 11 tuổi.

 

Đại tá Sơn ngạc nhiên thật. Tôi thấy ông hơi mỉm cười nhướng mắt lên như ḍ hỏi, như chờ đợi lời giải thích câu nói của tôi. Tôi không đi thẳng vào vấn đề, mà đọc mấy câu trong bài B́nh Ngô Đại Cáo cho ông nghe:

-Tượng mảng. Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, quân điếu phạt chỉ v́ khử bạo.

 

Sau đó tôi kể lại trường hợp tôi được mẹ tôi cho tôi cuốn Việt Nam Tranh Đấu Sử, và tôi đă say mê đọc cuốn sách đó như thế nào. Đặc biệt là những trang ông viết về vua Hàm Nghi bỏ triều đ́nh, ra Hịch Cần Vương chống Pháp; hay vua Duy Tân, vị vua trẻ tuổi, mới có 18 tuổi mà đă có ḷng yêu nước triệt để chống Pháp, rồi bị tù đày ra đảo Reunion.

 

Đại tá Sơn nghe xong cười nói:

- Bác sĩ có trí nhớ hay quá.

 

Tôi vội hỏi:

- Thưa Đại tá, trong trường hợp nào ông đă viết bộ sử đó.

 

Đại tá Sơn nói:

- Tôi thực sự không phải là nhà sử học. Hồi đó tôi làm công chức cho ban Quốc pḥng thuộc Phủ Thủ Hiến Bắc Việt. V́ người Pháp theo hiệp định Genève sẽ phải rút khỏi Việt Nam, chính quyền sẽ về tay ḿnh, nên cấp trên có trao cho tôi nhiệm vụ viết một bản tường tŕnh tóm tắt về lịch sử nước Việt, để làm sáng chính nghĩa quốc gia Việt Nam, làm căn bản cho cuộc chiến đấu của chúng ta. Sau đó mọi người đọc thấy được nên mới phổ biến rộng răi, và cuốn sách đă được nhiều người biết đến. Đó chỉ là một cuốn tóm lược thôi. Sau này tôi có viết lại đầy đủ hơn gọi là cuốn Việt Sử Tân Biên. Không biết bác sĩ có đọc cuốn này chưa?

- Dạ thưa chưa. Tôi có nghe quảng cáo cuốn này hồi 1959, nhưng chưa mua xem.

 

Chúng tôi mải nói chuyện về sử Việt Nam nên những chi tiết về trận đánh này ông đă không có th́ giờ hỏi tới. Sau đó ông phải rời B́nh Long gấp v́ trực thăng đă đến đón. Tuy nhiên những người tháp tùng với Đại tá Sơn đă có đầy đủ những dữ kiện rồi, nên ông cũng không cần phải làm ǵ thêm. Vả lại về phía Quân Y th́ cũng không quan trọng bằng những đơn vị chiến đấu, đặc biệt là về những chiến thuật đă được thực hành để giữ vững An Lộc.

 

Khi phái đoàn Tổng Tham Mưu đi rồi, Thiếu tá Diệm tới rủ tôi:

- Ông Quư, đi một ṿng chơi không? Tôi có xe Jeep đây.

 

Tôi nghĩ ông Diệm là tay cẩn thận lắm, nếu rủ tôi đi chơi một ṿng như vậy, chắc là ṿng đai an ninh của ḿnh đă khá rộng, và an toàn. Tôi gật đầu chịu liền, nhân tiện tôi cũng muốn trở lại bệnh viện thăm một lần chót xem sao, v́ biết nếu có đổi về Sài G̣n, tôi chắc cũng chẳng có cơ hội trở lại đây. Tôi rủ anh Phúc:

- Anh Phúc có muốn theo tụi tôi đi một ṿng không?

 

Anh Phúc hưởng ứng liền. Thật ra ở măi trong hầm cũng chán, bó cẳng lắm.

 

Anh nói:

- Đi chứ. Tôi cũng muốn trở qua bệnh viện xem anh em ḿnh có cần ǵ không và t́nh trạng hiện giờ ra sao.

 

Thế là sau một tháng trời, tôi trở về thăm Bệnh Viện Tiểu Khu. Bệnh viện vẫn c̣n đó nhưng điêu tàn hơn trước. Hàng tên TY Y-TẾ, BỆNH-VIỆN B̀NH-LONG trên cổng đă bị mảnh pháo văng trúng nhiều lần làm rơi rớt cả năm, sáu chữ.

 

Cổng Bệnh Viện B́nh Long với hai cột bị đạn lỗ chỗ

Cờ bị rách nhưng cột cờ vẫn c̣n đứng vững

Bác sĩ Phúc đứng giữa cổng

 

Chúng tôi nhảy vội xuống. Tôi đưa mắt nh́n quanh, cố ư t́m kiếm những khuôn mặt quen thuộc.

 

Tôi chỉ thấy nhiều khuôn mặt lạ, lẫn lộn với những anh em thuộc Tiểu Đoàn 5 Quân Y. Bác sĩ Tích ở trong pḥng nghe tiếng máy xe nổ, vội chạy ra, thấy tôi bèn ngoắc vào:

- Các anh vào trong này, đứng đây nguy hiểm lắm. Mấy ngày trước, tụi Việt Cộng đă chiếm được Ty Công Chánh ngay sau Pḥng Mổ đó. Không biết bây giờ chúng đă rút đi chưa. Một Tiểu Đội Nhảy Dù đă được tăng cường tới đây để chận chúng, không cho tụi nó đánh sang bên này. Hai bên cầm cự mấy ngày liền, không bên nào dứt điểm bên nào. Tụi nó có những tên đặc công cảm tử ḅ qua ban đêm nhưng qua đứa nào chết đứa đó. Bên Dù cũng đă có ba người tử thương. Mồ chôn tại ngay sân bệnh viện đây.

 

Tôi nh́n anh Tích với anh Nam Hùng, thấy cảm thương cho hai anh đă phải trải qua những giây phút hiểm nghèo. Cái chết chỉ cách đường tơ kẽ tóc.

 

Tôi thở ra, nói:

- Có ai ngờ đâu các anh lại ở ngay tuyến đầu, cách địch chỉ có một con đường nhỏ. May mắn các anh không bị hề hấn ǵ. Thấy các anh b́nh an như thế này, tôi mừng lắm. Có lễ những giây phút nguy hiểm đă qua. Tụi ḿnh sắp được đổi đi nơi khác rồi. Chỉ cần chịu đựng vài tuần nữa là khỏe thôi.

 

Anh Phúc cũng tiếp lời tôi, hỏi hai anh Tích và Nam Hùng:

- Ở bên Tiểu Khu đă phát lương cho binh sĩ. Bên Sư Đoàn đă có lương chưa, các anh?

- Có, tụi này mới lĩnh lương hôm qua. Nhưng anh thấy đó, cầm tiền cho vui vậy thôi chứ đâu có mua sắm được ǵ. Giờ đây, nhân có tiền lại được thảnh thơi một chút, tệ nạn đánh bạc bắt đầu xuất hiện. Nhiều đứa thua nhẵn túi. Cũng may, ở đây tiền chẳng c̣n giá trị mấy v́ có ǵ để mua đâu. Đợi đến tháng sau lại có nữa, lúc đó chắc đă về hậu cứ rồi.

- Tôi thấy anh cũng nên can ngăn họ một chút. Đánh bạc chơi cho vui thôi, nếu cứ mê mải rồi đêm đến buồn ngủ không canh gác cẩn thận. Đặc công nó ḅ vào là chết cả đám.

 

Anh Tích gật đầu nói:

- Tôi cũng bảo họ thế. Một số nghe lời c̣n một số vẫn ham chơi.

 

Tôi đi ra cuối Trại Nội Khoa, nh́n ra sân ngăn cách trại này với Pḥng Mổ và Văn Pḥng Hành Chánh. Tôi thấy ba ngôi mộ nằm song song với nhau. Mỗi ngôi mộ đều có một mũ sắt Dù treo trên một cái cọc ngay trước mộ. Thấp thoáng trong pḥng y tế, tôi thấy có những người lính Dù c̣n bố trí bên trong nhưng không căng thẳng lắm. Tôi đoán tụi địch bên phía Ty Công Chánh đă rút đi rồi. Tôi hỏi một người lính Dù gần đó:

- Chào anh, anh đóng ở đây đă lâu chưa?

- Thưa Đại úy được hơn hai tuần rồi.

 

Tôi dơ ngón tay chỉ về phía Ty Công Chánh, tiếp tục hỏi:

- Tụi Việt Công bên kia đường c̣n đó không?

- Tôi chắc tụi nó đă rút đi rồi, không thấy động tĩnh ǵ bên đó cả. Mấy ngày trước có máy bay tới dùng súng radar điều khiển bắn phá dữ dội lắm. Tôi nghĩ tên nào may mắn c̣n sống sót chắc cũng chém vè hết rồi.

- Vậy cũng đỡ lắm. Ḿnh ở đây cũng được an toàn.

 

Tôi nh́n về phía nhà Bảo Sanh, thấy cũng có lính ḿnh đóng chốt ở đó.

 

Tôi cũng yên dạ. Tôi muốn đi xuống Trại Ngoại Khoa của tôi xem có c̣n ai không. Tôi cẩn thận đi ṿng ra phía trước rồi men theo hành lang đi lần vào lối pḥng cũ của tôi. Trại bây giờ đây hoàn toàn hoang vắng. Hầu hết các pḥng đều bị ăn đạn pháo kích, chẳng có pḥng nào c̣n nguyên vẹn. Tôi ghé qua pḥng bên xem người tù binh có sao không, chỉ thấy một bộ xương khô nằm trên giường, nơi cổ xương tay vẫn c̣n cái c̣ng số tám khóa chặt vào thành giường. Thế cũng xong một đời người.

 

Tôi đi nhanh ra cửa lên chỗ đậu xe. Mọi người đă sẵn sàng trên xe, chỉ c̣n đợi tôi. Ông Diệm rồ máy chạy ra cửa, vừa khi ấy tôi thấy cô Bông hiện ra ở cửa sổ, chỗ pḥng cô Bích cũ. Cô vẫn mặc áo màu xanh lá mạ tươi mát của mấy tháng trước. Tôi chỉ kịp ngoắc tay vẫy vẫy chào cô. Cô cũng vẫy tay chào lại, miệng mỉm cười. Tôi thấy cô vẫn mạnh khỏe là tôi yên trí và mùng cho cô. Cho đến giờ phút này mà vẫn c̣n cười được là tốt rồi. Chúng tôi không kịp trao đổi lời nói nào cả. Xe đă phóng ra khỏi bệnh viện, đi theo con dốc xuống công viên Tao Phùng rồi vào khu Chợ Mới.

 

Nơi đây cũng vậy, chỉ tháng trước đây khi tôi và bác sĩ Chí xuống thăm khu này, con đường giữa dăy nhà lầu và cái khung chợ vẫn c̣n rộng thênh thang. Nay đă bị hẹp lại v́ một dăy mộ mới, chừng 13 cái nằm song song với nhau, trải dài theo dăy nhà lầu đó. Một tấm biển bằng gỗ pháo binh ghép lại. Trên có ghi một câu đối:

 

An Lộc địa sử ghi chiến tích

Biệt Cách Dù vị quốc vong thân

 

Tôi nghe nói câu này do một cô giáo làm ra. Cô là người được mấy anh Biệt Cách Dù cứu sống khi cô bị thương, găy xương đùi. Cô được mang vào khu nhà lầu đó và được săn sóc bởi những anh Biệt Cách Dù. Chiều chiều, cô đă ngồi trong căn nhà lầu nh́n ra con đường trước mặt để cứ thấy từng ngày, cùng với mức độ giao tranh lên cao, những ngôi mộ mới của những anh Biệt Cách Dù, những ân nhân của cô tăng lên dần. Trong nỗi xót thương những người lính chiến quả cảm ấy, cô đă viết lên câu đối lịch sử này.

 

Xét về câu đối, tôi thấy hai câu này không hoàn hảo lắm. Nhưng cần ǵ. Những áng thơ hay thường thoát ra ngoài khuôn sáo tầm thường, g̣ bó của quy luật. Người ta đă không cần để ư tới h́nh thức nữa mà chỉ chú ư tới ư nghĩa, nội dung thôi. Câu đối trên, quả nhiên đă nói lên những hy sinh to lớn của những chiến sĩ can trường Biệt Cách Dù. Đồng thời nó cũng ngầm nói lên tấm ḷng tri ân của người dân và đặc biệt của cô giáo đối với những ân nhân của cô. Cái hay trong hai câu đối đó, chẳng có một chữ nào nói lên ḷng tri ân cả nhưng đọc lên, tôi lại cảm nhận ngay những điều đó. Thế mới tài t́nh. Mặc dù những chữ trong hai vế, thật ra chẳng có ǵ mới mẻ. Nhưng có lẽ v́ đối cảnh sinh t́nh nên nó có được cái sức lôi cuốn rất mạnh, không giống như những câu đối ước lệ khác.

 

Do câu đối này, tôi được biết những ngôi mộ mới. Đó là của các anh em chiến sĩ Biệt Cách Dù đă hy sinh để bảo vệ An Lộc trong cuộc tấn công đợt hai của địch. Như vậy, lần tấn công đó cũng ác liệt lắm. Tôi may mắn được ở dưới hầm an toàn nên đă không có cơ hội quan sát. V́ vậy đă không biết được cuộc diện chiến trường lần đó ra sao. Mới sơ sơ nh́n qua những tổn thất của ḿnh th́ thấy cuộc tấn công đợt nh́ quả thật rất kinh hoàng, đẫm máu chứ không phải chỉ pháo kích suông.

 

 

Chúng tôi tiếp tục đi ngược lên hướng Lộc Ninh, rẽ trái qua một con đường nhỏ. Chúng tôi thấy ngay ba chiếc xe tăng mới tinh bị bắn hạ nằm sắp hàng ngay ngắn trên con đường An Lộc - Lộc Ninh. Tôi ghé tai nói với anh Phúc:

- Anh trông tụi nó sắp hàng đi vào An Lộc như đi diễn binh ấy. Chẳng trách bị xơi tái hết là phải. Tôi chẳng hiểu sao tụi nó đánh đấm ǵ mà kỳ vậy.

 

Ông Diệm ngắt lời, nói:

- Trông bên ngoài tưởng đó là cái may mắn của ta. Thực ra cũng nhờ những yếu tố khác.

- Tôi nghe nói tụi nó xích chân những tài xế xe tăng lại. Không biết có đúng thế không?

- Muốn kiểm chứng, cứ vào trong xe tăng của tụi nó mà coi.

 

Tôi đồng ư liền v́ quả thực tôi muốn biết sự thực. Hay là bên ta lại tuyên truyền kiểu tâm lư chiến. Tôi nói:

- Phải đấy, để tôi chui vào một xe tăng xem. Nhưng những xe tăng này cao quá. khó có thể nào trèo lên để vào bên trong được.

 

Ông Diệm nói:

- Có cách, bỏ mấy xe này đi. Chúng ḿnh lên chỗ Chợ Cũ. Nơi đó cũng có mấy xe tăng bị máy bay bỏ bom trúng, chúi đầu xuống hố bom nên pháo tháp gần mặt đất hơn, dễ trèo vào lắm.

 

Bác sĩ Quân Y Nguyễn Văn quư và Bác sĩ LD81 Biệt Cách Dù

Đỗ Đức Thịnh, tác giả Nhật Kư Hai Tháng Tử Thủ An Lộc 1972 

 

Thế là chúng tôi lại ṿng lên phía Chợ Cũ. Tôi chợt thấy một xe tăng tương đối c̣n mới dù đă qua gần một tháng trời phơi mưa nắng. Tôi vội bảo ông Diệm ngừng xe lại, nhảy xuống và tiến về chiếc xe tăng. V́ chiếc xe bị bom thả trúng, chúi mũi xuống hố bom cũng khá sâu. Tôi thấy pháo tháp hơi bật ra về phía bên trái. Tôi và ông Diệm trèo lên nh́n vào bên trong chiếc xe tăng. Tôi thấy một bộ xương người ngay chỗ của tài xế. Chiếc xương sọ gục xuống bên tay lái. Cổ xương chân trái có một sợi dây xích cột vào cần lái xe. Mọi hồ nghi của tôi về việc này trong giây phút đó đă được hoàn toàn giải tỏa.

 

Trong xe không c̣n bộ xương nào khác. Trong cơn nguy hiểm, tài xế xe tăng đă chết một ḿnh. Đồng đội đă thoát thân, đă bỏ đi. Người tài xế không thể trốn được v́ đă bị xích chặt vào xe. Tôi có thể h́nh dung được nỗi tuyệt vọng, nỗi kinh hoàng của người tài xế trước khi chết ra sao. Xe c̣n, người c̣n. Xe mất th́ người chết theo. Đó là cái ư nghĩa quyết tử của binh đội lái xe tăng của địch.

 

Đứng về bên phía ta, ta có thể lên án tính cách vô nhân đạo của địch. Bất cứ một người nào cũng ghê tởm phương pháp sắt máu này.

 

Nhưng đây là chiến tranh. Chiến tranh tự nó đă vô nhân đạo rồi, huống chi với một chế độ độc tài như chế độ Cộng Sản th́ việc xích chân vào xe chẳng có ǵ phải một chút bận tâm.

 

Trong thời chiến, thiếu ǵ những trường hợp quyết tử như ôm bom lao vào xe tăng địch, ôm bộc phá phá hàng rào đồn binh địch, lao đầu vào lỗ châu mai của địch để lấy thân ḿnh bịt kín ṇng súng địch cho đồng đội tiến lên. Ngay như phía bên ta, trong trận này, chính mắt tôi đă thấy sáu cánh Dù nhảy xuống ngay trong vùng đóng quân của địch. Đó cũng là những hành động cảm tử một đi không về của những người lính chiến. Nhưng khi thấy những hành động trên chúng ta chỉ thấy cảm phục, thương xót nhưng không ghê tởm như thấy những trường hợp bị xích chân vào xe tăng hay vào mấy khẩu thượng liên. Có lẽ v́ h́nh ảnh bị xích cho ta cái ấn tượng bị ép buộc phải làm những việc nguy hiểm ngoài ư muốn của người lính, không để cho họ một cơ hội thoát thân dù rất nhỏ.

 

Cụ Phan Bội Châu đă viết, Thánh Cam Địa (Gandhi) rất ghét chế độ Cộng Sản cũng chi v́ họ chủ trương lấy mục đích biện minh cho phương tiện. Tức là có thể dùng bất cứ một mưu kế nào dù cho vô nhân đạo đến đâu cũng được, miễn là chúng đạt được mục đích tối hậu.

 

Tôi đă chui vào hẳn bên trong xe tăng. Không có mùi hôi thối, chứng tỏ cái thây này đă chết từ lâu, chắc từ đợt tấn công thứ nhất, hơn một tháng rồi. Tôi chỉ ngửi thấy một mùi hôi khăm khẳm giống như mùi mốc chà bông để lâu ngày bị thiu. Tôi nh́n quanh bên trong xe tăng, thấy khá rộng. Tôi chợt để ư thấy một dăy đạn đại bác 100 ly vỏ bằng đồng sáng loáng mói tinh, xếp ngăn nắp bên góc phải của xe. Nếu mang về gơ làm b́nh bông chắc đẹp lắm. Nghĩ là làm liền. Tôi tháo hai viên đạn ra, không ngờ nó cũng khá nặng v́ đạn 100 ly dài tới gần một thước. Tôi cố mang ra ngoài để lên xe Jeep rồi cùng ông Diệm và bác sĩ Phúc lái về Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu.

 

 

Chúng tôi đi chơi cũng hơi lâu, thấy quang cảnh chỗ nào cũng giống nhau, cũng bị tàn phá thành b́nh địa hết. Như nhà hàng Tứ Hải, một nhà hàng Tàu xây bằng bê tông cốt sắt, hai tầng lầu, nấu ăn cũng khá ngon. Tôi đă ăn vài lần ở đó, bây giờ xẹp lép giống như một ngôi nhà bằng giấy bị một bàn chân khổng lồ giẫm lên. Tôi đề nghị đă đến lúc nên quay về. Mọi người đều tán thành v́ thực ra cũng chẳng c̣n ǵ hay để xem nữa.

 

 

Khi về đến Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu, ai trông thấy hai viên đạn đại bác 100 ly, chiến lợi phẩm của tôi cũng đều thích cả. Ông Thượng sĩ Thiện thuộc ban An Ninh tỉnh đề nghị:

- Bác sĩ nên cho tháo đầu đạn, đổ thuốc bồi đi, lấy cái vỏ đạn cho nhẹ, dễ di chuyển và an toàn không sợ bị nổ bất tử.

- Đúng rồi, để thế này nguy hiểm mà lại quá nặng. Nhưng tháo đầu đạn ra có dễ không?

- Nếu bác sĩ muốn, tôi bảo mấy thằng em nó làm cho. Tụi nó nhà nghề mà, làm chừng nửa tiếng là xong à, nhanh lắm. Chứ bác sĩ không quen, làm mất th́ giờ lại nguy hiểm nữa

 

Tôi lắc đầu nói:

- Tôi không dám sờ tới đâu, nhỡ nó nổ một cái th́ khốn nạn ngay.

 

Tôi bèn giao hai viên đạn đại bác đó cho Thượng sĩ Thiện. Chỉ gần một giờ sau, ông ta mang lại hai cái vỏ đạn, đưa cho tôi. Ông dặn tôi:

- Cái chốt ở dưới đáy vẫn c̣n nguyên đấy. Bác sĩ đặt nó nhè nhẹ, đừng vất mạnh, đụng vào nó, có thể nổ lắm đó. Tuy không hề ǵ, nhưng đề pḥng vẫn hơn.

 

Tôi mừng lắm, cám ơn ông Thiện rồi mang hai vỏ đạn xuống để ở một góc pḥng, chờ ngày mang về Sài G̣n, có dịp sẽ thuê người gơ thành hai b́nh bông, chắc đẹp lắm.

 

 

(Mời đọc tiếp Phần 18) 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính